{"id":229104,"date":"2025-10-25T12:33:43","date_gmt":"2025-10-25T10:33:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=229104"},"modified":"2025-10-25T12:33:43","modified_gmt":"2025-10-25T10:33:43","slug":"avabuna-tevgera-siyasi-ya-kurdi-li-rojavaye-kurdistane-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=229104","title":{"rendered":"Avab\u00fbna tevgera siyas\u00ee ya Kurd\u00ee li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea\u2026. (1)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tevgera Kurd\u00ee ya siyas\u00ee li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea di bingeha xwe de ji rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurd hat avakirin, bi nave Xoyb\u00fbn Komeleyek ava b\u00fb, ji hi\u015fmendiya netew\u00ee \u00fb siyas\u00ee re b\u00fb bingeh da ku yekem partiya Kurd\u00ee di sala 1957\u2019an de were damezirandin \u00fb b\u00ea par\u00e7ekirin, tevgera siyas\u00ee ranewestiya, l\u00ea pi\u015ftre bel\u00ea gelek part\u00ee hatin avakirin. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Komeleya Xoyb\u00fbn biingeha tevgera siyas\u00ee, rew\u015fenb\u00eer\u00ee, \u00e7apemen\u00ee ya Kurd\u00ee ava kir<\/strong><\/p>\n<p>Tevgera Kurd\u00ee ya li Qami\u015flo \u00fb Lunan\u00ea di sala 1927\u2019an de dest p\u00ea kir dema ku Komeleya Xoyb\u00fbn li Lubnan\u00ea avab\u00fb.Komeleya Xoyb\u00fbn komleyek rew\u015fenb\u00eer\u00ee ya netew\u00ee b\u00fb, li ser dest\u00ea Celadet Bedirxan, Qedr\u00ee Can, Ap\u00ea Osman Sebr\u00ee, Haco Axa \u00fb hwd\u2026 hat avakiri. Herwiha xebata w\u00ea li Beyr\u00fbt, \u015eam \u00fb Qami\u015flo dihat me\u015fandin. Da ku hi\u015fmendiya netew\u00ee \u00fb \u015fore\u015f li dij\u00ee dagirker\u00ean Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea li p\u00ea\u015f bikeve, ev komele pi\u015ft\u00ee t\u00eakbirina \u015fore\u015fa \u015e\u00eax Se\u00eed\u00ea P\u00eeran \u00fb \u00eemzekirina Peymana Sayks-Pikot hat avakirin. L\u00ea pi\u015ft\u00ee zext\u00ean ku li ser komley\u00ea hatin kirin \u00fb k\u00eamderfet\u00ean abor\u00ee, di sala 1945\u2019an de xebata w\u00ea rawestiya. L\u00ea Komeleya Xoyb\u00fbn b\u00fb xwed\u00ee muhreke d\u00eerok di avab\u00fbna tevgera Kurd\u00ee ya siyas\u00ee li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea, ji encama xebata w\u00ea j\u00ee \u015fore\u015feke siyas\u00ee, rew\u015fenb\u00eer\u00ee \u00fb \u00e7apemeniy\u00ea bi avab\u00fbna kovara Hewar\u00ea \u00fb avab\u00fbna yekem partiya Kurd\u00ee p\u00eak hat.<\/p>\n<p><strong>Destp\u00eaka tevgera siyas\u00ee \u00fb avab\u00fbna yekm partiya Kurd\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Yekem partiya Kurd\u00ee ya ku li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ava b\u00fb, di sala 1957\u2019an de b\u00fb, dema ku Osman Sebr\u00ee, Ebdilhem\u00eed Hec\u00ee Derw\u00ee\u015f, Re\u015f\u00eed Hemo, Hemza Mele Niw\u00earan, Mihemed El\u00ee Xoca \u00fb hwd\u2026 ji siyasetmedar\u00ean Kurd partiyek bi nav\u00ea Partiya Demokrata Kurdistan-S\u00fbriya(Part\u00ee) ava kirin. Civ\u00eena avakirin\u00ea j\u00ee di 14\u2019\u00ea P\u00fb\u015fbera 1957\u2019an de bi pi\u015ftgiriya Mam Celal Teleban\u00ee hat lidarxistin. Pi\u015ft\u00ee avab\u00fbna partiy\u00ea \u00fb r\u00eaxistinkirina w\u00ea li Rojava, damezir\u00eener\u00ean w\u00ea, xwestin siyasetmedar\u00ea Kurd N\u00fbred\u00een Zaza serk\u00ea\u015fiya PDKS(Part\u00ee) bike. N\u00fbred\u00een Zaza demek xwest \u00fb merc li PDKS\u2019\u00ea kir da ku bi axa \u00fb beg\u00ean Rojava re yek\u00eetiyek\u00ea ava bike \u00fb j\u00ea re bibin pi\u015ftgir. Pi\u015ft\u00ee salek\u00ea er\u00ea kir da ku bibe serok\u00ea PDKS\u2019\u00ea(Part\u00ee) \u00fb Ap\u00ea Osman Sebr\u00ee j\u00ee b\u00fb serkret\u00ear\u00ea