{"id":234724,"date":"2026-03-14T12:10:43","date_gmt":"2026-03-14T10:10:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234724"},"modified":"2026-03-14T12:10:43","modified_gmt":"2026-03-14T10:10:43","slug":"salih-muslim-sopa-xwe-di-diroka-siyaseta-kurdi-de-histiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234724","title":{"rendered":"Salih Muslim\u2026 \u015fopa xwe di d\u00eeroka siyaseta Kurd\u00ee de hi\u015ftiye"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Di 11\u2019\u00ea meha Adar\u00ea de yek ji siyasetmedar\u00ean Kurd Salih Muslim di encama nexwe\u015fiy\u00ea de gihat\u015ft asta \u015fehadest\u00ea. Ew yek ji kesayetiy\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av b\u00fb ku di dehsal\u00ean daw\u00ee de roleke bi bandor di \u015fekildana gotara siyas\u00ee ya Kurd\u00ee de l\u00eest, herwiha nav\u00ea w\u00ee bi ezm\u00fbn\u00ean siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye ku bandorek e\u015fkere li ser r\u00ea\u00e7a doza Kurd\u00ee kiriye<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n<p>Ko\u00e7a daw\u00ee ya r\u00eaber\u00ea Kurd di nav derdor\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd \u00fb S\u00fbr\u00ee de b\u00fbyerek gir\u00eeng e, ji ber rola w\u00ee ya berbi\u00e7av a ku w\u00ee bi salan di xebata siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee de l\u00eestiye. Siyasetmedar\u00ea ku jiyana xwe li gundek\u00ee y\u00ea Kurd\u00ee li Koban\u00ea dest p\u00ea kir, bi salan kar\u00ee bibe yek ji kesayetiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd \u00ean her\u00ee navdar \u00fb bibe be\u015fek ji veguher\u00een\u00ean mezin \u00ean ku welat di dehsal\u00ean bor\u00ee de \u015fahid\u00ee kiriye. Nav\u00ea w\u00ee bi p\u00ea\u015fketin\u00ean tevgera siyas\u00ee ya Kurd\u00ee \u00fb bi k\u00ealiy\u00ean gir\u00eeng \u00ean ku li S\u00fbriye \u00fb her\u00eam\u00ea qewim\u00eene ve gir\u00eaday\u00ee ye, ji \u00e7alakiya siyas\u00ee ya Kurd\u00ee di sal\u00ean 1970\u2019\u00ee de dest p\u00ea kir \u00fb heta qonaxa veguher\u00een\u00ean mezin \u00ean ku bi belavb\u00fbn\u00ea \u00fb guhertin\u00ean pa\u015f\u00ea di hevsengiya h\u00eaz\u00ea ya wel\u00eat de p\u00eakhatin.<\/p>\n<p><strong>Jiyana destp\u00eak\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Ew di sala 1951\u2019\u00ea de li bajar\u00ea Koban\u00ea ku yek ji bajar\u00ean navdar \u00ean Kurdan e, ji dayik b\u00fbye. Ew di haw\u00eerdoreke gundewar\u00ee ya sade de mezin b\u00fbye, civaka w\u00ee bi giran\u00ee xwe disp\u00eare \u00e7andin\u00ee \u00fb keda destan \u00fb nasnameya \u00e7and\u00ee ya Kurd\u00ee di jiyana rojane ya ni\u015ftecihan de bi xurt\u00ee heb\u00fb. Di w\u00ea haw\u00eerdor\u00ea de b\u00fb ku hi\u015fmendiya w\u00ee ya destp\u00eak\u00ea ya li ser pirsgir\u00eak\u00ean civaka xwe \u00e7\u00eab\u00fb, ji ber ku n\u00eeqa\u015f\u00ean li ser nasnameya Kurd \u00fb maf\u00ean \u00e7and\u00ee \u00fb siyas\u00ee be\u015fek ji jiyana gi\u015ft\u00ee ya her\u00eam\u00ea b\u00fbn. V\u00ea atmosfer\u00ea bandorek e\u015fkere li ser kesayetiya w\u00ee kir \u00fb pa\u015f\u00ea ew ber bi siyaset \u00fb xizmeta gi\u015ft\u00ee ve bir.