{"id":234637,"date":"2026-03-11T08:22:28","date_gmt":"2026-03-11T06:22:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234637"},"modified":"2026-03-11T08:22:28","modified_gmt":"2026-03-11T06:22:28","slug":"helebce-qerineke-kimyayi-di-bira-mirovahiye-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234637","title":{"rendered":"Heleb\u00e7e\u2026 q\u00ear\u00eeneke k\u00eemyay\u00ee di b\u00eera mirovahiy\u00ea de"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Di sibeha 16\u2019\u00ea Adara 1988\u2019an de, pi\u015ft\u00ee du rojan bombebarana ya li ser bajar\u00ea Heleb\u00e7e, balafir\u00ean art\u00ea\u015fa Iraq\u00ea dest bi av\u00eatina bombey\u00ean ku gaz\u00ean k\u00eemyew\u00ee y\u00ean kujer li ser Heleb\u00e7ey\u00ea kirin, rasterast tax\u00ean siv\u00eelan hedef girtin. Ewr\u00ean d\u00fbman \u00fb d\u00fbmana jehr\u00een kolan dagir kirin \u00fb di nav \u00e7end deqeyan de bi hezaran kes ku\u015ftin.<\/strong><\/p>\n<p>Di 16\u2019\u00ea Adara 1988\u2019an de, rojek asay\u00ee li bajar\u00ea Heleb\u00e7ey\u00ea y\u00ea Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea (Bakur\u00ea Iraq\u00ea) veguher\u00ee yek ji tawan\u00ean \u015fer \u00ean her\u00ee tirsnak \u00ean d\u00eeroka n\u00fbjen dema ku \u00ear\u00ee\u015feke k\u00eemyew\u00ee hate kirin, wijdan\u00ea mirovahiy\u00ea \u015fok kir \u00fb di nav \u00e7end demjim\u00earan de bi hezaran siv\u00eel\u00ean Kurd jiyana xwe ji dest da. Ev \u00eari\u015fa ku di l\u00fbtkeya \u015eer\u00ea \u00ceran \u00fb Iraq\u00ea de qewim\u00ee, ne ten\u00ea \u00eari\u015feke le\u015fker\u00ee b\u00fb, l\u00ea s\u00fbcek\u00ee nay\u00ea jib\u00eerkirin di salnamey\u00ean hov\u00eetiy\u00ea de b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>\u00c7er\u00e7oveya \u00eari\u015f\u00ea: Be\u015fek ji kampanyayek berfirehtir<\/strong><\/p>\n<p>Komkujiya Heleb\u00e7ey\u00ea di dema \u015eer\u00ea \u00ceran-Iraq\u00ea (1980\u20131988) de, wek\u00ee be\u015fek ji kampanyaya ku pa\u015f\u00ea wek\u00ee kampanyaya Enfal\u00ea hate zan\u00een ku gund \u00fb her\u00eam\u00ean Kurdan li bakur\u00ea Iraq\u00ea hedef girt, p\u00eak hat. Kampanya bi Serok\u00ea Iraq\u00ea y\u00ea w\u00ea dem\u00ea Sedam Husey\u00een ve gir\u00eaday\u00ee b\u00fb \u00fb di bin \u00e7avd\u00eariya rasterast a serokatiya le\u015fker\u00ee \u00fb ewlehiy\u00ea ya w\u00ea dem\u00ea de hate kirin. Heleb\u00e7ey\u00ea \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean le\u015fker\u00ee di navbera h\u00eaz\u00ean Iraq\u00ee \u00fb h\u00eaz\u00ean \u00ceran\u00ee y\u00ean ku ji h\u00eala \u015fervan\u00ean Kurd ve dihatin pi\u015ftgir\u00eekirin de d\u00eetib\u00fb ku rayedar\u00ean Iraq\u00ee w\u00ea dem\u00ea ev yek wek\u00ee hincetek ji bo bombebarankirina baj\u00ear did\u00eetin. L\u00ea bel\u00ea, ti\u015ft\u00ea ku qewim\u00ee ji hem\u00fb norm\u00ean le\u015fker\u00ee derbas b\u00fb, ji ber ku siv\u00eel bi karan\u00eena \u00e7ek\u00ean qedexekir\u00ee y\u00ean di asta navnetewey\u00ee de rasterast hatin hedefgirtin.