{"id":229785,"date":"2025-11-12T13:17:31","date_gmt":"2025-11-12T11:17:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=229785"},"modified":"2025-11-12T13:17:31","modified_gmt":"2025-11-12T11:17:31","slug":"heger-ziman-pireke-di-navbera-netewan-de-ye-cima-te-hilewsandin-u-qedexekirin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=229785","title":{"rendered":"HEGER ZIMAN PIREKE DI NAVBERA NETEWAN DE YE, \u00c7IMA T\u00ca HILEW\u015eANDIN \u00db QEDEXEKIRIN?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Role Mihemed <\/strong><\/p>\n<p>Li Efr\u00een\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee ji perwerdey\u00ea hat rakirin \u00fb \u00eesal bi dehan zarok\u00ean Efr\u00een\u00ea ji ziman\u00ea xwe y\u00ea day\u00eek\u00ea b\u00ea par mane. Li hember qedexekirina ziman\u00ea day\u00eek\u00ea xelk\u00ean Efr\u00een\u00ea \u00fb mamostey\u00ean dibistanan daxwaza vegerandina ziman\u00ea Kurd\u00ee kirin. Li aliy\u00ea din j\u00ee gelek bertek\u00ean mamoste \u00fb partiyan ji bo rawestandina ziman\u00ea Kurd\u00ee derketin p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p><strong>LI EFR\u00ceN\u00ca ZIMAN\u00ca KURD\u00ce DI PERWERDEHIY\u00ca DE HAT QEDEXEKIRIN<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee dagirkirina Efr\u00een\u00ea ji gelek h\u00ealan ve guhertin \u00fb qedexe li hember \u00e7and \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee hatin p\u00ea\u015fxistin. Li gor\u00ee agahiy\u00ea ji her\u00eam\u00ean hatin bi dest xistin, bi destp\u00eakirina sala xwendin\u00ea ya 2025-2026&#8217;an re ziman\u00ea Kurd\u00ee li dibistan\u00ean Efr\u00een\u00ea hatiye qedexekirin. Li gor\u00ee hin daneyan j\u00ee di nava gund \u00fb nav\u00e7ey\u00ean bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea de bi dehan mamostey\u00ean ziman\u00ea Kurd\u00ee hene. Di d\u00eeroka netewaya Kurd de her tim ziman, \u00e7anda wan hatiye as\u00eemile kirin. Qedexekirina ziman\u00ea Kurd\u00ee li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea bi sala ye, li hember pol\u00eet\u00eekey\u00ean qerkirin helandin berxwedidin ji bo maf\u00ea xwe y\u00ea rawe ji bo ziman\u00ea kurd\u00ee bi dest bixin. Ti\u015ft\u00ea ku niha li Efr\u00een\u00ea t\u00ea kirin di heman dem\u00ea de ne raweb\u00fbna ziman\u00ea kurd\u00ee di dest\u00fbra S\u00fbriy\u00ea ya n\u00fb de ji hev ne qotin. Bi yek armanc\u00ea ji bo helandina \u00e7anda kurd\u00eetiy\u00ea ye.<\/p>\n<p><strong>\u00a0&#8220;MAMOSTAYAN AMEDEKARIY\u00caN XWE JI BO VEKIRINA DIBISTANAN KIRIB\u00dbN&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Ji destp\u00eaka sal\u00ea ve mamoste \u00fb pirt\u00fbk\u00ean bi ziman\u00ea Kurd\u00ee amede ne, mamosteyan amedekariy\u00ean xwe ji bo vekirina dibistanan kirib\u00fbn. L\u00ea di r\u00eabaza xwendin\u00ea ya \u00eesal de dewleta Tirk ziman\u00ea Kurd\u00ee di dibistanan de rakir \u00fb di f\u00earkirin\u00ea de ziman\u00ean weke Tirk\u00ee, Ingil\u00eez\u00ee \u00fb Ereb\u00ee kir esas. Ji sala 2018&#8242; an ve dewleta Tirk Efr\u00een dagir kiriye, \u00e7ekdar\u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ee rojane li ser xweza, \u00e7and, d\u00eerok \u00fb dar\u00ean zeyt\u00fbn\u00ea y\u00ean \u015f\u00eaniyan kiryar\u00ean binp\u00eakirin\u00ean dij mirov\u00ee dikin.