{"id":233515,"date":"2026-02-11T07:43:49","date_gmt":"2026-02-11T05:43:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=233515"},"modified":"2026-02-11T07:43:49","modified_gmt":"2026-02-11T05:43:49","slug":"pevajoya-astiye-u-komploya-li-ser-rojava","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=233515","title":{"rendered":"P\u00eavajoya A\u015ftiy\u00ea \u00fb Komploya li ser Rojava"},"content":{"rendered":"<p><strong>E.P\u00eajder Altan<\/strong><\/p>\n<p>Rojhilata Nav\u00een, pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Bloka Sovyet\u00ea heya roja me ya \u00eero, weke qada sereke ya \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea S\u00eayem\u00een, \u015fahidiy\u00ea ji guher\u00een\u00ean hevsengiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean k\u00fbr re dike. Di v\u00ea p\u00eavajoya ku h\u00eaz\u00ean global \u00fb her\u00eam\u00ee ji bo xurtkirina poz\u00eesyon\u00ean xwe di nava t\u00eako\u015f\u00eeneke dijwar de ne, du ge\u015fedan\u00ean kr\u00eet\u00eek derdikevin p\u00ea\u015f: \u00censiyat\u00eefa R\u00eaber Apo ji bo \u00e7areseriya demokrat\u00eek a pirsgir\u00eaka Kurd li Tirkiyey\u00ea \u00fb komploya navnetewey\u00ee ya ku bi \u00ear\u00ee\u015fan li dij\u00ee R\u00eaveberiya Xweser a Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea t\u00ea me\u015fandin. Anal\u00eezeke rast a van her du p\u00eavajoyan n\u00ee\u015fan dide ku ew ne ten\u00ea bi hev ve gir\u00eaday\u00ee ne, di heman dem\u00ea de encam\u00ean rasterast \u00ean pol\u00eet\u00eekay\u00ean hegemonyay\u00ea y\u00ean li ser enerj\u00ee \u00fb kontrola jeopol\u00eet\u00eek in.<\/p>\n<p>Kap\u00eetal\u00eezma global a ku weke &#8220;cinawirek\u00ee enerjiy\u00ea&#8221; tevdigere, Rojhilata Nav\u00een kiriye navenda pev\u00e7\u00fbn\u00ean xwe. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, tifaqa di bin p\u00ea\u015fengiya DYA&#8217;y\u00ea de ku bi &#8220;Peymana Brah\u00eem\u00ee&#8221; hatib\u00fb xurtkirin \u00fb projeya &#8220;r\u00eaya enerjiy\u00ea&#8221; ya ji Hindistan\u00ea heya Ewropay\u00ea, Tirkiyeya ku xwe weke kor\u00eedoreke stratej\u00eek did\u00eet, xiste nava xofeke mezin a \u00eezoleb\u00fbn\u00ea. Balk\u00ea\u015f e ku \u00ear\u00ee\u015fa Hemas\u00ea ya 7&#8217;\u00ea Cotmeh\u00ea, tam pi\u015ft\u00ee van biryar\u00ean stratej\u00eek p\u00eak hat. Ev \u00ear\u00ee\u015f ku t\u00ea \u00eediakirin bi te\u015fw\u00eeqa Tirkiyeya ji hevsengiy\u00ean n\u00fb neraz\u00ee p\u00eak hatiye, b\u00fb hincet ku \u00cesra\u00eel bi pi\u015ftgiriya h\u00eaz\u00ean rojavay\u00ee, Rojhilata Nav\u00een li gor\u00ee berjewendiy\u00ean xwe ji n\u00fb ve d\u00eezayn bike. Bi per\u00e7iqandina Hamas \u00fb Hizbullah\u00ea \u00fb an\u00eena HT\u015e&#8217;\u00ea ya ser desthilata \u015eam\u00ea, ne ten\u00ea derbe li \u00ceran\u00ea hat xistin, di heman dem\u00ea de zem\u00een ji bo s\u00eestemeke otor\u00eeter a ku li dij\u00ee her cure p\u00ea\u015fketina demokrat\u00eek e, hat amadekirin.<\/p>\n<p>Gotina n\u00fbner\u00ean DYA&#8217;y\u00ea ku &#8220;ji bo Rojhilata Nav\u00een \u015f\u00eawaza her\u00ee ba\u015f monar\u015f\u00ee ye&#8221;, niyeta rast\u00een a modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest e\u015fkere dike: Ew li her\u00eam\u00ea ne \u00e7areseriyeke demokrat\u00eek, s\u00eestem\u00ean ku di bin kontrola wan de bin dixwazin. Di konjonkt\u00fbreke wiha de ku dewleta Tirk hem di war\u00ea siyaseta derve de tengav b\u00fbye, hem j\u00ee di \u015fer\u00ea xwe y\u00ea taybet \u00ea li dij\u00ee Tevgera Azadiy\u00ea de negih\u00ee\u015ftiye encam\u00ea, banga Devlet Bah\u00e7el\u00ee ji bo R\u00eaber Apo weke \u00eet\u00eerafeke lawaziy\u00ea derket hol\u00ea. R\u00eaber Apo, bi k\u00fbrb\u00fbneke stratej\u00eek ev firsend d\u00eet \u00fb bi gotina &#8220;h\u00eaza min heye ku v\u00ea rew\u015fa pev\u00e7\u00fbn\u00ea biki\u015f\u00eenim zem\u00eeneke siyas\u00ee \u00fb hiq\u00fbq\u00ee&#8221; \u00eensiyat\u00eef girt dest\u00ea xwe.