{"id":235126,"date":"2026-03-29T07:44:06","date_gmt":"2026-03-29T05:44:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235126"},"modified":"2026-03-29T07:44:06","modified_gmt":"2026-03-29T05:44:06","slug":"79-sal-ji-darvekirina-qazi-mihemed-rojhilat-hemdemi-pevajoyeke-nu-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235126","title":{"rendered":"79 sal ji darvekirina Qaz\u00ee Mihemed\u2026 Rojhilat hemdem\u00ee p\u00eavajoyeke n\u00fb ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaz\u00ee Mihemed di r\u00fbpel\u00ean d\u00eeroka Kurdistan\u00ea de xwed\u00ee cihek\u00ee gir\u00eeng \u00fb sereke ye. Komara Mihabad\u00ea ku ji aliy\u00ea Qaz\u00ee Mihemed ve hatib\u00fb avakirin, m\u00eeras \u00fb ronahiya di r\u00eaw\u00eetiya t\u00eako\u015f\u00eena gel\u00ea Kurd de ye. Ew bi tena xwe \u015fore\u015fek b\u00fb, pi\u015ft\u00ee 79 salan \u00eeroj gel\u00ea Kurd li Rojhilat\u00ea\u00a0 Kurdistan\u00ea derbas\u00ee p\u00eavajoyeke xeternak dib, p\u00eaw\u00eest e Kurd \u015f\u00eeret\u00ean Qaz\u00ee Mihemed ji bo hevr\u00eaziy\u00ea p\u00eakb\u00eenin.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jiyana P\u00ea\u015fewa Qaz\u00ee Mihemed<\/strong><\/p>\n<p>Qaz\u00ee M\u00fbhemed kur\u00ea Qaz\u00ee El\u00ee kur\u00ee Qasim kur\u00ea M\u00eerza Ehmed e, yek\u00ea Gulana sala 1900\u2019an li bajar\u00ea Mehebad, y\u00ea Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea di malbateke oldar \u00fb p\u00ea\u015feng de ji day\u00eek dibe.<\/p>\n<p>Bi temenek\u00ee bi\u00e7\u00fbk, di bin dest\u00ea bav\u00ea xwe (Qaz\u00ee El\u00ee) \u00fb ap\u00ea xwe(Seyf Qaz\u00ee) dest bi xwendina ziman \u00fb w\u00eajeya Kurd\u00ee dike. Pi\u015ft\u00ee ku xwendina xwe bi pileya qaz\u00ee diqed\u00eene, sala 1924\u2019an dibe r\u00eaveber\u00ea Desteya Kar\u00ea Islam\u00ea li Mehebad\u00ea. 1926\u2019an j\u00ee weke r\u00eaveber\u00ea\u00a0 Desteya Perwerdey\u00ea li Mehebad\u00ea dest bi kar dike. Di w\u00ea dem\u00ea de, ji bo p\u00ea\u015fxistina asta xwendin \u00fb f\u00earb\u00fbn\u00ea xebateke mezin dike \u00fb du dibistan li Mehebad\u00ea ava dike. Ji ke\u00e7an re j\u00ee dibistanek\u00ea vedike. T\u00eakiliy\u00ean xwe bi xwendekar \u00fb rew\u015finb\u00eeran re \u00e7\u00eadike. Ji bil\u00ee Kurd\u00ee, ziman\u00ea Ereb\u00ee, Ingil\u00eez\u00ee, Fars\u00ee, R\u00fbs\u00ee \u00fb Ferns\u00ee j\u00ee dizane. Qaz\u00ee Mihemed di civak\u00ea de xwed\u00ee kesayeteke balk\u00ea\u015f e, bandoreke mezin \u00fb er\u00ean\u00ee li her kes\u00ee dike<\/p>\n<p><strong>XEBATA CIVAK\u00ce \u00db SIYAS\u00ce<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ea\u015fewa Qaz\u00ee mihemed di war\u00ea siyas\u00ee de zana ye \u00fb t\u00eakiliy\u00ean xwe bi gelek siyastmedar \u00fb t\u00eako\u015fer\u00ea Kurd re li seranser\u00ea Kurdistan \u00e7\u00eadike. sala 1930\u2019an j\u00ee, bi riya \u00cehsan Ba\u015fa Nor\u00ee tevl\u00ee partiya xweb\u00fbn dibe. Li gel kar\u00ea siyas\u00ee \u00fb banga maf\u00ea gel\u00ea xwe li Tehran\u00ea, kar\u00ea perwerdey\u00ea \u00fb xebata civak\u00ee dike. Herwiha al\u00eekariya malbatn\u00ean xizan, li seranser\u00ea Rojhelat\u00ea Kurdistan\u00ea dike.