{"id":233915,"date":"2026-02-21T12:46:36","date_gmt":"2026-02-21T10:46:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=233915"},"modified":"2026-02-21T12:46:36","modified_gmt":"2026-02-21T10:46:36","slug":"21e-sibate-roja-zimane-zikmaki-ya-cihani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=233915","title":{"rendered":"21\u2019\u00ea Sibat\u00ea Roja Ziman\u00ea Zikmak\u00ee ya C\u00eehan\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Roja Ziman\u00ea Zikmak\u00ee ya C\u00eehan\u00ea, her sal di 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea de t\u00ea p\u00eerozkirin, \u00e7alak\u00eeyeka gerd\u00fbn\u00ee ye ku giring\u00eeya ziman \u00fb giring\u00eeya karan\u00eena ziman\u00ea zikmak\u00ee destn\u00ee\u015fan dike. Ev roj, di sala 1999\u201dan de ji h\u00eala UNESCO\u2019y\u00ea ve hatiye diyarkirin, ji bo ku bal\u00ea biki\u015f\u00eene ser parastina ziman\u00ean ku di bin xetereya neman\u00ea de ne li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea. Ziman, yek ji h\u00eaman\u00ean her\u00ee giring \u00ean nasnameya \u00e7and\u00ee ye \u015f\u00eawaza hizira kesayet\u00ee, n\u00ear\u00eena dinyay\u00ea \u00fb away\u00ea derbir\u00een\u00ea diyar dike.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-233916\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-21-saat-00.00.20_3a6953b8-1140x570-1-300x150.jpg\" alt=\"\" width=\"764\" height=\"382\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-21-saat-00.00.20_3a6953b8-1140x570-1-300x150.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-21-saat-00.00.20_3a6953b8-1140x570-1-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-21-saat-00.00.20_3a6953b8-1140x570-1-768x384.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-21-saat-00.00.20_3a6953b8-1140x570-1-360x180.jpg 360w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-21-saat-00.00.20_3a6953b8-1140x570-1-750x375.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-21-saat-00.00.20_3a6953b8-1140x570-1.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 764px) 100vw, 764px\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Her sal di 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea de, c\u00eehan Roja Ziman\u00ea Dayik\u00ea ya Navnetewey\u00ee p\u00eeroz dike, ku ev roj ji h\u00eala UNESCO ve di sala 1999\u201dan de hatiye damezrandin \u00fb di sala 2000\u201dan de bi ferm\u00ee t\u00ea p\u00eerozkirin. Armanca w\u00ea p\u00ea\u015fvebirina pirrengiya ziman\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee, parastina ziman\u00ean di xeterey\u00ea de \u00fb pejirandina maf\u00ea gelan ji bo f\u00earb\u00fbn \u00fb bikaran\u00eena ziman\u00ean xwe y\u00ean dayik\u00ea di hem\u00fb aliy\u00ean jiyan\u00ea de gir\u00eeng e. Ev roj bi taybet\u00ee ji bo gel\u00ean ku t\u00eako\u015f\u00eenek dir\u00eaj dane ji bo parastina ziman \u00fb nasnameya xwe, di nav de gel\u00ea Kurd j\u00ee, ku ziman\u00ea wan \u00ea dayik\u00ea di t\u00eako\u015f\u00eena wan a \u00e7and\u00ee \u00fb civak\u00ee de navend\u00ee b\u00fbye, gir\u00eeng e.