<\/p>\n<p><strong>&#8220;LI EFR\u00ceN GUHARTINA DEMOGIRAF\u00ceK T\u00ca KIRIN&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Her wiha pi\u015ft\u00ee dagirkirina \u00e7ekdaran dest bi guhartina demografya Efr\u00een\u00ea kirin. Gelek dibistan ku cih\u00ea f\u00earkirin\u00ea b\u00fbn t\u00ea de kes\u00ean ne resen bi cih b\u00fbn. Li gor\u00ee amaran j\u00ee li Efr\u00een\u00ea guhertina demograf\u00eek ji sed\u00ee 75&#8217;\u00ee derbas kiriye. Li Efr\u00eena dagirkir\u00ee, Ziman\u00ea Kurd\u00ee di gelek p\u00eavajoyan re derbas b\u00fb. Beriya Efr\u00een were dagirkirin, R\u00eaveberiya Xweser a Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea, Akademiya Zanist\u00ean Civak\u00ee ya Mezopotamyay\u00ea \u00fb yekem zan\u00eengeh li Efr\u00een\u00ea hatib\u00fb vekirin. S\u00eestema perwerdey\u00ea r\u00fbni\u015ft\u00ee b\u00fb, zan\u00eengeh \u00fb dibistan\u00ean ziman\u00ea Kurd\u00ee heb\u00fbn. Di 6`\u00ea Cotmeha 2011`an de dibistana yekem\u00een bi nav\u00ea \u015eeh\u00eed Fewz\u00ee li gund\u00ea Diraql\u00ee y\u00ea nav\u00e7eya \u015eera hat vekirin. Dibistana \u015eeh\u00eed Fewz\u00ee, li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea dibistana yekem\u00een a bi ziman\u00ea Kurd\u00ee b\u00fb. Li gor\u00ee hin daneyan 318 dibistan li bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea beriya dagirkirin\u00ea hatib\u00fbn vekirin. N\u00eaz\u00ee 50 hezar xwendekar\u00ean seretay\u00ee, nav\u00een \u00fb amadehiy\u00ea li wan dibistanan li ber dest\u00ea 3 hezar \u00fb 712 mamosteyan perwerde did\u00eetin. Yekem\u00een dibistan, peymangeh \u00fb zan\u00eengeha bi ziman\u00ee Kurd\u00ee li Efr\u00een\u00ea hate vekirin. Di 26\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea 2015&#8217;an de zan\u00eengeha yekem hat vekirin. Ji bo gihandina mamosteyan di tevah\u00ee be\u015f\u00ean xwendin\u00ea de, di sala 2014`an de li Efr\u00een\u00ea Peymangeha Viyan Amara hate vekirin. 82 mamoste \u00fb bi dehan karmend \u00e7avd\u00eariya peymangeh\u00ea dikirin. Beriya ku dewleta Tirk a dagirker bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea dagir bike, 500 xwendekar li peymangeh\u00ea dixwendin. Ew b\u00fb destp\u00eaka p\u00eavajoya perwerdey\u00ea ya n\u00fb ku di tevah\u00ee qad\u00ean perwerdey\u00ea de mamoste \u00fb kes\u00ean pispor werin gihandin.<\/p>\n<p><strong>REW\u015eA ZIMAN\u00ca KURD\u00ce PI\u015eT\u00ce DAGIRKIRIN\u00ca HAT GUHERTIN<\/strong><\/p>\n<p>L\u00ea pi\u015ft\u00ee ku Efr\u00een ji aliy\u00ea dewleta Tirk \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea ve hate dagirkirin,veguher\u00ee cihek\u00ee ku l\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee t\u00ea qedexekirin. Niha zarok\u00ean Efr\u00een\u00ea ji ziman\u00ea xwe ya resen b\u00ea par mane. Her wiha Kom\u00eeteya Navend\u00ee ya Partiya Demokrata Kurd li S\u00fbriy\u00ea biryara Hik\u00fbmeta S\u00fbriy\u00ea ya qedexekirina xwendina ziman\u00ea Kurd\u00ee li Efr\u00een\u00ea \u00fb dever\u00ean din \u00ean Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea \u015fermezar kir.