{"id":231247,"date":"2025-12-24T07:28:41","date_gmt":"2025-12-24T05:28:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231247"},"modified":"2025-12-24T07:28:41","modified_gmt":"2025-12-24T05:28:41","slug":"parezvanen-mafen-jinan-dibin-gefe-zihniyeta-zayendperestiye-de-ne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231247","title":{"rendered":"Par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean jinan dibin gef\u00ea zihniyeta zayendperestiy\u00ea de ne"},"content":{"rendered":"<p><strong>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Par\u00eazvan\u00ean maf\u00ea mirovan y\u00ean \u00a0jin b\u00fbne yek ji hedef\u00ean zihniyeta zayendperest \u00fb baviksalar\u00ee. Di asta navnetew\u00ee de jin\u00ean ku dibin deng\u00ea jinan \u00fb parastina maf\u00ean wan dikin, rast\u00ee tund\u00ee \u00fb gefan t\u00ean. <\/strong><\/p>\n<p>Rapora 2025\u2019an ya r\u00eaxistina civaka siv\u00eel CIVICUS\u2019\u00ea raghand ku azadiya siv\u00eela navnetew\u00ee teng b\u00fbye \u00fb par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean mirovan \u00ean jinan (WHRD) b\u00fbne yek ji hedef\u00ean sereke y\u00ean zext \u00fb tundiy\u00ea. Li gor\u00ee rapor\u00ea, be\u015feke gir\u00eeng a nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea li wan welatan e ku maf\u00ea azadiya fikr\u00ee, r\u00eaxistin\u00ee, komb\u00fbna a\u015ftiyane bi r\u00eak \u00fb p\u00eak l\u00ea t\u00eane binp\u00eakirin.<\/p>\n<p><strong>Li 83\u2019\u00ea welatan maf\u00ea azadiy\u00ea siv\u00eelan t\u00ea astengkirin<\/strong><\/p>\n<p>Di rapora 2025&#8217;an a CIVICUS&#8217;\u00ea de hate ragihandin ku li 83\u2019\u00ea welatan mirov ji azadiya siv\u00eel a bingeh\u00een b\u00eapar hatine hi\u015ftin. Ev hejmar di sala 2020&#8217;an de 67 welat b\u00fbn. Li gor\u00ee rapor\u00ea ji sed\u00ee 13\u2019\u00ea nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea di sala 2020&#8217;an de li wan welatan diman ku azadiya siv\u00eel di asteke gir\u00eeng de dihate parastin. Ev r\u00eaje \u00eero daketiye ji sed\u00ee 7&#8217;an. Di nava binp\u00eakirin\u00ean maf\u00ean mirovan de y\u00ean sala 2025&#8217;an hatin bi belgekirin, bin\u00e7avkirina k\u00eaf\u00ee ya par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean mirovan, rojnamevan \u00fb \u00e7alakger\u00ean \u015fermezarkirin\u00ea heb\u00fbn. Her\u00ee z\u00eade j\u00ee par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean jinan b\u00fbn hedef.<\/p>\n<p><strong>Par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean jinan bi taybet t\u00ean hedef girtin<\/strong><\/p>\n<p>Di rapor\u00ea de hate ragihandin ku par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean mirovan \u00ean jinan ne ten\u00ea ji ber kar\u00ea xwe herwiha ji ber nasnameya xwe ya zayend\u00ee ya civak\u00ee li cih\u00eakariy\u00ea \u00fb rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015fan t\u00ean. T\u00ea gotin, di ser\u00ee de rojnamevan\u00ean jin gelek akt\u00eev\u00eest\u00ean jin li ser \u00eenternet\u00ea b\u00fbn hedefa kampanyay\u00ean gefxwarin, destdirej\u00ee \u00fb t\u00eakbirina fotoyan. Hate ragihandin ku p\u00eawendiya v\u00ea yek\u00ea bi bilindb\u00fbna popul\u00eezm, olperest\u00ee \u00fb r\u00eaveberiy\u00ean otor\u00eeter re heye.<\/p>\n<p>Di rapora CIVICUS&#8217;\u00ea de hate destn\u00ee\u015fankirin ku tor\u00ean li dij\u00ee kar\u00ean edaleta zayendiya civak\u00ee \u00fb maf\u00ean jinan xurtir b\u00fbne. Ev tor\u00ean ku ji aliy\u00ea siyasetmedar\u00ean pop\u00eel\u00eest \u00fb kom\u00ean ol\u00ee y\u00ean f\u00fbndamental\u00eest ve t\u00eane bir\u00eavebirin, maf\u00ean jinan weke gefek li ser nirx\u00ean kevne\u015fop \u00fb ewlehiya netewey\u00ee, zarok \u00fb malbatan dib\u00eenin \u00fb kampanyay\u00ean dezenformasyon\u00ea dime\u015f\u00eenin.