<\/p>\n<p><strong>D\u00eerok \u00fb gir\u00eengiya Ziman\u00ea Kurd\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Kurd\u00ee zimanek\u00ee Hind-Ewrop\u00ee ye ku ji aliy\u00ea bi milyonan Kurdan ve li welat\u00ean wan \u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean Tirkiye, \u00ceran, Iraq \u00fb S\u00fbriyey\u00ea, her wiha ji aliy\u00ea civak\u00ean mezin \u00ean li Ewropa \u00fb welat\u00ean din ve t\u00ea axaftin. Ew ji zaravay\u00ean sereke p\u00eak t\u00ea, bi taybet\u00ee Kurmanc\u00ee \u00fb Soran\u00ee, digel zaravay\u00ean din. Wek\u00ee din, ew li gor\u00ee her\u00eam\u00ea bi alfabey\u00ean c\u00fbda t\u00ea niv\u00eesandin, ku c\u00fbrbec\u00fbr\u00ee \u00fb dewlemendiya w\u00ea n\u00ee\u015fan dide, di heman dem\u00ea de ji bo hewildan\u00ean standard\u00eezekirin \u00fb p\u00ea\u015fkeftina akadem\u00eek dibe asteng.<\/p>\n<p>Bi dehsalan e, ziman\u00ea Kurd\u00ee bi pirsgir\u00eak\u00ean aloz \u00ean gir\u00eaday\u00ee veguher\u00een\u00ean siyas\u00ee y\u00ean her\u00eam\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb maye. Carinan, karan\u00eena w\u00ea di saziy\u00ean ferm\u00ee de dihat s\u00eenordarkirin, an j\u00ee h\u00eenkirina w\u00ea di dibistan\u00ean hik\u00fbmet\u00ea de dihat qedexekirin, ku bandorek ney\u00een\u00ee li ser heb\u00fbna w\u00ea di qada gi\u015ft\u00ee de dikir. Gelek Kurd ne\u00e7ar man ku perwerdehiya xwe bi ziman\u00ean din \u00ean ferm\u00ee bist\u00eenin, ku ev yek di navbera ziman\u00ea ku li mal\u00ea t\u00ea axaftin \u00fb ziman\u00ea ku di perwerde \u00fb r\u00eaveberiy\u00ea de t\u00ea bikaran\u00een de valahiyek \u00e7\u00eakir. Tev\u00ee van \u015fert \u00fb mercan j\u00ee, ziman\u00ea Kurd\u00ee di jiyana rojane de maye, bi devk\u00ee ji nif\u015fan ve hatiye veguhastin \u00fb heb\u00fbna xwe di w\u00eajeya gel\u00ear\u00ee, helbest \u00fb m\u00eerata \u00e7and\u00ee de parastiye.<\/p>\n<p>Perwerde yek ji gir\u00eengtir\u00een pirsgir\u00eak\u00ean ku ziman\u00ea Kurd\u00ee p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ye b\u00fbye. Li hin deveran, b\u00eaparkirina nif\u015fan ji f\u00earb\u00fbna bi ziman\u00ea dayik\u00ea b\u00fbye sedema zehmetiy\u00ean perwerdeh\u00ee \u00fb der\u00fbn\u00ee, ji ber ku l\u00eakol\u00een\u00ean perwerdehiy\u00ea pi\u015ftrast dikin ku perwerdehiya bi ziman\u00ea dayik\u00ea t\u00eagih\u00ee\u015ftin\u00ea z\u00eade dike \u00fb baweriya bi nasnameya mirovan xurt dike. Digel v\u00ea yek\u00ea, hewldan\u00ean civak\u00ea ji bo parastina ziman nesekin\u00eene. \u00censiyat\u00eef\u00ean civaka siv\u00eel \u00fb navend\u00ean \u00e7and\u00ee derketine hol\u00ea, kursan ji bo f\u00earkirina xwendin \u00fb niv\u00eesandin\u00ea bi ziman\u00ea Kurd\u00ee li dar dixin \u00fb we\u015fandina pirt\u00fbk \u00fb kovaran ge\u015f b\u00fbye, her \u00e7end pir caran bi \u00e7avkaniy\u00ean s\u00eenorkir\u00ee be j\u00ee. Berevaj\u00ee v\u00ea, Her\u00eama Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistana \u00fb p\u00ea re Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea di v\u00ee war\u00ee de p\u00ea\u015fketineke berbi\u00e7av d\u00eetine \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee b\u00fbye ziman\u00ea sereke y\u00ea perwerdey\u00ea li dibistan \u00fb zan\u00eengehan. Zan\u00eengeh\u00ean taybet ji bo ziman \u00fb w\u00eajeya w\u00ee hatine damezrandin \u00fb dezgeh\u00ean medyay\u00ea y\u00ean her\u00eam\u00ee be\u015fdar\u00ee xurtkirina heb\u00fbna w\u00ea di qada gi\u015ft\u00ee de b\u00fbne. Wek\u00ee din, medya \u00fb veb\u00fbna d\u00eej\u00eetal a sal\u00ean daw\u00ee derfet\u00ean n\u00fb ji bo belavkirina naveroka perwerdeh\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee bi ziman\u00ea Kurd\u00ee, \u00e7i bi r\u00eaya kanal\u00ean telev\u00eezyon\u00ea, platform\u00ean serh\u00eal, an medyaya civak\u00ee be, afirandine.