<\/p>\n<p><strong>Sal\u00ean xwendin\u00ea \u00fb destp\u00eaka hi\u015fmendiya siyas\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee qedandina l\u00eesey\u00ea, Muslim ji bo xwendina endezyariya k\u00eemyew\u00ee li zan\u00eengeh\u00ea qeyd b\u00fb. Di dema xwendina xwe de, eleqeya w\u00ee bi mijar\u00ean siyas\u00ee re z\u00eade b\u00fb, nemaze ji ber n\u00eeqa\u015f\u00ean di navbera xwendekaran de li ser azad\u00ee, edaleta civak\u00ee \u00fb maf\u00ean gelan. Ew serdem di \u015fekildana meyla w\u00ee ya siyas\u00ee de gir\u00eeng b\u00fb, ji ber ku ew bi ramana siyas\u00ee ya Kurd re nas b\u00fb \u00fb dest bi n\u00eaz\u00eekb\u00fbna \u00e7alakiy\u00ean bi tevgera Kurd\u00ee re kir.<\/p>\n<p>Bi dem\u00ea re, ew b\u00fb be\u015fek ji toreke \u00e7alakvan\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd ku dixwestin hi\u015fmendiya netewey\u00ee p\u00ea\u015fve bibin \u00fb maf\u00ean \u00e7and\u00ee \u00fb siyas\u00ee y\u00ean Kurdan di nav S\u00fbriy\u00ea de bipar\u00eazin.<\/p>\n<p><strong>Tevl\u00eeb\u00fbna \u00e7alakiy\u00ean siyas\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di sal\u00ean 1970 \u00fb 1980\u2019\u00ee de, be\u015fdar\u00ee \u00e7alakiy\u00ean r\u00eaxistin\u00ee \u00fb siyas\u00ee y\u00ean ku armanca wan parastina maf\u00ean Kurdan \u00fb xurtkirina heb\u00fbna tevgera siyas\u00ee ya Kurd b\u00fb, b\u00fb. L\u00ea bel\u00ea, \u00e7alakiya siyas\u00ee di w\u00ea serdem\u00ea de ne h\u00easan b\u00fb, ji ber ku tevger\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd rast\u00ee zextek mezin dihatin. Carinan, Muslim ne\u00e7ar ma ku wel\u00eat biterik\u00eene \u00fb li dervey\u00ee wel\u00eat bixebite, li wir bi \u00e7alakvan\u00ean Kurd re t\u00eakil\u00ee daynin \u00fb be\u015fdar\u00ee \u00e7alakiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean t\u00eakildar\u00ee doza Kurd bibin. Tev\u00ee dijwar\u00eeyan j\u00ee, ew kar\u00eeb\u00fb heb\u00fbna xwe di nav \u00e7erx\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd\u00ee de bi cih bike \u00fb toreke fireh ji t\u00eakiliy\u00ean siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee ava bike.<\/p>\n<p><strong>Damezrandina Partiya Yek\u00eetiya Demokrat\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 2003\u2019an de, nav\u00ea Muslim bi damezrandina Partiya Yek\u00eetiya Demokrat\u00ee, ku yek ji partiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd \u00ean w\u00ea dem\u00ea derket hol\u00ea, b\u00eatir derket p\u00ea\u015f. Ew di nav kesayetiy\u00ean ku di avakirin \u00fb organ\u00eezekirina partiy\u00ea de roleke gir\u00eeng l\u00eestin de b\u00fb. Pa\u015f\u00ea, w\u00ee serokatiya partiy\u00ea girt ser xwe \u00fb b\u00fb yek ji r\u00eaber\u00ean w\u00ea y\u00ean her\u00ee navdar, li wir w\u00ee ji bo berfirehkirina \u00e7alakiy\u00ean w\u00ea y\u00ean siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistinkirina ref\u00ean w\u00ea li her\u00eam\u00ean Kurd\u00ee xebit\u00ee.