{"id":235221,"date":"2026-04-01T07:47:50","date_gmt":"2026-04-01T05:47:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235221"},"modified":"2026-04-01T07:47:50","modified_gmt":"2026-04-01T05:47:50","slug":"gelo-hikumeta-demki-dixwaze-kembera-erebi-dewam-bike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235221","title":{"rendered":"Gelo hikumeta demk\u00ee dixwaze Kembera Ereb\u00ee dewam bike?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ronah\u00ee Sad\u00fbn\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tev\u00ee ku<\/strong><strong> rej\u00eema Baas\u00ea hilwe\u015fiya, l\u00ea hikumeta demk\u00ee h\u00een j\u00ee di prat\u00eek\u00ea de hin siyaset\u00ean ber\u00ea didom\u00eene, wek\u00ee ne qeb\u00fblkirina rast\u00een a nasnameya Kurd\u00ee \u00fb bikaran\u00eena nav\u00ean Ereb\u00ee ji bo bajar\u00ean Kurd\u00ee ku ev j\u00ee dewama projeya Kembera Ereb\u00ee ye. Ev yek j\u00ee n\u00ee\u015fan dide ku pirsgir\u00eaka Kurdan h\u00een li S\u00fbriy\u00ea \u00e7areser neb\u00fbye \u00fb hewcedariya n\u00eaz\u00eekatiya qeb\u00fblkirina maf\u00ean wan heye<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n<p>S\u00fbriy\u00ea welat\u00ea ku pirsgir\u00eak\u00ean w\u00ea ji ber siyaset\u00ean kur \u00ean dewletan nay\u00ean \u00e7areserkirin. Em \u00ea di rapora xwe de bal\u00ea bik\u015f\u00eenin li ser siyaset \u00fb rew\u015fa S\u00fbriy\u00ea, bi taybet guhertin nasname \u00fb nav\u00ean Kurdan an j\u00ee bi wateya rast\u00een pa\u015fguhkirina gel\u00ea Kurd di nava s\u00eestema dewlet\u00ea de. Guhertina nav\u00ean bajar, gund \u00fb nav\u00ean kesane y\u00ean Kurdan li S\u00fbriy\u00ea, be\u015fek ji pol\u00eet\u00eekay\u00ean dewlet\u00ean desthilatdar \u00ean ku li S\u00fbriy\u00ea cih girtib\u00fbn \u00fb bi roja \u00eero re j\u00ee ev siyast t\u00ea me\u015fandin. Bi taybet bi hatina rej\u00eema Baas a ku di 8\u2019\u00ea Kan\u00fbna 2024\u2019an de t\u00eak \u00e7\u00fb, ev pol\u00eet\u00eeka her\u00ee z\u00eade hatib\u00fb me\u015fandin. Armanca v\u00ea yek\u00ea ji hol\u00ea rakirina nasnameya Kurd\u00ee \u00fb guhertina demograf\u00eek a her\u00eam\u00ean Kurd\u00ee b\u00fb. L\u00ea rej\u00eema Baas \u00e7\u00fb \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea desthilateke n\u00fb bi dest\u00ean tar\u00ee hat.