{"id":23105,"date":"2019-09-10T04:00:43","date_gmt":"2019-09-10T04:00:43","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=23105"},"modified":"2019-09-09T10:12:13","modified_gmt":"2019-09-09T10:12:13","slug":"eniya-ser-u-kurd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=23105","title":{"rendered":"Eniya \u015fer \u00fb Kurd"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Meden\u00ee FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Di encama \u015fer\u00ea \u00e7il sal\u00ee de,\u00a0 gora beton\u00ee, \u015fikefta tar\u00ee hatin tune kirin, ewr\u00ean \u00a0re\u015f hatin bela kirin, l\u00ea fa\u015f\u00eezma dew\u015firmetiy\u00ea, \u00eedeolojiya dibistana \u201cender\u00fbn\u201d\u00a0 ji hol\u00ea ne\u00a0 hate rakirin.<br \/>\nKurd, di aliy\u00ea sosyoloj\u00eek \u00fb felsef\u00ee de rastiy\u00ea dib\u00eenin \u00fb fa\u015f\u00eezma li Tirkiy\u00ea bi eniyek xurt ya Tirkiy\u00ea j\u00ee dane qeb\u00fbl kirin, l\u00ea h\u00eena bi Ewropa nedane qeb\u00fbl kirin. Mixabin, be\u015fek ji Kurdan, rew\u015fenb\u00eer j\u00ee di nav de,\u00a0 xwe ji n\u00ear\u00eena Ewropa, Fers, Tirk \u00fb Ereban rizgar nekirine, bi \u00e7av\u00ean wan li pirsgir\u00eaka Kurd din\u00earin.<\/p>\n<p>T\u00eako\u015f\u00eena 40 sal\u00ee, parad\u00eegmeya Ocalan s\u00eestemek derxiste hol\u00ea, kultura kurd hate s\u00eestemat\u00eeze kirin \u00fb felsefeya Kurd derkete hol\u00ea. Fa\u015f\u00eezma dew\u015f\u00eerme hate e\u015fkere kirin, l\u00ea \u00e7i ye, ne \u00e7iye, bi berfireh\u00ee, ji sala 1911, Kongreya Selan\u00eek, Kongrey\u00ean Erzirom, S\u00eawas \u00fb Parlamenta Yekem\u00een ya Tirkiy\u00ea \u00fb p\u00eavejoya pi\u015ftre ne hatin nirxandin.<\/p>\n<p>Er\u00ea, Kurdan f\u00eam kiriye ku \u201chi\u015f \u00fb raman bi t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dest p\u00ea dike\u201d, d\u00eese j\u00ee, wek t\u00ea xwestin nirxandin nay\u00ean kirin, di nirxandin\u00ean t\u00eane kirin de j\u00ee, li dora pirsgir\u00eak\u00ea digerin.<\/p>\n<p>B\u00eaguman ev yek, bi merc\u00ean giran y\u00ean Kurdistan\u00ea\u00a0 ve gir\u00eaday\u00ee ye. Fa\u015f\u00eezma dew\u015f\u00eerme, ji fa\u015f\u00eezm\u00ean c\u00eehan\u00ea c\u00fbda ye; ne kolonyal\u00eezm e, ne neokolonyal\u00eezme, ne\u00a0 dekolonyal\u00eezm e; \u00eenkar \u00fb tunekirin e&#8230; S\u00eestema dew\u015f\u00eerme, zem\u00eena fa\u015f\u00eezm\u00ea ye, ji Roma zordartir e, wek Mogolan despot e, w\u00earankar e, kujer e, b\u00eabext e, b\u00ea r\u00fbmet e \u00fb bi h\u00easan\u00ee dikare bibe amur\u00ea dest\u00ea h\u00eaz\u00ean emperyal\u00eest.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u00eaz\u00ean kolonyal\u00eest, netewe, nasname, cografya,\u00a0 kultura gelan inkar nekirine; fa\u015f\u00eezma dew\u015f\u00eerme, bi erka\u00a0 avakirina neteweyeke n\u00fb, inkar \u00fb tunekirin\u00ea esas digire. S\u00eestema \u201cyen\u00ee\u00e7er\u00ee\u201d, ideolojiya\u00a0 \u201cdibistana enderun\u201d e, \u201ckapi-kulu-ebd\u00ea dev\u00ea der\u00ee\u201d \u00e7\u00eadike, di postik\u00ea mirov de \u201cgur\u201d, \u201c\u00e7ete-akinci\u201d derdixe hol\u00ea. Di dema Komar\u00ea de, fa\u015f\u00eezma dew\u015firme, bi \u015eark Islahat Plani, bi Dadgeh\u00ean \u00cest\u00eeklal\u00ea de, wek olek\u00ea derkete hol\u00ea; Erdogan j\u00ee, bi \u201cnetewpar\u00eaziyek romantik\u201d ,\u00a0 bi xeyal\u00ean Osman\u00ee \u00fb \u00eedeolojiya \u201c\u00eexwan\u00ee\u201d\u00a0 netewpar\u00eaziya \u00eerrasyonal\u00eest, \u00a0bi yek-yekan, bi\u00a0 \u201cdewlet\u201d \u00fb \u201cabad\u201d, \u201cs\u00eava sor\u201d zind\u00ee kir.