{"id":229381,"date":"2025-11-01T12:09:52","date_gmt":"2025-11-01T10:09:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=229381"},"modified":"2025-11-01T12:09:52","modified_gmt":"2025-11-01T10:09:52","slug":"zimane-capemeniya-dewlete-ne-zimane-demokrasiye-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=229381","title":{"rendered":"\u2018Ziman\u00ea \u00e7apemeniya Dewlet\u00ea \u00a0ne ziman\u00ea demokrasiy\u00ea ye\u2019"},"content":{"rendered":"<p><strong>Amara Baran<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rojnamevan Zeynep Durgut destn\u00ee\u015fan kir ku di sedsala 21&#8217;em\u00een de \u00e7apemen\u00ee weke h\u00eaza c\u00eehan\u00ee ya yekem t\u00ea p\u00eanasekirin, ji ber w\u00ea di guhertin \u00fb veguhertina civak, gel \u00fb netewan de roleke esas\u00ee \u00fb d\u00eerok\u00ee dil\u00eeze. Herwiha Zeynep Durgun diyar kir ku di p\u00eakan\u00eena armanca p\u00eavajoya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek de, \u00e7apemen\u00ee roleke mezin dil\u00eeze \u00fb di p\u00eakan\u00eena demokrasiy\u00ea de j\u00ee xwed\u00ee ciheke gir\u00eeng e<\/strong><\/p>\n<p>Di derbar\u00ean kiryar\u00ean dewleta Tirk y\u00ean li ser Rojnamevanan Di van sal\u00ean dawiy\u00ea de, li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea, rew\u015fa \u00e7apemeniy\u00ea azad bi awayek\u00ee a\u015fkere n\u00ee\u015fan dide ku maf\u00ea ragihandin\u00ea h\u00een j\u00ee di bin xeterey\u00ea de ye.\u00a0 Rojnamevan Zeynep Durgut bersiva pirs\u00ea Rojnameya me da \u00fb hevpeyv\u00een wiha ye.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ji liy\u00ea dewleta Tirk ve\u00a0 binp\u00eakirin\u00ean li ser rojnamevanan her roj z\u00eade dibin, h\u00fbn v\u00ea yek\u00ea \u00e7awa dinirx\u00eenin?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-229384 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/WhatsApp-Gorsel-2025-10-27-saat-10.49.27_a23c55c2-300x170.jpg\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"159\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/WhatsApp-Gorsel-2025-10-27-saat-10.49.27_a23c55c2-300x170.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/WhatsApp-Gorsel-2025-10-27-saat-10.49.27_a23c55c2.jpg 690w\" sizes=\"auto, (max-width: 281px) 100vw, 281px\" \/><\/p>\n<p>Ji sal\u00ean 90&#8217;an vir bi taybet\u00ee j\u00ee \u00eari\u015f\u00ean li ser \u00e7apemeniya azad her tim heb\u00fbn. Ev \u00eari\u015f tu car\u00ee k\u00eam neb\u00fbn. Di van sal\u00ean dawiy\u00ea de, li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea, rew\u015fa \u00e7apemeniy\u00ea azad bi awayek\u00ee a\u015fkere n\u00ee\u015fan dide ku maf\u00ea ragihandin\u00ea h\u00een j\u00ee di bin xeterey\u00ea de ye.\u00a0 Rojnamevan \u00fb medyay\u00ean serbixwe, bi taybet\u00ee y\u00ean ku derbar\u00ea binp\u00eakirina maf\u00ean mirovan j\u00ee li ser\u00a0 mijar\u00ean siyas\u00ee dixebitin, gelek caran bi r\u00eabaz\u00ean c\u00fbda rast\u00ee \u00eari\u015fan t\u00ean. Rojnameger ne ten\u00ea rast\u00ee \u00eari\u015f\u00ean dewlet\u00ea y\u00ea girtin \u00fb sans\u00fbr\u00ea t\u00ean, di heman dem\u00ea de bi gef\u00ean mirin\u00ea re j\u00ee r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin. Li bakur kontrola siyas\u00ee ya li ser medyay\u00ea pir z\u00eade ye.