{"id":230836,"date":"2025-12-10T08:05:26","date_gmt":"2025-12-10T06:05:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=230836"},"modified":"2025-12-10T08:05:26","modified_gmt":"2025-12-10T06:05:26","slug":"rexneya-wejeyi-ji-bo-avakirine-ye-ne-ji-bo-sikandine-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=230836","title":{"rendered":"\u2018Rexneya w\u00eajey\u00ee ji bo avakirin\u00ea ye ne ji bo \u015fikandin\u00ea ye\u2019"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Endam\u00ea D\u00eewana Weje Menhel Xelef da zan\u00een ku di nava rexne \u00fb w\u00eajey\u00ea de t\u00eakiliyek dual\u00eet\u00ee heye bi hev re bi p\u00ea\u015f dikevin, herwiha rexne ji bo avakirin\u00ea ye ne ji bo \u015fikandin\u00ea ye \u00fb got, \u201cTev\u00ee heb\u00fbna derfetan, rexneyeke akadem\u00eek li Rojava <\/strong><strong>nay\u00ea d\u00eetin.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Rexne yek ji gir\u00eengtir\u00een faktor\u00ean p\u00ea\u015fxistin \u00fb ge\u015fp\u00eadana w\u00eajey\u00ea ye, li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea tev\u00ee derfet\u00ean hey\u00ee ev qad li gor\u00ee gelek rew\u015fenb\u00eeran lawaz maye \u00fb roniya pirsa mezin li ser w\u00ea qad\u00ea heye, derbar\u00ea heman mijar\u00ea endam\u00ea D\u00eewana W\u00eaje ya Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea Menhel Xelef bersiva pirs\u00ean rojnameya me da \u00fb hevpeyv\u00een wiha b\u00fb:<\/p>\n<p><strong>Bi heb\u00fbna derfetan \u00e7ima heya niha qada rexneya w\u00eajeya Kurd\u00ee li Rojava qels maye?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-230838 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/5d4c2448-f959-4e4e-82f6-2c454d6f1041-294x300.jpg\" alt=\"\" width=\"217\" height=\"221\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/5d4c2448-f959-4e4e-82f6-2c454d6f1041-294x300.jpg 294w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/5d4c2448-f959-4e4e-82f6-2c454d6f1041-1002x1024.jpg 1002w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/5d4c2448-f959-4e4e-82f6-2c454d6f1041-768x785.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/5d4c2448-f959-4e4e-82f6-2c454d6f1041-75x75.jpg 75w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/5d4c2448-f959-4e4e-82f6-2c454d6f1041-750x766.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/5d4c2448-f959-4e4e-82f6-2c454d6f1041.jpg 1057w\" sizes=\"auto, (max-width: 217px) 100vw, 217px\" \/><\/p>\n<p>Dema ku em li ser v\u00ea mijar\u00ea rawestin, p\u00eaw\u00eest e em ber\u00ea xwe bidin w\u00eaje \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee. Her kes dizane ku pi\u015faftin, qedexe \u00fb dagirker\u00ee li Rojavay\u00ea Kuridstan\u00ea heb\u00fb. Heya sala 2011\u2019an li Rojava ziman\u00ea Kurd\u00ee qedexe b\u00fb. Dema ku ziman qedexe be, d\u00ea w\u00eaje ber bi tuneb\u00fbn\u00ea ve here. Em