{"id":230238,"date":"2025-11-23T14:30:34","date_gmt":"2025-11-23T12:30:34","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=230238"},"modified":"2025-11-23T14:30:34","modified_gmt":"2025-11-23T12:30:34","slug":"reber-apo-pirsgireka-civaki-dikare-bi-tekiliyen-rast-en-jin-u-mer-ben-careserkirin-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=230238","title":{"rendered":"R\u00eaber Apo: Pirsgir\u00eaka civak\u00ee dikare bi t\u00eakiliy\u00ean rast \u00ean jin \u00fb m\u00ear b\u00ean \u00e7areserkirin -2"},"content":{"rendered":"<p><strong>R\u00eaber Apo <\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eaber Apo tesb\u00eeteke pir xurt ya pirb\u00fbn \u00fb hevreb\u00fbna jin \u00fb m\u00ear wiha dike: \u201cJiyana bi jin\u00ea re di war\u00ea bergir\u00ee \u00fb xwe xwed\u00eekirin\u00ea de aliyek\u00ee xwe y\u00ea xweser n\u00eene. Bergir\u00ee \u00fb xwe xwed\u00eekirin ji bo her zind\u00ee \u00fb ruhber\u00ee heye. Z\u00eade watedar n\u00eene ku mirov jiyana b\u00ea jin an j\u00ee b\u00ea m\u00ear guft\u00fbgo bike. Di tevahiya jiyan\u00ean cot \u00fb fer de diyardeya n\u00eart\u00ee \u00fb m\u00eatiy\u00ea heye. Ango pirsgir\u00eak ne bi xwe bi hevjiyan\u00ea re, bi maneya w\u00ea re ya di civaka mirov de ye.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Berfirehiya nirxandin\u00ean R\u00eaber Apo wiha ne:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBerid\u00eena jiyaneke ku digih\u00eaje heta bi jiyana mirov\u00ee heye, ev jiyan dikare qism\u00ee were ter\u00eefkirin yan j\u00ee dive were ter\u00eefkirin. Beriya her ti\u015ft\u00ee div\u00ea mirov armanca jiyan\u00ea bixe ber l\u00eapirs\u00een\u00ea. Em \u00e7ima hene, em \u00e7ima dij\u00een? Jiyan \u00e7ima xwe dewam dike, xwe xwed\u00ee dike \u00fb bergiriya xwe dike? Eger mirov bib\u00eaje, ji bo jiyan\u00ea xwe xwed\u00ee dike, bergiriya xwe dike \u00fb xwe z\u00eade dike, ev ji bo bersiv\u00ea t\u00ear\u00ea nake. Ji van pirsan w\u00eadetir pirs hene, ew j\u00ee evin, em \u00e7ima z\u00eade dibin, em \u00e7ima bergiriya xwe dikin. Eger em bersiva \u2018ji bo jiyan\u00ea\u2019 bidin, em \u00ea p\u00ea li dora sing\u00ea xwe biz\u00eevirin. Eger mirov li dora sing\u00ea xwe j\u00ee biz\u00eevire ev nabe \u00e7are \u00fb bersiv. Ast\u00ean z\u00eahniyet\u00ea y\u00ean heta destp\u00eaka mirov weke \u015f\u00eaweyek\u00ee enerjiy\u00ea bi berid\u00een \u00fb p\u00ea\u015fketin\u00ea hatine, ji bo diyardeya t\u00eagihi\u015ftin\u00ea hinek n\u00ee\u015faney\u00ean bersiv\u00ea didin. Berid\u00eena gerd\u00fbn\u00ea heta bi destp\u00eaka mirov h\u00eazeke maney\u00ea ya tim\u00ee hewl dide bi p\u00ea\u015f