<\/p>\n<p><strong>Gelek hewldan hatin kirin ku Kurdan ji \u00e7anda her\u00eam\u00ea d\u00fbr bixin<\/strong><\/p>\n<p>Gel\u00ea Kurd gel\u00ea kevnar di her\u00eam\u00ea de ye, ji sed\u00ean salan z\u00eadetir li ser axa Rojhilata Nav\u00een dij\u00een, di tesb\u00eetkirin\u00ean d\u00eerok\u00ea de ew ji gel\u00ean resen \u00ean her\u00eam\u00ea ne. L\u00ea gelek hewldan \u00fb asm\u00eelasyon li ser wan hat\u00ee me\u015fandin, da ku d\u00eeroka wan berovaj\u00ee bikin \u00fb wan ji d\u00eeroka her\u00eam\u00ea d\u00fbr bixin. Bi taybet bi \u00eemzekirina peyman\u00ean li her\u00eam\u00ea yan j\u00ee bi destp\u00eakirina komployan li ser gel\u00ean her\u00eam\u00ea \u00fb guhertina Rojhilata Nav\u00een ber bi nex\u015feya n\u00fb ve, ev yek xwe da p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p><strong>Kurd bi Kurdistan\u00ea t\u00ean naskirin<\/strong><\/p>\n<p>Ber\u00ee ku em li ser pa\u015fguhkirin an j\u00ee guhertina nasnameya Kurd\u00ee li S\u00fbriy\u00ea bikin, div\u00ea em vegerin d\u00eerok\u00ea \u00fb hinek\u00ee behsa jiyana mirovahiy\u00ea bikin. Bi destp\u00eakirina jiyan\u00ea re s\u00eestem\u00ean desthilatdar an j\u00ee dewlet neb\u00fbn, lewma di w\u00ea dem\u00ea de pa\u015fguhkirina mirov \u00e7i jin an j\u00ee m\u00ear, neb\u00fb. L\u00ea dem hat \u00fb jiyan guher\u00ee ku jiyana mirovahiy\u00ea ber bi s\u00eestema dewlet\u00ea ve \u00e7\u00fb. Qa\u015fo dewlet li ser bingeh\u00ea avakirin \u00fb hevgirtina mirovan di bin v\u00ea s\u00eewan\u00ea de hatib\u00fb avakirin, wek\u00ee ku j\u00eare dihat gotin. L\u00ea mixabin \u201cgotin nabe prat\u00eek \u00fb prat\u00eek j\u00ee nabe gotin\u201d ev j\u00ee li ser erd\u00ea xwe n\u00ee\u015fan da. Dema dewleta avab\u00fbn bi zihniyeta m\u00ear\u00ea desthilatdar ku ten\u00ea berjewendiy\u00ean \u015fex\u00ee ne civak\u00ee dan\u00eeb\u00fb p\u00ea\u015f \u00e7av\u00ean xwe, p\u00eak hatin. Ji ber gel\u00ea Kurd bi avakirina dewletan re par\u00e7e par\u00e7e b\u00fbn \u00fb ji hev hatin cudakirin. M\u00eenaka w\u00ea \u201cKurdistan\u201d Kurdistana ku bi Kurdan t\u00ea naskirin, li Qesra \u015e\u00ear\u00een \u00fb Lozan bi s\u00eenoran hatin x\u00eazkirin \u00fb par\u00e7ekirin, ev hem\u00fb li ser hesab\u00ea berjewend\u00ee \u00fb p\u00eakan\u00eena nex\u015fer\u00eaya desthilatdar \u00fb dewletan b\u00fb. Li vir Kurd di nava s\u00eenor\u00ean \u00e7ar dewletan de man. Li vir \u00ead\u00ee asm\u00eelasyona siyas\u00ee kete rola xwe ya gir\u00eeng ku \u00e7awa gel\u00ea Kurd b\u00ea tunekirin, hem\u00fb dewlet bi yek zihniyet\u00ea tev geriyan \u00fb Kurd kirina armanca xwe ku wan ji d\u00eerok\u00ea rakin, ji ber li dij\u00ee siyaseta wan dibin asteng \u00fb nikarin li gor\u00ee xwe gel\u00ean din asm\u00eele bikin, ji ber fikr\u00ean Kurdan wekhev\u00ee, demokras\u00ee \u00fb pirreng\u00ee ye. Ev yek t\u00eara dewletan nekir, lewra li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea nav\u00ea Bakur, Ba\u015f\u00fbr, Rojava \u00fb Rojhilat hatin guhertin \u00fb b\u00fbn Tirkiy\u00ea, S\u00fbriy\u00ea, \u00ceran \u00fb Iraq\u00ea, da ku ev dewlet bidin