{"id":234489,"date":"2026-03-08T08:55:32","date_gmt":"2026-03-08T06:55:32","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234489"},"modified":"2026-03-08T08:55:32","modified_gmt":"2026-03-08T06:55:32","slug":"biryara-desthilaten-ser-nakokiya-di-navbera-kongres-u-seroke-dyee","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234489","title":{"rendered":"Biryara &#8220;Desthilat\u00ean \u015eer&#8221; nakokiya di navbera Kongres \u00fb serok\u00ea DYE\u2019\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>J\u00een His\u00ean<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kongresa Amer\u00eekay\u00ea v\u00ea heftey\u00ea hazirtiyan dike li ser dengdana projeyek\u00ea ku \u015fiyana Dolnad Trump ji bo berdewamiya operasyon\u00ean le\u015feker\u00ee li dij\u00ee \u00ceran\u00ea b\u00eay\u00ee er\u00eakirina e\u015fkere ya qan\u00fbndan\u00earan, s\u00eenordar bike<\/strong>.<\/p>\n<p>Ev yek \u00e7end roj pi\u015ft\u00ee \u00eari\u015f\u00ean h\u00eaz\u00ean Amer\u00eek\u00ee ligel \u00cesra\u00eel\u00ea, li ser hedef\u00ean li hundir\u00ea \u00ceran\u00ea p\u00eak hat. R\u00eaveberiya Amer\u00eek\u00ee dib\u00eaje ku ev gav di bersiva gefek n\u00eaz\u00eek de b\u00fb, l\u00ea hin Demokrat w\u00ea wek\u00ee kiryarek \u015fer b\u00eay\u00ee dest\u00fbrday\u00eena dest\u00fbr\u00ee dib\u00eenin. Di nava v\u00ea nakokiy\u00ea de qan\u00fbnek heye ku d\u00eeroka w\u00ea vedigere sal\u00ean 1973\u2019an \u00fb wek\u00ee qan\u00fbna &#8220;Desthilat\u00ean \u015eer&#8221; t\u00ea nas\u00een.<\/p>\n<p>Qan\u00fbna \u201cDesthilat\u00ean \u015fer\u201d Qan\u00fbnek federal a Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea di sala 1973\u2019an de bi armanca avakirina hevsengiyek di navbera desthilat\u00ean yasadan\u00een \u00fb c\u00eebic\u00eekirin\u00ea de di girtina biryar\u00ean t\u00eakildar\u00ee be\u015fdarb\u00fbna Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea di \u015fer\u00ean dervey\u00ee welat an j\u00ee \u00e7alakiy\u00ean le\u015fker\u00ee de, bi dan\u00eena mekan\u00eezmay\u00ean ku hem r\u00ea didin Trump \u00fb hem j\u00ee Kongres\u00ea ku be\u015fdar\u00ee wan biryaran bibin, hate derxistin.<\/p>\n<p>Armanca qan\u00fbn\u00ea ew e ku zelal\u00ee \u00fb berpirsiyariy\u00ea di biryar\u00ean hik\u00fbmet\u00ea y\u00ean t\u00eakildar de z\u00eade bike, bi r\u00eaya dan\u00eena s\u00eenordarkirina desthilat\u00ean serok ji bo bikaran\u00eena h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar li dervey\u00ee welat ji bo p\u00eakan\u00eena \u00eari\u015f\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean rast\u00een an m\u00fbhtemel b\u00eay\u00ee wergirtina raghandina \u015fer an dest\u00fbrnameyek e\u015fkere ji Kongres\u00ea, ku ev yek ji w\u00ee dixwaze ku di dem\u00ean pev\u00e7\u00fbn\u00ean le\u015fker\u00ee de rapor\u00ean dewr\u00ee p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike.<\/p>\n<p>Di nav derdor\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Amer\u00eek\u00ee de gelek caran n\u00eeqa\u015f hene, ji ber ku hin qan\u00fbnda dixwazin v\u00ea qan\u00fbn\u00ea biguher\u00eenin ji ber ku li gor\u00ee wan ew di aloziy\u00ean le\u015fker\u00ee de roleke \u00e7alak ji bo Kongres\u00ea garant\u00ee nake, nemaze ji ber ku serokkomar di gelek rew\u015fan de karin bend\u00ean w\u00ea derbas bikin.<\/p>\n<p>Berevaj\u00ee v\u00ea, hin kes\u00ean din di nav Kongres\u00ea de, ligel berpirs\u00ean desthilat\u00ean r\u00eaveberiy\u00ea, dib\u00eenin ku serok di r\u00eavebirina siyaseta derve de hewcey\u00ea nermb\u00fbnek b\u00eatir e, ji ber ku biryar\u00ea ne li gor\u00ee dest\u00fbr\u00ea \u00fb ne prat\u00eek\u00ee dib\u00eenin \u00fb hinan j\u00ee daxwaza betalkirina w\u00ea kirine.