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee mirina bav\u00ea w\u00ee, 1931\u2019an dibe Qaziy\u00ea Mehebad\u00ea. L\u00ea ji ber sedem\u00ean siyas\u00ee \u00fb axaftina w\u00ee bi ziman\u00ea Kurd\u00ee sala 1936an ji aliy\u00ea \u015fah\u00ea \u00ceran\u00ea ve, ji kar t\u00ea d\u00fbrxistin.<\/p>\n<p>1941an P\u00ea\u015fewa tevl\u00ee Komela Jiyana Kurdistan\u00ea dibe. Li gel \u015fand\u00ean komel\u00ea j\u00ee, serdana Bako dike \u00fb li gel berpis\u00ean yek\u00eetiya sovyet dicive. Zaneb\u00fbna w\u00ee, bala sovyetan dik\u015f\u00eene. Di sala 1945an dibe serok\u00ea w\u00ea komel\u00ea. L\u00ea ji ber p\u00eaw\u00eestiy\u00ean re\u015fwa Kurdistan\u00ea, Komel\u00ea dihildiwe\u015f\u00eene. Pi\u015ft re Partiya Demokrat\u00eek Ya Kurdistan\u00ea ava dike \u00fb dibe sekreterya partiy\u00ea. Bi nav\u00ea P\u00ea\u015fewa j\u00ee t\u00ea naskirin. Bi serokatiya w\u00ea \u015fanda partiy\u00ea, serdana Tebr\u00eez dike \u00fb be\u015fdar\u00ee maresim\u00ea damezrandina Komara Netewey\u00ee ya Ezerb\u00eacan dibe.<\/p>\n<p><strong>Ragehandina Komara Kurdistan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ji bo damezirandina partiy\u00ea, endam \u00fb daner\u00ean Komela Jiyanewey Kurdistan berhev dibe. Ne bi dil\u00ea hem\u00fb endaman be j\u00ee bi deng\u00ean piraniy\u00ea, nav\u00ea JK\u00ea bi nav\u00ea\u00a0Partiya Demokrat a Kurdistan\u00ea\u00a0guhartin \u00fb beyannameya Partiy\u00ea di meha \u00c7iriya P\u00ea\u015f\u00een a sala 1945an de hate belavkirin. Pi\u015ft\u00ee damezirandina Partiy\u00ea \u00fb belavkirina bernameya w\u00ea, nex\u015feya siyas\u00ee ya Kurdan diyar bib\u00fb; amedekariy\u00ean ragehandina komar\u00ea dest p\u00ea kirib\u00fbn.<\/strong><\/p>\n<p>Di 22\u2019\u00ea Berfanbara 1946\u2019an de damezirandina Komara Mehabad\u00ea hate \u00eelankirin.\u00a0Li Meydana \u00c7ar\u00e7ira, pi\u015ft\u00ee axaftina d\u00eerok\u00ee ya Qaz\u00ee Mihemed, alaya Kurdistan\u00ea bi xwendina sir\u00fbda Ey Req\u00eeb hate bilindkirin \u00fb bi co\u015fek mezin ji bo axaftina Qaz\u00ee numay\u00ee\u015f hate kirin. Damezirandina komar\u00ea, berhem\u00ea p\u00ea\u015fkevtina fikra netewey\u00ee ya gel\u00ea Kurd \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena wan an d\u00eerok\u00ee b\u00fb. Qaz\u00ee Mihemed wek\u00ee Serokkomar \u00fb Hec\u00ee Baba \u015e\u00eax j\u00ee wek\u00ee Serokwez\u00eer hatin hilbijartin. Pi\u015ft\u00ee \u00e7end rojan encumena hik\u00fbmeta Komar\u00ea hate e\u015fkerakirin ew j\u00ee ev b\u00fb: Serokwez\u00eer: Hac\u00ee