{"id":232042,"date":"2026-01-11T08:01:55","date_gmt":"2026-01-11T06:01:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=232042"},"modified":"2026-01-11T08:01:55","modified_gmt":"2026-01-11T06:01:55","slug":"aboriya-kominal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=232042","title":{"rendered":"Aboriya Kom\u00eenal\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aboriya kom\u00eenal modeleke r\u00eaxistina abor\u00ee ye ku li ser bingeha hevgirtin \u00fb edaleta civak\u00ee ku bi be\u015fdariya civak\u00ea hatiye \u015fekilgirtin. Di v\u00ea model\u00ea de, armanc ne qezenca takekes\u00ee ye, l\u00ea bel\u00ea bicihan\u00eena p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ea \u00fb parastina \u00e7avkaniyan e. <\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaber Apo di pirt\u00fbka \u2018Man\u00eefestoya \u015earistaniya Demokrat\u00eek\u2019 ya bi nav\u00ea \u2018Li Rojhilata Nav\u00een Kr\u00eez\u00ean \u015earistaniy\u00ea \u00fb \u00c7areseriya \u015earistaniya Demokrat\u00eek\u2019 de bi berfireh\u00ee bal diki\u015f\u00eene ser kr\u00eez\u00ean abor\u00ee \u00fb \u00e7areseriya w\u00ea. R\u00eaber Apo di nirxandin\u00ean xwe y\u00ean li ser kapital\u00eezm\u00ea \u00fb civaka abor\u00ee de\u00a0 wiha dib\u00eaje:<\/p>\n<p><strong>\u201cCivaka Rojhilata Nav\u00een ji bo p\u00ea\u015fengiya herdu nirx\u00ean aboriy\u00ea y\u00ean ber\u00ee \u00fb pi\u015ft\u00ee d\u00eerok\u00ea bike b\u00fbye xwed\u00ee \u015fens. Ango dizane abor\u00ee \u00e7iye? Vamp\u00eer \u00fb xw\u00eenmija j\u00eare kap\u00eetal\u00eezm t\u00ea gotin, bi nav\u00ea aboriy\u00ea felaket li ser ser\u00ea w\u00ea kom kirine \u00fb ev qirkirin\u00ean rast\u00ee y\u00ean aboriy\u00ea ne. Civaka Rojhilata Nav\u00een zehmetiy\u00ea diki\u015f\u00eene li v\u00ea serwext bibe \u00fb t\u00ea bigihije. Heb\u00fbna sereke ya kap\u00eetal\u00eezm\u00ea ji bo jiyana aboriy\u00ea biv\u00ea nev\u00ea n\u00eene, ew bela ser\u00ea aboriy\u00ea ye, kanserojena w\u00ea ye. Mirov bi ten\u00ea xebat\u00ean w\u00ea y\u00ean bi armanca kar\u00ea y\u00ean li qad\u00ean m\u00eena petrol, gaz, av \u00fb otomob\u00eel\u00ea y\u00ean ku haw\u00eerdor\u00ea hildiwe\u015f\u00eenin \u00fb civak\u00ea bi \u015feran dixeniq\u00eene, ji hev derxe wan anal\u00eez bike, hing\u00ea rast\u00ee w\u00ea ba\u015ftir b\u00ea f\u00eahm kirin. D\u00eesa b\u00eahtir\u00ee n\u00eev\u00ea civak\u00ea b\u00eakar, b\u00ea p\u00ee\u015fe, ko\u00e7ber dih\u00eale \u00fb vedi guher\u00eene girsey\u00ean b\u00eamalbat \u00fb ev j\u00ee dike ku mezinb\u00fbna felaket\u00ea \u00e7\u00eatir div\u00ea b\u00ea f\u00eahmkirin.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Aboriya kom\u00eenal gir\u00eengiya xwe wek\u00ee r\u00eayeke alternat\u00eef ji bo kr\u00eez\u00ean ku ji h\u00eala pergal\u00ean abor\u00ee y\u00ean hey\u00ee ve hatine afirandin dipar\u00eaze. Ev model, ku li ser bingeh\u00ean hevgirtin, wekhev\u00ee \u00fb hevsengiya ekoloj\u00eek hatiye \u015fekil girtin. Abor\u00ee ji d\u00eeroka mirovahiy\u00ea heta roja me ya \u00eero p\u00eakan\u00eena debara jiyana mirovahiy\u00ea ye.\u00a0 ji bo dab\u00eenkirina p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ea y\u00ean madd\u00ee t\u00ea p\u00eanasekirin. Ev bi r\u00eaya komunan hatiye bidestxistin. \u00cero, hejmara z\u00eade ya li dora aboriy\u00ea wek\u00ee maskeyek ji bo serdestiya ji aliy\u00ea desthilatdaran ve xizmet dike.