{"id":232052,"date":"2026-01-11T08:05:49","date_gmt":"2026-01-11T06:05:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=232052"},"modified":"2026-01-11T08:05:49","modified_gmt":"2026-01-11T06:05:49","slug":"li-cihane-nezi-54-milyon-zarok-di-karen-xeternak-de-dixebitin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=232052","title":{"rendered":"Li c\u00eehan\u00ea n\u00eaz\u00ee 54 milyon zarok di kar\u00ean xeternak de dixebitin"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00eelan Mulhim\\Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Karkirina zarokan li ser asta c\u00eehan\u00ea gihi\u015ftiye asteke bilind a metirs\u00eedar, li gor\u00ee UNICEF\u2019\u00ea di sala 2024\u2019an de di c\u00eehan\u00ea de n\u00eaz\u00ee 138 milyon zarok di nava karan de cih girtine \u00fb ji xwendin \u00fb maf\u00ean zaroktiy\u00ea b\u00eapar mane, di nava wan de 54 milyon zarok di kar\u00ean xeternak de dixebitin. <\/strong><\/p>\n<p>Agahiy\u00ean her\u00ee daw\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku ji sala 2020\u2019an ve hejmara karkirina zarokan di c\u00eehan\u00ea de, z\u00eadetir\u00ee 20 milyon zarok\u00ee b\u00fb. Di heman dem\u00ea de, zarok ji maf\u00ea xwe y\u00ea jiyan\u00ea b\u00ea parin \u00fb di kar\u00ean neba\u015f de t\u00ean karkirin. L\u00ea bel\u00ea \u00e7i qas hewldan t\u00ean kirin ku karkirina zarokan ji hol\u00ea rabe. L\u00ea berovaj\u00ee v\u00ea yek\u00ea heta niha c\u00eehan negihi\u015ftiye armanca xwe \u00fb karkirina zarokan ji hol\u00ea ne hatiye rakirin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee rapora n\u00fb ya UNICEF\u2019\u00ea, bi sernav\u00ea Kedkariya Zarokan, ku tev\u00ee p\u00ea\u015fketin\u00ean li ser asta c\u00eehan\u00ea t\u00ean kirin. L\u00ea bel\u00ea heta niha bi milyonan zarok j\u00ee, ji maf\u00ean xwe y\u00ean f\u00earb\u00fbn, l\u00eestin, f\u00eaxwe\u015fiy\u00ea \u00fb hwd\u2026 b\u00eaparin. Di heman dem\u00ea de, li ser asta c\u00eehan\u00ea di k\u00eamkirina hejmara zarok\u00ean ku ne\u00e7ar\u00ee kar dikin de p\u00ea\u015fketinek mezin hatiye bidestxistin. L\u00ea bel\u00ea, hejmareke mezin ji zarokan di bazar, kargeh, nava zeviyan de kar dikin \u00fb gelek zarok ne\u00e7ar dibin ku kar\u00ean her\u00ee xeternak bikin.<\/p>\n<p>R\u00eaveber\u00ea Gi\u015ft\u00ee y\u00ea R\u00eaxistina Navnetewey\u00ee ya Ked\u00ea, Gil\u00eebirt\u00a0 F. Hongbo got ku encam\u00ean rapora wan h\u00eaviy\u00ea n\u00ee\u015fan didin ku p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbn mimkun e. Cih\u00ea her\u00ee guncaw \u00fb rast ji bo zarokan dibistanan e, l\u00ea ne bazar \u00fb cih\u00ea kar e. Di heman dem\u00ea de, p\u00eaw\u00eest e d\u00ea \u00fb bav\u00ean zarokan werin pi\u015ftgir\u00ee \u00fb h\u00eazkirin. Da ku zarok\u00ean xwe bidin xwendin \u00fb l\u00ea\u00e7\u00fbna \u015fandina wan ji bo dibistan\u00ea bidin. Li \u015f\u00fbna ku zarok were karkirin, da ku demara jiyana malbata xwe bike. Herwiha p\u00eaw\u00eest e ku em di demeke n\u00eaz de \u00e7arseriyek\u00ea ji bo karkirina zarokan di c\u00eehan\u00ea de bib\u00eenin. Da ku karkirina zarokanan di c\u00eehan\u00ea de, jihol\u00ea were rakirin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee rapor\u00ean Amer\u00eekaya Lat\u00een her \u00e7end r\u00eajeya karkirina zarokan di van \u00e7ar sal\u00ean daw\u00ee de neguheriye. Di heman dem\u00ea de, hejimara gi\u015ft\u00ee ya zarok\u00ean ku bandor b\u00fbne ji 8 milyon\u00ee daketiye 7 milyonan.