bikeve n\u00ee\u015fan dide. Potansiyela rast\u00ee yan j\u00ee ve\u015fart\u00ee ya di gerd\u00fbn\u00ea de m\u00eena ku tim\u00ee dixwaze derkeve hol\u00ea, f\u00eahm bike \u00fb b\u00ea f\u00eahmkirin fena li encamek\u00ea bigere. P\u00eadiviya f\u00eahmkirin \u00fb hatin f\u00eahmkirin\u00ea, ajoya bingeh\u00een ya gerd\u00fbn\u00ea ye. Ji vir \u00fb p\u00eave pirsa div\u00ea mirov bike, w\u00ea der bar\u00ea f\u00eahmkirin \u00fb hatin f\u00eahmkirin\u00ea de be. Ti\u015fta dixwaze f\u00eahm bike \u00fb b\u00ea f\u00eahmkirin \u00e7i ye? Di Pirt\u00fbka P\u00eeroz de \u201cXwed\u00ea dib\u00eaje, ez sirrek b\u00fbm, ji bo b\u00eam naskirin \u00fb zan\u00een, min gerd\u00fbn afirand.\u201d Ev hukm\u00ea Xwed\u00ea di derbar\u00ea xwe de day\u00ee belk\u00ee ji bo me bibe bersiv, l\u00ea t\u00ear\u00ea nake. P\u00eadiviya bi zan\u00een \u00fb naskirin\u00ea bi temam\u00ee t\u00eara danas\u00een\u00ea nake. L\u00ea m\u00eena ku hinek\u00ee sirra jiyan\u00ea e\u015fkere dike.<\/p>\n<p><strong>Wate xwed\u00eeb\u00fbna mirova\/\u00ea civak\u00ea ye<\/strong><\/p>\n<p>Danas\u00eena giyan\u00ea mutleq (geist) a Hegel j\u00ee xwediy\u00ea wateyeke bi heman reng\u00ee ye. Li cem Hegel j\u00ee gerd\u00fbn bi giyana mutleq bi zan\u00een \u00fb serwext\u00ee li xwe vegeriyaye. Gerd\u00fbna dixwaze were naskirin \u00fb zan\u00een, v\u00ea yek\u00ea bi derbasb\u00fbna di qonax\u00ean fiz\u00eek\u00ee, biyoloj\u00eek \u00fb civak\u00ee re, bi serwextb\u00fbna felsef\u00ee ya rew\u015fa her\u00ee ba\u015f ya serwextb\u00fbn\u00ea ye, ango bi giyana mutleq xwe dide naskirin \u00fb bi v\u00ea raz\u00ee dibe \u00fb bi v\u00ee away\u00ee weke gerd\u00fbna hatiye naskirin \u00fb zan\u00een serhatiya xwe temam dike. Ev h\u00fbkm\u00ean em behsa wan dikin xwed\u00ee heq\u00eeqet\u00ean gelek\u00ee gir\u00eengin \u00fb armanca jiyan\u00ea bi watey\u00ea re wekhev dikin. Di felsefeya Yewnan de t\u00eag\u00eena \u2018theor\u00eea\u2019 j\u00ee xwed\u00ee wateyeke bi heman reng\u00ee ye. Weke encam \u2018wate\u2019 xwedab\u00fbna mirova\/\u00ea civak\u00ee ye. Li vir pirsa gir\u00eeng eve: Xwedab\u00fbna mirova\/\u00ea civak\u00ee yan j\u00ee h\u00eaza \u2018maney\u00ea\u2019 ya bi dest dixe, ma dikare tevahiya wateya di gerd\u00fbn\u00ea de tems\u00eel an j\u00ee \u00eefade bike? Mirov dikare wateyar her\u00ee z\u00eade ya di civakb\u00fbn\u00ea de (giyana mutleq a Hegel) bi wateya gerd\u00fbn\u00ea bi xwe re wekhev bib\u00eene? Ma civak bi xwe j\u00ee heb\u00fbneke bi k\u00eamas\u00ee n\u00eene? Hing\u00ea ma w\u00ea wateya w\u00ea j\u00ee k\u00eam nebe?