<\/p>\n<p><strong>Aboriya Kom\u00eenal bi kom\u00een\u00ea p\u00eakan e<\/strong><\/p>\n<p>Di seranser\u00ea d\u00eerok\u00ea de, abor\u00ee her tim bi r\u00eaya komunan p\u00eak hatiye. Aboriyek b\u00ea kom\u00een ne mumkine. N\u00ee\u015faney\u00ean yekem \u00ean hilwe\u015f\u00eena civak\u00ee \u00fb pirsgir\u00eakan bi r\u00eaya parvekirin \u00fb hevkariya komunal hatine \u00e7areserkirin. Dema ku kesek an hindikahiyek aboriy\u00ea kontrol dike, ew, di p\u00eanaseya xwe ya her\u00ee h\u00easan de, aboriyek taybet e, ku aboriya ku a\u00eed\u00ee civak\u00ea ye dixeniq\u00eene. Ti\u015ft\u00ea ku kap\u00eetal\u00eezm \u00eero wek\u00ee aboriyek p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike, di rastiy\u00ea de desteserkirina abor\u00ee \u00fb kesan \u00a0bi xwe ye. Wek\u00ee ku d\u00eeroknas <strong>Braudel<\/strong> j\u00ee destn\u00ee\u015fan kiriye, kap\u00eetal\u00eezm b\u00eay\u00ee aboriy\u00ea yekdestdar\u00ee ye ku li ser bazar\u00ea ji bo qezenc\u00ea serdest e. Serdestiya li ser aboriy\u00ea t\u00ea wateya ji hol\u00ea rakirin \u00fb hilwe\u015fandina civak\u00ean ku civak ji bo dab\u00eenkirina p\u00eadiviy\u00ean xwe ber\u00ea xwe daye wan. Bi rast\u00ee, heta w\u00ea radey\u00ea ku wan ev civak hilwe\u015fandin, wan li ser aboriy\u00ea serdest\u00ee ava kir \u00fb talan kirin.<\/p>\n<p><strong>L\u00eeberal\u00eezim Aboriy\u00ea b\u00ea wate dike <\/strong><\/p>\n<p>W\u00earanb\u00fbna abor\u00ee bi hilwe\u015f\u00eena komun\u00ea dest p\u00ea kir. Her ku komun hilwe\u015fiya, abor\u00ee j\u00ee hate desteserkirin. Hilwe\u015f\u00eena exlaq\u00ee \u00fb siyas\u00ee ya civakek\u00ea ku nikare p\u00eadiviy\u00ean xwe y\u00ean bingeh\u00een \u00fb gi\u015ft\u00ee bic\u00eeh b\u00eene, ne\u00e7ar b\u00fb. Encama v\u00ea hilwe\u015f\u00een\u00ea civakek ji bermayiy\u00ean b\u00eaexlaq, \u00eeflasa siyas\u00ee \u00fb b\u00eakar e. Bi taybet\u00ee ji ber ku hatiye tefi\u015fandin, bidestxistina nasnamey\u00ea bi mezinb\u00fbna aboriy\u00ea d\u00ea pir gir\u00eeng were hesibandin. L\u00eeberal\u00eezm, ku her ti\u015ft\u00ee vediguher\u00eene aboriy\u00ea \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee p\u00eanaseya aboriy\u00ea b\u00eawate dike, berevaj\u00ee v\u00ea yek\u00ea, her diyardey\u00ea wek\u00ee abor\u00ee j\u00ee dib\u00eene. Bi gelemper\u00ee, abor\u00ee dikare wek\u00ee \u00e7alakiyek k\u00eamkirina l\u00ea\u00e7\u00fbn\u00ean madd\u00ee y\u00ean p\u00eaw\u00eest \u00ean civak\u00ea were p\u00eanasekirin,<\/p>\n<p><strong>Aboriya Kom\u00eenal: Alternat\u00eefeke Civak\u00ee ji bo S\u00eestem\u00ean Ber bi Qezenc\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Li ser bingeha hevgirtin\u00ea, hilber\u00eena kolekt\u00eef \u00fb be\u015fdariya demokrat\u00eek, aboriya kom\u00fbnal wek\u00ee alternat\u00eefek ku her ku di\u00e7e n\u00eeqa\u015f \u00fb p\u00eakan\u00een li dij\u00ee modela aboriya kap\u00eetal\u00eest li dever\u00ean c\u00fbda y\u00ean c\u00eehan\u00ea derdikeve hol\u00ea.