<\/p>\n<p><strong>Gaz\u00ean Kujer\u2026 Mirin di \u00e7end deqeyan de<\/strong><\/p>\n<p>W\u00ea sib\u00ea, pi\u015ft\u00ee bombebarana topxaney\u00ean kevne\u015fop\u00ee, balafiran bombey\u00ean ku t\u00ea de tevl\u00eeheviyek ji gaz\u00ean jehr\u00een, di nav de gaza xerdel\u00ea \u00fb ajan\u00ean demar\u00ee y\u00ean wek\u00ee sar\u00een \u00fb tab\u00fbn heb\u00fbn, av\u00eatin. Ewr\u00ean zer \u00fb sp\u00ee li ser as\u00eeman\u00ea baj\u00ear belav b\u00fbn \u00fb ni\u015ftecihan di demek kurt de dest bi n\u00ee\u015fan\u00ean b\u00eahn\u00e7\u00fbn\u00ea, lerz\u00een\u00ea \u00fb korb\u00fbn\u00ea kirin. \u015eahid\u00ean b\u00fbyer\u00ea pa\u015f\u00ea behsa tevahiya malbatan kirin ku li kolanan mir\u00ee mane \u00fb zarok\u00ean ku di nav dest\u00ean dayik\u00ean xwe de dimirin. W\u00eaney\u00ean ku pi\u015ft\u00ee \u00eari\u015f\u00ea ji h\u00eala w\u00eanek\u00ea\u015fan ve hatine ki\u015fandin c\u00eehan \u015fok kirin \u00fb b\u00fbn sembola \u00ea\u015fa siv\u00eelan di pev\u00e7\u00fbn\u00ean \u00e7ekdar\u00ee de.<\/p>\n<p><strong>Hejmara miriyan \u00fb bandor\u00ean may\u00eende<\/strong><\/p>\n<p>T\u00ea texm\u00eenkirin ku di saet\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean \u00eari\u015f\u00ea de di navbera 3 hezar \u00fb 200 \u00fb 5 hezar kesan de hatine ku\u015ftin, di heman dem\u00ea de z\u00eadetir\u00ee 7 hezar kes\u00ean din j\u00ee bir\u00een\u00ean giraniya c\u00fbda wergirtine. Trajed\u00ee li wir bi daw\u00ee neb\u00fb, ji ber ku y\u00ean sax man bi salan ji nexwe\u015fiy\u00ean kron\u00eek, bi taybet\u00ee pence\u015f\u00ear, nexwe\u015fiy\u00ean nefes\u00ea \u00fb k\u00eamasiy\u00ean jidayikb\u00fbn\u00ea \u00ea\u015f ki\u015fandin. Bandor\u00ean ps\u00eekoloj\u00eek j\u00ee pir k\u00fbr b\u00fbn \u00fb gelek malbat h\u00een j\u00ee w\u00ea roj\u00ea wek\u00ee k\u00ealiyek gir\u00eeng bi b\u00eer t\u00eenin ku r\u00ea\u00e7a jiyana wan ji bo her \u00fb her guhert.<\/p>\n<p><strong>Naskirina dadwer\u00ee ya \u00eebad\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena rej\u00eema Iraq\u00ea di sala 2003\u2019an de, Dadgeha Cezay\u00ea Bilind a Iraq\u00ea dosyaya kampanyaya Enfal\u00ea nirxand \u00fb weh\u015fet\u00ean ku li dij\u00ee Kurdan hatine kirin wek\u00ee jenos\u00eed nas kir. Di sala 2010\u2019an de, cezay\u00ean darvekirin\u00ea li dij\u00ee hejmarek rayedar\u00ean be\u015fdar\u00ee kampanyay\u00ea b\u00fbn da. \u00c7end welat \u00fb parlamentoy\u00ean li \u00e7ar aliy\u00ea c\u00eehan\u00ea j\u00ee komkujiya Heleb\u00e7ey\u00ea wek\u00ee \u00eebade nas kirin, gavek ku Kurdan wek\u00ee pejirandina derengmay\u00ee ya edaleta d\u00eerok\u00ee hesibandin.