<\/p>\n<p><strong>Pa\u015fxaneya d\u00eerok\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Dest\u00fbra Bingeh\u00een a DYA\u2019y\u00ea desthilata ragihandina \u015fer di navbera Kongres \u00fb\u00a0 de dabe\u015f dike. Li gor\u00ee Xala 8\u2019an a xala yekem\u00een, Kongres xwediy\u00ea desthilata ragihandina \u015fer, seferberkirin \u00fb pi\u015ftgiriya h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar e, di heman dem\u00ea de Xala duyem\u00een serok wek\u00ee fermandar\u00ea gi\u015ft\u00ee destn\u00ee\u015fan dike \u00fb pi\u015ft\u00ee ku biryara \u015fer t\u00ea day\u00een, desthilata fermandariya h\u00eaz\u00ean DYA\u2019y\u00ea dide w\u00ee.<\/p>\n<p>Ji \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een vir ve, Kongres\u00ea li dij\u00ee welatek\u00ee din \u015fer raghandin nekiriye, di heman dem\u00ea de serok\u00ean DYE\u2019\u00ea di derbar\u00ea \u015fer\u00ean biyan\u00ee \u00fb \u00eari\u015f\u00ean le\u015fker\u00ee de gelek biryar dane, ku ev yek b\u00fbye sedema n\u00eeqa\u015f\u00ean berdewam. Di sal\u00ean 1950 \u00fb 1960\u2019an de, n\u00eeqa\u015f\u00ean di nav Kongres\u00ea de li ser karan\u00eena h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar \u00ean b\u00ea dest\u00fbr ji h\u00eala Trump ve, bi taybet\u00ee di dema \u015eer\u00ea Korey\u00ea (1950-1953) \u00fb \u015eer\u00ea V\u00eetnam\u00ea (1955-1975) de, z\u00eade b\u00fbn.<\/p>\n<p>Aloz\u00ee gih\u00ee\u015ft l\u00fbtkeya xwe dema ku Serok\u00ea bor\u00ee Richard Nixon di dema \u015eer\u00ea V\u00eetnam\u00ea de bi awayek\u00ee ve\u015fart\u00ee ferman da ku \u00eari\u015f\u00ee Kambodiya \u00fb Laos\u00ea b\u00eay\u00ee er\u00eakirina Kongres\u00ea bikin. Kongres\u00ea hewl da ku desthilata xwe ya dest\u00fbr\u00ee ava bike, da ku biryaran di derbar\u00ea karan\u00eena h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar ji bo operasyon\u00ean le\u015fker\u00ee an \u00e7alakiy\u00ean ku dibe ku bibin sedema be\u015fdariy\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean biyan\u00ee, bide \u00fb desthilata serok ji bo day\u00eena biryar\u00ean yekal\u00ee di v\u00ee war\u00ee de s\u00eenordar bike.<\/p>\n<p>Di 7\u2019\u00ea Mijdara 1973\u2019an de, Kongres\u00ea tev\u00ee neraz\u00eeb\u00fbna Nixon, ku biryar ne li gor\u00ee dest\u00fbr\u00ea did\u00eet ji ber ku desthilat\u00ean serok s\u00eenordar dikir, biryara \u201cDesthilat\u00ean \u015eer\u201d pejirand. W\u00ee maf\u00ea xwe y\u00ea v\u00eetoy\u00ea bi kar an\u00ee, l\u00ea Kongres\u00ea bi dengdana bi piraniya z\u00eade a endam\u00ean Senatoy\u00ea \u00fb Meclisa N\u00fbneran, ku dest\u00fbr ji bo betalkirina v\u00eetoy\u00ea hewce dike, kar\u00eeb\u00fb v\u00ea pirsgir\u00eak\u00ea betal bike.<\/p>\n<p><strong>Qan\u00fbna Desthilat\u00ean \u015eer \u00e7i ye?<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee dest\u00fbra Amer\u00eekay\u00ea ne serok, l\u00ea kongres xwediy\u00ea desthilata raghandina \u015fer e. Ji aliyek\u00ee din ve serok ew e fermandar\u00ea gi\u015ft\u00ee y\u00ea h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar\u00ee ye, serok\u00ean Amer\u00eekay\u00ea desthilat\u00ean berfireh ji bo \u015fandina le\u015fkeran li dervey\u00ee welat bi taybet di rew\u015f\u00ean awarte de y\u00ean gir\u00eaday\u00ee Ewlehiya Netewey\u00ee, bi kar an\u00eene.