\u00a0 Qan\u00fbn \u00fb pergal\u00ean dadgeh\u00ee y\u00ea ku div\u00ea parastina azadiya ragihandin\u00ea bikin, berovaj\u00ee v\u00ea dikin. Rojnameger\u00ean ku heq\u00eeqet\u00ea diniv\u00eesin \u00fb bi raya gi\u015ft\u00ee re parve dikin t\u00ean cezakirin \u00fb der bar\u00ea wan de l\u00eapirs\u00een \u00fb doz t\u00ean vekirin. Helbet ev rew\u015f bandoreke ney\u00een\u00ee li ser civak\u00ea j\u00ee dike. Dema ku n\u00fb\u00e7e \u00fb agah\u00ee di bin kontrola h\u00eaz\u00ean siyas\u00ee \u00fb desthilatdariy\u00ea\u00a0 de dim\u00eene civak j\u00ee ji rastiy\u00ea d\u00fbr dikeve \u00fb bi v\u00ee away\u00ee maf\u00ea civak\u00ea y\u00ea rast\u00ee h\u00eenb\u00fbn \u00fb agahdarb\u00fbn\u00ea t\u00ea binp\u00eakirin. \u00cari\u015f\u00ean li dij\u00ee \u00e7apemeniy\u00ea\u00a0 ne ten\u00ea binp\u00eakirina maf\u00ea rojnamegeriy\u00ea ye. Dema ku \u00e7apemen\u00ee nekar\u00ee bi awayek azad n\u00fb\u00e7e biki\u015f\u00eene \u00fb raya gi\u015ft\u00ee re parve bike civak ji rastiy\u00ea b\u00eapar dim\u00eene. \u015ea\u015fit\u00ee \u00e7i be w\u00ea dizane \u00fb bi w\u00ea \u015fa\u015fitiy\u00ea re p\u00ea\u015feroj\u00ea saz dike. Di hi\u015f de teslimiyet \u00e7\u00eadibe Yek ji armanc\u00ean van \u00eari\u015fan j\u00ee ew e ku civak di taritiya ku t\u00ea de difetise rastiy\u00ea nebine. Ji ber w\u00ea heta ku heq\u00eeqet ragihandin azad nebe nep\u00eakane ye ku em qala civakeke demokratik j\u00ee bikin. Desthilatdariya hey\u00ee dixwaze ku bi riya \u00e7apemeniy\u00ea civak\u00ea b\u00eadeng bike. \u00c7imk\u00ee dizane ku y\u00ea ku civak\u00ea t\u00eaxe l\u00eev \u00fb tevger\u00ea \u00e7apemeniye. Ji ber w\u00ea bi doz vekirin\u00ea, bi gef xwarin\u00ea, bi girtin \u00fb bin\u00e7avkirinan hem dixwazin n\u00fb\u00e7ey\u00ean ku t\u00ean parvekirin \u00eelegal\u00eeze bikin \u00fb hem j\u00ee w\u00ea t\u00eakiliya civak\u00ea \u00fb baweriya civak\u00ea ya bi taybet\u00ee j\u00ee li dij\u00ee \u00e7apemeniya azad bi\u015fk\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>-Ev yek w\u00ea \u00e7awa bandor\u00ea li ser p\u00eavajoya a\u015ft\u00ee \u00fb civaka demokrat\u00eek bike?<\/strong><\/p>\n<p>Di sedsala 21&#8217;em\u00een de \u00e7apemen\u00ee weke h\u00eaza c\u00eehan\u00ee ya yekem t\u00ea p\u00eanasekirin. Ji ber w\u00ea di guhertin \u00fb veguhertina civakan, gelan \u00fb netewan de roleke esas\u00ee \u00fb d\u00eerok\u00ee dil\u00eeze.Di p\u00eakan\u00eena armanca p\u00eavajoya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek a ku ji h\u00eala R\u00eaber Apo ve hatiye destp\u00eakirin de, \u00e7apemen\u00ee roleke mezin dil\u00eeze \u00fb bi cihkirina demokrasiy\u00ea de j\u00ee xwed\u00ee ciheke gir\u00eenge. \u00c7apemen\u00ee \u00e7i biniv\u00eese \u00fb \u00e7awa ragih\u00eene civak ji w\u00ea bawer dike. Dema ku em li \u00e7apemiya aligir dinerin em dibinin ku w\u00ee ziman\u00ea xwe y\u00ea teror\u00ee didom\u00eene, hi\u015f\u00ea civak\u00ea \u015fol\u00ee dike. Ew bi v\u00ee ziman\u00ea xwe civak\u00ea ji hev veqet\u00eene. \u00db di nav civak\u00ea de koman diafir\u00eene ku hem y\u00ean pi\u015ftgir\u00eeya a\u015ft\u00ee \u00fb hem j\u00ee \u015fer dikin \u00e7\u00ea dike. Ev p\u00eavajoye hatiye destp\u00eakirin heta niha di