<\/p>\n<p>Her ku kr\u00eez\u00ean abor\u00ee y\u00ean c\u00eehan\u00ee, newekheviya dahat\u00ea \u00fb w\u00earankirina ekoloj\u00eek z\u00eade dibin, rexney\u00ean li ser pergal\u00ean abor\u00ee y\u00ean hey\u00ee z\u00eade dibin, \u00fb model\u00ean navend\u00ee y\u00ean civak\u00ea y\u00ean wek\u00ee aboriya kom\u00fbnal d\u00eesa vedigerin nav mijar\u00ea. Ev model, ku p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ee li ser qezenca takekes\u00ee dide p\u00ea\u015f, gir\u00eengiy\u00ea dide r\u00eaxistina kolekt\u00eef di gelek waran de, ji hilber\u00een\u00ea bigire heya xerckirin\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Armanc p\u00eakan\u00eena p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ee ye <\/strong><\/p>\n<p>Armanca sereke ya aboriya komunal ne z\u00eadekirina qezenc\u00ea ye, l\u00ea bel\u00ea p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een \u00ean civak\u00ea, wek\u00ee xan\u00ee, xwarin, tendurist\u00ee \u00fb kar, t\u00ear bike. Di v\u00ee war\u00ee de, armanc dike ku be\u015fdariya kom\u00ean k\u00eamdahat \u00fb y\u00ean b\u00eaparastin di jiyana abor\u00ee de z\u00eade bike. Rola \u00e7alak a jin \u00fb ciwanan di p\u00eavajoy\u00ean hilber\u00een\u00ea de wek\u00ee yek ji h\u00eaman\u00ean berbi\u00e7av \u00ean aboriya komunal t\u00ea d\u00eetin. Di gelek serl\u00eadanan de, kooperat\u00eef\u00ean jinan di war\u00ea serxweb\u00fbna abor\u00ee \u00fb wekheviya civak\u00ee de rolek gir\u00eeng dil\u00eezin.<\/p>\n<p><strong>\u00a0C\u00fbdahiy\u00ean di Navbera Kap\u00eetal\u00eezm \u00fb Sosyal\u00eezm\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee pisporan, aboriya komunal ji hem kap\u00eetal\u00eezm \u00fb hem j\u00ee ji model\u00ean sosyal\u00eest \u00ean klas\u00eek pir cuda ye. Her \u00e7end milk\u00ea taybet \u00fb bazar\u00ean azad di pergala kap\u00eetal\u00eest de berbi\u00e7av in j\u00ee, di model\u00ean sosyal\u00eest de abor\u00ee bi piran\u00ee di bin kontrola dewlet\u00ea de t\u00ea bir\u00eavebirin. L\u00eabel\u00ea, di aboriya komunal de, p\u00eavajoy\u00ean hilber\u00een \u00fb belavkirin\u00ea rasterast ji h\u00eala civak\u00ea ve t\u00eane r\u00eavebirin. Ne kap\u00eetal\u00eest \u00fb ne j\u00ee am\u00fbrek dewleta navend\u00ee, ten\u00ea diyarker\u00ean aboriy\u00ea ne.<\/p>\n<p>Aboriya Kom\u00fbnal: Mod\u00eala Alternat\u00eef di Serdema Kr\u00eezan de<\/p>\n<p>Kr\u00eez\u00ean abor\u00ee y\u00ean c\u00eehan\u00ee, newekhev\u00ee \u00a0\u00fb w\u00earankirina ekoloj\u00eek b\u00fbne sedema pirsyarkirina pergal\u00ean abor\u00ee y\u00ean serdest, \u00fb &#8220;aboriya kom\u00fbnal&#8221; careke din di rojeva n\u00eeqa\u015f\u00ea de ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, aboriya kom\u00fbnal \u00e7i ye, ew \u00e7awa dixebite, \u00fb gelo ew alternat\u00eefek bi rast\u00ee j\u00ee gengaz e?<\/p>\n<p>Di sal\u00ean daw\u00ee de, enflasyon, b\u00eakar\u00ee \u00fb xizaniy\u00ea y\u00ean z\u00eade pirsgir\u00eak\u00ean avah\u00eesaziy\u00ea y\u00ean ku ji h\u00eala aboriya bazara kap\u00eetal\u00eest ve hatine afirandin e\u015fkere kirine. Rexney\u00ean ku \u00e7areseriy\u00ean navend\u00ee y\u00ean dewlet\u00ea ne bes in \u00fb bazara azad nikare edaleta civak\u00ee peyda bike, dibin sedema ji n\u00fb ve nirxandina model\u00ean abor\u00ee y\u00ean c\u00fbda. Yek ji t\u00eageh\u00ean ku di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de derdikeve p\u00ea\u015f aboriya kom\u00fbnal e.<\/p>\n<p><strong>Nim\u00fbneya aboriya kom\u00eenal li Rojava <\/strong><\/p>\n<p>Aboriya kom\u00eenal yek ji bingeh\u00ean projeya civak\u00ee \u00fb siyas\u00ee ya Bak\u00fbr \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ye. Ev model ji felsefeya demokrasiya konfederal, xweser\u00ee, \u00fb civaka ekoloj\u00eek \u00fb jin- Ciwana t\u00ea girtin. Armanc ew e ku abor\u00ee ne li ser qezenc\u00ea, l\u00ea li ser p\u00eaw\u00eestiy\u00ean civak\u00ea were avakirin.