{"id":233287,"date":"2026-02-04T09:00:35","date_gmt":"2026-02-04T07:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=233287"},"modified":"2026-02-04T09:00:35","modified_gmt":"2026-02-04T07:00:35","slug":"li-sudane-idiayen-bikaranina-ceken-kimyayi-u-bedengiya-navneteweyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=233287","title":{"rendered":"Li S\u00fbdan\u00ea \u00cediay\u00ean bikaran\u00eena \u00e7ek\u00ean k\u00eemyay\u00ee \u00fb b\u00eadengiya navnetewey\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u015eer\u00ea li S\u00fbdan\u00ea di sala xwe ya s\u00eayem\u00een de berdewam dike, di demek\u00ea de ku qurbaniy\u00ean mirov\u00ee bi awayek\u00ee b\u00eahempa z\u00eade dibin \u00fb tawan\u00ean bikaran\u00eena \u00e7ek\u00ean qedexekir\u00ee y\u00ean di asta navnetewey\u00ee de z\u00eade dibin, ev yek j\u00ee pirs\u00ean n\u00fb di derbar\u00ea bandora mekan\u00eezmay\u00ean hesabpirs\u00een\u00ea y\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb \u015fiyana wan a parastina siv\u00eelan, derdixe hol\u00ea.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eer\u00ea di navbera art\u00ea\u015fa S\u00fbdan\u00ea \u00fb H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Bilez de di N\u00eesana 2023\u2019an de ji ber nakokiy\u00ean li ser r\u00eakeftin\u00ean veguheztina siyas\u00ee dest p\u00ea kir, ber\u00ee ku bi lez veguhere aloziyeke mirov\u00ee ya her\u00ee mezin a c\u00eehan\u00ea ku Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee wek\u00ee mezintir\u00een aloziya mirov\u00ee ya c\u00eehan\u00ea bi nav dike.<\/p>\n<p><strong>Tawanbarkirin\u00ean \u201ck\u00eemyew\u00ee\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Di raporek\u00ea de ku li ser platforma &#8220;SpaceStack&#8221; hatiye we\u015fandin, rojnamevana Emer\u00eek\u00ee Holly McKay diyar kir ku rapor\u00ean karan\u00eena \u00e7ek\u00ean k\u00eemyew\u00ee, di nav de gaza klor\u00ea, di dema pev\u00e7\u00fbna li S\u00fbdan\u00ea de hene \u00fb diyar kir ku neb\u00fbna tedb\u00eer\u00ean astengkirina navnetewey\u00ee y\u00ean bi bandor b\u00eacezatiy\u00ea te\u015fw\u00eeq dike.<\/p>\n<p>Raportek ku di hejmara daw\u00ee ya kovara \u201cFair Observer\u201d de hatiye we\u015fandin, destn\u00ee\u015fan kir ku del\u00eel\u00ean ku ji h\u00eala pispor\u00ean serbixwe ve hatine nirxandin n\u00ee\u015fan didin ku di \u015fer\u00ea li S\u00fbdan\u00ea de \u00e7ek\u00ean k\u00eemyew\u00ee hatine bikar an\u00een.<\/p>\n<p>Raport\u00ea diyar kir ku ev tawanbar, eger werin pi\u015ftrastkirin d\u00ea binp\u00eakirineke cid\u00ee ya qan\u00fbna navnetewey\u00ee \u00fb derbaskirina yek ji xet\u00ean sor di pev\u00e7\u00fbn\u00ean \u00e7ekdar\u00ee de bin, nemaze ji ber ku S\u00fbdan al\u00eegir\u00ea Peymana \u00c7ek\u00ean K\u00eemyew\u00ee ye, ku der\u00ee li ber bandor\u00ean siyas\u00ee \u00fb d\u00eeplomat\u00eek \u00ean berfirehtir vedike herwiha r\u00eay\u00ean \u00e7areseriy\u00ea \u00fb hewldan\u00ean navnetewey\u00ee ji bo kontrolkirina pev\u00e7\u00fbn\u00ea tevlihev dike.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee rapor\u00ea, Peymana \u00c7ek\u00ean K\u00eemyew\u00ee r\u00ea dide welat\u00ean endam ku di rew\u015fa binp\u00eakirin\u00ean gumanbar de daxwaza vekol\u00een\u00ean meydan\u00ee bikin, l\u00ea h\u00een ti welatek\u00ee daxwazek ferm\u00ee ji bo akt\u00eevkirina v\u00ea mekan\u00eezmay\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f nekiriye.<\/p>\n<p>Di rapor\u00ea de hat destn\u00ee\u015fankirin ku hewldan\u00ean d\u00eeplomat\u00eek, di nav de daxwaz\u00ean Emer\u00eekay\u00ea y\u00ean ji bo vekol\u00eenan, ji aliy\u00ea art\u00ea\u015f\u00ea ve hatin redkirin, ji ber pirsgir\u00eak\u00ean t\u00eakildar\u00ee rew\u015fa ewlehiy\u00ea \u00fb aloziy\u00ean jeopol\u00eet\u00eek.