<\/p>\n<p><strong>Heleb\u00e7e \u00eero, b\u00eeran\u00eeneke ku namire<\/strong><\/p>\n<p>\u00cero, Heleb\u00e7e pi\u015ft\u00ee 38 salan wek\u00ee bajarek\u00ee n\u00eev ji n\u00fb ve hatiye avakirin radiweste, l\u00ea d\u00eesa j\u00ee bir\u00een\u00ean w\u00ea karesat\u00ea hildigire. Ji bo b\u00eeran\u00eena qurbaniyan b\u00eerdar\u00ee \u00fb muzexane hatine \u00e7\u00eakirin \u00fb gel\u00ea Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea her sal 16\u2019\u00ea Adar\u00ea wek\u00ee rojek \u015f\u00een \u00fb hizirkirin\u00ea p\u00eeroz dike. Heleb\u00e7e \u00ead\u00ee ne ten\u00ea bajarek\u00ee li ser nex\u015fey\u00ea ye, l\u00ea b\u00fbye sembolek c\u00eehan\u00ee ya xeterey\u00ean \u00e7ek\u00ean k\u00eemyay\u00ee \u00fb p\u00eaw\u00eestiya p\u00ea\u015f\u00eegirtina li karan\u00eena wan di her \u015fert \u00fb merc\u00ee de.<\/p>\n<p>Komkujiya Heleb\u00e7ey\u00ea h\u00een j\u00ee \u015fahidiyek bi \u00ea\u015f e ji bo ti\u015ft\u00ean ku \u015fer dikarin bikin dema ku nirx\u00ean mirovan tune bin. Her sal, ev d\u00eerok ji c\u00eehan\u00ea re t\u00eene b\u00eera xwe ku edalet nikare qurbaniyan veger\u00eene, l\u00ea ew rastiy\u00ea dipar\u00eaze \u00fb gir\u00eengiya parastina siv\u00eelan \u00fb parastina r\u00fbmeta mirovan f\u00ear\u00ee nif\u015f\u00ean p\u00ea\u015feroj\u00ea dike. Heleb\u00e7e ne ten\u00ea b\u00eeran\u00eenek demk\u00ee ye di salnamey\u00ean d\u00eerok\u00ea de, ew r\u00fbpelek xw\u00een\u00ee ye ku div\u00ea her gav were xwendin da ku careke din ney\u00ea dubarekirin. EVv bi gi\u015ft\u00ee bi daw\u00ee b\u00fb neyse git burden kopek \u00e7ocuk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo Di sibeha 16\u2019\u00ea Adara 1988\u2019an de, pi\u015ft\u00ee du rojan bombebarana ya li ser bajar\u00ea Heleb\u00e7e, balafir\u00ean art\u00ea\u015fa Iraq\u00ea dest bi av\u00eatina bombey\u00ean ku gaz\u00ean k\u00eemyew\u00ee y\u00ean kujer li ser Heleb\u00e7ey\u00ea kirin, rasterast tax\u00ean siv\u00eelan hedef girtin. Ewr\u00ean d\u00fbman \u00fb d\u00fbmana jehr\u00een kolan dagir kirin \u00fb di nav \u00e7end deqeyan de bi hezaran [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234638,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-234637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234639,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234637\/revisions\/234639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/234638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}