nikarin rew\u015fa w\u00eajey\u00ea li Rojava ji rew\u015fa w\u00eajeya par\u00e7ey\u00ean din \u00ean Kurdistan\u00ea par\u00e7e bikin. Roman\u00ean Kurd\u00ee, l\u00eakol\u00een\u00ean rexney\u00ee \u00fb hwd\u2026 y\u00ean Kurd\u00ee li dervey\u00ee welat heb\u00fbn, l\u00ea ji ber qedexeya dewleta S\u00fbriy\u00ea niv\u00eeskaran nikar\u00eeb\u00fbn berhem\u00ean xwe derbas\u00ee Rojava bikin. L\u00ea li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea rew\u015feke cuda heb\u00fb, berhem\u00ean Kurd\u00ee digihan ber dest\u00ean xw\u00eener\u00ean Kurd \u00fb wan s\u00fbd ji hewldan\u00ean w\u00eajey\u00ee wergirtin. L\u00ea ji ber mijara qexeya li ser ziman\u00ea Kurd\u00ee li Rojava, zordar\u00ee li p\u00ea\u015fiya p\u00ea\u015fketina w\u00eajey\u00ea \u00fb ziman heb\u00fb, dema ku ziman tune be, \u00ead\u00ee em nikarin li ser w\u00eajey\u00ea biaxivin \u00fb eger w\u00eaje tune be em nikarin mijara rexney\u00ea b\u00eenin ser ziman. Di van sal\u00ean \u015eore\u015fa Rojava de gelek derfet derketin p\u00ea\u015fiya gel\u00ea Kurd, ziman\u00ea Kurd\u00ee li dibistanan b\u00fb y\u00ea perwerdey\u00ea. Kes\u00ean ku li ser dika w\u00eajeya Kurd\u00ee ne li Rojava, ew in kes\u00ean ku ber\u00ea hewldan\u00ean wan \u00ean kevin di war\u00ea w\u00eajey\u00ea de heb\u00fbn, bi taybet kes\u00ean ku di malan de \u00fb bi gir\u00fbp\u00ean bi\u00e7\u00fbk xwe f\u00ear\u00ee ziman dikirin, hem j\u00ee hewl didan ku hin ti\u015ftan biniv\u00ees\u00eenin, di w\u00ea dem\u00ea de niv\u00ees\u00eena ti\u015ftek\u00ee bi\u00e7\u00fbk bi ziman\u00ea Kurd\u00ee r\u00fbmetek b\u00fb, di roja \u00eero de em nikarin nav\u00ea w\u00eajey\u00ea li xebata wan bikin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee div\u00ea em li benda ziman bim\u00eenin, li benda kes\u00ean ku ziman dixw\u00eenin wek\u00ee \u00a0der\u00e7\u00fby\u00ean zan\u00eengehan. Di heman dem\u00ea de em li bend\u00ea ne ku xw\u00eener\u00ea Kurd \u00e7\u00eabibe, w\u00eajeya derdor\u00ea \u00fb c\u00eehan\u00ee bixw\u00eene. Hewcedariya \u015fert \u00fb merc\u00ean afirandin\u00ea bi gelek ti\u015ftan heye, ne ten\u00ea niv\u00eesandina bi ziman\u00ea xwe \u00fb naskirina w\u00ea. C\u00fbrey\u00ean w\u00eajey\u00ee li ser asta c\u00eehan\u00ea di serdema n\u00fbjen de l\u00eakol\u00een \u00e7\u00eab\u00fbne, h\u00fbr \u00fb ziraviy\u00ean w\u00ea derketine. Di qada tekn\u00eek\u00ee de p\u00ea\u015fketin \u00e7\u00eab\u00fbye, nim\u00fbne; tekn\u00eek\u00ean helbesta n\u00fbjen \u00fb curey\u00ean n\u00fb y\u00ean helbest\u00ea hatine afirandin, \u00e7\u00eeroka n\u00fbjen, \u015fano \u00fb roman j\u00ee wiha ye. Eger em niv\u00ees\u00ean c\u00eehan\u00ee \u00fb y\u00ean derdor\u00ea nexw\u00eenin, em \u00ea nikaribin s\u00fbd\u00ea ji wan werbigirin, em \u00ea nikarbin heleza wan bi rengek\u00ee ba\u015f di nav ziman\u00ea xwe de biguv\u00ea\u015fin \u00fb hingivek\u00ee \u015f\u00ear\u00een ango w\u00eajeyeke ba\u015f biafir\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Niv\u00eeskar, w\u00eajevan \u00fb rexnevan\u00ean Kurd li Rojava bi \u00e7avek\u00ee \u00e7awa li rexney\u00ea dinerin \u00fb \u00e7ima dema qala rexney\u00ea t\u00ea kirin tirs dikeve dil\u00ea niv\u00eeskaran?