diyarkirin, ev ne welat\u00ean Kurdan e. Jiyana Kurdan bi v\u00ee reng\u00ee li \u00e7ar aliy\u00ean Kurdistan\u00ea hate jiyankirin, l\u00ea Kurd li hember\u00ee v\u00ea yek\u00ea ne b\u00eadeng b\u00fbn, t\u00eako\u015fer \u00fb berxwed\u00ear b\u00fbn, hem j\u00ee di encama v\u00ea siyaset\u00ea de gelek \u00ea\u015f d\u00eetin \u00fb b\u00fbn qurban\u00ee, heya roja \u00eero j\u00ee wisa li ser\u00ea wan t\u00ea. Me ev m\u00eenak an\u00ee ziman, da ku em ber\u00ea xwe bidin mijara xwe ya bingeh\u00ee am\u00eeslasyona Kurdan li S\u00fbriy\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Di nava S\u00fbriy\u00ea de pa\u015fguhkirina Kurdan \u00fb guhertina nav\u00ean wan<\/strong><\/p>\n<p>Dewlet\u00ea reng\u00ea S\u00fbriy\u00ea guherandin! ku ji jiyana pirreng\u00ee ber bi jiyana yekal\u00ee ve bir, bi taybet di dema rej\u00eema Eseed de ku z\u00eadey\u00ee 60\u2019\u00ee sal\u00ee li ser desthilatdariy\u00ea ma, gel\u00ean S\u00fbriy\u00ea gelek qonax\u00ean \u00ea\u015f\u00ea ji v\u00ea rej\u00eem\u00ea ki\u015fandin. \u201cZinara Ereb\u00ee\u201d ku j\u00eare digotin Kembera Ereb\u00ee li ser Kurdan li S\u00fbriy\u00ea hate me\u015fandin. R\u00eaj\u00eema S\u00fbriy\u00ea bi biryara (521) a sala 1974\u2019an, zeviy\u00ean Kurdan y\u00ean di sal\u00ean 1965, 1966 \u00fb 1967\u2019an de dest dan\u00eeb\u00fb ser wan ku bi dir\u00eajahiya 272 k\u00eelometran \u00fb k\u00fbrahiya 10 \u2013 15 K.M (N\u00eaz\u00eek\u00ee 3 milyon Donim) li Ereb\u00ean \u201cXemir\u201d \u00ean gund\u00ean wan di ava bendava Ferat\u00ea de mab\u00fbn belav kirin. Sala 1963\u2019an, pi\u015ft\u00ee rej\u00eema Baas desthilata\u00a0S\u00fbriy\u00ea wergirt, l\u00eakol\u00eena ku ji aliy\u00ea Serok\u00ea Ewlekariya Siyas\u00ee ya Hesek\u00ea y\u00ea w\u00ea dem\u00ea Mihemed Teleb Hilal hatib\u00fb kirin, weke l\u00eavegera sereke ji bo bic\u00eekirina Zinara Ereb\u00ee\u00a0hilbijart. R\u00eaj\u00eema S\u00fbriy\u00ea bi r\u00eaya v\u00ea projey\u00ea hewl da demografiya Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea biguhere, 40 komelgeh li dever\u00ean Kurd\u00ee ji Ereb\u00ean Xemir re ava kirin. R\u00eaj\u00eem\u00ea be\u015fek\u00a0ji projey\u00ea bi cih kir\u00a0\u00fb dest dan\u00ee ser gelek zeviy\u00ean Kurdan, ev b\u00fb sedema ko\u00e7beriya bi hezaran ji Kurdan.