<\/p>\n<p><strong>Em keng\u00ea li xwe hesiyan n\u00eaz\u00ee armac\u00ean bingeh\u00een y\u00ean jiyan\u00ea ne; w\u00ea deme t\u00ear \u00fb raz\u00ee dibin<\/strong><\/p>\n<p>L\u00ea em bi rew\u015fa xwe ya mirov nikarin bersiva tam a van pirsan bidin. Ji ber ku em bi civak\u00ea bi s\u00eenorkir\u00ee ne. Em nikarin bibin heb\u00fbneke jor-civak\u00ea. Em bi ten\u00ea dikarin pirsan bikin. \u015eensa me j\u00ee ewe, pirs\u00een j\u00ee n\u00eeviy\u00ea f\u00eahmkirin \u00fb watedan\u00ea ye. Ango dikare n\u00ee\u015faneyan di derbar\u00ea f\u00eahmkirin \u00fb watedan\u00ea de (wateya mutleq) bide. Em niha dikarin h\u00fbkim bidin ku ji bo me gihi\u015ftina asta watedan\u00ea gelek\u00ee gir\u00eenge \u00fb em keng\u00ee li xwe hayil dibin ku em gelek\u00ee n\u00eaz\u00ee armanca bingeh\u00een ya jiyan\u00ea ne, hing\u00ea em dikarin raz\u00ee \u00fb t\u00ear bibin. Em d\u00eesa dikarin h\u00fbkim bidin ku ji me t\u00ea \u00fb em muqted\u00eerin, be\u015fek\u00ee mezin ji pirsgir\u00eak\u00ean bingeh\u00een y\u00ean di derbar\u00ea jiyana watedar de ji hev derxin, bi k\u00eaman\u00ee em dikarin bersiv\u00ean di derbar\u00ea jiyana civak\u00ee ya rast, xwe\u015fik \u00fb adil de bib\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Jiyaneke wateya w\u00ea pirb\u00fbn \u00fb z\u00eadeb\u00fbn be, jiyan gelek k\u00eam \u00fb bi qis\u00fbre<\/strong><\/p>\n<p>Em keng\u00ee bi v\u00ea perspket\u00eefa felsef\u00eek ber\u00ea xwe bidin rastiya jin\u00ea, em\u00ea bigih\u00eejin w\u00ea encam\u00ea ku div\u00ea t\u00eakiliya jiyana manedar bi aliy\u00ean jin\u00ea y\u00ean xwe\u015fik, rast \u00fb ba\u015f b\u00eane p\u00ea\u015fxistin. Em bi v\u00ee h\u00fbkm\u00ee rabin, nabe ku armanca bingeh\u00een ya bi jin\u00ea re z\u00eadeb\u00fbn \u00fb pirrb\u00fbn be. Ji ber ku zindiy\u00ean tek\u015fane y\u00ean bes\u00eet j\u00ee haya xwe ji z\u00eadeb\u00fbn\u00ea hene \u00fb belk\u00ee j\u00ee mirov dikare bib\u00eaje, jiyan\u00ean wan \u00ean yekarmanc\u00ee li ser v\u00ee bingeh\u00ee hatine \u015f\u00eefrekirin. L\u00ea gerd\u00fbn diberide. Berid\u00eena bi p\u00ea\u015f dikeve n\u00ee\u015fan dide ku tek\u015fane xwe dube\u015f\u00ee par\u00e7ey\u00ean wekhev dike \u00fb ev j\u00ee dawiya jiyan\u00ea n\u00eene, berevaj\u00ee bi v\u00ea \u00e7alakiya dabe\u015fb\u00fbna milyaran car\u00ee ya tek\u015faney\u00ea jiyan bi lez pir cure \u00fb pir cuda dibe. Em bi v\u00ea j\u00ee dizanin ku bersiva pi\u015ft\u00ee w\u00ea ya watedar z\u00eadeb\u00fbn \u00fb pirrb\u00fbn n\u00eene, guhertin \u00fb veguher\u00eene. Ji bo jiyan\u00ea z\u00eadeb\u00fbn navg\u00eeneke ku p\u00eadiv\u00ee p\u00ea heye, l\u00ea ji bo mirov li jiyan\u00ea serwext