<\/p>\n<p><strong>Sedema karkirina zarokan<\/strong><\/p>\n<p>Yek ji sedem\u00ean her\u00ee sereke y\u00ean karkirina zarokan, rew\u015fa abor\u00ee ya xirab e. Ji ber v\u00ea yek\u00ea zarok ne\u00e7ar dim\u00eenin ku al\u00eekariya mabata xwe bikin, nemaze ku qada perwerdey\u00ea nay\u00ea kontrolkirin \u00fb qan\u00fbn\u00ean parastina maf\u00ean perwerdey\u00ea y\u00ean zarokan ney\u00ean akt\u00eevkirin.<\/p>\n<p><strong>Welat\u00ean ku zarok t\u00ea de t\u00ean karkirin<\/strong><\/p>\n<p>Li gelek dewlet\u00ean c\u00eehan\u00ea zarok t\u00ean karkirin \u00fb ji maf\u00ea xwe y\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean bingeh\u00een b\u00ea parin, m\u00eena Afr\u00eekaya Ba\u015f\u00fbr, S\u00fbdan, Misir, Urdin, Lubnan, S\u00fbriy\u00ea, \u00ceraq \u00fb hwd\u2026 L\u00ea bel\u00ea\u00a0 Afr\u00eekyaya Ba\u015f\u00fbr ku her\u00ee z\u00eade zarok l\u00ea t\u00ean karkirin \u00fb bi qas\u00ee ji sed\u00ea 87 ji zarokan li v\u00ee welat\u00ee t\u00ean karkirin. Ji ber ku li Afr\u00eekyaya z\u00eadeb\u00fbna nif\u00fbs\u00ea, pev\u015f\u00fbn, xizaniya z\u00eade \u00fb hwd\u2026 heye. Ev yek dibe sedem ku zarok ji maf\u00ean xwe y\u00ean bingeh\u00een b\u00eapar bib\u00eene \u00fb herin kar bikin.<\/p>\n<p>Karkirina zarokan, perwerdehiya zarokan lawaz dike, s\u00fbdwergirtina ji maf \u00fb derfet\u00ean p\u00ea\u015feroj\u00ea y\u00ean wan s\u00eenordar dike \u00fb wan dixe xetereya zirar ya la\u015f \u00fb der\u00fbn\u00ee de. Di heman dem\u00ea de ev yek di encama xizan\u00ee \u00fb neb\u00fbna gih\u00ee\u015ftina perwerdehiya bi kal\u00eete de ye, malbatan ne\u00e7ar dibe ku zarok\u00ean xwe bi\u015f\u00eenin kar. Herwiha \u00e7erx\u00ean b\u00eapariy\u00ea di nav nif\u015fan de berdewam in.<\/p>\n<p>R\u00eajeya karkirina zarokan ji sala 2000\u2019an vir ve n\u00eev k\u00eam b\u00fbye, ji 246 milyon zarokan daketiye 138 milyon\u00ee. L\u00ea bel\u00ea, r\u00eajey\u00ean karkirina zarokan niha di c\u00eehan\u00ea de z\u00eade ye.<\/p>\n<p><strong>Hejimara karkirina kuran z\u00eade tir e <\/strong><\/p>\n<p>Di nava c\u00eehan\u00ea de, hejimara karkirina kuran ji ya ke\u00e7an z\u00eadetir e. Karkirina bi dar\u00ea zor\u00ea ya zarokan dibe sedem ku pe\u015feroja wan ne ron\u00ee be \u00fb di war\u00ea kesayet\u00ee \u00fb der\u00fbn\u00ee de kes\u00ean \u00e7alak \u00fb saxlem dernekevin.<\/p>\n<p>L\u00ea bel\u00ea her\u00ee z\u00eade zarok\u00ean ku b\u00ea d\u00ea \u00fb bav kar dikin, da ku debara jiyana xwe bikin. Herwiha ji ber ku ev zarok kesek\u00ee wan n\u00eene ku l\u00ea\u00e7\u00fbna wan an j\u00ee debara jiyana wan bike.