{"id":234842,"date":"2026-03-18T07:56:55","date_gmt":"2026-03-18T05:56:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234842"},"modified":"2026-03-18T07:56:55","modified_gmt":"2026-03-18T05:56:55","slug":"mafe-heviye-ye-reber-apo-pekanina-astiye-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234842","title":{"rendered":"Maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea y\u00ea R\u00eaber Apo p\u00eakan\u00eena a\u015ftiy\u00ea ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ronah\u00ee Sad\u00fbn<\/strong><\/p>\n<p><strong>Par\u00eazera R\u00eaber Apo Suzan Akipa diyar kir ku li <\/strong><strong>Tirkiy\u00ea qan\u00fbn hene ku maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea asteng dikin, \u00ee\u015fkence j\u00ee h\u00een li gor\u00ee qan\u00fbn\u00ean w\u00ea dest\u00fbr e, hikumet ji bo guhertina v\u00ea yek\u00ea, \u00eeradeyeke siyas\u00ee ya cid\u00ee n\u00ee\u015fan nade \u00fb got, \u201cJi bo muzarkere di \u015fert \u00fb merc\u00ean wekhev \u00fb azad de werin kirin, p\u00eavajoya a\u015ftiy\u00ea bi ser bikeve, div\u00ea R\u00eaber Apo \u00fb girtiy\u00ean din li gor\u00ee maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea azad bibin.\u201d\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea \u00e7i ye? <\/strong><\/p>\n<p>Maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea, mafeke ku h\u00eaviy\u00ea bide kes\u00ean cezay\u00ea heta hetay\u00ea l\u00ea hatine bir\u00een, ew kes h\u00eav\u00ee bikin ku carek\u00ea azad bibe. Her kes\u00ea cezay\u00ea heta hetay\u00ea li wan hatiye bir\u00een, heye ku v\u00ee maf\u00ee bigire. Herwiha maf\u00ea her kes\u00ea girt\u00ee heye di heftiy\u00ea de carek\u00ea malbat \u00fb par\u00eazer\u00ean xwe bib\u00eene. Bi derdor\u00ea re dan \u00fb standinan \u00e7\u00eake. L\u00ea li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ji aliy\u00ea dewleta Tirk ve, ev yek li gel hi\u015fyariy\u00ean saziy\u00ean Ewropay\u00ea, p\u00eak nehatiye.<\/p>\n<p>Tev\u00ee ku Dadgeha Maf\u00ean Mirovan a Ewropay\u00ea destn\u00ee\u015fan dike ku girtiyek nabe heya dawiya temem\u00ea xwe di zindan\u00ea de b\u00ea girtin. Dewleta Tirk j\u00ee v\u00ea zagon\u00ea weke zagon dipejir\u00eene, l\u00ea bi van kiryar\u00ean xe p\u00eak nayne. Konseya Ewropay\u00ea \u00e7end car in ji bo R\u00eaber Apo \u00fb hem\u00fb girtiyan ji bo maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea bang li dewleta Tirk dike ku maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea ji bo R\u00eaber Apo \u00fb hem\u00fb girtiyan bi cih b\u00eene, l\u00ea dewleta Tirk di v\u00ea mijar\u00ea de tu gav nav\u00eaje \u00fb guhertinek\u00ea \u00e7\u00eanake.<\/p>\n<p><strong>Z\u00eadey\u00ee 25 salan qediya, l\u00ea \u00e7ima maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea p\u00eak nehatiye? <\/strong><\/p>\n<p>Par\u00eazer\u00ean R\u00eaber Apo di 2003\u2019an de ji bo maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea ser\u00ee li Dadgeha Maf\u00ean Mirovan a Ewropay\u00ea (DMME) dab\u00fbn. Pi\u015ft\u00ee serl\u00eadan\u00ea di 18\u2019\u00ea Adara 2014\u2019an de DMME\u2019y\u00ea biryar da \u00fb xwest Tikriy\u00ea maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea bide R\u00eaber Apo. DMME\u2019\u00ea Tiriy\u00ea di v\u00ea serl\u00eadan\u00ea de mehk\u00fbm kirib\u00fb. Di ser v\u00ea biryar\u00ea de ewqase sal derbas b\u00fbne, l\u00ea h\u00ea j\u00ee Tirkiy\u00ea ev biryar nas nekiriye. Herwiha li gor\u00ee zagon\u00ean DMME\u2019y\u00ea pi\u015ft\u00ee 25 salan maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea heye. Ev mijareke mirov\u00ee ye \u00fb hem\u00fb girt\u00ee pi\u015ft\u00ee 25 salan maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea ji wan re heq dikin. Tev\u00ee dewleta Tirk endama DMME\u2019y\u00ea, l\u00ea li hember v\u00ea yek\u00ea zagon\u00ean dadgeh\u00ea binp\u00ea dike. L\u00ea div\u00ea Tirkiy\u00ea li gor\u00ee endametiya xwe careke din li xwe veger \u00fb li gor\u00ee zagon\u00ean maf\u00ean mirovan tev bigere. Ji ber ku heta niha dewleta Tirk hem\u00fb zagon binp\u00ea kirine \u00fb ev yek p\u00eaw\u00eest e ne navnetew\u00ee ne j\u00ee her\u00eam\u00ee ney\u00ea qeb\u00fblkirin.