{"id":231179,"date":"2025-12-21T09:45:01","date_gmt":"2025-12-21T07:45:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231179"},"modified":"2025-12-21T09:45:01","modified_gmt":"2025-12-21T07:45:01","slug":"lekolineke-zanisti-salan-e-bi-hezaran-cemen-qesayi-winda-dibin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231179","title":{"rendered":"L\u00eakol\u00eeneke zanist\u00ee: Salan e bi hezaran \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee winda dibin"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u00eeloz His\u00ean<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u00eakol\u00eeneke zansit\u00ee ya n\u00fb n\u00ee\u015fan dide ku eger germb\u00fbna avheway\u00ee b\u00ea domandin b\u00eay\u00ee tu kontrolkirinek\u00ea, w\u00ea di dehsal\u00ean li p\u00ea\u015f me de li c\u00eehan\u00ea bi hezaran \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee winda bibin.<\/strong><\/p>\n<p>L\u00eakol\u00eeneke zanist\u00ee ya n\u00fb e\u015fkere kir ku di dehsal\u00ean p\u00ea\u015f de bi \u00eeht\u00eemaleke mezin ku salan e w\u00ea bi hezaran \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee winda bibin, ten\u00ea be\u015feke s\u00eenorkir\u00ee j\u00ea w\u00ea di dawiya sedsala hey\u00ee de bim\u00eene eger germb\u00fbna avheway\u00ee b\u00ea domandin b\u00eay\u00ee tu kontrolkirinek\u00ea.<\/p>\n<p>L\u00eakol\u00een\u00ea zelal kir ku p\u00ea\u015feroja van \u00e7eman bi awayek\u00ee rasterast gir\u00eaday\u00ea asta guhertina avheway\u00ee ye.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee encaman hat zan\u00een ku siyaset\u00ean avheway\u00ee w\u00ea diyar bike eger c\u00eehan\u00ea w\u00ea n\u00eaz\u00ee 2 hezar \u00e7em\u00ean qeya\u015f\u00ee winda bike, an bigh\u00eaje \u00e7ar hezar \u00e7em di n\u00eev\u00ea sedsala hey\u00ee de.<\/p>\n<p>L\u00eakol\u00eeneran destn\u00ee\u015fan kirin ku k\u00eamkirina germb\u00fbn\u00ea bi piley\u00ean k\u00eam dibe ku cudahiyeke mezin \u00e7\u00eabike di navbera parastina n\u00eaz\u00ee n\u00eev\u00ea \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee di sala 2100\u2019an, an j\u00ee vegera w\u00ea k\u00eam\u00ee ji sed\u00ee 10 ji hejmara hey\u00ee.<\/p>\n<p>Kovara &#8220;Nature Climate Change&#8221; encam\u00ean l\u00eakol\u00eena ku ji h\u00eala pispor\u00ea c\u00eehana qe\u015f\u00ea Lander van Tricht ve hatiye bir\u00eavebirin we\u015fand, pi\u015ftrast kir ku daney\u00ean zanist\u00ee y\u00ean hatine bidestxistin p\u00eaw\u00eestiya lezg\u00een a pejirandina pabendb\u00fbna pol\u00eet\u00eekay\u00ean avheway\u00ea y\u00ean b\u00eatir; destn\u00ee\u015fan dikin.<\/p>\n<p>L\u00eakol\u00eener bi gelemper\u00ee li ser mezinahiya girseya qe\u015fay\u00ea \u00fb r\u00fbbera gi\u015ft\u00ee ya \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ean mezin \u00ean c\u00eehan\u00ea disekinin, l\u00ea Van Tricht \u00fb t\u00eema w\u00ee ya l\u00eakol\u00een\u00ea r\u00eabazek c\u00fbda girtin, bi texm\u00eenkirina hejmara \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ean takekes\u00ee y\u00ean ku dibe ku di v\u00ea sedsal\u00ea de salan e winda bibin.<\/p>\n<p>L\u00eakol\u00eeneran diyar kirin ku her \u00e7end hel\u00eena \u00e7em\u00ean bi\u00e7\u00fbk ji hel\u00eena \u00e7em\u00ean mezin k\u00eamtir be\u015fdar\u00ee bilindb\u00fbna asta deryay\u00ea dibe j\u00ee, windab\u00fbna wan dikare bandor\u00ean ney\u00een\u00ee y\u00ean berfireh li ser ge\u015ftiyariy\u00ea an j\u00ee \u00e7and\u00ean her\u00eam\u00ee bike.<\/p>\n<p>Van Tricht ji Peymangeha Teknolojiy\u00ea ya Federal a Sw\u00eesrey\u00ea li Zur\u00eeh\u00ea \u00fb Zan\u00eengeha Azad a Bruksel\u00ea, di daxuyaniyek \u00e7apemeniy\u00ea de got ku windab\u00fbna her \u00e7emeke qe\u015fay\u00ea bi ser\u00ea xwe dikare bandor\u00ean giring \u00ean her\u00eam\u00ee \u00e7\u00eabike, her \u00e7end m\u00eeqdara ava ku ji hel\u00eena w\u00ea \u00e7\u00eadibe s\u00eenordar be j\u00ee.