<\/p>\n<p>Qan\u00fbna sala 1973\u2019an s\u00eenorkirin li ser v\u00ea yek\u00ea dan\u00ee. Di hin rew\u015f\u00ean awarte de r\u00ea dide serok ku le\u015fkeran bi\u015f\u00eene \u015fer b\u00eay\u00ee er\u00eakirina p\u00ea\u015fwext a Kongres\u00ea, dema ku DYE\u2019\u00ea di bin \u00eari\u015f\u00ea de be an j\u00ee bi gefek n\u00eaz\u00eek re r\u00fb bi r\u00fb bim\u00eene.<\/p>\n<p>Herwiha ev qan\u00fbn destn\u00ee\u015fan dike ku eger h\u00eaz\u00ean Amer\u00eek\u00ee b\u00eay\u00ee dest\u00fbr tevl\u00ee \u015fer bibin, div\u00ea serok Kongres\u00ea agahdar bike \u00fb di nava 60 rojan de h\u00eaz\u00ean xwe veki\u015f\u00eene heya ku qan\u00fbndan\u00earan er\u00eakirina ferm\u00ee nedin.<\/p>\n<p>Gir\u00eeng e were zan\u00een ku DYE\u2019\u00ea ji \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een \u00fb vir ve k\u00eam caran bi ferm\u00ee \u015fer raghandiye, ji ber ku serokkomar gelek caran ji bo p\u00eakan\u00eena operasyon\u00ean le\u015fker\u00ee b\u00eay\u00ee ragihandineke e\u015fkere ya \u015fer, xwespartin \u015f\u00eerovey\u00ean berfireh \u00ean desthilat\u00ean xwe y\u00ean dest\u00fbr\u00ee.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ima Kongres niha w\u00ea deng bide?<\/strong><\/p>\n<p>Sedema sereke ew e biryara Trump p\u00eakan\u00eena \u00eari\u015fan li dij\u00ee \u00ceran\u00ea b\u00eay\u00ee ku daxwaza er\u00eakirina p\u00ea\u015fwext ji kongres\u00ea ye. Berpirsyar\u00ean di r\u00eaveberiy\u00ea de, di nav de Wez\u00eer\u00ea Derve Marco Rubio \u00fb Wez\u00eer\u00ea Parastin\u00ea Pete Hegseth, agah\u00ee dan qan\u00fbndan\u00earan \u00fb gotin ku plan\u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea y\u00ean ji bo \u00eari\u015f\u00ean le\u015fker\u00ee \u00fb bendewariya bersiveke \u00ceran\u00ee li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean Amer\u00eek\u00ee &#8220;gefeke n\u00eaz\u00eek&#8221; p\u00eak t\u00eenin.<\/p>\n<p>R\u00eaveber\u00ean Komar\u00ee, di nav de Serok\u00ea Meclis\u00ea Mike Johnson, dib\u00eajin ku serok wek\u00ee fermandar\u00ea gi\u015ft\u00ee y\u00ea h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar di \u00e7ar\u00e7oveya desthilata xwe de tevgeriyaye \u00fb \u00eari\u015f bi s\u00eenor \u00fb xwezaya parastin\u00ea b\u00fbn. L\u00ea piraniya Demokratan v\u00ea taybetmendiy\u00ea red dikin.<\/p>\n<p>Senator Tim Kaine, ku p\u00ea\u015fengiya hewldan\u00ean pejirandina biryara desthilat\u00ean \u015fer bo Senatoy\u00ea dike, dib\u00eaje ku Kongres berpirsiyariyeke dest\u00fbr\u00ee hildigre, dema ku deng dide mijar\u00ean gir\u00eaday\u00ee \u015fandina le\u015fkeran bo \u015ferek\u00ee ku dibe ku bi hefteyan bidome be \u00fb b\u00fbye sedema ku\u015ftina Amer\u00eek\u00eeyan.<\/p>\n<p>Herwiha demokrat r\u00eaveberiy\u00ea tawanbar dikin ku ji bo operasyon\u00ea hincet\u00ean guherbar p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike, ji hedefgirtina bernameya nukleer\u00ee ya \u00ceran\u00ea bigire heya armanckirina m\u00fb\u015fek\u00ean bal\u00eest\u00eek an j\u00ee heta behsa guhertina rej\u00eem\u00ea, b\u00eay\u00ee ku n\u00ee\u015fan\u00ean zelal \u00ean heb\u00fbna gef\u00ean rasterast li ser berjewendiy\u00ean Amer\u00eekay\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike.<\/p>\n<p><strong>Trump \u00e7i dib\u00eaje?<\/strong><\/p>\n<p>Serok\u00ea Amer\u00eekay\u00ea Trump dib\u00eaje ku operasyon d\u00ea berdewam bin heta ku armanc\u00ean wan werin bidest xistin \u00fb \u00ee\u015farest kiriye ku hemle dibe ku \u00e7end hefteyan dir\u00eaj bike. R\u00eaveber\u00ee dib\u00eene ku ev \u00eari\u015f nagh\u00eajin asta raghandina \u015ferek\u00ee ferm\u00ee, ji ber v\u00ea yek\u00ea pabendb\u00fbneke dest\u00fbr\u00ee neb\u00fb ku er\u00eakirina Kongres\u00ea ya p\u00ea\u015fwext bigrin.