<\/p>\n<p><strong>R\u00eaber Apo n\u00fbner\u00ea bi milyonan mirovan e <\/strong><\/p>\n<p>Dib\u00ea b\u00ea zan\u00een ku dema maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea p\u00eak b\u00ea \u00fb tecr\u00eed b\u00ea rakirin, d\u00ea a\u015ft\u00ee p\u00eak were \u00fb tevah\u00ee pirsgir\u00eak b\u00ean \u00e7areserkirin. Ji ber niha li seranser\u00ee c\u00eehan\u00ea \u015fer\u00ean gelek dijwar diqewimin. Bi hezaran mirov, jin \u00fb zarok dibin qurbaniy\u00ean van \u015feran. Di v\u00ea serdema dijwar de ku wel\u00ea \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea s\u00eayem\u00een t\u00ea binavkirin, deriyek ji bo \u00e7areser\u00ee \u00fb a\u015ftiy\u00ea veb\u00fbye ku li Tirkiy\u00ea p\u00eavajoya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek ji aliy\u00ea R\u00eaber Apo ve hatiye destp\u00eakirin. Ev p\u00eavajo j\u00ee bandora xwe ji her al\u00ee ve li tevah\u00ee Rojhilata Nav\u00een \u00fb c\u00eehan\u00ea dike. Ger ev p\u00eavajo bi awayek\u00ee serkeft\u00ee bi encam bibe, w\u00ea gelek al\u00ee \u00fb gel ji v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea bi awayek\u00ee er\u00ean\u00ee s\u00fbd\u00ea bigirin. Z\u00eadey\u00ee 27 sal in R\u00eaber Apo li Girava \u00cemraliy\u00ea di bin zext \u00fb tecr\u00eedeke giran de t\u00ea girtin. R\u00eaber Apo n\u00fbner\u00ea bi milyonan mirovan e. Lewra div\u00ea ew bi siyasetmedaran re hevd\u00eetin\u00ea p\u00eak b\u00eene. Ji ber ew ji bo civakeke azad \u00fb demokrat\u00eek, \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean Kurd li ber xwe da \u00fb t\u00eako\u015fiya. R\u00eabert\u00ee bi dest\u00ea xwe d\u00ea guhertin\u00ea \u00e7\u00eake \u00fb a\u015ftiy\u00ea ava bike.<\/p>\n<p><strong>Dewleta Tirk gavek ji bo maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea neav\u00eatiye<\/strong><\/p>\n<p>Serok\u00ea gi\u015ft\u00ee y\u00ea MHP\u2019\u00ea Devlet Bah\u00e7el\u00ee di 1\u2019\u00ea Cotmeha 2024\u2019an di parlametoya Tirkiy\u00ea de bang li R\u00eaber Apo kir ku eger Partiya Karker\u00ean Kurdistan\u00ea PKK\u2019\u00ea fesih bike, d\u00ea heta dawiy\u00ea deriy\u00ea maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea b\u00ea vekirin. Li ser v\u00ea bingeh\u00ea R\u00eaber Apo j\u00ee di 27\u2019\u00ea Sibata 2025\u2019an bang li PKK\u2019\u00ea kir ku Kongreya xwe li dar bixe \u00fb xwe fesih bike. PKK\u2019\u00ea li ser esas\u00ea v\u00ea bang\u00ea di 1\u2019\u00ea Adar\u00ea de agirbesta yekal\u00ee ragihand \u00fb di 5-7 Gulan\u00ea de j\u00ee kongreya xwe ya 12\u2019em\u00een li dar xist \u00fb biryara fesihkirin\u00ea da, herwiha gelek gav\u00ean din \u00ean gir\u00eeng j\u00ee av\u00eat. L\u00ea k\u00ealeka xebat\u00ean tevger\u00ea \u00fb R\u00eaber Apo, ji bo \u00e7areserkirina pirsgir\u00eaka Kurd \u00fb demokrat\u00eekkirina Tirkiy\u00ea di 5\u2019\u00ea Tebaxa 2025\u2019an de li parlametoya Tirkiy\u00ea \u201cKom\u00eesyona Pi\u015ftevaniya Netewey\u00ee, Xwi\u015f-Birat\u00ee \u00fb Demokrasiy\u00ea\u201d hat avakirin. Kom\u00eesyon\u00ea heta niha gelek caran kom b\u00fbye, l\u00ea heta niha dewleta Tirk gavek ji bo maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea neav\u00eatiye \u00fb bi awayek\u00ee ferm\u00ee nean\u00eene rojeva kom\u00eesyon\u00ea. L\u00ea tekez azadiya R\u00eaber Apo dikare pirsgir\u00eak\u00ean c\u00eehan\u00ea \u00fb gel\u00ea Kurd li ser bingeha azad\u00ee \u00fb aramiy\u00ea were \u00e7areserkirin. Di heman dem\u00ea de p\u00eavajo ji aliy\u00ea R\u00eabert\u00ee hatiye destp\u00eakirin, ji bo ku p\u00eavajo bigh\u00eaje encam\u00ea div\u00ea R\u00eaber Apo ji aliy\u00ea f\u00eez\u00eek\u00ee ve azad bibe.