{"id":234000,"date":"2026-02-22T09:33:54","date_gmt":"2026-02-22T07:33:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234000"},"modified":"2026-02-22T09:33:54","modified_gmt":"2026-02-22T07:33:54","slug":"xwepesandan-li-diji-sistem-u-rejima-irane-berfirehtir-dibin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=234000","title":{"rendered":"Xwep\u00ea\u015fandan li dij\u00ee s\u00eestem \u00fb rej\u00eema \u00ceran\u00ea berfirehtir dibin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p>Xwep\u00ea\u015fandana ku ji 28\u2019\u00ea Kan\u00fbna 2025\u2019an ve li seranser\u00ee \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea li dij\u00ee kr\u00eeza abor\u00ee, pirsgir\u00eak\u00ean siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee dest p\u00ea kirine, dewam dikin. Tev\u00ee ku rej\u00eema \u00ceran\u00ea bi \u015f\u00eawazek tund bi ser xwep\u00ea\u015fanderan ve di\u00e7e j\u00ee, l\u00ea her ku di\u00e7e xwep\u00ea\u015fandan berfirehtir dibe.<\/p>\n<p>Rojhilata Nav\u00een xwed\u00ee cihek\u00ee giringe lewra h\u00eaz\u00ean desthilatdar dixwazin serweriya xwe li ser p\u00eakb\u00eenin<\/p>\n<p>Dema em behsa Rojhilata Nav\u00een dikin, wek erdn\u00eegar\u00ee, dikeve Ba\u015f\u00fbr\u00ea rojavay\u00ea Asyay\u00ea. Ev j\u00ee Kurdistan, Enedol, Ereb\u00eestan, \u00ceran, Welat\u00ean Kendav\u00ea \u00fb heta Misir\u00ea digire nava xwe. Rojhilata Nav\u00een, di seranser\u00ea d\u00eerok\u00ea de, di peywendiy\u00ean navnetew\u00ee, s\u00eeyas\u00ee, abor\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee de her tim b\u00fbye xwed\u00ee rolek\u00ee gir\u00eeng. Sedem\u00ean bingeh\u00een \u00ean siyaseta van welatan bi rew\u015fa abor\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye, dewlemend\u00eey\u00ean sererd \u00fb binerd \u00fb gir\u00eeng\u00eeya v\u00ea her\u00eam\u00ea ya jeo-pol\u00eet\u00eek \u00fb jeo-stratej\u00eek e. Lewma k\u00eejan h\u00eaz li c\u00eehan\u00ea serwer b\u00fbbe, p\u00ea\u015f\u00ee bala wan li ser v\u00ea her\u00eam\u00ea hatiye ki\u015fandin \u00fb xwestine li v\u00ea her\u00eam\u00ea serwer bibe.<\/p>\n<p>Li Rojhilata Nav\u00een, him h\u00eaz\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb him j\u00ee h\u00eaz\u00ean navnetew\u00ee, her dewletek ku xwe xurt d\u00eetiye, xwestiye li v\u00ea her\u00eam\u00ea serwer bibe \u00fb her tim bi h\u00eaz\u00ean dijber re di nava rikberiy\u00ea de ye. Di sal\u00ean pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea bi giran\u00ee Amer\u00eeka bi r\u00eaya Tirkiy\u00ea, \u00ceran \u00fb Si\u00fbd\u00ee serweriya xwe li ser Rojhilata Nav\u00een domandiye. Herwiha bi guhertina rej\u00eema \u00ceran \u00fb avakirina komara \u00ceslam\u00ee re, niha rew\u015fa w\u00ea di hem\u00fb aliyan de aloztir b\u00fbye.<\/p>\n<p><strong>Kurd li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea li hember\u00ee s\u00eestema zordar t\u00eadiko\u015fin<\/strong><\/p>\n<p>Siyaseta li \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea bi zext\u00ean tund \u00ean hikumeta navend\u00ee \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena Kurdan a ji bo maf\u00ean netewey\u00ee \u00fb demokrat\u00eek t\u00ea zan\u00een. Pi\u015ft\u00ee b\u00fbyera J\u00eena Em\u00een\u00ee, neraz\u00eeb\u00fbn\u00ean li Rojhilat veguher\u00ee \u015fore\u015feke civak\u00ee ku armanca w\u00ea azad\u00ee \u00fb r\u00fbxandina s\u00eestema zordar e. Kurd li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea ji bo azadiya ziman, \u00e7and \u00fb maf\u00ean siyas\u00ee di nava t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de ne.