<\/p>\n<p><strong>QEDEXEKIRINA ZIMAN BINP\u00caKIRINA MAF\u00caN \u00c7AND\u00ce \u00db NETEWEY\u00ce YE<\/strong><\/p>\n<p>Kom\u00eetey\u00ea tekez kir ku qedexekirina xwendina Kurd\u00ee li Efr\u00een\u00ea binp\u00eakirina maf\u00ean \u00e7and\u00ee \u00fb netewey\u00ee ye. Li aliyek\u00ee din j\u00ee \u015f\u00ean\u00ee, mamoste \u00fb xwendekar\u00ean li her\u00eama Efr\u00een\u00ea ya Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea dixwazin xwendina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee vegere dibistanan \u00fb mamostey\u00ean Kurd\u00ee vegerin ser kar\u00ean xwe. Li gor\u00ee saz\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ean mirov\u00ee, maf\u00ea her kes\u00ee heye ku bi ziman\u00ea xwe ya resen perwerde bib\u00eene. T\u00eako\u015f\u00eena ji bo ziman bi sala ye gel\u00ea kurd li \u00e7ar aliy\u00ean Kurdistan\u00ea dikin, bi hezaran berd\u00eal hatin day\u00een. L\u00ea em ji b\u00eer nekin ku li aliyek\u00ee din ewqas zimanzan\u00ean Kurd li ser xaka Kurdistan\u00ea xwe dikin qurban\u00ea ziman\u00ea xwe \u00fb xebat\u00ean p\u00eeroz didin me\u015fandin. Di nava v\u00ea rew\u015f\u00ea de p\u00eaw\u00eeste gel\u00ea kurd serxweb\u00fbn \u00fb yektiya xwe xurt bikin, da ku ziman\u00ea xwe nasname xwe bipar\u00eazin. Wek\u00ee ku p\u00ea\u015f\u00ee \u00fb mezin\u00ean ziman\u00ea kurd\u00ee celadet, C\u00eegerxw\u00een \u00fb bi dehan siyasetmadar \u00fb w\u00eajevan\u00ean me gotine serxweb\u00fbna Kurdistan\u00ea bi ziman p\u00eakane. Div\u00ea ev banga \u00fb daxwaz\u00ean wan bi cih b\u00ean. Li hember v\u00ea rew\u015f\u00ea \u00fb pol\u00eetikey\u00ean qirlj div\u00ea asta ziman\u00ea Kurd\u00ee h\u00een were p\u00ea\u015fxistin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Role Mihemed Li Efr\u00een\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee ji perwerdey\u00ea hat rakirin \u00fb \u00eesal bi dehan zarok\u00ean Efr\u00een\u00ea ji ziman\u00ea xwe y\u00ea day\u00eek\u00ea b\u00ea par mane. Li hember qedexekirina ziman\u00ea day\u00eek\u00ea xelk\u00ean Efr\u00een\u00ea \u00fb mamostey\u00ean dibistanan daxwaza vegerandina ziman\u00ea Kurd\u00ee kirin. Li aliy\u00ea din j\u00ee gelek bertek\u00ean mamoste \u00fb partiyan ji bo rawestandina ziman\u00ea Kurd\u00ee derketin p\u00ea\u015f. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226214,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-229785","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229785","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229785"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":229786,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229785\/revisions\/229786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}