<\/p>\n<p>Zanyaran di l\u00eakol\u00een\u00ean xwe de xwe disp\u00earin anal\u00eezkirina daney\u00ean ku 211 hezar \u00fb 490 \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee dihew\u00eenin, ku ji w\u00eaney\u00ean satel\u00eet\u00ea y\u00ean di nav databasa gerd\u00fbn\u00ee de hatine derxistin, bi armanca destn\u00ee\u015fankirina sala ku c\u00eehan d\u00ea windab\u00fbna hejmareke mezin ji \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee bib\u00eene, ku wan ev yek wek\u00ee &#8220;l\u00fbtkeya tuneb\u00fbna \u00e7em\u00ean qe\u015fa&#8221; bi nav kir.<\/p>\n<p>T\u00eem\u00ea model\u00ean komputer\u00ea y\u00ean taybet bikar an\u00een da ku \u015fert \u00fb merc\u00ean qe\u015fay\u00ea di bin gelek s\u00eenaryoy\u00ean germb\u00fbn\u00ea de simul bikin, ji bilindb\u00fbna 1.5 pileya Celsius li gor\u00ee ast\u00ean ber\u00ee \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea bigire heya s\u00eenaryoyek bi bilindb\u00fbna 4 pileya Celsius.<\/p>\n<p>C\u00eehan niha salane bi qas\u00ee 1000 \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee winda dike, l\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ea hi\u015fyar\u00ee da ku ev r\u00eaje di sal\u00ean p\u00ea\u015f de d\u00ea gelektir bibe. Li gor\u00ee encaman, hejmara \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee ku salan e winda dibin d\u00ea heta sala 2041\u2019an bigih\u00eaje dora 2000\u2019an, her \u00e7end germb\u00fbn bi 1,5 pileya Celsius ve s\u00eenordar be j\u00ee, ev pileya ku welatan di \u00e7ar\u00e7oveya Peymana Avheway\u00ea ya Par\u00ees\u00ea de soz dane pabend\u00ee w\u00ea bin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee v\u00ea s\u00eenaryoy\u00ea, heta sala 2100\u2019an li c\u00eehan\u00ea d\u00ea bi qas\u00ee 95 hezar \u00fb 957 \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee, k\u00eamtir ji n\u00eev\u00ea hejmara niha ye; bin\u00eeme. L\u00eabel\u00ea, Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee hi\u015fyar\u00ee da ku r\u00ea\u00e7a niha ya germb\u00fbna gerd\u00fbn\u00ee dikare di \u00e7end sal\u00ean p\u00ea\u015f de ji s\u00eenor\u00ea 1.5\u00b0C derbas bibe.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee texm\u00eenan germah\u00ee di bin pol\u00eet\u00eekay\u00ean hik\u00fbmet\u00ea y\u00ean hey\u00ee de bi 2,7 pileya Celsius d\u00ea z\u00eade bibe, di navbera sal\u00ean 2040 \u00fb 2060\u2019\u00ee de dibe ku salane n\u00eaz\u00eek\u00ee 3,000 \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee winda bibin.<\/p>\n<p>Heta sala 2100\u2019an, di c\u00eehaneke ku germahiya w\u00ea 2,7\u00b0C z\u00eade dibe de, ji her p\u00eanc \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee ten\u00ea yek d\u00ea bim\u00eene, bi qas\u00ee 43 hezar \u00fb 852 \u00e7em\u00ea di c\u00eehan\u00ea de. Di s\u00eenaryoya her\u00ee xirab de, bi z\u00eadeb\u00fbna 4\u00b0C, heta n\u00eev\u00ea sal\u00ean 2050\u2019\u00ee salane heta 4,000 \u00e7em\u00ea dibe ku winda bibin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee l\u00eakol\u00een\u00ea heta dawiya sedsal\u00ea, ten\u00ea ji sed\u00ee 9 ji \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ean c\u00eehan\u00ea w\u00ea bim\u00eenin, ten\u00ea 18 hezar \u00fb 288 \u00e7em d\u00ea bim\u00eene.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00eeloz His\u00ean L\u00eakol\u00eeneke zansit\u00ee ya n\u00fb n\u00ee\u015fan dide ku eger germb\u00fbna avheway\u00ee b\u00ea domandin b\u00eay\u00ee tu kontrolkirinek\u00ea, w\u00ea di dehsal\u00ean li p\u00ea\u015f me de li c\u00eehan\u00ea bi hezaran \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee winda bibin. L\u00eakol\u00eeneke zanist\u00ee ya n\u00fb e\u015fkere kir ku di dehsal\u00ean p\u00ea\u015f de bi \u00eeht\u00eemaleke mezin ku salan e w\u00ea bi hezaran \u00e7em\u00ean qe\u015fay\u00ee winda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":231180,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-231179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=231179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":231181,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231179\/revisions\/231181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/231180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=231179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=231179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=231179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}