<\/p>\n<p>Di w\u00ea dem\u00ea de, partiy\u00ea bal ki\u015fand ser p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirina raman\u00ean t\u00eakildar\u00ee demokras\u00ee, nenavend\u00eekirin \u00fb maf\u00ean p\u00eakhatey\u00ean c\u00fbda y\u00ean li S\u00fbriy\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Rola w\u00ee pi\u015ft\u00ee kr\u00eeza S\u00fbriy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Bi destp\u00eakirina kr\u00eeza S\u00fbriy\u00ea re, S\u00fbriye ket qonaxek n\u00fb ya veguher\u00een\u00ean siyas\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee. Di v\u00ea heyam\u00ea de, nav\u00ea Muslim derket p\u00ea\u015f, ji ber ku ew b\u00fb yek ji kesayetiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd \u00ean her\u00ee navdar ku li ser nav\u00ea tevgera siyas\u00ee ya Kurd li S\u00fbriy\u00ea diaxiv\u00ee. Nav\u00ea w\u00ee bi ceribandina R\u00eaveberiya Xweser li Bakur\u00ea \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee b\u00fb, ceribandineke siyas\u00ee ku armanc dikir di sal\u00ean \u015fer de dever\u00ean Kurd\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ean din bi r\u00ea ve bibe. Herwiha be\u015fdar\u00ee gelek civ\u00een\u00ean siyas\u00ee \u00fb diyalog\u00ean navnetewey\u00ee b\u00fb, ku t\u00ea de hewl da v\u00eezyona tevgera siyas\u00ee ya Kurd\u00ee derbar\u00ea p\u00ea\u015feroja S\u00fbriy\u00ea \u00fb r\u00eay\u00ean \u00e7areserkirina kr\u00eeza siyas\u00ee ya ku welat t\u00ea re derbas dibe, veb\u00eaje.<\/p>\n<p><strong>\u00c7alakiy\u00ean w\u00ee y\u00ean siyas\u00ee \u00fb d\u00eeplomat\u00eek?<\/strong><\/p>\n<p>Rola Muslim ne ten\u00ea bi xebata part\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee ve s\u00eenordar b\u00fb, l\u00ea di heman dem\u00ea de berfireh\u00ee \u00e7alakiy\u00ean siyas\u00ee \u00fb d\u00eeplomat\u00eek j\u00ee kir. Ew be\u015fdar\u00ee konferans\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb civ\u00een\u00ean siyas\u00ee y\u00ean bi kesayet \u00fb rayedar\u00ean welat\u00ean c\u00fbrbec\u00fbr re b\u00fb, di heman dem\u00ea de di gelek n\u00eeqa\u015f\u00ean derbar\u00ea p\u00ea\u015feroja S\u00fbriy\u00ea de amade b\u00fb.<\/p>\n<p>Di wan hevd\u00eetinan de, w\u00ee bal ki\u015fand ser p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirina v\u00eezyonek siyas\u00ee li ser bingeha nenavend\u00eekirina siyas\u00ee \u00fb naskirina cih\u00earengiya netewey\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee di nav wel\u00eat de. Herwiha tekez\u00ee li ser gir\u00eengiya d\u00eetina \u00e7areseriy\u00ean siyas\u00ee ji bo kr\u00eeza S\u00fbriyey\u00ea kir ku be\u015fdariya hem\u00fb p\u00eakhateyan di bir\u00eavebirina wel\u00eat de garant\u00ee bike.