Baba \u015e\u00eax, wez\u00eer\u00ea Berevaniy\u00ea: Huseyn Xan Seyf\u00ee Qaz\u00ee, wez\u00eer\u00ea Kar\u00ean Hundir: Muhemed Em\u00een Muin\u00ee, wez\u00eer\u00ea Abor\u00ee: Ehmed \u00celah\u00ee, wez\u00eer\u00ea Ragehandin\u00ea: Ker\u00eem Ehmed\u00ee, wez\u00eer\u00ea Perwerdeyiy\u00ea: Menaf Ker\u00eem\u00ee, wez\u00eer\u00ea Reklam \u00fb Danas\u00een\u00ea: Sid\u00eeq Heyder\u00ee, wez\u00eer\u00ea Bazirganiy\u00ea: Hec\u00ee Mistefa Daw\u00fbd\u00ee, wez\u00eer\u00ea Kar: Xel\u00eel Xusrew\u00ee, wez\u00eer\u00ea \u00c7andin\u00ee: Mehm\u00fbd Wel\u00eezade, wez\u00eer\u00ea Avedan\u00ee: \u00cesma\u00eel \u00celxan\u00eezade, wez\u00eer\u00ea Tendurust\u00ee: Sey\u00eed Muhamed Eyubiyan, wez\u00eer\u00ea \u015e\u00eawirmend\u00ee: Ebdurrehman \u00celxan\u00eezade \u00fb wez\u00eer\u00ea Dadwer\u00ee: Mele Huseyn Mecd\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Ber bi t\u00eak\u00e7\u00fbna Komara Mihabad\u00ea ve<\/strong><\/p>\n<p>Damezirandina Komara Mehabad\u00ea, berhem\u00ea b\u00eer \u00fb \u00eeradeya neterwey\u00ee ya gel\u00ea Kurd b\u00fb \u00fb di d\u00eeroka hevdem a netewey\u00ea Kurd de dewleta yekem\u00een b\u00fb, mixabin temen kurt b\u00fb \u00fb niz\u00eek\u00ea 11 meh li ser piyan ma. B\u00eaguman sedem\u00ean navxwey\u00ee \u00fb dervey\u00ee y\u00ean t\u00eak\u00e7\u00fbna Komara Mihabad\u00ea hene: Di civaka Kurd de li \u015f\u00fbna t\u00eakiliy\u00ean civak\u00ee-siyas\u00ee, serdestb\u00fbna t\u00eakiliy\u00ean e\u015f\u00eer\u00ee; di tevay\u00ea bajar \u00fb cografyaya Rojhelat\u00ea Kurdistan\u00ea de ner\u00eaxistinb\u00fbna PDK\u2019\u00ea \u00fb hik\u00fbmet\u00ea; t\u00eakiliy\u00ean hinek seroke\u015f\u00eeran bi dewleta merkez\u00ee ya \u00ceran\u00ea re ku h\u00eaza art\u00ea\u015fa netewey\u00ee ya komar\u00ea ji wan p\u00eakhatib\u00fb, sedem\u00ean her\u00ee gir\u00eeng \u00ea navxwey\u00ee ne. Pa\u015fveki\u015fyana Yek\u00eetiya Sovyet\u00ea \u00fb pi\u015ftgir\u00eenedana ji bo Komara Azerbaycan \u00fb Kurdistan\u00ea, \u00eet\u00eeraza Br\u00eetanya \u00fb DYA ji bo damezirandina Komara Mihabad\u00ea \u00fb Komara Demokrat\u00eek a Azerbaycan\u00ea, bi awayek\u00ee akt\u00eef pi\u015ftgir\u00eedana hik\u00fbmeta merkez\u00ee ya \u00ceran\u00ea, berxwenedana Komara Azerbaycan\u00ea j\u00ee, sedem\u00ean gir\u00eeng \u00ean dervey\u00ee ne. Di 31\u2019\u00ea Adara 1947\u2019an, li qada \u00c7ar\u00e7ira ya ku cih\u00ea ragihandina Komara Mihabad\u00ea b\u00fb, her s\u00ee qaz\u00ee ji bo darvekirin\u00ea t\u00ean amedekirin. Qaz\u00ee Mihemed bi v\u00ea gotin\u00ea bersiva dag\u00eerkeran dide: \u201cEr\u00ea h\u00fbn niha Qaz\u00ee Mihemed dikujin, l\u00ea bi hezaran Qaz\u00ee w\u00ea werin afirandin, w\u00ea t\u00eako\u015f\u00een \u00fb xebat xwe dewam bikin.