bibe ti car\u00ee t\u00ear\u00ea nake. Z\u00eadeb\u00fbn navg\u00eene, armanc an j\u00ee watedar n\u00eene. Ya rast\u00ee, jiyaneke wateya w\u00ea bi ten\u00ea z\u00eadeb\u00fbn \u00fb pirb\u00fbn be, jiyaneke gelek\u00ee k\u00eam \u00fb bi qus\u00fbre. Ma dibe ku rew\u015f li cem tek\u015faney\u00ea bi v\u00ee reng\u00ee be, l\u00ea bel\u00ea jiyaneke mirovane bi jin\u00ea re bi ten\u00ea bi pirb\u00fbn \u00fb z\u00eadeb\u00fbna cins\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee be, ev ne bi ten\u00ea k\u00eamb\u00fbna maney\u00ea di heman dem\u00ea de korb\u00fbn\u00ea j\u00ee \u00eefade dike. Li gor\u00ee ku bi jin\u00ea re m\u00eena am\u00eepan z\u00eadeb\u00fbn w\u00ea \u00e7\u00eanebe, nabe ku mirov pirrb\u00fbna bi jin\u00ea re bixe navend \u00fb hedefa jiyan\u00ea, naxwe ji berid\u00eena mezin a zindiyan mane \u00fb dersa p\u00eadiv\u00ee p\u00ea heye nehatiye girtin. Jixwe bi teknolojiya roja me ya \u00eero civaka mirov ji pirsgir\u00eaka z\u00eadeb\u00fbn \u00fb pirb\u00fbn\u00ea bi temam\u00ee bihuriye. Pirsgir\u00eaka k\u00eamb\u00fbn\u00ea ya cins\u00ea mirov tineye, berevaj\u00ee, her di\u00e7e mirov pir z\u00eade dibin \u00fb z\u00eadeb\u00fbna wan gihi\u015ftiye w\u00ea ast\u00ea \u00ead\u00ee di dinyay\u00ea de hilnay\u00ean. Ev pirb\u00fbn \u00fb z\u00eadeb\u00fbn bi ser\u00ea xwe dibe pirsgir\u00eakeke gelek\u00ee mezin. Jixwe bi zindiy\u00ea tek\u015fane j\u00ee pi\u015ftrast b\u00fbye ku leza z\u00eadeb\u00fbn\u00ea bi asta pa\u015fvemay\u00ee ve t\u00eakildare \u00fb her z\u00eadehiyek di heman dem\u00ea de mirineke. Pirb\u00fbna fiz\u00eek\u00ee di tevahiya c\u00fbrey\u00ean berid\u00een\u00ea de xwed\u00ee maneyeke bi v\u00ee reng\u00ee ye. Heb\u00fbna bi mirin, yeq\u00een dike ku bi xwez\u00eadekirin\u00ea w\u00ea karibe dewam\u00ee bij\u00ee, l\u00ea bi v\u00ea dixape. Xwe bi kopiy\u00ea xwe dewamkirin, dikare hewcedariya ewleb\u00fbn\u00ea \u00fb xwesteka tevl\u00eeb\u00fbna b\u00eadaw\u00eeb\u00fbn\u00ea raz\u00ee \u00fb t\u00ear bike, l\u00ea jiyan\u00ea nake rast\u00ee \u00fb nake heq\u00eeq\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Pirsgir\u00eak ne bi xwe bi hevjiyan\u00ea re, bi wateya w\u00ea re ya di civaka mirov de ye<\/strong><\/p>\n<p>Xulase, felsefeya jiyan\u00ea ya xwe disip\u00eare z\u00eadeb\u00fbna bi jin\u00ea re wateya xwe ya cid\u00ee n\u00eene. Di civaka \u00e7\u00een\u00ee de diyardey\u00ean weke m\u00eerate \u00fb bih\u00eazb\u00fbn\u00ea wate li jina welidandin bar kirine \u00fb ev j\u00ee wateyeke t\u00eakiliya xwe bi m\u00eatinkar\u00ee \u00fb zordestiy\u00ea re heye \u00fb ji bo jin\u00ea negat\u00eefe. Ango jina