<\/strong><\/p>\n<p>Ev mijarkek kevin e, \u015fa\u015ft\u00eagih\u015ftina war\u00ea rexnegiriy\u00ea ye. Niv\u00eeskar hertim dixwaze xwe di nava ti\u015ft\u00ean nenas de bip\u00ea\u00e7e \u00fb di rew\u015fek\u00ea de dij\u00ee, ber\u00ea dihat gotin ji ezmanan ilham \u00fb ranvi\u015f derbas\u00ee hundir\u00ea niv\u00eeskar dibin, pa\u015f\u00ea j\u00ea re hat gotin ku d\u00een \u00fb aqilav\u00eat\u00ee ye. Derbar\u00ea her niv\u00eesek\u00ea de dema pirs ji niv\u00eeskarek\u00ee dikirin, niv\u00eeskar bersiv dida \u00fb digot \u201cTu watey\u00ea nas bike, dema ku min diniv\u00eesand ez di rew\u015feke cuda de dijiyam.\u201d L\u00ea rexne guh nade van ti\u015ftan, ya gir\u00eeng ji rexnevanan deqa w\u00eajey\u00ee ye, niv\u00ees armanca rexnevanan e, ne niv\u00eeskar. Kes\u00ean rexnevan \u00ead\u00ee bi r\u00eabazek\u00ee zanist\u00ee rastiy\u00ean deqa w\u00eajey\u00ee radix\u00eenin hol\u00ea. L\u00ea w\u00eajevan\u00ean me ji rexney\u00ea h\u00ears dibin ji ber ku naxwazin k\u00eamasiy\u00ean wan diyar bibin. W\u00eajevan di war\u00ea hi\u015fmendiya hemb\u00eazkirina rexney\u00ea \u00fb qeb\u00fblkirina w\u00ea de teng dinerin. Em bi h\u00eav\u00ee ne ku qada rew\u015fenb\u00eer\u00ee \u00fb w\u00eajey\u00ee ji wiha berfirehtir bibe, div\u00ea kes\u00ean w\u00eajevan dil\u00ea wan fer be ji bo rexney\u00ea, ji ber ku rexne ji bo avakirin\u00ea ye, ne ji bo \u015fikandin\u00ea ye. Mijara rexney\u00ea gir\u00eaday\u00ee rexnevan e j\u00ee, carcaran em b\u00fbne \u015fahid\u00ea w\u00ea yek\u00ea ku rexnevan deqa w\u00eajey\u00ee ji b\u00eer dikir \u00fb niv\u00eeskar armanc digirt, ji v\u00ea yek\u00ea j\u00ee berteke derdiket. Rexneya n\u00fb dib\u00eaje\u201cNiv\u00eeskareke w\u00eajeya xwe di demeke b\u00fbr\u00ee de niv\u00eesand, ew kes miriye \u00fb \u00e7\u00fbye, ez kesayet nas nakim, gelo \u00e7ima niv\u00eeskar\u00ean dema niha ez \u00ea bikim armanc ji xwe re.\u201d Ji v\u00ea h\u00eal\u00ea ve k\u00eamas\u00ee hene, k\u00eamas\u00ee j\u00ee gir\u00eaday\u00ee kesayet\u00ee, ast \u00fb d\u00eeroka niv\u00eesandina w\u00eajey\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Ev hem\u00fb berhem\u00ean ku t\u00ean derxistin \u00fb \u00e7apkirin \u00e7iqas\u00ee li ber \u00e7av\u00ean rexnevanan t\u00ean raxistin?