\u201d<\/p>\n<p><strong>Hewldana yekb\u00fbna Kurdan a Qaz\u00ee Mihemed<\/strong><\/p>\n<p>Roja ku li Meydana \u00c7ar\u00e7ira damezirandina Komara Mehabad\u00ea hate ragehandin, di gel xelk\u00ea berhevb\u00fby\u00ee, ji par\u00e7ey\u00ean d\u00ee y\u00ean Kurdistan\u00ea j\u00ee serok \u00fb kadir\u00ean siyas\u00ee be\u015fdar\u00ee merasim\u00ea bib\u00fbn. Serok\u00ea serhildana Agir\u00ee \u00cehsan N\u00fbr\u00ee Pa\u015fa bi xwe j\u00ee vexwendiy\u00ea v\u00ea merasim\u00ea b\u00fb, l\u00ea ji ber \u015fert\u00ean ney\u00ean\u00ee nikar\u00eeb\u00fb be\u015fdar bibe. Qaz\u00ee Mihemed ji bo w\u00ea roja d\u00eerok\u00ee \u00fb wergirtina wez\u00eefeya serokkomariy\u00ea weha dib\u00eaje: \u201cArmanca min ev e ku ez yekb\u00fbna v\u00ee millet\u00ee bib\u00eenim ku \u00eero \u00e7ar par\u00e7e b\u00fbye. Serokkomarb\u00fbn tu demek\u00ea nehatib\u00fb b\u00eera min. L\u00eabel\u00ea milet\u00ea Kurd min layiq\u00ee v\u00ea wez\u00eefey\u00ea d\u00eetin. Ez j\u00ee dixebitim da ku layiq\u00ee v\u00ee millet\u00ea bibim.\u201d Wesiyeta Qaz\u00ee Mihemed \u00fb soz\u00ean Eceman\u2026 \u00eeroj li Rojhilat div\u00ea were bicihkirin<\/p>\n<p><strong>Wesiyeta Qaz\u00ee Mihemed, yek\u00eetiya Kurdan li hember\u00ee siyaseta Eceman<\/strong><\/p>\n<p>Ev be\u015fek Wesiyetnameya Qaz\u00ee Mihemed, bi gi\u015ft\u00ee kerekter\u00ea hem\u00fb dijmin\u00ean Kurdan \u00fb bi taybet\u00ee j\u00ee y\u00ea eceman pir bi zelal\u00ee diyar dike \u00fb div\u00ea ji bo me hem\u00fbyan her dem bibe wek guharek\u00ea: \u201cBiray\u00ean min! dijmin\u00ea Kurd ji \u00e7i reng \u00fb qewmek\u00ee be her dujmin e; b\u00ea rehm e, b\u00ea wijdan e, rehm\u00ea bi we nake, ew\u00ea we bi dest\u00ean we bi xwe bide ku\u015ftin, ew\u00ea we temah bike \u00fb bi f\u00ealbaziy\u00ean xwe \u00fb bi derewan we li hev bixe. Di n\u00eav hem\u00fb dijmin\u00ean gel\u00ea Kurd de dijmin\u00ea Ecem ji hem\u00fbyan zalimtir \u00fb meluntir \u00fb xwed\u00eanenastir \u00fb b\u00earehimtir e, dest\u00ea xwe ji tu tawan\u00ean hember\u00ee gel\u00ea Kurd napar\u00eaze, di dir\u00eajiya d\u00eerok\u00ea de kerb \u00fb k\u00eena w\u00ee li dij\u00ee gel\u00ea Kurd heb\u00fbye \u00fb heye. Bin\u00earin tevaya mezin\u00ean gel\u00ea we ji Sima\u00eel Axay\u00ea \u015eikak heya Cewher Axay\u00ea biray\u00ea w\u00ee \u00fb Hemze Axay\u00ea Mengurr \u00fb \u00e7end\u00een mirov\u00ean din her hem\u00fb xapandine, aram kirine \u00fb xelk ji pi\u015ftevan\u00ee kirina wan d\u00fbrxistiye \u00fb ji n\u00fbh ve bi zor nemerdane ku\u015ft\u00eene. Ji wan re s\u00fbnd bi Quran\u00ea xwariye ku Eceman niyaza x\u00ear\u00ea bi wan re heye \u00fb w\u00ea ba\u015fiy\u00ea bi wan re bikin. L\u00ea he\u00e7\u00ee Kurd e, z\u00fb bawar\u00ee ji s\u00fbnd \u00fb soz\u00ean Eceman dike \u00fb p\u00ea t\u00eate xapandin, l\u00ea bi dir\u00eajiya d\u00eerok\u00ea heya n\u00fbha tu kesan ned\u00eetiye tu caran Ecem soz \u00fb peyman\u00ean