gelek\u00ee diwelid\u00eene ew jine ku z\u00fb dimire. Eger k\u00eam welid\u00een yan j\u00ee bi gi\u015ft\u00ee pirsgir\u00eaka pirrb\u00fbna \u015f\u00eaniyan li cem cins\u00ea mirov hebe, hing\u00ea jiyaneke bi jin\u00ea re ya wateya w\u00ea gelek\u00ee payeberz bi jina qet nawelid\u00eene re p\u00eakane. Gel\u00ean m\u00eatingeh y\u00ean pa\u015fvemay\u00ee y\u00ean nikar\u00eeb\u00fbne weke civak \u00fb ferd xwe bi h\u00eaza pol\u00eet\u00eek \u00fb entelektuel p\u00ea\u015fde bibin, pirrzarokan\u00een dikare ji bo wan weke xweparastinek\u00ea q\u00eemeta xwe hebe. Ji bo p\u00ea\u015f\u00ee li qirkirina xwe bigire, bi an\u00eena gelek zarokan dewamkirina zurriyet\u00ea j\u00ee r\u00eabazeke bersivdan\u00ea ya berxwedan\u00ea \u00fb dewamkirina heb\u00fbn\u00ea ye. L\u00ea ev xweparastina wan civakane ku \u015fens\u00ea wan y\u00ea jiyaneke azad z\u00eade n\u00eene. Lewma di civak\u00ean wisa de ku asta watey\u00ea gelek\u00ee ketiye, bi jin\u00ea re jiyaneke li ser bingeh\u00ea rast \u00fb estet\u00eek mumk\u00een n\u00eene. Rastiya civak\u00ean hey\u00ee y\u00ean dinyay\u00ea v\u00ea yek\u00ea pi\u015ftrast dike. Jiyana bi jin\u00ea re di war\u00ea bergir\u00ee \u00fb xwe xwed\u00eekirin\u00ea de aliyek\u00ee xwe y\u00ea xweser n\u00eene. Bergir\u00ee \u00fb xwe xwed\u00eekirin ji bo her zind\u00ee \u00fb ruhber\u00ee heye. Z\u00eade watedar n\u00eene ku mirov jiyana b\u00ea jin an j\u00ee b\u00ea m\u00ear guft\u00fbgo bike. Di tevahiya jiyan\u00ean cot \u00fb fer de diyardeya n\u00eart\u00ee \u00fb m\u00eatiy\u00ea heye. Ango pirsgir\u00eak ne bi xwe bi hevjiyan\u00ea re, bi wateya w\u00ea re ya di civaka mirov de ye.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00eaber Apo R\u00eaber Apo tesb\u00eeteke pir xurt ya pirb\u00fbn \u00fb hevreb\u00fbna jin \u00fb m\u00ear wiha dike: \u201cJiyana bi jin\u00ea re di war\u00ea bergir\u00ee \u00fb xwe xwed\u00eekirin\u00ea de aliyek\u00ee xwe y\u00ea xweser n\u00eene. Bergir\u00ee \u00fb xwe xwed\u00eekirin ji bo her zind\u00ee \u00fb ruhber\u00ee heye. Z\u00eade watedar n\u00eene ku mirov jiyana b\u00ea jin an j\u00ee b\u00ea m\u00ear [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":230239,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-230238","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ramane-rebertiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230238"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":230240,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230238\/revisions\/230240"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/230239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}