<\/p>\n<p>Dewleta \u00ceran\u00ea bi r\u00eaya saziy\u00ean ewlehiy\u00ea zext\u00ea li \u00e7alakvan\u00ean Kurd dike \u00fb her\u00eam\u00ea di bin \u00e7avd\u00eariyeke tund de digire. Partiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd \u00fb gel\u00ea Rojhilat, li dij\u00ee pol\u00eet\u00eekay\u00ean as\u00eem\u00eelasyon\u00ea, ji bo xweseriy\u00ea t\u00eadiko\u015fin. \u015eore\u015fa \u201cJin, Jiyan, Azad\u00ee\u201d Pi\u015ft\u00ee ku\u015ftina J\u00eena Em\u00een\u00ee, li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea serhildan\u00ean mezin dest p\u00ea kirin ku b\u00fbye \u015fore\u015fek daxwaza guhertina s\u00eestem\u00ea dike. Hikumeta \u00ceran\u00ea hewl dide bi r\u00eaya \u00e7\u00eakirina nakokiy\u00ean mezheb\u00ee \u00fb netewey\u00ee, yek\u00eetiya gelan lawaz bike. Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea ku pi\u015ft\u00ee peymana 1639\u2019an di nav s\u00eenor\u00ean \u00ceran\u00ea de maye, her tim b\u00fbye navenda berxwedan\u00ea ya li hember\u00ee s\u00eestem\u00ean navend\u00ee.<\/p>\n<p><strong>H\u00earisa gel li dij\u00ee s\u00eestem\u00ea mezintir b\u00fbye<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee protestoy\u00ean mezin \u00ean sal\u00ean 2022 \u00fb 2023\u2019an control \u00fb girtin\u00ean \u00e7alakvanan h\u00een berdewam in. L\u00ea niha \u015f\u00eawaz\u00ean \u00e7alakiyan hatiye guhertin ku h\u00een z\u00eadetir h\u00earisa gel li hember\u00ee s\u00eestema li \u00ceran\u00ea t\u00ea me\u015fandin derketiye p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p><strong>Neraz\u00eeb\u00fbna li beramber\u00ee al\u00fbziya abor\u00ee <\/strong><\/p>\n<p>Xwep\u00ea\u015fandan\u00ean ku li \u00c7ar\u015fiya Tehran\u00ea ya \u00ceran\u00ea ji ber al\u00fbziya abor\u00ee dest p\u00ea kirin \u00fb li bajar\u00ean din \u00ean \u00ceran\u00ea \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea belav b\u00fbn, z\u00eadey\u00ee 20 roj in berdewam dikin. Tev\u00ee ku rej\u00eema \u00ceran\u00ea bi \u015f\u00eawazek tund bi ser xwep\u00ea\u015fanderan de di\u00e7e j\u00ee, l\u00ea her ku di\u00e7e \u00e7alak\u00ee berbelav dibin. Xwep\u00ea\u015fandana gel\u00ean \u00ceran\u00ea z\u00eadey\u00ee 257 nav\u00e7e, 88 bajarok \u00fb 27 bajar\u00ean Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea belav b\u00fbn e.<\/p>\n<p><strong>Aboriya welat gir\u00eaday\u00ee rew\u015fa siyas\u00ee ye<\/strong><\/p>\n<p>Xwep\u00ea\u015fandan ji bo protestokirina k\u00eamb\u00fbna bilez a dirav\u00ea \u00ceran\u00ea ya li gor\u00ee dolar \u00fb herwiha k\u00eamb\u00fbna domdar a dirav\u00ee hate lidarxistin. L\u00eabel\u00ea aboriya wel\u00eat gir\u00eaday\u00ee rew\u015fa siyas\u00ee ye. Ji ber gel\u00ea \u00ceran\u00ea z\u00eadetir\u00ee 14 salin ji ber r\u00eaveberiya \u015fa\u015f \u00fb siyaseta derve ya Komara \u00ceran\u00ea, ji h\u00eala abor\u00ee ve \u00ea\u015f dik\u015f\u00eenin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea xwep\u00ea\u015fandan z\u00fb belav\u00ee dever\u00ean din \u00ean \u00ceran\u00ea b\u00fbn \u00fb gelek be\u015f\u00ean din \u00ean civak\u00ea be\u015fdar b\u00fbn. Herwiha\u00a0 xwep\u00ea\u015fandan ji destp\u00eak\u00ea ve bi q\u00eer\u00eena dir\u00fb\u015fm\u00ean dij\u00ee hikumet\u00ea dest p\u00ea kirin.