<\/p>\n<p>Herwiha tev\u00ee ev proje ji aliy\u00ea gel\u00ea Kurd ve hatib\u00fb redkirin, l\u00ea b\u00ea \u00eeradeya wan ev proje ji aliy\u00ea dewlet\u00ea ve p\u00eak hat. Gelek kes\u00ean ku ev yek red kirib\u00fbn j\u00ee hatin desteserkirin \u00fb girtin ku gelek salan di zindan\u00ean rej\u00eem\u00ea de man \u00fb rast\u00ee i\u015fkencey\u00ea j\u00ee hatin. Pi\u015ft\u00ee derbasb\u00fbna gelek sal li ser bic\u00eekirina Zinara Ereb\u00ee, h\u00een j\u00ee zeviy\u00ean Kurdan ji bo wan nehatine vegerandin. Li k\u00ealek v\u00ea yek\u00ea j\u00ee ne ten\u00ea zeviy\u00ean Kurdan ji wan hatin birin, l\u00ea nav\u00ea bajar \u00fb gund\u00ean Kurdan hatin guhertin ku ji Kurd\u00ee b\u00fbn Ereb\u00ee, herwiha qeydkirina nav\u00ean Kurd\u00ee di nif\u00fbs\u00ean S\u00fbriy\u00ea de qedexe b\u00fbn, an j\u00ee Kurd b\u00ea nasneme dihatin hi\u015ftin. Heya roja \u00eero j\u00ee gelek \u015f\u00eaniy\u00ean resen \u00ean S\u00fbriy\u00ea dervey\u00ee gel\u00ea Kurd, b\u00ea nasnameya S\u00fbr\u00ee ne, ji ber li ser wan j\u00ee hatib\u00fb qedexekirin. M\u00eenak nav\u00ean bajar\u00ean Kurdan wek\u00ee D\u00earik Malikiy\u00ea j\u00eare digotin, Koban\u00ea- Ey\u00een Ereb, Ser\u00eakaniy\u00ea- Rais Ely\u00een, Qami\u015flo- Qami\u015fl\u00ee, Am\u00fbd\u00ea- Am\u00fbda \u00fb hwd\u2026 ji nav\u00ean bajar\u00ean ku bi esl\u00ea xwe Kurd\u00ee ne, hatib\u00fbn guhertin.<\/p>\n<p><strong>Zinara Ereb\u00ee \u00e7i ye? <\/strong><\/p>\n<p>Zinara Ereb\u00ee ew projeyeke nijadperest \u00fb projeyeke Beisyane b\u00fb ku li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea di sala 1974\u2019an p\u00eak hat, l\u00ea plana w\u00ea sala 1965\u2019an hatib\u00fb day\u00een. Armanca w\u00ea projeya Beasiyan, ew b\u00fb ku axa Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea dagir bikin \u00fb heb\u00fbna gel\u00ea Kurd a li ser axa bav \u00fb kal\u00ean wan tune bikin. Kembera Ereb\u00ee berdewamiya projeya serjim\u00eariya sala 1962\u2019an b\u00fb ku t\u00ea de z\u00eadetir\u00ee 120 hezar Kurd li par\u00eazgeha His\u00ee\u00e7ay\u00ea (Hesek\u00ea) ji maf\u00ea welat\u00eeb\u00fbn\u00ea b\u00eapar man.<\/p>\n<p>Rej\u00eema Beas\u00ea, 4 hezar malbat\u00ean ji e\u015f\u00eer\u00ean Ereban \u00ean Reqa \u00fb Tebqay\u00ea li 41 gund\u00ean Kurdan \u00ean li par\u00eazgeha His\u00ee\u00e7ay\u00ea ji D\u00earik\u00ea heta Ser\u00eakaniy\u00ea bi cih kirin. Ji wan Ereb\u00ean ku niha di erd\u00ean Kurdan de ne, li her\u00eam\u00ea gelek nav ji wan re t\u00ean gotin wek\u00ee Ereb\u00ean Xemir, Mexm\u00fbr\u00ee \u00fb Ereb\u00ean hawirde. Herwiha li her gundek\u00ee Kurdan j\u00ee muxtarek\u00ee Ereb bi dest\u00ea rej\u00eem\u00ea dihat day\u00een, da ku ji xwe re tekez bikin muxtar xwediy\u00ea gunde. H\u00eena j\u00ee li gelek gundewar\u00ean Kurdan muxtar hene \u00fb xwe xwediy\u00ea gund dihesib\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>kes nikare b\u00eaheqiy\u00ea bike \u00fb heq\u00ea Kurdan bixwe <\/strong><\/p>\n<p>Rej\u00eem Baas \u00e7\u00fb \u00fb hikumeta demk\u00ee ling li \u015f\u00fbn\u00ea dan\u00ee, ew j\u00ee heman