{"id":234455,"date":"2026-03-08T08:43:39","date_gmt":"2026-03-08T06:43:39","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234455"},"modified":"2026-03-08T08:43:39","modified_gmt":"2026-03-08T06:43:39","slug":"hevgirtina-neteweyi-ya-kurdan-stratejiyeke-siyasi-ya-bingehin-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234455","title":{"rendered":"Hevgirtina netewey\u00ee ya Kurdan stratejiyeke siyas\u00ee ya bingeh\u00een e"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ronah\u00ee Sad\u00fbn\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Di nava guhertin\u00ean mezin \u00ean Rojhilata Nav\u00een \u00fb c\u00eehan\u00ee de hevgirtina netewey\u00ee ya Kurdan stratejiyeke siyas\u00ee ya bingeh\u00een e. Niha li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea tecrubey\u00ean siyas\u00ee, r\u00eaveber\u00ee \u00fb t\u00eakiliy\u00ean navnetewey\u00ee z\u00eadetir b\u00fbne, ev yek j\u00ee dikare bingeheke a hevgirtin\u00ea ava bike, da ku Kurd wek\u00ee sedsal\u00ean bor\u00ee ji rol \u00fb maf\u00ean xwe b\u00eapar nebin.<\/strong><\/p>\n<p>Guhertin\u00ean mezin \u00ean ku li Rojhilata Nav\u00een diqewimin rasterast bandor\u00ea li ser p\u00ea\u015feroja gel\u00ea Kurd li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea dike. Dibe ku ji peyman\u00ean ber\u00ea h\u00een xerabtir li dij\u00ee Kurdan dubar\u00ea bibin \u00fb wan ji nex\u015feya n\u00fb a Rojhilata Nav\u00een d\u00fbr bixin. L\u00ea hevgirtiya Kurdan li her \u00e7ar per\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea ne ten\u00ea di aliy\u00ea civak\u00ee ya gir\u00eeng siyas\u00ee de, w\u00ea hevsengiyan biguher\u00eenin \u00fb neh\u00eale Kurd di rew\u015feke wisa re derbas bibin.<\/p>\n<p><strong>Heb\u00fbna Kurdan li Rojhilata Nav\u00een<\/strong><\/p>\n<p>Kurd yek ji gel\u00ea kevnar \u00ean her\u00ee mezin in ku li Rojhilata Nav\u00een dij\u00een. D\u00eeroka wan hezaran salan vedigere \u00fb her\u00eam\u00ean wan ji \u00e7iyay\u00ean Zagros \u00fb Toros heta geliy\u00ean Mezopotamyay\u00ea dir\u00eaj dibe. \u00cero Kurd bi taybet\u00ee li \u00e7ar welat\u00ean her\u00ee gir\u00eeng \u00ean her\u00eam\u00ea m\u00eena Tirkiy\u00ea, \u00ceran, \u00ceraq \u00fb S\u00fbriy\u00ea belav b\u00fbne, herwiha li welat\u00ean din j\u00ee diyasporayek mezin hene.<\/p>\n<p><strong>D\u00eerok \u00fb p\u00ea\u015fketina netewey\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem \u00fb hilwe\u015f\u00eena \u00cemparatoriya Osman\u00ee, h\u00eav\u00ee heb\u00fb ku Kurdan j\u00ee m\u00eena gelek neteweyan dewletek serbixwe avabikin. Di nav belgey\u00ean navnetewey\u00ee de, bi taybet\u00ee di Peymana S\u00eavr\u00ea de, behsa maf\u00ea Kurdan hat kirin. L\u00ea pi\u015ft\u00ee v\u00ea, bi Peymana Lozan ve \u015fert \u00fb merc guhertin \u00fb Kurd li nav s\u00eenor\u00ean dewlet\u00ean n\u00fb hatin parvekirin. Ev dabe\u015fkirin bingeh\u00ea gelek k\u00ea\u015fey\u00ean siyas\u00ee \u00fb \u015fer\u00ean navxwey\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Kurd di nav guhertin\u00ean Rojhilata Nav\u00een de<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem, siyaseta li Rojhilata Nav\u00een ne ten\u00ea bi dabe\u015fkirina ax \u00fb xet\u00ean s\u00eenoran ve hat avakirin, l\u00ea bi planeke stratej\u00eek ku berjewendiy\u00ean h\u00eaz\u00ean mezin li ser hem\u00fb ti\u015ftan be, p\u00eak hat. Dewlet\u00ean n\u00fb y\u00ean ku derketin hol\u00ea, ne li gor\u00ee daxwaz \u00fb xwestek\u00ean gelan, l\u00ea li gor\u00ee rol \u00fb fonksiyona ku ji wan dihate xwestin, hatin damezrandin. Armanc ew b\u00fb ku ev dewlet xizmeta berjewendiy\u00ean siyas\u00ee \u00fb abor\u00ee y\u00ean h\u00eaz\u00ean navnetewey\u00ee bikin. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, dabe\u015fkirina gel\u00ea Kurd \u00fb welat\u00ea wan, Kurdistan, di navbera Tirk\u00ee, \u00ceran, Iraq \u00fb S\u00fbriye de, p\u00eak hat. Ev biryar ku bi hesab \u00fb plan hatib\u00fb avakirin, armanca w\u00ea ew b\u00fb ku hem pirsa Kurd b\u00ea\u00e7areser\u00ee bim\u00eene \u00fb dewlet\u00ean hatin avakirin j\u00ee di bin desthilatdariya h\u00eaz\u00ean mezin de bin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, pirsa Kurd ne hat \u00e7areserkirin \u00fb ne j\u00ee hat rakirin. Ew di navbera astengkirin \u00fb kontrolkirin\u00ea de maye, rab\u00fbna w\u00ea t\u00ea astengkirin, l\u00ea tuneb\u00fbna w\u00ea j\u00ee ne mimk\u00een e.<\/p>\n<p><strong>Rew\u015fa siyas\u00ee \u00fb maf\u00ean netewey\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di her \u00e7ar welatan de rew\u015fa Kurdan c\u00fbda ye. Li \u00ceraq, her\u00eama Kurdistan\u00ea bi awayek\u00ee ferm\u00ee wek her\u00eamek xweser t\u00ea nas\u00een ku pi\u015ft\u00ee 2003\u2019an h\u00eazek siyas\u00ee \u00fb abor\u00ee mezintir wergirt. Li dij\u00ee v\u00ea, li hin welatan maf\u00ean ziman\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee asteng dibin. Li S\u00fbriy\u00ea, pi\u015ft\u00ee destp\u00eaka \u015fer\u00ea navxwey\u00ee y\u00ea 2011\u2019an, Kurdan r\u00eaxistin\u00ean xwe ava kirin \u00fb rola gir\u00eeng di \u015fer\u00ea li dij\u00ee dewleta \u00ceslam\u00ee \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea de l\u00eestin. Ev p\u00ea\u015fketin rew\u015fa wan li asta navnetewey\u00ee z\u00eade kir. Bakur j\u00ee bi gelek serhildanan reb\u00fbn, di roja \u00eero de j\u00ee p\u00eavajoyeke n\u00fb ya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demorkat\u00eek li ser bingeha guhertinan hatiye destp\u00eakirin ku gel\u00ea Kurd maf\u00ea xwe bi dest bixin. Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee bi heman reng\u00ee li hember\u00ee s\u00eestem\u00ea bi roleke \u00e7alak radibe, bi taybet\u00ee pi\u015ft\u00ee serhildana Jin, Jiyan, Azad\u00ee, di heman dem\u00ea de ev guhertin\u00ean daw\u00ee hi\u015ft ku partiy\u00ean Kurd\u00ee li wir bibin yek \u00fb bi hev re bixebitin, bo siberoje Kurd\u00ean li wir.<\/p>\n<p><strong>\u015eert \u00fb merc\u00ean \u00eero ne wek\u00ee sedsala bor\u00ee ne<\/strong><\/p>\n<p>Peyman\u00ean ku li ser Kurdan li Qesra \u015e\u00ear\u00een, Lozan\u00ea \u00fb hwd\u2026 hatin \u00eemzekirin Kurd ji her cure maf\u00ean netewey\u00ee \u00fb rola siyas\u00ee ya ferm\u00ee b\u00eapar kir. Heke Kurdan di nex\u015feya n\u00fb ya her\u00eam\u00ee de cih negirin, ew dibe ku careke din ji biryaran d\u00fbr bikevin \u00fb maf\u00ean wan b\u00ean windakirin. L\u00eabel\u00ea, \u015fert \u00fb merc\u00ean \u00eero ji y\u00ean sedsala bor\u00ee c\u00fbda ne. Li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea tecrubey\u00ean siyas\u00ee, r\u00eaveber\u00ee \u00fb t\u00eakiliy\u00ean navnetewey\u00ee z\u00eadetir b\u00fbne. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, hevgirtina netewey\u00ee ya Kurdan niha ten\u00ea mijareke civak\u00ee n\u00eene, ew stratejiyeke siyas\u00ee ya bingeh\u00een e. Hevgirtina rast\u00een di nav part\u00ee, r\u00eaxistin \u00fb kom\u00ean civak\u00ee de dikare hevsengiy\u00ean her\u00eam\u00ee biguher\u00eene. Heke deng\u00ea Kurd bi yekdeng\u00ee bilind bibe, h\u00eaz\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee nikarin bi h\u00easan\u00ee wan ji nex\u015feya n\u00fb a Rojhilata Nav\u00een derx\u00eenin. Bi taybet\u00ee di demek\u00ea de ku her\u00eam di nav guher\u00een\u00ean xurt de ye. Yek\u00eet\u00ee dikare bibe sedema parastina maf \u00fb bidestxistina roleke \u00e7alak di p\u00ea\u015feroj\u00ea de.<\/p>\n<p><strong>Banga yek\u00eet\u00ee ne gotineke, l\u00ea p\u00eadiviya dem\u00ea ye <\/strong><\/p>\n<p>Di veguher\u00een\u00ean mezin \u00ean ku li her\u00eama Rojhilata Nav\u00een diqewimin de, banga yek\u00eetiya Kurdan \u00ead\u00ee ne ten\u00ea sloganek hestyar\u00ee an gotineke exlaq\u00ee ye. L\u00ea b\u00fbye p\u00eadiviyek siyas\u00ee \u00fb stratej\u00eek ji bo parastina heb\u00fbn, maf \u00fb destkeftiyan. Xeterey\u00ean li dora doza Kurd \u00eero ne ten\u00ea le\u015fker\u00ee an erdn\u00eegar\u00ee ne, l\u00ea di heman dem\u00ea de h\u00eaz\u00ean k\u00fbrew\u00ee dixebitin ku civak\u00ea ji hundur ve hilwe\u015f\u00eenin \u00fb hem\u00fb aliyan zirar bikin. Ji ber niha li Rojhilata Nav\u00een \u00cesra\u00eel, Amer\u00eeka, Tirkiy\u00ea \u00fb gelek dewlet\u00ean din p\u00ea\u015fbaziya p\u00eakan\u00eena projeyan dikin. Ev p\u00ea\u015fbaz\u00eeya projeyan, her\u00eam\u00ea xistiye qada pev\u00e7\u00fbn \u00fb hewldan\u00ean stratej\u00eek. Lewra p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbn \u00fb guhertinan valahiyek siyas\u00ee \u00fb ewleh\u00ee li her\u00eam\u00ea \u00e7\u00eakiriye. Di encama v\u00ea yek\u00ea de Kurd\u00ean li her \u00e7ar per\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea bi du vebijarkan re r\u00fb bi r\u00fb ne, an bi v\u00eezyonek hevpar \u00fb projeyeke yekgirt\u00ee bibin be\u015fdar\u00ean \u00e7alak di \u015fekildana p\u00ea\u015feroja her\u00eam\u00ea de, an j\u00ee di nav pev\u00e7\u00fbn\u00ean projeyan de ten\u00ea wek\u00ee am\u00fbr werin bikaran\u00een. Lewra niha di v\u00ea dema d\u00eerok\u00ee de, pirs ew e ka Kurd d\u00ea \u00e7awa xwe ji nav \u015fert \u00fb merc\u00ean ku ji wan re hatine dan\u00een derx\u00eenin \u00fb bibin h\u00eazek ku \u015fertan j\u00ee ava dike.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Gel\u00ea Kurd div\u00ea xwe ji qirkirin\u00ea bipar\u00eaze<\/strong><\/p>\n<p>Ezm\u00fbna c\u00eehan\u00ee \u00eespat dike gel\u00ean ku bi pirsgir\u00eak\u00ean heb\u00fbn\u00ee re r\u00fb bi r\u00fb ne, rast\u00ee qirkirin\u00ea t\u00ean. Gel\u00ea Kurd j\u00ee bi sed\u00ean salan bi v\u00ea pirsgir\u00eak\u00ea re rast t\u00ea. Li ser v\u00ea bingeh\u00ea j\u00ee parastina heb\u00fbna Kurd, maf\u00ean Kurdan, parastina destkeftiy\u00ean siyas\u00ee \u00fb \u00eedar\u00ee, redkirina bindestiya her projeyek dervey\u00ee an ajandey\u00ean h\u00eaz\u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ean dijmin li ser hesab\u00ea berjewendiy\u00ean Kurdan, gir\u00eeng e. Di heman dem\u00ea de yek\u00eetiya Kurd ne vebijarkek takt\u00eek\u00ee ya demk\u00ee ye, l\u00ea p\u00eadiviyek ji bo her projeyek p\u00ea\u015feroj\u00ea ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea ji her dem\u00ea z\u00eadetir gir\u00eeng e gel\u00ea Kurd di hem\u00fb aliyan de berpirsyariy\u00ean xwe y\u00ean d\u00eerok\u00ee bigrin ser mil\u00ea xwe, ji bo xurtkirina doza Kurd\u00ee ji hundur \u00fb derve ve bixebitin.