<\/p>\n<p><strong>Hikumeta \u00ceran\u00ea xwest bi gotinan gel \u00fb xwep\u00ea\u015fandanan bixap\u00eene<\/strong><\/p>\n<p>Di destp\u00eaka kr\u00eez\u00ea de, rej\u00eem\u00ea bi gotina ku ew maf\u00ea gel \u00ea xwep\u00ea\u015fandan \u00fb neraz\u00eeb\u00fbn\u00ea nas dike \u00fb hikumet d\u00ea her ti\u015ft\u00ee bike, da ku debara jiyana gel misoger bike, hewl da ku nearamiy\u00ea kontrol bike. L\u00ea bel\u00ea, her ku xwep\u00ea\u015fandan hem li gor\u00ee erdn\u00eegar\u00ee \u00fb hem j\u00ee di war\u00ea daxwazan de belav b\u00fbn \u00fb her ku dir\u00fb\u015fme b\u00eatir rexnegir \u00fb bi e\u015fkere li dij\u00ee hikumet\u00ea b\u00fbn. Lemwa j\u00ee rej\u00eem\u00ea retor\u00eeka xwe guherand da ku di navbera xwep\u00ea\u015fanderan \u00fb serhild\u00earan de cudah\u00ee \u00e7\u00eabike. Karbidestan bazirgan \u00fb dikandaran wek\u00ee xwep\u00ea\u015fander\u00ean rewa y\u00ean bi giliy\u00ean abor\u00ee n\u00ee\u015fan dan, di heman dem\u00ea de xwep\u00ea\u015fander\u00ean din wek\u00ee s\u00eexur\u00ean ku ji h\u00eala h\u00eaz\u00ean biyan\u00ee ve hatine perwerdekirin bi nav kirin.<\/p>\n<p><strong>B\u00eelan\u00e7oya xwep\u00ea\u015fandan\u00ean li \u00ceran\u00ea ku di 16\u2019\u00ea Sibat\u00ea de hat we\u015fandin wiha ye: <\/strong><\/p>\n<p>Ajansa N\u00fb\u00e7eyan a \u00c7alakvan\u00ean Maf\u00ean Mirovan (HRANA) t\u00eakildar\u00ee b\u00eelan\u00e7oya daw\u00ee ya xwep\u00ea\u015fandan\u00ean li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea raporek belav kirib\u00fb. HRANA raginand ku ji destp\u00eaka xwep\u00ea\u015fandan\u00ean li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea ve 7 hezar \u00fb 15 kes hatine qetilkirin \u00fb 53 hezar \u00fb 552 xwep\u00ea\u015fander hatine bin\u00e7avkirin. Herwiha 25 hezar \u00fb 845 xwep\u00ea\u015fander bir\u00eendar b\u00fbne. Li gor\u00ee rapor\u00ea di nav kes\u00ean hatine qetilkirin de 6 hezar \u00fb 508 xwep\u00ea\u015fander, 226 zarok \u00fb 67 welatiy\u00ean be\u015fdar\u00ee xwep\u00ea\u015fandanan neb\u00fbne hene. Herwiha 214 endam\u00ean h\u00eaz\u00ean ser bi rej\u00eema \u00ceran\u00ea j\u00ee hatine ku\u015ftin. HRANA da zan\u00een ku ji ser\u00ea xwep\u00ea\u015fandanan ve 144 xwendekar\u00ean zan\u00eengeh\u00ea hatine bin\u00e7avkirin, 11 hezar \u00fb 53 kes ji bo l\u00eapirs\u00een\u00ea ji bo dezgeh\u00ean rej\u00eema \u00ceran\u00ea hatine gaz\u00eekirin. 355 xwep\u00ea\u015fander j\u00ee bi dar\u00ea zor\u00ea ne\u00e7ar\u00ee \u00eet\u00eeraf\u00ea hatine kirin. Di heman dem\u00ea de di rapor\u00ea de hate diyarkirin ku h\u00eaz\u00ean rej\u00eem\u00ea ji bo tepisandina xwep\u00ea\u015fandanan \u00fb ragihandina navbera xwep\u00ea\u015fand\u00earan internet bir\u00eene \u00fb SIM kart\u00ean wan bloke kirine.<\/p>\n<p>Di encam\u00ea de e\u015fkere dibe ku Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea di nava \u015fert \u00fb merc\u00ean siyas\u00ee \u00fb abor\u00ee y\u00ean giran de ye. Kontrola ewlehiy\u00ea h\u00een xurt e, abor\u00ee di asteke giran de ye \u00fb daxwaz\u00ean maf\u00ean ziman \u00fb \u00e7and\u00ee y\u00ean ji aliy\u00ea gel ve t\u00ean kirin berdewam in. L\u00ea civak h\u00een \u00e7alak e ku h\u00een j\u00ee h\u00eaviya guhertin\u00ea di nav xelk\u00ea de heye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Xwep\u00ea\u015fandana ku ji 28\u2019\u00ea Kan\u00fbna 2025\u2019an ve li seranser\u00ee \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea li dij\u00ee kr\u00eeza abor\u00ee, pirsgir\u00eak\u00ean siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee dest p\u00ea kirine, dewam dikin. Tev\u00ee ku rej\u00eema \u00ceran\u00ea bi \u015f\u00eawazek tund bi ser xwep\u00ea\u015fanderan ve di\u00e7e j\u00ee, l\u00ea her ku di\u00e7e xwep\u00ea\u015fandan berfirehtir dibe. Rojhilata Nav\u00een xwed\u00ee cihek\u00ee giringe lewra h\u00eaz\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234001,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-234000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234002,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234000\/revisions\/234002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/234001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}