<\/p>\n<p><strong>Karkirina zarokan diyardeyeke xirab e<\/strong><\/p>\n<p>Karkirina zarokan diyardeyeke xirab e, ji ber ku hem\u00fb xewn \u00fb xeyal\u00ean wan t\u00eak dibe \u00fb wan dixe rew\u015feke wisa ku hest bi zarokatiya xwe nakin. Div\u00ea maf\u00ean bingeh\u00een \u00ean zarokan b\u00ean garant\u00eekirin \u00fb tund\u00ee li wan ney\u00ea kirin. Her malbatek ku dest\u00fbr\u00ea dide ku zarok\u00ea xwe bi\u00e7e ser cadeyan kar bike, binp\u00eakirina maf\u00ea wane. Mezinkirina zarokan li ser malbatan ferze. P\u00eaw\u00eest e malbat ji bo debara jiyana xwe bi xwe bixebitin. Di heman dem\u00ea de, div\u00ea zarok di nava j\u00eengehek aram de jiyan bikin. Ne ku wek em dib\u00eenin ku ew bi destdir\u00eaj\u00ee \u00fb destdir\u00eajiya seks\u00ee xwe re r\u00fb bi r\u00fb ne. Erk\u00ea d\u00ea \u00fb bavane ku jiyanek ba\u015f \u00fb guncaw ji zarok\u00ean xwe re peyda bikin.<\/p>\n<p><strong>Ev sermeya zivistan\u00ea zarok li kolanan kar dikin <\/strong><\/p>\n<p>Sermaya dijwar a zivistan\u00ea, berf, baran \u00fb heta germa hav\u00een\u00ea j\u00ee nekariye zarok\u00ean li kolanan kar dikin rawest\u00eene. Ew qurban\u00ea \u015fer \u00fb malbat\u00ean xwene. Li gel v\u00ea li ser cadeyan bi gelek c\u00fbr\u00ean tundiy\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ne. Ji bil\u00ee v\u00ea ev zarok ji ber ku hin caran xwarin\u00ean bermay\u00ee dixwin, s\u00eestema wan a tenduristiy\u00ea xirab\u00fbye. P\u00eaw\u00eest e saziy\u00ean parastina maf\u00ean zarokan bi erk\u00ea xwe rabin \u00fb r\u00ea li ber karkirina zarokan bigirin. Di heman dem\u00ea de, j\u00ee p\u00eaw\u00eest e hikumeta her dewletek\u00ea tedb\u00eer\u00ean yasay\u00ee bigrin \u00fb li gel malbatan ji bo r\u00eagir\u00eekirina karkirina zarokan, belgeya sozday\u00een\u00ea \u00eemza bikin. Dema zarok ji day\u00eek dibe div\u00ea xwed\u00ee s\u00eegorta be, da ku malbat zarok ne\u00e7ar neke ku ji bo bidestxistina p\u00eadaw\u00eestiyan rojane bi\u00e7e ser cadeya \u00fb ji maf\u00ea xwe y\u00ea jiyan\u00ea b\u00ea par be.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00eelan Mulhim\\Qami\u015flo Karkirina zarokan li ser asta c\u00eehan\u00ea gihi\u015ftiye asteke bilind a metirs\u00eedar, li gor\u00ee UNICEF\u2019\u00ea di sala 2024\u2019an de di c\u00eehan\u00ea de n\u00eaz\u00ee 138 milyon zarok di nava karan de cih girtine \u00fb ji xwendin \u00fb maf\u00ean zaroktiy\u00ea b\u00eapar mane, di nava wan de 54 milyon zarok di kar\u00ean xeternak de dixebitin. Agahiy\u00ean her\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":232053,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-232052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=232052"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":232054,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232052\/revisions\/232054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/232053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=232052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=232052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=232052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}