<\/p>\n<p>Aboriya kom\u00eenal li Bak\u00fbr \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ceribandineke gir\u00eeng e ku hewl dide alternat\u00eefek\u00ea civak\u00ee \u00fb abor\u00ee biafir\u00eene. Her \u00e7end \u015fert\u00ean her\u00eam\u00ea dijwar bin j\u00ee, ev model h\u00eav\u00ee \u00fb riyeke n\u00fb ji bo p\u00ea\u015feroja civak\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Li v\u00ea her\u00eam\u00ea, aboriya komunal bi r\u00eaya kooperat\u00eef\u00ean ku di war\u00ean \u00e7andin\u00ee, xwarin, tekst\u00eel \u00fb xizmetguzariy\u00ea de hatine damezrandin t\u00ea bic\u00eehan\u00een.<\/p>\n<p>Hilber\u00eena li ser bingeha \u00e7avkaniy\u00ean her\u00eam\u00ee, belavkirina li ser bingeha hewcedariyan \u00fb hesasiyeta ekoloj\u00eek di nav taybetmendiy\u00ean bingeh\u00een \u00ean van prat\u00eekan de ne. Pispor destn\u00ee\u015fan dikin ku tev\u00ee hem\u00ee dijwar\u00eeyan j\u00ee, ev ezm\u00fbn be\u015fdar\u00eey\u00ean gir\u00eeng di n\u00eeqa\u015f\u00ean aboriya alternat\u00eef de li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea dike.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Qad\u00ean sereke y\u00ean Aboriya Kom\u00eenal<\/strong><\/p>\n<p>1- \u00c7andin\u00ee<\/p>\n<p>-Kooperat\u00eef\u00ean gundan \u00fb di nav kom\u00eenan de<\/p>\n<p>-Parastina ax \u00fb av\u00ea<\/p>\n<p>-P\u00ea\u015fxistina \u00e7andiniy\u00ea<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>P\u00ee\u015fesaz\u00ee \u00fb Kar\u00ean Destan<\/li>\n<\/ol>\n<p>-F\u00eer\u00een, kargeh, xwarin \u00fb berhem\u00ean bingeh\u00een<\/p>\n<p>-Dabe\u015fkirina wekhev a qezenc\u00ea<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li>Enerj\u00ee \u00fb Ekoloj\u00ee<\/li>\n<\/ol>\n<p>-Hewldan\u00ean enerjiy\u00ean n\u00fbjen (roj \u00fb ba)<\/p>\n<p>-K\u00eamkirina zirara ekoloj\u00eek e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Aboriya kom\u00eenal modeleke r\u00eaxistina abor\u00ee ye ku li ser bingeha hevgirtin \u00fb edaleta civak\u00ee ku bi be\u015fdariya civak\u00ea hatiye \u015fekilgirtin. Di v\u00ea model\u00ea de, armanc ne qezenca takekes\u00ee ye, l\u00ea bel\u00ea bicihan\u00eena p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ea \u00fb parastina \u00e7avkaniyan e. R\u00eaber Apo di pirt\u00fbka \u2018Man\u00eefestoya \u015earistaniya Demokrat\u00eek\u2019 ya bi nav\u00ea \u2018Li Rojhilata Nav\u00een Kr\u00eez\u00ean \u015earistaniy\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":232043,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[242],"tags":[],"class_list":["post-232042","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-abori-u-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=232042"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":232044,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232042\/revisions\/232044"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/232043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=232042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=232042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=232042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}