<\/p>\n<p>Di rapor\u00ea de binp\u00eakirin\u00ean giran \u00ean ku par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean mirovan \u00ean jin l\u00ea rast t\u00ean, t\u00eane belgekirin. Di rapor\u00ea de hate ragihandin ku li \u00ceran\u00ea Pax\u015fan Az\u00eez\u00ee, \u015eer\u00eefe Mihemad\u00ee \u00fb Wer\u00ee\u015fe M\u00fbrad\u00ee bi cezay\u00ea darvekirin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ne, Xwediya Xelata A\u015ftiy\u00ea ya Nobel\u00ea N\u00eargiz Mihemed\u00ee j\u00ee gelek caran hate girtin. Hate ragihandin ku li Hong Kong, Belarus, Meksika \u00fb Misr\u00ea gelek akt\u00eev\u0131st\u00ean jin bi k\u00eaf\u00ee hatin girtin.<\/p>\n<p><strong>Bi r\u00eaya medya d\u00eej\u00eetal tundiy\u00ea li ser jin\u00ea dikin<\/strong><\/p>\n<p>Li her\u00eamek\u00ea ku modern\u00eezasyon \u00fb avahiy\u00ean kevne\u015fop\u00ee li hev dikevin, tundiya d\u00eej\u00eetal, nemaze li dij\u00ee jin\u00ean ku maf\u00ean mirovan dipar\u00eazin, \u00ead\u00ee ten\u00ea b\u00fbyerek n\u00eene. Berovaj\u00ee w\u00ea, b\u00fbye qadeke ku teknoloj\u00ee wek am\u00fbrek ji bo b\u00eadengkirin, bi\u00e7\u00fbkxistin \u00fb b\u00ear\u00fbmetkirin\u00ea t\u00ea bikaran\u00een.<\/p>\n<p>Her \u00e7iqas veguher\u00eena d\u00eej\u00eetal li welat\u00ean din \u00ean Bakur\u00ea Afr\u00eekay\u00ea \u00fb Rojhilata Nav\u00een bi lez p\u00ea\u015fve di\u00e7e j\u00ee, ev guhertin ji h\u00eala r\u00eaziknamey\u00ean zagon\u00ee y\u00ean t\u00ear an mekan\u00eezmay\u00ean parastin\u00ea ve nay\u00ea destekkirin da ku ewlehiya jinan di haw\u00eerdora d\u00eej\u00eetal de m\u00eesoger bike. Platform\u00ean medyaya d\u00eej\u00eetal ku div\u00ea bibin cih\u00ean ku jin dikarin deng\u00ea xwe bi azad\u00ee bidin bih\u00eestin, niha b\u00fbne \u015f\u00fbrek dudev\u00ee. Dema ku jin raman\u00ean xwe diyar dikin, ew gelek caran bi am\u00fbr\u00ean wek\u00ee ol, kevne\u015fop\u00ee \u00fb heta siyaset\u00ea t\u00eane b\u00eadengkirin.<\/p>\n<p><strong>Dixwazin maf\u00ea jin\u00ea binp\u00eabikin<\/strong><\/p>\n<p>Li \u00cetalyay\u00ea, par\u00eazvana maf\u00ean mirovan a Mexrib\u00ee Tria Bouksibi ten\u00ea ji ber ku pi\u015ftgir\u00ee da du jin\u00ean ko\u00e7ber \u00ean Mexrib\u00ee y\u00ean ku rast\u00ee tundiya navmal\u00ee hatib\u00fbn, rast\u00ee kampanyayeke re\u015fkirin\u00ea ya d\u00eej\u00eetal a tund hat. Hevgirtina w\u00ea veguheriye \u00ear\u00ee\u015f\u00ean r\u00eaxistinkir\u00ee li ser jiyana w\u00ea ya taybet \u00fb malbata w\u00ea. Pi\u015ftgiriya qurbaniyan div\u00ea nebe sedemek ji bo l\u00een\u00e7kirin\u00ea. L\u00ea ew bi prat\u00eek\u00ee li ber \u00e7av\u00ean xelk\u00ea hatin darvekirin. \u00car\u00ee\u015f bi rexneyan neman, l\u00ea bi gef, heqaret \u00fb destwerdana di jiyana w\u00ea ya taybet de berdewam kirin. V\u00ea rew\u015f\u00ea bi zelal\u00ee n\u00ee\u015fan da ku baviksalar\u00ee di haw\u00eerdora d\u00eej\u00eetal de \u00e7iqas xeternak b\u00fbye.<\/p>\n<p><strong>Jin\u00ean ku bih\u00eaz dibin t\u00ean cezakirin<\/strong><\/p>\n<p>Pir gir\u00eeng b\u00fb ku mirov n\u00ee\u015fan bide ku jin\u00ean Mexrib\u00ee, nemaze y\u00ean ku li dervey\u00ee wel\u00eat dij\u00een, ne hedef\u00ean h\u00easanin \u00fb qan\u00fbn j\u00ee wan dipar\u00eaze. Gelek jin\u00ean m\u00eena Tria ten\u00ea ji ber parastina maf\u00ean jinan rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee t\u00ean. Di civakan de, ji jinan t\u00ea h\u00eaviya bih\u00eazb\u00fbn\u00ea t\u00ea kirin, l\u00ea gava ew bih\u00eaz bin, t\u00ean cezakirin. Serkeftina jin\u00ea hin kesan aciz dike, ji ber v\u00ea yek\u00ea ew ser\u00ee li \u00e7ek\u00ea \u00a0\u00fb guman\u00ea didin.