<\/p>\n<p>Armanca sereke ya R\u00eaber Apo ne ten\u00ea \u00e7areserkirina pirsgir\u00eaka Kurd, bi riya demokrat\u00eekb\u00fbna Tirkiyey\u00ea, vekirina r\u00ea li ber demokrat\u00eekb\u00fbna tevahiya Rojhilata Nav\u00een e. Ev stratej\u00ee li ser t\u00eakiliya diyalekt\u00eek a di navbera \u00e7areseriya pirsgir\u00eaka Kurd \u00fb demokrat\u00eekb\u00fbna Tirkiyey\u00ea de ava b\u00fbye. Li dij\u00ee z\u00eehniyeta dewlet\u00ea ya ku dib\u00eaje &#8220;heke demokras\u00ee p\u00ea\u015f bikeve, w\u00ea Kurd j\u00ea s\u00fbd\u00ea werbigirin, lewma div\u00ea em li dij\u00ee demokrasiy\u00ea bin&#8221;, R\u00eaber Apo israr dike ku t\u00eako\u015f\u00eena ji bo demokrat\u00eekb\u00fbna Tirkiyey\u00ea, di heman dem\u00ea de t\u00eako\u015f\u00eena her\u00ee bi wate ya ji bo \u00e7areseriya pirsgir\u00eaka Kurd e.<\/p>\n<p>Tam di demek\u00ea de ku R\u00eaber Apo ji bo p\u00ea\u015f\u00eegirtina li pev\u00e7\u00fbnan \u00fb p\u00ea\u015fxistina entegrasyoneke demokrat\u00eek li S\u00fbriyey\u00ea j\u00ee ketib\u00fb dewr\u00ea \u00fb bi nameyan perspekt\u00eef dida r\u00eaveberiya Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea, \u00ear\u00ee\u015f\u00ean li ser \u015e\u00eaxmeqs\u00fbd \u00fb E\u015frefiy\u00ea dest p\u00ea kirin. Ev \u00ear\u00ee\u015f ku weke komployeke navnetewey\u00ee (Peymana Par\u00ees\u00ea) di navbera DYA, \u00cesra\u00eel, Tirkiye \u00fb \u015eam\u00ea de hat plankirin, rasterast mudaxeleya R\u00eaber Apo a ji bo \u00e7areseriy\u00ea hedef girt.<\/p>\n<p>Parad\u00eegmaya R\u00eaber Apo a li ser bingeha &#8220;neteweya demokrat\u00eek, ekoloj\u00ee \u00fb azadiya jin\u00ea&#8221; ku li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea b\u00fbb\u00fb mod\u00ealek, weke hav\u00ean\u00ea demokrat\u00eekb\u00fbn\u00ea li tevahiya her\u00eam\u00ea belav dib\u00fb. \u015eore\u015fa &#8220;Jin, Jiyan, Azad\u00ee&#8221; li \u00ceran\u00ea \u00fb bandora v\u00ea mod\u00eal\u00ea li Iraq \u00fb Tirkiyey\u00ea, h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek tirsandin. Ji ber ku projeya Rojava, alternat\u00eefeke li dij\u00ee s\u00eestema dewlet-netewe ya otor\u00eeter \u00fb kaos\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikir. Lewma, h\u00eaz\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb dewleta Tirk ku p\u00ea\u015fketina demokrasiy\u00ea weke xetereya her\u00ee mezin li ser berjewendiy\u00ean xwe dib\u00eenin, bi hevkariyeke qir\u00eaj \u00ear\u00ee\u015f\u00ee v\u00ea destkeftiy\u00ea kirin. Tirkiye, di berd\u00eala tesl\u00eemb\u00fbna xwe ya ji pol\u00eet\u00eekay\u00ean DYA \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea re, li ser bingeha tasfiyekirina statuya Kurdan, &#8220;ronahiya kesk&#8221; ji bo \u00ear\u00ee\u015fan wergirt.<\/p>\n<p>Ge\u015fedan\u00ean hey\u00ee bi awayek\u00ee tund hi\u015fyariy\u00ea dide ku p\u00eavajoy\u00ean &#8220;a\u015ft\u00ee&#8221; \u00fb &#8220;b\u00ea\u00e7alak\u00eetiy\u00ea&#8221; ne weke dem\u00ean sekinandin\u00ea, div\u00ea weke qonax\u00ean t\u00eako\u015f\u00eena siyas\u00ee ya piral\u00ee werin nirxandin. R\u00eaber Apo bi xwe j\u00ee diyar dike ku ev p\u00eavajo ne &#8220;bazara li \u00cemraliy\u00ea&#8221; ye, t\u00eako\u015f\u00eeneke siyas\u00ee ya &#8220;her\u00ee zirav \u00fb k\u00fbr&#8221; e. Ji bo ku hewldan\u00ean w\u00ee bigih\u00eejin encam\u00ea, p\u00eaw\u00eest\u00ee bi t\u00eako\u015f\u00eeneke r\u00eaxistinkir\u00ee ya gel a b\u00eanavber heye. Sistb\u00fbn \u00fb ketina nava bendewariy\u00ea, xefleta her\u00ee mezin e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E.P\u00eajder Altan Rojhilata Nav\u00een, pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Bloka Sovyet\u00ea heya roja me ya \u00eero, weke qada sereke ya \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea S\u00eayem\u00een, \u015fahidiy\u00ea ji guher\u00een\u00ean hevsengiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean k\u00fbr re dike. Di v\u00ea p\u00eavajoya ku h\u00eaz\u00ean global \u00fb her\u00eam\u00ee ji bo xurtkirina poz\u00eesyon\u00ean xwe di nava t\u00eako\u015f\u00eeneke dijwar de ne, du ge\u015fedan\u00ean kr\u00eet\u00eek derdikevin p\u00ea\u015f: \u00censiyat\u00eefa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226214,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-233515","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=233515"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233516,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233515\/revisions\/233516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=233515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=233515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=233515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}