<\/p>\n<p><strong>Fikar \u00fb pirs\u00een<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7avd\u00ear\u00ean v\u00ea rew\u015f\u00ea dib\u00eenin ku neb\u00fbna berpirsiyariy\u00ea di b\u00fbyera bikaran\u00eena \u00e7ek\u00ean k\u00eemyew\u00ee de presedanek xeternak diafir\u00eene, pergala navnetewey\u00ee ya ku bi p\u00ea\u015f\u00eegirtina li belavb\u00fbna \u00e7ek\u00ean qedexekir\u00ee re eleqedar e lawaz dike \u00fb peyam\u00ean bifikar di\u015f\u00eene her\u00eam\u00ean din \u00ean \u015fer.<\/p>\n<p>Di demek\u00ea de ku S\u00fbdan di nav hevsengiy\u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ean aloz de cihek\u00ee hesas digire, rapor\u00ean maf\u00ean mirovan hi\u015fyar\u00ee didin ku b\u00eadengiya navnetewey\u00ee ya berdewam dikare bibe sedema binp\u00eakirin\u00ean din \u00fb trajediya mirov\u00ee girantir bike.<\/p>\n<p><strong>Hejmar\u00ean \u015fokker \u00fb windahiy\u00ean nehatine ragihandin<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaxistin\u00ean \u00e7avd\u00eariya pev\u00e7\u00fbnan texm\u00een dikin ku di navbera N\u00eesana 2023 \u00fb Cotmeha 2024\u2019an de n\u00eaz\u00eek\u00ee 29 hezar kes hatine ku\u015ftin, di nav wan de z\u00eadetir\u00ee 7 hezar \u00fb 500 siv\u00eel\u00ean ku di \u00eari\u015f\u00ean rasterast de hatine ku\u015ftin, l\u00ea ev hejmar ten\u00ea b\u00fbyer\u00ean belgekir\u00ee n\u00ee\u015fan didin.<\/p>\n<p>Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, n\u00fbner\u00ea ber\u00ea y\u00ea Emer\u00eekay\u00ea li S\u00fbdan\u00ea Tom Perillo diyar kir ku hejmara rast\u00een a qurbaniyan, tev\u00ee mirin\u00ean ji ber bir\u00e7\u00eeb\u00fbn, nexwe\u015f\u00ee \u00fb hilwe\u015f\u00eena pergala tenduristiy\u00ea, dikare bigih\u00eeje 150 hezar kesan.<\/p>\n<p>L\u00eakol\u00eenek ji aliy\u00ea Fak\u00fblteya London ya Tendurist\u00ee ve j\u00ee gihi\u015ft w\u00ea encam\u00ea ku ten\u00ea li w\u00eelayeta Xart\u00fbm\u00ea di nav salek\u00ea de z\u00eadetir\u00ee 61 hezar kes mirine, ku ev r\u00eaje li gor\u00ee beriya \u015fer n\u00eaz\u00eek\u00ee ji sed\u00ee 50 z\u00eadetir e.<\/p>\n<p>Ji ber rew\u015fa \u015fer z\u00eadetir\u00ee 12 milyon S\u00fbdan\u00ee ji cih \u00fb war\u00ean xwe ko\u00e7ber b\u00fbne, di heman dem\u00ea de z\u00eadetir\u00ee 4 milyon kes li welat\u00ean c\u00eeran \u00fb di nav wel\u00eat de penaber b\u00fbne, n\u00eaz\u00eek\u00ee 25 milyon kes bi b\u00eaewlehiya xwarin\u00ea ya giran re r\u00fb bi r\u00fb ne \u00fb li gelek deveran bir\u00e7\u00eeb\u00fbn hatiye pi\u015ftrast kirin.<\/p>\n<p>Li kampa Zemzem a ji bo kes\u00ean b\u00eawar li Darf\u00fbr\u00ea, ku n\u00eaz\u00eek\u00ee n\u00eev milyon kes l\u00ea diman, R\u00eaxistina Bij\u00ee\u015fk\u00ean B\u00eas\u00eenor ragihandin ku di heyamek\u00ea de her du saetan carek\u00ea zarokek jiyana xwe ji dest dide, ku ev yek n\u00ee\u015faneya xirab\u00fbna rew\u015fa mirov\u00ee ye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan \u015eer\u00ea li S\u00fbdan\u00ea di sala xwe ya s\u00eayem\u00een de berdewam dike, di demek\u00ea de ku qurbaniy\u00ean mirov\u00ee bi awayek\u00ee b\u00eahempa z\u00eade dibin \u00fb tawan\u00ean bikaran\u00eena \u00e7ek\u00ean qedexekir\u00ee y\u00ean di asta navnetewey\u00ee de z\u00eade dibin, ev yek j\u00ee pirs\u00ean n\u00fb di derbar\u00ea bandora mekan\u00eezmay\u00ean hesabpirs\u00een\u00ea y\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb \u015fiyana wan a parastina siv\u00eelan, derdixe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":233288,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-233287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=233287"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233289,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233287\/revisions\/233289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/233288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=233287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=233287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=233287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}