<\/p>\n<p>Di\u00a0 fa\u015f\u00eezma dew\u015f\u00eerme de \u00e7\u00een n\u00eenin,\u00a0 hi\u015f \u00fb raman j\u00ee nine, l\u00ea avakirina neteweyek\u00ea heye. \u00cett\u00eehad \u00fb Terak\u00ee,\u00a0 dew\u015firmet\u00ee\u00a0 bi reng\u00ea fa\u015f\u00eezmek taybet s\u00eestematize kir, avakirina neteweya n\u00fb Turk-\u00ee \u00eeslam j\u00ee\u00a0 kire armanc; bi qirkirina gelan dest p\u00ea kir, guhertina demografiya welatan p\u00eakan\u00ee, gel j\u00ee dew\u015firme kirin.<\/p>\n<p>Ewropa ev rast\u00ee d\u00eet, l\u00ea mikur nehat. Sed sal in, Ermen\u00ee, Suryani-Asuriyan mi\u015ftixul dike; \u00eero j\u00ee Kurdan mi\u015ftuxul dike.\u00a0 Mixabin Kurdan j\u00ee, 28\u00a0 berxwedan kirin, l\u00ea ev rast\u00ee f\u00eam nekirin\u2026 Pi\u015ft\u00ee Haraketa Azadiya Kurd \u00fb vegotin\u00ean Ocalan ku bi ten\u00eaya sere xwe, b\u00fb akademiyek, rast\u00ee hate f\u00eam kirin.<\/p>\n<p>Kurd, di atmosferek hem\u00a0 seqem\u00ee, hem kl\u00eematek gelek\u00ee germ de t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dikin. Lewma, Kurd nikarin bi \u00e7av\u00ean Ewropiyan, Tirk, Ereb \u00fb Fersan li Kurdistan \u00fb pirsgir\u00eaka Kurd bin\u00earin. Div\u00ea bi \u00e7av\u00ean xwe, bi sosyolojiya civaka Kurd \u00fb felsefeya Kurd li\u00a0 pirsgir\u00eak\u00ea bin\u00earin.<\/p>\n<p>Gotina Karl Marx\u2019in, \u201cnizanin, l\u00ea dikin\u201d\u00a0 \u00ead\u00ee ji hol\u00ea rab\u00fbye; Wek \u00a0Ocalan \u00a0dib\u00eaje, Kurd, li dij\u00ee\u00a0 h\u00eaz\u00ean hegemonic, \u201cji j\u00ear ve fa\u015f\u00eestan derdixin, ji jor ve\u00a0 sosyal demokratan, ji Ecew\u00eet re j\u00ee lamba kesk p\u00eadixin\u201d\u00a0 teko\u015f\u00een\u00ea dikin. Komun\u00eest\u00ean (!) wek\u00ee Dog\u00fb Per\u00een\u00e7ek, fa\u015f\u00eest\u00ea wek\u00ee Dewleta Bah\u00e7el\u00ee, \u00a0\u00eerrasyonal\u00eest Erdogan tifaq kirine,\u00a0 dixwazin Kurdan tune bikin.<\/p>\n<p>Div\u00ea Kurd j\u00ee,\u00a0 ne ten\u00ea bi Kurdan,\u00a0 bi eniyek berfirehtir, t\u00eagihi\u015ft\u00ee, \u00a0bi plan \u00fb dis\u00eepl\u00een \u00fb \u00a0\u00een\u00eesiyat\u00eef t\u00eako\u015f\u00een\u00ea bikin. Di v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de,\u00a0 h\u00eaza gel ya xwedawend\u00ee\u00a0 j\u00ee li ber \u00e7avan b\u00ea girtin.<br \/>\nFa\u015f\u00eezma dew\u015firme, ji aliyek\u00ee ve \u015f\u00fbr, ji aliy\u00ea din ve gotin\u00ea bikar tine; par\u00e7e dike, feodal\u00eezma ket\u00ee xwed\u00ee dike, pa\u015fver\u00fbtiya c\u00eehan\u00ea bikar tine, \u015fantaj\u00ea dike.<\/p>\n<p>Dive tevahiya Kurdan, bi xe\u015f\u00eem\u00ee \u00fb pa\u015fver\u00fbtiy\u00ea, bi hesab\u00ean bi\u00e7\u00fbk, kurs\u00ee \u00fb berjewendiyan n\u00eaz\u00eek\u00ee pirsgir\u00eaka Kurd nebin\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meden\u00ee FERHO Di encama \u015fer\u00ea \u00e7il sal\u00ee de,\u00a0 gora beton\u00ee, \u015fikefta tar\u00ee hatin tune kirin, ewr\u00ean \u00a0re\u015f hatin bela kirin, l\u00ea fa\u015f\u00eezma dew\u015firmetiy\u00ea, \u00eedeolojiya dibistana \u201cender\u00fbn\u201d\u00a0 ji hol\u00ea ne\u00a0 hate rakirin. Kurd, di aliy\u00ea sosyoloj\u00eek \u00fb felsef\u00ee de rastiy\u00ea dib\u00eenin \u00fb fa\u015f\u00eezma li Tirkiy\u00ea bi eniyek xurt ya Tirkiy\u00ea j\u00ee dane qeb\u00fbl kirin, l\u00ea h\u00eena [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19758,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-23105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23106,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23105\/revisions\/23106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}