<\/strong><\/p>\n<p>Ev pirsa her\u00ee rast \u00fb cewher\u00ee ye, ji ber eger rexnegir nexw\u00eenin, \u00e7\u00eajek\u00ea bi dest nexin \u00fb \u00e7\u00eaja xwe di c\u00fbrey\u00ean w\u00eajey\u00ee de nas nekin w\u00ea k\u00eamas\u00ee derkevin. Rexne ne ten\u00ea zanist e, l\u00ea bel\u00ea div\u00ea rexnegir xwed\u00ee \u00e7\u00eajekek w\u00eajey\u00ee be \u00fb aliy\u00ea huner\u00ee li cem w\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee be. Ji ber ku dema rexnegir pirt\u00fbkeke w\u00eajey\u00ee bike p\u00eavajoya rexney\u00ea, p\u00eaw\u00eest e bi rengek\u00ee w\u00eajey\u00ee li ser biaxive, rexneya berhemeke w\u00eajey\u00ee ne weke pirt\u00fbkeke b\u00eerkar\u00ee ye. Di war\u00ea derxistina berheman de li Rojava k\u00eamasiya \u00e7avl\u00eaner\u00eena rexney\u00ee heye, ev pirsgir\u00eak j\u00ee ji ber du sedeman e. Sedema yekem ew e ku berhem\u00ean ku derdikevin k\u00eam z\u00eade, ne di asteke bilind de ne. Di qada w\u00eajey\u00ee \u00fb rew\u015fenb\u00eeriy\u00ea de rew\u015fenb\u00eer dib\u00eajin \u201cMirov nikare z\u00fb ber\u00ea xwe bide berheman \u00fb dema xwe bi wan re winda bike.\u201d Ew ji ber bi ziman\u00ea Ereb\u00ee dizanin yan j\u00ee niv\u00eeskar\u00ea\/a w\u00ea berhem\u00ea nas dikin, di\u00e7in berheman bi w\u00ee ziman\u00ee dixw\u00eenin. Sedema din j\u00ee \u00e7anda xwendin\u00ea li cem em lawaz e, bi hezaran pirt\u00fbkan heye, l\u00ea ew berhem di embaran de dim\u00eenin. Ji bo p\u00ea\u015fxistina w\u00eaje \u00fb \u00e7anda xwendin\u00ea, D\u00eewana W\u00eajey\u00ea li hem\u00fb bajaran pirt\u00fbkxane vekirine \u00fb her demek\u00ea gir\u00fbpek heye \u00fb di demeke diyar de pirt\u00fbkek\u00ea dixw\u00eenin \u00fb li dawiy\u00ea w\u00ea pirt\u00fbk\u00ea dinerx\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Bar\u00ea rexnevaniy\u00ea giran e, gelo \u00e7iqas\u00ee rexnevan\u00ean me rexnevan in \u00fb heya ev qad li p\u00ea\u015f bikeve p\u00eaw\u00eest e \u00e7i were kirin?<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u00ea, bar\u00ea rexn\u00ea gelk\u00ee giran e. Di nava rexne \u00fb w\u00eajey\u00ea de t\u00eakiliyek dual\u00eet\u00ee heye bi hev re bi p\u00ea\u015f dikevin \u00e7iqas w\u00eaje li p\u00ea\u015f bikeve rexne gereke li gor\u00ee w\u00ea ast\u00ea be \u00fb dema rexne t\u00ea kirin, p\u00ea\u015f dikve bandor\u00ea li p\u00ea\u015fketina w\u00eajey\u00ea dike ji ber w\u00ea ku em ji al\u00eek\u00ee ve em guhdan\u00ea bikin \u00fb ji al\u00eek\u00ee pa\u015fguh bikin w\u00ea seqet bim\u00eene. P\u00eaw\u00eest e em guh bidin rexney, li gor\u00ee ez dib\u00eenim heya niha qada rexney\u00ea li Rojava rexneya akad\u00eem\u00eek bikin ya bi r\u00eabaz hema b\u00eaje min tu berhem ned\u00eetine. Dem j\u00ea re div\u00ea encex bi awayek\u00ee akad\u00eem\u00eek bi r\u00eak\u00fbp\u00eak xwendevan namey\u00ean akad\u00eem\u00ee \u00fb ji bo ku di w\u00ee war\u00ee de pispor bibin, pispor\u00ee ji me re div\u00ea. Xwendina berheman gir\u00eeng e niv\u00eesandina b\u00earhem\u00ean rexney\u00ee ji bo p\u00ea\u015fxistin \u00fb ge\u015fkirina v\u00ea