{"id":231048,"date":"2025-12-17T07:35:33","date_gmt":"2025-12-17T05:35:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231048"},"modified":"2025-12-17T07:35:33","modified_gmt":"2025-12-17T05:35:33","slug":"lihevkirineke-seali-ji-bo-ewlehiya-zeviyen-petrola-heglig-li-basure-sudane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=231048","title":{"rendered":"Lihevkirineke s\u00eaal\u00ee ji bo ewlehiya zeviy\u00ean petrola Heglig li Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u00eeloz His\u00ean<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pi\u015ft\u00ee ku H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Bilez her\u00eam kontrol kir, rayedar\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea bi her du aliy\u00ean S\u00fbdan\u00ee y\u00ean pev\u00e7\u00fbn\u00ea re peymanek imze kir da ku ewlehiya zeviya petrol\u00ea ya Heglig misoger bike. <\/strong><\/p>\n<p>Zeviya Heglig li ba\u015f\u00fbr\u00ea her\u00eama Kerdevan (ba\u015f\u00fbr) e li hember s\u00eenor\u00ea Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea ye. Ev her\u00eam ji dema ku H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Bilez di Cotmeh\u00ea de tevahiya her\u00eama Darf\u00fbr\u00ea li rojavay\u00ea S\u00fbdan\u00ea kontrol kir, \u015fer l\u00ea qewim\u00ee. Heglig zeviya petrol\u00ea ya her\u00ee mezin a S\u00fbdan\u00ea ye \u00fb avahiya sereke ya hilberandina petrol\u00ea ya Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea ye di heman dem\u00ea de \u00e7avkaniya yekane ya dahat\u00ea ji bo hik\u00fbmeta Juba ye.<\/p>\n<p>Berdevk\u00ea hik\u00fbmeta Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea Ateny Wek Ateny di civ\u00eeneke \u00e7apemeniy\u00ea de got: &#8220;Lihevkirinek s\u00eaal\u00ee di navbera H\u00eaz\u00ean \u00c7ekdar \u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea, H\u00eaz\u00ean \u00c7ekdar \u00ean S\u00fbdan\u00ea \u00fb H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Bilez de hatiye \u00e7\u00eakirin, ku berpirsiyariya ewlehiy\u00ea ya sereke ji bo zeviya petrol\u00ea ya Heglig dide H\u00eaz\u00ean \u00c7ekdar \u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea&#8230; di \u00e7ar\u00e7oveya z\u00eadeb\u00fbna aloziyan de.\u201d<\/p>\n<p><strong>Metirsiy\u00ean S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr<\/strong><\/p>\n<p>Ateny metirsiya S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr li ser b\u00eaewlehiya z\u00eadeb\u00fby\u00ee li zeviya petrol\u00ea an\u00ee ziman \u00fb tekez kir ku welat\u00ea w\u00ee her tim daxwaza \u00e7areseriyek a\u015ftiyane \u00fb d\u00eeplomat\u00eek kiriye, b\u00eay\u00ee ku h\u00fbrgiliy\u00ean din li ser naveroka niv\u00ees\u00ea e\u015fkere bike.<\/p>\n<p>Ateny zelal kir ku Serok\u00ea S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr Salva Kiir pi\u015ft\u00ee ku bi serok\u00ean her du aliy\u00ean \u015fer \u00ean li S\u00fbdan\u00ea, serok\u00ea art\u00ea\u015fa S\u00fbdan\u00ea Abdel Fattah el-Burhan \u00fb Mohamed Hamdan Dagalo (Hemedti) re t\u00eakil\u00ee dan\u00ee, gih\u00ee\u015ft r\u00eakeftin\u00ea \u00fb ji wan xwest ku \u015fer\u00ea li dora zeviy\u00ea rawest\u00eenin. Tekez kir ku her du al\u00ee j\u00ee karin zeviya petrol w\u00earan bikin, l\u00ea dema ku \u015fer destp\u00ea dike, ew nikarin rew\u015f\u00ea rawest\u00eenin.