<\/p>\n<p><strong>&#8216;Beden \u00fb nasnamey\u00ean jinan dibin am\u00fbr\u00ean \u00ear\u00ee\u015f\u00ea&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Ev tundiya d\u00eej\u00eetal li dij\u00ee par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean mirovan \u00ean jin z\u00eade dibe. Ev \u00ear\u00ee\u015f ne ten\u00ea ramanan hedef digirin, l\u00ea bel\u00ea di heman dem\u00ea de jiyana taybet, nav\u00fbdeng\u00ea p\u00ee\u015fey\u00ee, day\u00eekt\u00ee \u00fb jinb\u00fbn\u00ea j\u00ee hedef digirin. Tundiya d\u00eej\u00eetal bi taybet\u00ee ji bo par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean jinan w\u00earanker e. Ev \u00ear\u00ee\u015f carinan dibin am\u00fbrek ji bo tolhildana kesane an hesabpirs\u00eena siyas\u00ee, zirar\u00ea didin r\u00fbmet \u00fb j\u00eahat\u00eeb\u00fbn\u00ean wan \u00ean p\u00ee\u015fey\u00ee. Nay\u00ea qeb\u00fblkirin ku jin\u00ean \u015fervan di civakek\u00ea \u00eed\u00eea dike ku maf\u00ean mirovan dipar\u00eaze de werin \u015fermezarkirin. Tundiya d\u00eej\u00eetal cih\u00ea jinan di qada gi\u015ft\u00ee de wenda dike \u00fb p\u00ea\u015f\u00ee li p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna t\u00eako\u015f\u00eena ji bo wekheviy\u00ea digre. Par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean jinan ji ber stereot\u00eep\u00ean baviksalar \u00ean k\u00fbr rast\u00ee zordestiya du al\u00ee t\u00ean. La\u015f \u00fb nasnameya jin\u00ea vediguhere am\u00fbrek \u00ear\u00ee\u015f\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Jin \u00e7awa dikarin ji tundiya d\u00eej\u00eetal werin parastin?<\/strong><\/p>\n<p>Di t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee tundiya d\u00eej\u00eetal de n\u00eaz\u00eekatiyek piral\u00ee gir\u00eeng e. Div\u00ea ev \u015fer ne ten\u00ea bi r\u00eaziknamey\u00ean zagon\u00ee, di heman dem\u00ea de bi pol\u00eet\u00eekay\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean ku bi hesasiyeta zayend\u00ee di war\u00ean wek\u00ee perwerde, medya \u00fb tenduristiy\u00ea de hatine te\u015fekirin j\u00ee were destekkirin. Div\u00ea heqaret\u00ean d\u00eej\u00eetal, nemaze ger ku jin \u00fb par\u00eazvan\u00ean mafan hedef digirin, bi tund\u00ee werin cezakirin. L\u00ea pirsgir\u00eak ne ten\u00ea li ser qan\u00fbnan e. Guhertin\u00ean li ser bingeha wekheviy\u00ea di pol\u00eet\u00eekay\u00ean perwerde, medya \u00fb tenduristiy\u00ea de ji bo veguher\u00eenek rast\u00een a civak\u00ee p\u00eaw\u00eest in.<\/p>\n<p><strong>\u2018Heb\u00fbna par\u00eazvan\u00ean jin a di qada gi\u015ft\u00ee de j\u00ee didize\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Ger em dixwazin civatek ava bikin ku maf\u00ean mirovan dipar\u00eaze, div\u00ea em feraseta ku jinan bi\u00e7\u00fbk dib\u00eene \u00fb jin\u00ean ku t\u00eadiko\u015fin b\u00ear\u00fbmet dike j\u00ee, biguher\u00eenin. Tundiya d\u00eej\u00eetal ne ten\u00ea baweriy\u00ea dikuje, l\u00ea ew heb\u00fbna par\u00eazvan\u00ean jin a di qada gi\u015ft\u00ee de j\u00ee didize. Di encam\u00ea de, t\u00eako\u015f\u00eena ji bo wekheviy\u00ea pa\u015fve di\u00e7e \u00fb guhertin div\u00ea xebata hevbe\u015f a gel be.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo Par\u00eazvan\u00ean maf\u00ea mirovan y\u00ean \u00a0jin b\u00fbne yek ji hedef\u00ean zihniyeta zayendperest \u00fb baviksalar\u00ee. Di asta navnetew\u00ee de jin\u00ean ku dibin deng\u00ea jinan \u00fb parastina maf\u00ean wan dikin, rast\u00ee tund\u00ee \u00fb gefan t\u00ean. Rapora 2025\u2019an ya r\u00eaxistina civaka siv\u00eel CIVICUS\u2019\u00ea raghand ku azadiya siv\u00eela navnetew\u00ee teng b\u00fbye \u00fb par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean mirovan \u00ean jinan (WHRD) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":231248,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[229],"tags":[],"class_list":["post-231247","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=231247"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":231249,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231247\/revisions\/231249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/231248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=231247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=231247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=231247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}