ziman\u00ea \u00e7apemeniya aligir de guhertin \u00e7\u00eaneb\u00fb ye. Ji h\u00eala desthilatdariy\u00ea ve j\u00ee ti mudexele nay\u00ean kirin. Berovaj\u00ee w\u00ea \u00e7apemeniya azad yan j\u00ee hin rojnameger serbixwe y\u00ea ku pi\u015ftgiriy\u00ea didin v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea rast\u00ee \u00eari\u015fan t\u00ean. Ji ber w\u00ea heke ku armanca dewlet\u00ea ya sereke \u00fb ya esas\u00ee bi rast\u00ee j\u00ee &#8220;a\u015fit\u00ee&#8221; ya bi gelan re be div\u00ea ku destp\u00eak\u00ea v\u00ee ziman\u00ea ku civak\u00ea jehr\u00ee dike biguher\u00eene. Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de dilsoziya dewlet\u00ea ziman\u00ea \u00e7apemeniy\u00ea ye. Bila dewlet destp\u00eak\u00ea ziman\u00ea \u00e7apemeniya xwe sererast bike. Ev ziman ne ziman\u00ea a\u015fitiy\u00ea ye, ev ziman ne ziman\u00ea demokrasiy\u00ea ye \u00fb ev ziman ne ziman\u00ea avakirina jiyaneke n\u00fb ya wekheve. Ev ziman ji hev d\u00fbr dixe, ev \u00eari\u015f\u00ean li ser \u00e7apemeniya azad a astengkirin \u00fb xetimandina v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ber\u00ee her ti\u015ft\u00ee, div\u00ea zimanek\u00ee \u00e7apemeniy\u00ea y\u00ea demokrat\u00eek were afirandin. Ev p\u00eavajoye encax bi v\u00ee ziman\u00ee dikare biserbikeve. Heke ku h\u00fbn ziman\u00ea ku x\u00eezmet\u00ea ji v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea re dike b\u00eadeng bikin \u00fb y\u00ea ku p\u00eavajoy\u00ea jehr\u00ee dikin j\u00ee azad bih\u00ealin nep\u00eakane ye ku civak demokratik bibe \u00fb a\u015fitiyeke mayinde j\u00ee p\u00eak were.<\/p>\n<p><strong>-Di v\u00ea P\u00eavajoy\u00ea de armanca dewleta Tirk \u00e7iye ku van kiryaran li ser Rojnamevanan dike <\/strong><strong>? <\/strong><\/p>\n<p>Bi b\u00eadengkirin \u00fb \u00eelegal\u00eezekirina \u00e7apemeniya azad, dewlet dixwaze civak\u00ea bixe di bin kontrola xwe de. Dixwaze civak\u00ea qanih\u00ee gotin\u00ean xwe bike. Hewl dide xwe wek\u00ee qehreman\u00ea p\u00eavajoy\u00ea n\u00ee\u015fan bide. Hewl dide civak\u00ea qanih bike ku w\u00ea &#8220;Tirkiyeyek b\u00ea teror&#8221; ava kiriye. Bi teror\u00eezekirina Kurdan, v\u00ea yek\u00ea wek\u00ee destkeftiya xwe p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee raya gi\u015ft\u00ee dike.\u00db v\u00ea yek\u00ea bi \u00ear\u00ee\u015fkirina ser \u00e7apemeniya azad dike.Dewleta tirk hewl dide ku t\u00eagih\u00ee\u015ftina civak\u00ea biguher\u00eene. Dema ku mirov bala xwe did\u00ea her tim di ragihandin\u00ean xwe de p\u00eavajo weke ku wan daye destp\u00eakirin \u00fb weke ku tevgera kurd n\u00ea\u00e7ar maye didin n\u00ee\u015fandin. Heta ku di p\u00eangava d\u00eerok\u00ee ya PKK&#8217;\u00ea j\u00ee weke teslimiyet didin. Hewl didin ku civak j\u00ee bi v\u00ea yek\u00ea bawer bike. Desthilatdariya AKP&#8217;\u00ea kirin\u00ean xwe y\u00ean 23 salan d\u00ea nikaribe bi v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea bide jib\u00eerkirin. Gel dizane baweriya xwe bi k\u00ea b\u00eene. Ev hem\u00fb \u00ear\u00ee\u015f \u00fb hewldan\u00ean b\u00eadengkirina wan n\u00ee\u015fan didin ku gel \u00ead\u00ee baweriya xwe bi wan nayne, bi \u00e7apemeniya wan a aligir nay\u00eene. Niha, AKP siyaseteke hevsengiy\u00ea dime\u015f\u00eene. L\u00ea gel baweriya xwe bi R\u00eaber Apo t\u00eene \u00fb bi bawerin ku ev p\u00eavajo bi hewledayin\u00ean w\u00ee, keda w\u00ee \u00fb nex\u015feraya w\u00ee ya n\u00fb d\u00ea bi serbikeve.