<\/p>\n<p>Di derbar\u00ea xebata li zeviy\u00ea, Ateny pi\u015ftrast kir ku hilber\u00een b\u00eanavber berdewam dike \u00fb tu rapor\u00ean zirara ku dikare hilber\u00een\u00ea rawest\u00eene tune ne. Zeviya Heglig rojane di navbera 40,000 \u00fb 80,000 berm\u00eel petrola xam a S\u00fbdan\u00ea de hildiber\u00eene, l\u00ea hilber\u00een ji destp\u00eaka \u015fer ve bi qas\u00ee 20,000 heta 25,000 berm\u00eel petrola ku di zeviy\u00ea de t\u00ea hilberandin k\u00eam b\u00fbye, ji ber girtina gelek b\u00eeran \u00fb zirara ku giha\u015ft binesaziy\u00ea. Zev\u00ee di heman dem\u00ea de wek\u00ee avahiyeke hilberandin\u00ea ji bo petrola xam a S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr ber\u00ee hinardekirin\u00ea j\u00ee kar dike. Enerjiya w\u00ea ya hilberandin\u00ea rojane digha\u015ft dora 130,000 berm\u00eel petrola xam ku ji S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr dihat.<\/p>\n<p>Dema ku S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr di sala 2011\u2019an de ji hev veqetiya, ji sed\u00ee 75\u2019\u00ea rezerv\u00ean petrol\u00ea y\u00ean S\u00fbdan\u00ea bi dest xist. Zeviya petrol\u00ea ya Heglig h\u00een j\u00ee di navbera her du welatan de xalek nakokiy\u00ea ye.<\/p>\n<p>Cuba hinardekirina petrola xwe bi r\u00eaya PortSudan xwe disp\u00eare binesaziya S\u00fbdan\u00ea, ji ber ku deryay\u00ee w\u00ea tune ye.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee rev\u00eena le\u015fker\u00ean art\u00ea\u015fa S\u00fbdan\u00ea, H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Bilez ragihandin ku wan her\u00eama Heglig kontrol kir. Peymana s\u00eaal\u00ee pi\u015ft\u00ee dan\u00fbstandin\u00ean di navbera Burhan \u00fb Salva Kiir de p\u00eak hat da ku veki\u015f\u00eena h\u00eaz\u00ean art\u00ea\u015fa S\u00fbdan\u00ea h\u00easan bikin \u00fb valakirineke ewle ya karkeran misoger bikin, da ku d\u00fbr\u00ee pev\u00e7\u00fbn\u00ean le\u015fker\u00ee bikevin d\u00ea bibe sedema hilwi\u015fandina avahiy\u00ean petrol li Heglig.<\/p>\n<p><strong>Ziyan\u00ean Gir\u00eeng<\/strong><\/p>\n<p>Peyman veki\u015f\u00eena h\u00eazan ji her\u00eama zeviya petrol\u00ea ber bi her\u00eam\u00ean derdor\u00ea ve destn\u00ee\u015fan dike, l\u00ea di heman dem\u00ea de art\u00ea\u015f\u00ea qedexe dike ku li her\u00eam\u00ean derdora hilber\u00eena petrol\u00ea tu \u00e7alakiyek le\u015fker\u00ee li dij\u00ee wan bike. Rawestandina xebata li Heglig ziyan\u00ean gir\u00eeng ji bo Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea dike, ku bi qas\u00ee 95% xwedisp\u00eare dahata petrol ku bi r\u00eaya bender\u00ean S\u00fbdan\u00ea t\u00ea hilberandin \u00fb hinardekirin. Di heman dem\u00ea de t\u00ea wateya ku S\u00fbdan d\u00ea rojane 28,000 berm\u00eel petrola xam winda bike, ji bil\u00ee xerc\u00ean trans\u00eet\u00ea y\u00ean petrola Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea ku salane bi qas\u00ee 400 m\u00eelyon dolar t\u00ea texm\u00een kirin.<\/p>\n<p>Di destp\u00eaka \u00cel\u00fbn\u00ea de, Wezareta Enerj\u00ee \u00fb Petrol\u00ea ya S\u00fbdan\u00ea perspekt\u00eef ji bo kampaniy\u00ean ku li her\u00eama Heglig dixebitin derxist, da ku plana xwe ya girtina awarte \u00e7alak bikin \u00fb ji bo derxistina karmend\u00ean xwe hevr\u00eaz bikin, da r\u00ea bigrin li ber \u00eari\u015feke muhtemel a H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Lezg\u00een bin.<\/p>\n<p><strong>Sektora Petrol\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Wez\u00eer\u00ea ber\u00ea y\u00ea Enerj\u00ee \u00fb Maden\u00ea, Adel \u00cebrah\u00eem, ji ajnsan re gotib\u00fb, &#8220;Heta ku \u00e7ek b\u00eadeng nebin \u00fb ev \u015fer ney\u00ea rawestandin, ji bo sektora petrol\u00ea ya li S\u00fbdan\u00ea tu h\u00eav\u00ee \u00fb p\u00ea\u015feroj tune ye.