n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea li hember\u00ee gel\u00ea Kurd dide me\u015fandin, ji ber niha pi\u015ft\u00ee rew\u015fa daw\u00ee ya ku li her\u00eam\u00ea r\u00fb da, lihevkirina 29\u2019\u00ea \u00c7iley\u00ea di navbera QSD\u2019\u00ea \u00fb v\u00ea hikumet\u00ea de hate \u00eemzekirin, di w\u00ea lihevkirin\u00ea de xweseriya bajar\u00ean Kurdan div\u00ea were parastin \u00fb hem\u00fbban Kurdan wek\u00ee yek ji gel\u00ean bingeh\u00een \u00ean S\u00fbriy\u00ea b\u00ea qeb\u00fblkirin. L\u00ea prat\u00eeka li ser erd\u00ea berovaj\u00ee v\u00ea yek\u00ea t\u00ea, ji ber hikumeta demk\u00ee ew j\u00ee bi israre ku nav\u00ean bajar\u00ean Kurdan ey\u00een rej\u00eema Baas\u00ea bi nav bike. Herwiha ey\u00een \u015f\u00eawaz dide me\u015fandin, m\u00eenak ji bajar\u00ea \u201cKobana berxwed\u00ea\u201d re dib\u00eaje, Ey\u00een El-Ereb, l\u00ea di b\u00eelan\u00e7o \u00fb serjimariy\u00ea ferm\u00ee de hatine tekezkirin ku bajar\u00ea Koban\u00ea, Efr\u00een \u00fb gelek bajar\u00ean din \u00ean Kurdan e, nav\u00ean wan di bingeh\u00ea de Kurd\u00ee ne. Lewra di vir de j\u00ee her \u00e7iqas\u00ee ew bixwazin nasnameya Kurdan di S\u00fbriy\u00ea de bidin guhertin, nikarin. Ji ber kes nikare b\u00eaheqiy\u00ea bike \u00fb heq\u00ea Kurdan bixwe, ger bi \u00e7i reng\u00ee be j\u00ee Kurd w\u00ea bigh\u00ean maf\u00ea xwe. Ji bo w\u00ea div\u00ea hikumeta demk\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea di t\u00eageh\u00ean xwe de baldar be, nasnameya Kurdan heb\u00fbna wan e, ger heb\u00fbna Kurdan b\u00ea xwarin, w\u00ea dem\u00ea nasnameya wan j\u00ee t\u00ea windakirin, li hember\u00ee v\u00ea yek\u00ea j\u00ee, yek Kurd qeb\u00fbl nake.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ronah\u00ee Sad\u00fbn\/Qami\u015flo Tev\u00ee ku rej\u00eema Baas\u00ea hilwe\u015fiya, l\u00ea hikumeta demk\u00ee h\u00een j\u00ee di prat\u00eek\u00ea de hin siyaset\u00ean ber\u00ea didom\u00eene, wek\u00ee ne qeb\u00fblkirina rast\u00een a nasnameya Kurd\u00ee \u00fb bikaran\u00eena nav\u00ean Ereb\u00ee ji bo bajar\u00ean Kurd\u00ee ku ev j\u00ee dewama projeya Kembera Ereb\u00ee ye. Ev yek j\u00ee n\u00ee\u015fan dide ku pirsgir\u00eaka Kurdan h\u00een li S\u00fbriy\u00ea \u00e7areser neb\u00fbye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235222,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-235221","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235221"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235223,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235221\/revisions\/235223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/235222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}