<\/p>\n<p>Herwiha komar\u00ee dib\u00eajin ku cewher\u00ea gef\u00ea hewcedar\u00ee bi \u00e7alakiyek bilez heb\u00fb \u00fb parvekirina berfireh a agahiy\u00ean \u00eest\u00eexbarat\u00ea y\u00ean hesas ber\u00ee \u00eari\u015fan w\u00ea ew bi xetera derxistina agahiyan re r\u00fbbir\u00fb bikira.<\/p>\n<p><strong>Cudahiya di nava Kongres\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Cudah\u00ee zelal e, piraniya demokratan pi\u015ftgiriya biryara Desthilata \u015eer dikin, \u00eefade dikin ku div\u00ea Kongres helwesta xwe diyar bike dema ku gir\u00eaday\u00ee jiyana le\u015fker\u00ean Amer\u00eek\u00ee be. L\u00ea hin demokrat dib\u00eenin ku biryar sembol\u00eek e \u00fb di aliy\u00ea prat\u00eek\u00ea de ti\u015ftek\u00ee naguher\u00ee ne.<\/p>\n<p>Ji bo Komar\u00eeyan, t\u00ea pay\u00een ku piraniya wan li dij\u00ee p\u00ea\u015fn\u00fbmey\u00ea derkevin \u00fb pi\u015ftgiriy\u00ea bidin serok, ten\u00ea hejmareke s\u00eenorkir\u00ee pi\u015ftgiriya xwe ji bo pejirandina mijara dengdan\u00ea raghandine. Komar\u00ee hem li Meclisa N\u00fbneran \u00fb hem j\u00ee li Senatoy\u00ea piraniyek k\u00eam digirin, ev yek j\u00ee dih\u00eale ku pejirandina biryar\u00ea ne misogerkir\u00ee be.<\/p>\n<p><strong>Gelo biryar dikare \u015fer rawest\u00eene?<\/strong><\/p>\n<p>Her \u00e7end ku biryar di her du mecl\u00eesan de j\u00ee were pejirandin, serok dikare maf\u00ea xwe y\u00ea v\u00eetoy\u00ea bikar b\u00eene da ku w\u00ea betal bike. Ji bo p\u00fb\u00e7kirina v\u00eetoy\u00ea, Kongres hem li Meclisa N\u00fbneran \u00fb hem j\u00ee li Senatoy\u00ea hewcey\u00ea piraniya dengan be, r\u00eajeyek ku di bin hevsengiya hey\u00ee ya part\u00ee de bidestxistina w\u00ea zehmet e. Ev t\u00ea v\u00ea watey\u00ea ku biryar, her \u00e7end pi\u015ftgiriyek berfireh werbigire j\u00ee, dibe ku di cih de r\u00eaya operasyon\u00ean le\u015fker\u00ee neguher\u00eene.<\/p>\n<p>L\u00ea bel\u00ea al\u00eegir\u00ean w\u00ea dib\u00eajin ku gir\u00eengiya w\u00ea bi qas\u00ee ku prat\u00eek\u00ee ye, ewqas j\u00ee siyas\u00ee \u00fb dest\u00fbr\u00ee ye. Ew qan\u00fbndan\u00earan ne\u00e7ar dike ku helwestek gi\u015ft\u00ee bigirin, r\u00eaveberiy\u00ea dixe bin zext\u00ea da ku hincet\u00ean berfireh p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike \u00fb n\u00eeqa\u015fa li ser s\u00eenor\u00ean desthilata serok ji bo karan\u00eena h\u00eaza le\u015fker\u00ee ji n\u00fb ve vedger\u00eene.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>J\u00een His\u00ean Kongresa Amer\u00eekay\u00ea v\u00ea heftey\u00ea hazirtiyan dike li ser dengdana projeyek\u00ea ku \u015fiyana Dolnad Trump ji bo berdewamiya operasyon\u00ean le\u015feker\u00ee li dij\u00ee \u00ceran\u00ea b\u00eay\u00ee er\u00eakirina e\u015fkere ya qan\u00fbndan\u00earan, s\u00eenordar bike. Ev yek \u00e7end roj pi\u015ft\u00ee \u00eari\u015f\u00ean h\u00eaz\u00ean Amer\u00eek\u00ee ligel \u00cesra\u00eel\u00ea, li ser hedef\u00ean li hundir\u00ea \u00ceran\u00ea p\u00eak hat. R\u00eaveberiya Amer\u00eek\u00ee dib\u00eaje ku ev gav [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234490,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-234489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234489"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234491,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234489\/revisions\/234491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/234490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}