<\/p>\n<p>Tev\u00ee van destkeftiyan, h\u00een j\u00ee pirsgir\u00eak hene, di nav de p\u00eadiv\u00ee bi p\u00ea\u015fxistina bernamey\u00ean perwerdehiy\u00ea, n\u00fbjenkirina T\u00eag\u00een\u00ean zanist\u00ee \u00fb tekn\u00eek\u00ee \u00fb z\u00eadekirina hevr\u00eaziy\u00ea di navbera saziy\u00ean \u00e7and\u00ee y\u00ean li her\u00eam\u00ean cuda y\u00ean Kurd\u00eeax\u00eav de. Wek\u00ee din, c\u00fbdahiy\u00ean di pergal\u00ean niv\u00eesandin\u00ea y\u00ean di navbera zaravayan de r\u00ea li ber p\u00ea\u015fxistina bernamey\u00ean xwendin\u00ea y\u00ean yekgirt\u00ee digirin \u00fb hewldan\u00ean akadem\u00eek \u00ean hevkar ji bo pirkirina cih\u00earengiya ziman\u00ee di heman dem\u00ea de parastina nasnamey\u00ean her\u00eam\u00ee hewce dike.<\/p>\n<p>P\u00eerozkirina Roja Ziman\u00ea Dayik\u00ea ya Navnetewey\u00ee derfetek peyda dike ku gir\u00eengiya ziman\u00ea Kurd\u00ee wek\u00ee am\u00fbrek ji bo b\u00eeran\u00eena kolekt\u00eef, hilgir\u00ea \u00e7and \u00fb d\u00eerok\u00ea \u00fb am\u00fbrek ji bo derbir\u00eena xwestek\u00ean civak\u00ea were destn\u00ee\u015fankirin. Ziman ne ten\u00ea am\u00fbrek ragihandin\u00ea ye, ew bingeha nasname \u00fb a\u00eediyet\u00ea ye \u00fb st\u00fbnek bingeh\u00een di avakirina civakek hevgirt\u00ee de ye ku r\u00eaz\u00ea li cih\u00earengiya xwe ya \u00e7and\u00ee digire. Tev\u00ee dijwar\u00eey\u00ean ku ziman\u00ea Kurd\u00ee di dehsalan de p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb maye j\u00ee, biryardariya civaka Kurd a h\u00eenkirin \u00fb p\u00ea\u015fxistina w\u00ea wek\u00ee \u00eefadeyek hi\u015fmendiya k\u00fbr a nirxa ziman di parastina r\u00fbmeta \u00e7and\u00ee de derdikeve p\u00ea\u015f. Misogerkirina maf\u00ea nif\u015f\u00ean n\u00fb ji bo f\u00earb\u00fbna ziman\u00ea xwe y\u00ea dayik\u00ea, ligel f\u00earb\u00fbna ziman\u00ean din, entegrasyon \u00fb vekir\u00eeb\u00fbn\u00ea p\u00ea\u015f dixe \u00fb bingeha civatek\u00ea dat\u00eene ku dikare bi c\u00eehan\u00ea re t\u00eakil\u00ee dayne b\u00eay\u00ee ku dev ji reh\u00ean xwe berde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo Roja Ziman\u00ea Zikmak\u00ee ya C\u00eehan\u00ea, her sal di 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea de t\u00ea p\u00eerozkirin, \u00e7alak\u00eeyeka gerd\u00fbn\u00ee ye ku giring\u00eeya ziman \u00fb giring\u00eeya karan\u00eena ziman\u00ea zikmak\u00ee destn\u00ee\u015fan dike. Ev roj, di sala 1999\u201dan de ji h\u00eala UNESCO\u2019y\u00ea ve hatiye diyarkirin, ji bo ku bal\u00ea biki\u015f\u00eene ser parastina ziman\u00ean ku di bin xetereya neman\u00ea de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":233917,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-233915","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=233915"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233918,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233915\/revisions\/233918"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/233917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=233915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=233915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=233915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}