<\/p>\n<p>Derbar\u00ea maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea y\u00ea R\u00eaber Apo \u00fb hem\u00fb girtiyan de, Par\u00eazera R\u00eaber Apo <strong>Suzan Akipa<\/strong> ji Rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-234844 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Suzan-Akipa-300x168.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Suzan-Akipa-300x168.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Suzan-Akipa-768x431.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Suzan-Akipa-750x421.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Suzan-Akipa.jpg 990w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u2018Li gor\u00ee maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea tecr\u00eed s\u00fbc e\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Suzan Akipa diyar kir ku maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea, h\u00eaviy\u00ea dide girtiyan \u00fb wiha got: \u201cMaf\u00ea h\u00eaviy\u00ea ji bo girtiy\u00ean ku di bin cezay\u00ean muebbeta giran de ne. Ev t\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku kes\u00ea girt\u00ee, di p\u00ea\u015feroj\u00ea de ji n\u00fb ve bidestxistina azadiya xwe h\u00eav\u00ee bike. Li gor\u00ee qan\u00fbna navnetewey\u00ee ku Tirkiy\u00ea \u00eemze kiriye, cezay\u00ea mubbeta giran, \u00eeskence ye. kes\u00ea girt\u00ee di bin v\u00ea rej\u00eem\u00ea de div\u00ea her\u00ee z\u00eade, pi\u015ft\u00ee 25 salan were berdan. Her\u00ee z\u00eade pi\u015ft\u00ee 25 salan, makan\u00eezmayeke hewce dike ku v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea li gor\u00ee p\u00eevan\u00ean objeket\u00eef biryar bide. L\u00eabel\u00ea, maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea di heman dem\u00ea de t\u00ea v\u00ea watey\u00ea ku div\u00ea kes\u00ea girt\u00ee di hucreya ten\u00eatiy\u00ea ya mutleq de ney\u00ea girtin. Li gor\u00ee maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea tecr\u00eed s\u00fbc e. Maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea, di bin n\u00eeqa\u015f\u00ean tecr\u00eed \u00fb \u00ee\u015fkencey\u00ea de derketiye hol\u00ea \u00fb ew azadiy\u00ea n\u00ee\u015fan dide. Tirkiy\u00ea h\u00een maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea bi cih neaniye. Gelek biryar hene ku binp\u00eakirin\u00ean maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea dib\u00eenin, ya her\u00ee berbi\u00e7av doza R\u00eaber Apo ye. Tev\u00ee biryar \u00fb p\u00ea\u015fniyar\u00ean hem Dadgeha Maf\u00ean Mirovan a Ewropay\u00ea \u00fb hem j\u00ee Kom\u00eeteya Wez\u00eeran a Konseya Ewropay\u00ea, Tirkiy\u00ea berbirsiyariya xwe bi cih nayne. Tirkiy\u00ea bi tavah\u00ee li gor\u00ee binp\u00eakirina hiq\u00fbqa navnetewey\u00ee tev digere \u00fb \u00ee\u015fkencey\u00ea tehem\u00fbl dike.