{"id":231142,"date":"2025-12-21T09:31:01","date_gmt":"2025-12-21T07:31:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231142"},"modified":"2025-12-21T09:31:01","modified_gmt":"2025-12-21T07:31:01","slug":"bazirganiya-siyasete-bi-sedan-salin-ten-kirin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231142","title":{"rendered":"Bazirganiya siyaset\u00ea bi sedan salin t\u00ean kirin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Asya Wa\u015f\u00fbkan\u00ee <\/strong><\/p>\n<p>\u00c7end sedsale ku gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een ji dest\u00ea h\u00eaz\u00ean, desthilatdar\u00ean navend\u00ee \u00ean C\u00eehan\u00ea zor \u00fb zehmet\u00eeyan diki\u015finin h\u00ea j\u00ee ew zor \u00fb zehmet\u00ee berdewam dikin. Weke pergal\u00ean sitemkar \u00fb tundrew, r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ean xwe y\u00ean mijokdar\u00ee \u00fb bazirgan\u00ee li ser gelan, bikar t\u00eenin \u00fb wan dibin bask \u00fb per\u00ean xwe de di \u00e7ewis\u00eenin. Pergal\u00ean xwe y\u00ean dirinde wiha berdewam kirine \u00fb an\u00eene di roja me ya \u00eero de j\u00ee civak\u00ea di nav kiryar\u00ean xwe de fetisandine. Em hem\u00fb j\u00ee dizan\u00een ku ji beriya 300 sal\u00ee de, yekitiya Ewropa \u00e7i aniye ser\u00ea gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een \u00fb nexasim j\u00ee bi siyaseta \u00cengil\u00eezan re gelan dinava tora xwe de \u00fb wan tengezar dike. Ew siyaseta wan a dagirkirina Rojhilata Nav\u00een, ku her ji wan re xeyal\u00ea sedsala b\u00fb di sedsala 1900 an de dane p\u00eakan\u00een \u00fb h\u00eena j\u00ee p\u00eakt\u00eenin.<\/p>\n<p>Ji sedsala 19 an p\u00eave, tevahiya her\u00eama Rojhilata Nav\u00een b\u00fbye qada \u015fer \u00fb xwe li hevd\u00fb raki\u015fandina h\u00eaz\u00ean debdebe \u00fb h\u00eaz\u00ean her\u00eam\u00ea j\u00ee weke hevkar\u00ean xwe, bikar an\u00eene \u00fb ew xistine p\u00eas\u00eera hevd\u00fb. Weke ku t\u00eaye zan\u00een li ser van xak\u00ean kevnar \u00fb ciy\u00ean m\u00eeratey\u00ean \u015faristaniya Neolot\u00eek\u00ea ku bi \u00e7anda dayik\u00ea; ya resen hatib\u00fbye hunandin meydan\u00ean \u015fer vekirin \u00fb deryay\u00ean, ji xw\u00een\u00ea herikandin. Ji h\u00ealek\u00ea de mijokdariy\u00ea dikin \u00fb ji h\u00ealeke din de j\u00ee, ketine hewildana ku v\u00een, nasname \u00fb reseniya xelk\u00ean her\u00eam\u00ea t\u00eakbibin \u00fb wan ji xwe re bikin gan\u00eemet. Wan weke koleyan bikar b\u00eenin \u00fb li gor\u00ee xwe d\u00eezay\u00een bikin. Ji xwe weke ku pir zelal t\u00eaye diyar kirin, p\u00eadiviy\u00ean h\u00eaz\u00ean sereke y\u00ean ku \u015fer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea siyem\u00een kord\u00eene dikin; bi riy\u00ean bazirganiy\u00ea y\u00ean n\u00fb hewildidin ku li gor\u00ee, w\u00ea ji xwe re nex\u015ferey\u00ea \u00e7\u00eabikin \u00fb li gor\u00ee w\u00ea h\u00eaz\u00ean qabiliyeta \u015fer bidin diyar kirin.<\/p>\n<p>Rojhilata Nav\u00een ji Ber\u00ea de her ciy\u00ea h\u00eaz\u00ean, tundrew \u00fb c\u00eehad\u00eest b\u00fbye \u00fb h\u00eena j\u00ee ew h\u00eaz li her\u00eam\u00ea bibandorin, pir ba\u015f t\u00eane bikaran\u00een \u00fb gerek were zan\u00een ku ew h\u00eaz\u00ean tundrew, xwe li ser m\u00eerateya hi\u015fmend\u00eeya kevnar a qatil\u00ean kast\u00eek didin jiyan kirin. Em hem\u00fb j\u00ee dizanin ku h\u00eazeke pir erzane ji bo, bikaran\u00een\u00ea \u00fb mirov dikare bib\u00eaje Ku ger dewlet\u00ean desthilatdar \u00fb emperyalist, wan h\u00eaz\u00ean tundrew ji sal\u00ean 1900 \u00ee de bikar t\u00eenin \u00fb ew pir ba\u015f dizanin ku ger; wan h\u00eaz\u00ean \u00e7ete ji bo sudmendiya xwe bikar, neynin tekez w\u00ea li berevaj\u00ee li wan vegere \u00fb w\u00ea li hember\u00ee wan derkevin \u00fb ji bo wan xeternak bin. Tekez w\u00ea dinava welat\u00ean wan de j\u00ee gelek kiryar\u00ean, susret \u00fb xeternak p\u00eakb\u00eenin. Wek\u00ea nim\u00fbne j\u00ee mirov dikare h\u00eaz\u00ean DA\u00ce\u015e \u00ea destn\u00ee\u015fan bike.