xwe bi c\u00eeh b\u00eene \u00fb tu soz\u00ean xwe bi Kurdan re bi c\u00eeh nean\u00eene, her hem\u00fb derew \u00fb f\u00ealbaz\u00ee kirine. Ez, wek birayek\u00ea bi\u00e7\u00fbk\u00ea we, di r\u00eaya xweday\u00ea de \u00fb ji bo xatir\u00ea xwed\u00ea ji we re dib\u00eajim hev bigirin \u00fb qet pi\u015fta hev bernedin. Pirr bawer bin eger Ecem hingiv\u00een\u00ee bide we, diyare jehr kiriye di n\u00eav de, bi s\u00fbnd \u00fb soz \u00fb derew\u00ean Eceman neh\u00ean xapandin, eger hezar caran dest li Qurana p\u00eeroz j\u00ee bidin \u00fb soz\u00ea bidin we, j\u00ea bawer nekin \u00fb pirr bawer bin ten\u00ea merama wan xapandina we ye.\u201d Mebesta Qaz\u00ee Mihemed bi Eceman, ew h\u00eaz\u00ean biyan\u00ee weke Bir\u00eetaniya, Ferensa, Amer\u00eeka \u00eeroy\u00een \u00fb hwd\u2026 Eger em li t\u00eakilya van h\u00eazan bi Kurdan re binirx\u00eenin em \u00ea bib\u00eenin ku tim\u00ee siyaseteke \u015fa\u015f li hember\u00ee Kurdan me\u015fandine, b\u00fbne \u015f\u00fbr di pi\u015fta gel\u00ea Kurd, \u00eexanet kirine. Li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea derencama ge\u015fedan\u00ean ku \u00e7\u00eab\u00fbn wiha b\u00fb. Ji dervey\u00ee t\u00eagiha xiyanet\u00ea, Amer\u00eeka \u00fb h\u00eaz\u00ean navdewlet\u00ee siyaseteke ba\u015f nedan me\u015fandin ku bih\u00ealin gel\u00ea Kurd bibe al\u00eegir \u00fb h\u00eazeke bingeh\u00een. Di \u015fer\u00ea Isra\u00eel-Amer\u00eeka li ser \u00ceran\u00ea xwestin gel\u00ea Kurd li Rojhilat bi kar b\u00eenin, l\u00ea gel\u00ea Kurd nekete w\u00ea xefk\u00ea, berovaj\u00ee w\u00ea yek\u00eet\u00ee \u00fb enyeke netew\u00ee ji partiy\u00ean Kurd\u00ee hate avakirin, ev yek destkeftiyeke pir mezin b\u00fb, ber\u00ee niha bi deh\u00ean salan Qaz\u00ee Mihemed \u015f\u00eereta xwe kirib\u00fb \u00fb gotib\u00fb bila baweriya we bi Eceman ney\u00ea, l\u00ea bel\u00ea hevgirtina xwe ava bikin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Qaz\u00ee Mihemed di r\u00fbpel\u00ean d\u00eeroka Kurdistan\u00ea de xwed\u00ee cihek\u00ee gir\u00eeng \u00fb sereke ye. Komara Mihabad\u00ea ku ji aliy\u00ea Qaz\u00ee Mihemed ve hatib\u00fb avakirin, m\u00eeras \u00fb ronahiya di r\u00eaw\u00eetiya t\u00eako\u015f\u00eena gel\u00ea Kurd de ye. Ew bi tena xwe \u015fore\u015fek b\u00fb, pi\u015ft\u00ee 79 salan \u00eeroj gel\u00ea Kurd li Rojhilat\u00ea\u00a0 Kurdistan\u00ea derbas\u00ee p\u00eavajoyeke xeternak dib, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235127,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":["post-235126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polotika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235128,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235126\/revisions\/235128"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/235127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}