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Tirkiy\u00ea ji bo girtiyan r\u00eaziknamey\u00ean hiq\u00fbq\u00ee y\u00ean p\u00eaw\u00eest dernexistiye\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Suzan Akipa e\u015fkere kir ku nebic\u00eehan\u00eena maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea di \u015fexs\u00ea R\u00eaber Apo de, t\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku Tirkiy\u00ea li gor\u00ee qan\u00fbn\u00ean navnetew\u00ee tevnagere \u00fb wiha domand: \u201cR\u00eaber Apo z\u00eadetir\u00ee 25 sal in ku di girt\u00eegeh\u00ea de ye. R\u00eabert\u00ee s\u00eenor\u00ea \u201cher\u00ee z\u00eade\u201d y\u00ea maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea derbas kiriye. B\u00ea guman, maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea rasterast bi helwesta siyas\u00ee ya R\u00eaber Apo ve gir\u00eaday\u00ee ye. Herwiha azadiya Kurd a Ku R\u00eaber Apo tems\u00eel dike ve j\u00ee gir\u00eaday\u00ee ye. L\u00eabel\u00ea, bi hezaran girtiy\u00ean din di heman rew\u015f\u00ea de ne. Ev pirsgir\u00eakek pergala hiq\u00fbq\u00ee ya Tirkiy\u00ea ye. Tirkiy\u00ea di derbar\u00ea R\u00eaber Apo \u00fb bi hezar\u00ean girtiyan din de, r\u00eaziknamey\u00ean hiq\u00fbq\u00ee y\u00ean p\u00eaw\u00eest dernexistiye. B\u00ea guman, R\u00eaber Apo niha bi dewlet\u00ea re muzakere dike \u00fb aktor\u00ea sereke y\u00ea aliy\u00ea Kurd e. Hem maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea hem hiquqa muzakere, hem j\u00ee hikuka a\u015ftiy\u00ea hewce dike ku aktor bi sert \u00fb merc\u00ean wekhev li ser maseya muzakerey\u00ea r\u00fbnin. Siyaseta dewlet\u00ea ku cid\u00ee \u00fb domdar be, p\u00eaw\u00eest e maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea were naskirin.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Li Tirkiy\u00ea qan\u00fbn\u00ean maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea asteng dike hene\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Suzan Akipa axaftina xwe wiha qedand: \u201cLi Tirkiy\u00ea qan\u00fbn hene ku maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea asteng dikin, wek qan\u00fbna infaz \u00fb qan\u00fbna cezay\u00ea. Li gor\u00ee qan\u00fbna gerd\u00fbn\u00ee, mirov dikare heta hetay\u00ea di girt\u00eegeh\u00ea de bim\u00eene. L\u00ea bel\u00ea, Tirkiy\u00ea v\u00ea r\u00eaziknamey\u00ea napejir\u00eene \u00fb qan\u00fbn\u00ean xwe li gor\u00ee w\u00ea naguher\u00eene. \u00ce\u015fkence h\u00een j\u00ee li gor\u00ee qan\u00fbn\u00ean Tirkiy\u00ea dest\u00fbr e. Hikumet ji bo ku guhertina v\u00ea yek\u00ea, \u00eeradeyeke siyas\u00ee ya cidd\u00ee n\u00ee\u015fan nade. Ti\u015ft\u00ea ku ji Tikiy\u00ea t\u00ea xwestin, betalkirina qan\u00fbn\u00ean ku cezay\u00ea heta hetay\u00ea diyar dikin e. Bi v\u00ee reng\u00ee R\u00eaber Apo \u00fb bi hezar\u00ean girtiy\u00ean dikn dikarin azadiya xwe bi dest bixin. Lewra ji bo ku muzarkere di \u015fert \u00fb merc\u00ean wekhev \u00fb azad de werin kirin, herwiha ji bo ku p\u00eavajoya A\u015ftiy\u00ea \u00fb Civaka Demokrat\u00eek bi ser bikeve, div\u00ea R\u00eaber Apo li gor\u00ee maf\u00ea xwe y\u00ea h\u00eaviy\u00ea azad be.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ronah\u00ee Sad\u00fbn Par\u00eazera R\u00eaber Apo Suzan Akipa diyar kir ku li Tirkiy\u00ea qan\u00fbn hene ku maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea asteng dikin, \u00ee\u015fkence j\u00ee h\u00een li gor\u00ee qan\u00fbn\u00ean w\u00ea dest\u00fbr e, hikumet ji bo guhertina v\u00ea yek\u00ea, \u00eeradeyeke siyas\u00ee ya cid\u00ee n\u00ee\u015fan nade \u00fb got, \u201cJi bo muzarkere di \u015fert \u00fb merc\u00ean wekhev \u00fb azad de werin kirin, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234843,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-234842","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234842"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234845,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234842\/revisions\/234845"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/234843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}