qad\u00ea li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea dest j\u00ea nay\u00ea berdan. P\u00eaw\u00eest\u00ee wek bi p\u00ea\u015fxistina \u00e7anda xwendin\u00ea heye, ya din berhem\u00ean rexne y\u00ean ziman\u00ean din gerke ber bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ve werin wergerandin, ew j\u00ee astengiy\u00ean w\u00ea hene ji aliy\u00ea abor\u00ee, aliy\u00ea li hevkirina li ser t\u00eagehan. Li Zan\u00eengeha Rojava be\u015f\u00ean xwendina bilind destp\u00ea kiriye di v\u00ee al\u00ee de n\u00ear\u00een\u00ean xwe\u015f derdikevin \u00fb l\u00eakol\u00een j\u00ee \u00e7\u00eadibin ew h\u00eaviyek\u00ea didin me ku di dema p\u00ea\u015f de w\u00ea ge\u015fedanek ba\u015f \u00e7\u00eabibe. Di derfeta azadiy\u00ea de \u00ead\u00ee \u00e7\u00fbn \u00fb hatina pirt\u00fbkan j\u00ee xwe\u015f b\u00fbye berhem\u00ean ku bi Kurd\u00ee hatine niv\u00eesandin y\u00ean bi kurmanc\u00ee bi zaravay\u00ean me derbas\u00ee her\u00eam\u00ea dibin b\u00eatir\u00ee xwe y\u00ean li Ewropay\u00ea b\u00fbn niha em wan li nav ref\u00ea pirt\u00fbkxaney\u00ean xwe dib\u00eenin \u00fb h\u00eaviya me mezine ku w\u00ea p\u00ealeke ba\u015f bi xwe re b\u00eene ji xwe aliy\u00ean ziman\u00ea me y\u00ean ku bi t\u00eep\u00ea Ereb\u00ee t\u00ean niv\u00eesandin j\u00ee gelek berhem hene li Ba\u015f\u00fbr h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee t\u00eakil\u00ee \u00e7\u00eadibin \u00fb em bi h\u00eav\u00ee ne ku t\u00eepguh\u00eaz\u00ee li w\u00ee al\u00ee j\u00ee bi taybet be\u015fa rexney\u00ea werin veguhestin ber bi Lat\u00een\u00ee ve ji bo bi yek kirina t\u00eag\u00een \u00fb t\u00eagehan. Ji ber her zanistek t\u00eag\u00een\u00ea xwe heye heger t\u00eag\u00een lihevkirin li ser \u00e7\u00eanebe w\u00ea bibe sedemeke ku net\u00eagihi\u015ftin \u00fb tevlihev\u00ee \u00e7\u00eabibe. Bi h\u00eav\u00ee ne ku wergervan\u00ean me heydar bin \u00fb bi hev re di nav t\u00ealiliyan de bin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Endam\u00ea D\u00eewana Weje Menhel Xelef da zan\u00een ku di nava rexne \u00fb w\u00eajey\u00ea de t\u00eakiliyek dual\u00eet\u00ee heye bi hev re bi p\u00ea\u015f dikevin, herwiha rexne ji bo avakirin\u00ea ye ne ji bo \u015fikandin\u00ea ye \u00fb got, \u201cTev\u00ee heb\u00fbna derfetan, rexneyeke akadem\u00eek li Rojava nay\u00ea d\u00eetin.\u201d Rexne yek ji gir\u00eengtir\u00een faktor\u00ean p\u00ea\u015fxistin \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":230837,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-230836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230836"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":230839,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230836\/revisions\/230839"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/230837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}