<\/p>\n<p><strong>Di navbera pi\u015ftgir\u00ee \u00fb rexnekirin\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Wek\u00ee gelek kesayet\u00ean siyas\u00ee y\u00ean bi bandor, kariyera Muslim b\u00ea nakok\u00ee \u00fb rexneyan derbas neb\u00fbye. Ew rast\u00ee rexney\u00ean hin h\u00eaz\u00ean siyas\u00ee y\u00ean ku bi helwest an pol\u00eet\u00eekay\u00ean partiya w\u00ee raz\u00ee neb\u00fbn, hatiye. Ji aliyek\u00ee din ve, al\u00eegir\u00ean w\u00ee bawer dikin ku w\u00ee di yek ji serdem\u00ean her\u00ee aloz \u00ean d\u00eeroka S\u00fbriyey\u00ea de roleke gir\u00eeng di organ\u00eezekirina \u00e7alakiya siyas\u00ee ya Kurd de l\u00eestiye \u00fb ku ew be\u015fdar\u00ee ron\u00eekirina pirsgir\u00eaka Kurd\u00ee li ser qada siyas\u00ee ya her\u00eam\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee kiriye. Di navbera pi\u015ftgir\u00ee \u00fb rexneyan de, nav\u00ea w\u00ee yek ji nav\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av di qada siyas\u00ee ya Kurd\u00ee de ma.<\/p>\n<p><strong>M\u00eerateyeke siyas\u00ee ya may\u00eende<\/strong><\/p>\n<p>Bi ko\u00e7a daw\u00ee ya w\u00ee re, qada siyas\u00ee ya Kurd kesayetiyek winda kir ku di dehsal\u00ean bor\u00ee de di r\u00ea\u00e7a w\u00ea de roleke gir\u00eeng l\u00eestiye. Ew di gelek qonax\u00ean siyas\u00ee y\u00ean gir\u00eeng de amade b\u00fb \u00fb be\u015fek yekgirt\u00ee ya serdema veguher\u00een\u00ea di d\u00eeroka S\u00fbriye \u00fb her\u00eam\u00ea de b\u00fb.<\/p>\n<p>Nav\u00ea Salih Muslim d\u00ea di b\u00eera siyaseta Kurd a hemdem de bim\u00eene, wek\u00ee yek ji kesayet\u00ean ku be\u015fdar\u00ee \u015fekildana r\u00ea\u00e7a tevgera siyas\u00ee ya Kurd li S\u00fbriy\u00ea b\u00fbye. Ev m\u00ear\u00ea ku jiyana xwe li gundek\u00ee bi\u00e7\u00fbk li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea dest p\u00ea kir, kar\u00eeb\u00fb bibe yek ji kesayetiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean her\u00ee gir\u00eeng \u00ean her\u00eam\u00ea \u00fb \u015fopek zelal li ser d\u00eeroka doza Kurd a hemdem bih\u00eale. Bi ko\u00e7a w\u00ee ya daw\u00ee, biyografiya w\u00ee h\u00een j\u00ee be\u015fek ji d\u00eerokeke dir\u00eaj a t\u00eako\u015f\u00eena siyas\u00ee ye ku ji aliy\u00ea tevgera Kurd\u00ee ve ji bo bidestxistina naskirina maf \u00fb statuya xwe di \u00e7ar\u00e7oveya siyas\u00ee ya S\u00fbriyey\u00ea de hatiye me\u015fandin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo Di 11\u2019\u00ea meha Adar\u00ea de yek ji siyasetmedar\u00ean Kurd Salih Muslim di encama nexwe\u015fiy\u00ea de gihat\u015ft asta \u015fehadest\u00ea. Ew yek ji kesayetiy\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av b\u00fb ku di dehsal\u00ean daw\u00ee de roleke bi bandor di \u015fekildana gotara siyas\u00ee ya Kurd\u00ee de l\u00eest, herwiha nav\u00ea w\u00ee bi ezm\u00fbn\u00ean siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234725,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-234724","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234724"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234726,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234724\/revisions\/234726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/234725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}