<\/p>\n<p><strong>Div\u00ea h\u00eaz\u00ean Kurd\u00ee nakokiyan derbas bikin<\/strong><\/p>\n<p>\u00cero h\u00eaz\u00ean Kurd\u00ee dikarin nakokiy\u00ean xwe y\u00ean navxwey\u00ee derbas bikin \u00fb xewna gel\u00ea Kurd a avakirina yek\u00eetiyek xurt p\u00eak b\u00eenin. Ev yek j\u00ee ne xeyaleke l\u00ea rastiyeke, \u00e7awa ku ji bo Rojava gel ev yek n\u00ee\u015fan dan, div\u00ea partiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd\u00ee li her \u00e7ar par\u00e7eyan ji bo tevah\u00ee Kurdistan\u00ea n\u00ee\u015fane. Di heman dem\u00ea de stratej\u00ee \u00fb \u00e7areseriya her\u00ee guncaw ji bo pirsgir\u00eaka Kurd di nav p\u00eal\u00ean guhertin\u00ean li Rojhilata Nav\u00een de, yekirina part\u00ee \u00fb siyasiy\u00ean Kurd\u00ee ne. Ji ber belavb\u00fbna Kurdan di nava par\u00e7eb\u00fbna dewletan de dibe sedema c\u00fbdahiy\u00ean siyas\u00ee. L\u00ea hevgirtina netew\u00ee dikare bibe bingeh\u00ea parastina maf\u00ean ziman, \u00e7and \u00fb siyas\u00ee. Dema ku helwestek hevpar hebe, deng\u00ea Kurdan li asta navnetewey\u00ee bih\u00eaztir t\u00ea bih\u00eestin. Ji ber d\u00eerok n\u00ee\u015fan dide ku nakokiy\u00ean navxwey\u00ee \u00fb c\u00fbdahiy\u00ean partiyan b\u00fbne sedema qelsb\u00fbna poz\u00eesyona netewey\u00ee. H\u00eaz\u00ean her\u00eam\u00ee j\u00ee gelek caran ji van c\u00fbdahiyan s\u00fbd wergirtine. Lewra hevgirtin div\u00ea li ser bingeh\u00ean r\u00eaz \u00fb yek\u00eetiy\u00ea were avakirin.<\/p>\n<p><strong>Qedera gel\u00ea Kurd ne bi h\u00eaz\u00ean mezin ve, bi hevgirtin\u00ea gir\u00eaday\u00ee ye<\/strong><\/p>\n<p>Heb\u00fbna Kurdan li Rojhilata Nav\u00een rast\u00eeyek d\u00eerok\u00ee \u00fb civak\u00ee ye ku nikare were inkar kirin. Di nav guhertin\u00ean siyas\u00ee \u00fb \u015fer\u00ean her\u00eam\u00ea de, Kurd her dem hewl dane ku maf \u00fb nasnameya xwe bipar\u00eazin. Rola wan di pa\u015feroja her\u00eam\u00ea de j\u00ee gir\u00eeng e, ji ber ew yek ji bingeh\u00ean civak\u00ee \u00fb siyas\u00ee y\u00ean Rojhilata Nav\u00een ne. Di encam\u00ea de, siberoja gel\u00ea Kurd ne ten\u00ea bi biryar\u00ean h\u00eaz\u00ean mezin ve gir\u00eaday\u00ee ye, l\u00ea bi asta hevgirtiya xwe ya hundir\u00een j\u00ee t\u00ea diyarkirin. Ev dem dibe ku bibe ceribandineke d\u00eerok\u00ee an dubarekirina ber\u00ea.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ronah\u00ee Sad\u00fbn\/Qami\u015flo Di nava guhertin\u00ean mezin \u00ean Rojhilata Nav\u00een \u00fb c\u00eehan\u00ee de hevgirtina netewey\u00ee ya Kurdan stratejiyeke siyas\u00ee ya bingeh\u00een e. Niha li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea tecrubey\u00ean siyas\u00ee, r\u00eaveber\u00ee \u00fb t\u00eakiliy\u00ean navnetewey\u00ee z\u00eadetir b\u00fbne, ev yek j\u00ee dikare bingeheke a hevgirtin\u00ea ava bike, da ku Kurd wek\u00ee sedsal\u00ean bor\u00ee ji rol \u00fb maf\u00ean xwe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234456,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-234455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234455"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234457,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234455\/revisions\/234457"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/234456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}