<\/p>\n<p>H\u00eaz\u00ean \u00e7ete y\u00ean DA\u00ce\u015e \u00ea li \u00ceraq \u00fb S\u00fbry\u00ea ji bo xwe bikar an\u00een \u00fb h\u00eena; j\u00ee wan bikar t\u00eenin. Heta niha j\u00ee tu h\u00eaz\u00ea navend\u00ee xwe nadin, ber l\u00eapirs\u00eena wan zindaniy\u00ean DA\u00ce\u015e \u00ea y\u00ean ku niha li her\u00eam\u00ean Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbry\u00ea t\u00eane girt\u00een. Em hem\u00fb j\u00ee dizanin ku gel\u00ean Ewr\u00fbpa qeb\u00fbl nakin ku, ew \u00e7ete derbas\u00ee xaka wan bibin. Siyaseta wan j\u00ee dide n\u00ee\u015fandan ku b\u00eaka, \u00e7iqas\u00ee hesab\u00ean wan dinava hevd\u00fb de hene \u00fb \u00e7awa; hesas n\u00eaz\u00ee hevd\u00fb dibin. Siyaseta dewlet\u00ean navend\u00ee a plan\u00ean wan, zelal dibe \u00fb t\u00eaye diyar kirin b\u00eaka \u00e7awa ji kevin de h\u00eaz\u00ean \u00e7ete \u00fb tundrew bikar tan\u00een. \u00c7awa Colan\u00ee \u00fb hevkar\u00ea w\u00ee rewa kirin, tekez w\u00ea tekez di qa\u00eema wan de \u00e7end \u00e7etey\u00ean din; j\u00ee hebin \u00fb dibe ku em ji s\u00fbpr\u00eez\u00ean wan matmay\u00ee j\u00ee bim\u00eenin. Hem\u00fb mirovah\u00ee \u015fahidiy\u00ea dike ku R\u00eaberek\u00ee, weke R\u00eaber Apo \u00fb partiyeke weke PKK \u00ea tev\u00ee guhertin \u00fb veguhertina stiratej\u00eek \u00fb fesixkirin\u00ea, j\u00ee h\u00eena di qa\u00eema kes \u00fb tevger\u00ean tundrew de t\u00eane ragirtin \u00fb weke h\u00eazeke ferm\u00ee \u00fb a\u015f\u00eet\u00ee xwaz, nab\u00eenin \u00fb ev j\u00ee sedema xwe pir zelal diyar dibe.\u00a0 H\u00eaz\u00ean desthilatdar \u00fb emperyalist, dibingeh de R\u00eaber Apo ji bo xwe xeternak dib\u00eenin \u00fb hewildidin ku p\u00ea\u015ftigiriya \u00a0p\u00eavajoya ku R\u00eaber Apo daye destp\u00ea kirin bikin \u00fb hem\u00fb, dergehan ji \u015fer \u00fb tundiy\u00ea re vekin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea gerek em j\u00ee gelan pir ba\u015f bi r\u00eaxistin, bikin \u00fb bih\u00ealin ku ew j\u00ee \u00e7alak bibin \u00fb li v\u00eena; xwe xwed\u00ee derkevin. Tekez gerek dinava raya gi\u015ft\u00ee de were fam kirin ku p\u00ea\u015feng \u00fb nuner\u00ea, v\u00eena gelan \u00fb a\u015f\u00eet\u00eeya mayend\u00ee R\u00eaber Apo ye. Gerek civaka Kurd \u00fb nexasim j\u00ee jina Kurd bi, jinan \u00fb civakan bidin zan\u00een ku kil\u00eeta \u00e7areseriya a\u015f\u00eet\u00ee \u00fb civaka demokrat\u00eek, R\u00eaber Apo ye \u00fb ji dervey\u00ee w\u00ee tu \u00e7areser\u00ee w\u00ea xeyal meyalbe \u00fb w\u00ea bi mirovahiy\u00ea bide wenda kirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Asya Wa\u015f\u00fbkan\u00ee \u00c7end sedsale ku gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een ji dest\u00ea h\u00eaz\u00ean, desthilatdar\u00ean navend\u00ee \u00ean C\u00eehan\u00ea zor \u00fb zehmet\u00eeyan diki\u015finin h\u00ea j\u00ee ew zor \u00fb zehmet\u00ee berdewam dikin. Weke pergal\u00ean sitemkar \u00fb tundrew, r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ean xwe y\u00ean mijokdar\u00ee \u00fb bazirgan\u00ee li ser gelan, bikar t\u00eenin \u00fb wan dibin bask \u00fb per\u00ean xwe de di \u00e7ewis\u00eenin. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226214,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-231142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=231142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":231143,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231142\/revisions\/231143"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=231142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=231142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=231142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}