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>H\u00fbn wek rojnemevan we \u00e7i gavan av\u00eatiye, ji bo ku ev kiryar b\u00ean rawestandin\u00a0 Erka ku dikeve ser mil\u00ea Rojnamevanan \u00e7iye?<\/strong><\/p>\n<p>Heta niha, der heq\u00ea me de bi dehan l\u00eapirs\u00een, doz hatin vekirin \u00fb em gelek caran hatine bin\u00e7avkirin \u00fb gef li me hatiye xwarin. L\u00eabel\u00ea, di niv\u00eesandina rastiy\u00ea de \u00fb ragihandina heq\u00eeqet\u00ea de me tu caran gav pa\u015fve neav\u00eat. Ji ber ku em dizanin r\u00eaya avakirina civakeke a\u015fit\u00ee \u00fb demokrat\u00eek niv\u00eesandina rastiy\u00ea ye.Em rojnamegeriya a\u015ftiy\u00ea dikin. Her ku \u00ear\u00ee\u015f z\u00eade dibin, em b\u00eatir bawer dikin ku em rast in \u00fb di rast\u00ee niv\u00eesandin\u00ea de b\u00eatir israr dikin. Bersiva me ya ji van \u00ear\u00ee\u015fan re ew e ku em b\u00eatir n\u00fb\u00e7eyan biniv\u00eesin \u00fb b\u00eatir bixebitin.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Gelo we t\u00eakil\u00ee bi ti aliy\u00ean navnetew\u00ee y\u00ea ragihandin\u00ea re kiriye, \u00fb bersiva wan \u00e7i b\u00fb?<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u00ea, dema ku em rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015f \u00fb bin\u00e7avkirinan t\u00ean, r\u00eaxistin\u00ean rojnamevanan \u00ean navnetewey\u00ee bi me re t\u00eakil\u00ee dat\u00eenin \u00fb pi\u015ftevaniya xwe\u00a0 p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikin. L\u00ea ev t\u00ear\u00ea nake. Ji bo v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea pi\u015ftevan\u00ee ten\u00ea t\u00ear\u00ea nake. B\u00eay\u00ee ku em xwed\u00ee k\u00eejan b\u00eerdoziy\u00ea bin div\u00ea em rojnamegeriya rast\u00een bipar\u00eazin \u00fb ji bo w\u00ea j\u00ee tebiko\u015fin. Ji bo v\u00ea yek\u00ea j\u00ee div\u00ea ku\u00a0 em h\u00een b\u00eatir bibin tifaq\u00a0 \u00fb v\u00ea yekitiy\u00ea li cih \u00fb dever\u00ean c\u00fbrbec\u00fbr bi dengek\u00ee bilind b\u00eenin ziman.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amara Baran Rojnamevan Zeynep Durgut destn\u00ee\u015fan kir ku di sedsala 21&#8217;em\u00een de \u00e7apemen\u00ee weke h\u00eaza c\u00eehan\u00ee ya yekem t\u00ea p\u00eanasekirin, ji ber w\u00ea di guhertin \u00fb veguhertina civak, gel \u00fb netewan de roleke esas\u00ee \u00fb d\u00eerok\u00ee dil\u00eeze. Herwiha Zeynep Durgun diyar kir ku di p\u00eakan\u00eena armanca p\u00eavajoya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek de, \u00e7apemen\u00ee roleke mezin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":229383,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-229381","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229381"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229381\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":229385,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229381\/revisions\/229385"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/229383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}