&#8221; L\u00ea z\u00eade kir, &#8220;Hilwe\u015f\u00eena sektor\u00ea di roja yekem a \u015fer\u00ea li wel\u00eat de dest p\u00ea kir&#8221;, \u00fb got ku &#8220;Heglig di bin gef\u00ean domdar de b\u00fb, heta ber\u00ee ku \u015fer bigh\u00eaje nava zeviy\u00ean petrol herwiha h\u00eaviya xwe an\u00ee ziman ku aliy\u00ean \u015fer d\u00ea pabend bibin ku ewlehiya avahiyan bipar\u00eazin \u00fb p\u00ea\u015f\u00ee li cemidandina petrola xam di nav boriyan de bigirin.<\/p>\n<p>Pispor\u00ea le\u015fker\u00ee Mutasim Ebdul Qadir y\u00ea teqaw\u00eetb\u00fby\u00ee \u00eeht\u00eemala peymanek dual\u00ee di navbera hik\u00fbmeta S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr \u00fb H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Lezg\u00een de ji bo veki\u015f\u00eena h\u00eaz\u00ean petrol\u00ea y\u00ean Heglig; d\u00fbr nexist, \u00fb got, &#8220;Ev nay\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku di navbera Salva Kiir, Burhan \u00fb Hemedti de peymanek heye.&#8221; L\u00ea z\u00eade kir ku serok\u00ea art\u00ea\u015fa S\u00fbdan\u00ea Ebdul Fettah El Burhan Hemedti nas nake \u00fb ber\u00ee niha ew wek\u00ee \u00e7ekdarek li dij\u00ee art\u00ea\u015f\u00ea bi nav kiriye, ku li dij\u00ee w\u00ea \u015fer\u00ean le\u015fker\u00ee dike.<\/p>\n<p>Ebdel Qadir zelal kir ku lihevkirin\u00ean di navbera hik\u00fbmet\u00ean S\u00fbdan \u00fb S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr de hatine kirin, \u00e7alakkirina peymanek ber\u00ea vedihew\u00eene diyar dike ku di rew\u015f\u00ean awarte \u00fb p\u00eaw\u00eest d\u00ea di navbera wan de hevr\u00eaz\u00ee b\u00ea kirin, ji bo ewlekirina avahiy\u00ean petrol\u00ea ku bi hevsengiya h\u00eaz\u00ean ji her du welatan p\u00eak were, wek\u00ee ku v\u00ea dawiy\u00ea li Heglig qewim\u00ee.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee v\u00ea yek\u00ea, h\u00eaz\u00ean S\u00fbdana Ba\u015f\u00fbr mudaxele kirin da ku her\u00eam\u00ea ewle bikin, pi\u015ft\u00ee \u00eari\u015fa daw\u00ee ya H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Lezg\u00een li ser art\u00ea\u015fa S\u00fbdan\u00ea, ku pa\u015f\u00ea ne\u00e7ar man ku ji derdora zeviy\u00ean petrol\u00ea veki\u015fin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00eeloz His\u00ean Pi\u015ft\u00ee ku H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Bilez her\u00eam kontrol kir, rayedar\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea bi her du aliy\u00ean S\u00fbdan\u00ee y\u00ean pev\u00e7\u00fbn\u00ea re peymanek imze kir da ku ewlehiya zeviya petrol\u00ea ya Heglig misoger bike. Zeviya Heglig li ba\u015f\u00fbr\u00ea her\u00eama Kerdevan (ba\u015f\u00fbr) e li hember s\u00eenor\u00ea Ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbdan\u00ea ye. Ev her\u00eam ji dema ku H\u00eaz\u00ean Pi\u015ftgiriya Bilez [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":231049,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-231048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=231048"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":231050,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231048\/revisions\/231050"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/231049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=231048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=231048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=231048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}