w\u00ea. Lewma bi armanca rizgarkirin \u00fb yekb\u00fby\u00eena xaka Kurdistan\u00ea, hem j\u00ee li dij\u00ee dagirkirin \u00fb pa\u015fver\u00fbtiy\u00ea, herwiha t\u00eako\u015f\u00eena ji bo demokratiy\u00ea xebat dan me\u015fandin. Xebata wan j\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya xwegihandina maf\u00ea netew\u00ee, ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee daxwaza bidestxistina maf\u00ea jinan, xwendina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee, avakirina dibistan saz\u00ee komeley\u00ean rew\u015fenb\u00eer\u00ee \u00fb civak\u00ee y\u00ean Kurd\u00ee, hat kirin. Di 12\u2019\u00ea Tebaxa sala 1960\u2019\u00ee de desthilata S\u00fbriy\u00ea ya w\u00ea dem\u00ea piraniya damezir\u00eener\u00ean PDKS\u2019\u00ea(Part\u00ee) desteserkirin \u00fb \u00ee\u015fkencekirin. Osman Sebr\u00ee, Re\u015f\u00eed Hemo, N\u00fbred\u00een Zaza, Mihemed Mele Ehmed ji wan kes\u00ean ku hatin desteserkirin. Di zindan\u00ea de \u00e7\u00eeroka par\u00e7eb\u00fbn\u00ea \u00fb ner\u00een\u00ean cuda derketin, bi taybet di navbera Osman Sebr\u00ee \u00fb N\u00fbred\u00een Zaza de. Dijber\u00ee \u00fb par\u00e7eb\u00fbn ji ber bername \u00fb armanc\u00ean partiy\u00ea de b\u00fb. Wek\u00ee t\u00ea zan\u00een r\u00eaj\u00eema S\u00fbriy\u00ea zext li ser wan dan me\u015fandin, da ku armanc\u00ean v\u00ea partiy\u00ea \u00fb xebata w\u00ea nas bike. Li aliyek\u00ee N\u00fbred\u00een Zaza dixwest armanc\u00ean partiy\u00ea ve\u015f\u00eare \u00fb bi r\u00eabazek\u00ee xwe ji p\u00ea\u015fengtiya partiy\u00ea \u00fb daxwaz\u00ean netew\u00ee y\u00ean Kurd\u00ee bide pa\u015f. L\u00ea Osman Sebr\u00ee armanc\u00ea partiy\u00ea \u00fb daxwaz\u00ean netewa Kurd dan p\u00ea\u015fiya her ti\u015ft\u00ee. Lewma du ner\u00een derketin hol\u00ea, pa\u015f\u00ea ev n\u00ear\u00een b\u00fbn pirsgir\u00eak di navbera her du aliyan, b\u00ea guman hewldan\u00ean r\u00eaj\u00eema S\u00fbriy\u00ea ji bo par\u00e7ekirin\u00ea j\u00ee di war\u00ea cudakirina ner\u00een\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kud\u00ee de heb\u00fbn, l\u00ea faktora ku b\u00fb sedema cudab\u00fbna ner\u00eena siyas\u00ee\u00a0 ya S\u00fbriy\u00ea j\u00ee, cudab\u00fbna partiy\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Yekem partiya Kurd\u00ee \u00fb par\u00e7eb\u00fbna w\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1965\u2019an de par\u00e7eb\u00fbn di PDKS(Part\u00ee) de \u00e7\u00eab\u00fb, aliyek j\u00ea bi serk\u00ea\u015fiya Osman Sebr\u00ee bi raman\u00ea \u00e7epgiriy\u00ea \u00fb aliy\u00ea din bi serdariya N\u00fbred\u00een Zaza bi par\u00e7ey\u00ea rastgiriy\u00ea. Par\u00e7eb\u00fbn ji ber berjewendiy\u00ean takekes\u00ee cuda hat encamdan, ji ber PDK a Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea b\u00fb du par\u00e7e, bandora v\u00ea par\u00e7eb\u00fbn\u00ea li PDKS(Part\u00ee) kir. Ruxm\u00ee par\u00e7eb\u00fbn heb\u00fb di navbera her du aliyan de, l\u00ea diyalog \u00fb lihevkirinek di gelek waran de ji bo mijar\u00ean netew\u00ee dihat domandin. Ev yek j\u00ee heta sala 1970\u2019\u00ea p\u00eak hat, w\u00ea dem\u00ea her du al\u00ee li gel hin kesayet\u00ean serbixwe hatin vexwendin bo Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea. Li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb kongreya ni\u015ft\u00eeman\u00ee ya ku li Ba\u015f\u00fbr li dark et, hewldaneke ni\u015ft\u00eeman\u00ee b\u00fb ji bo yekb\u00fbna her du aliy\u00ean PDKS(Part\u00ee) b\u00fb. Her du al\u00ee bi rengek\u00ee ji reng\u00ean yekb\u00fbn\u00ea n\u00eaz\u00ee hev b\u00fbn \u00fb siyasetmedar\u00ea Kurd Deham M\u00eero b\u00fb sekret\u00ear\u00ea partiy\u00ea. Ev yekb\u00fbn ten\u00ea salek\u00ea dewam kir pi\u015ftre b\u00fbn s\u00ea part\u00ee, ya \u00e7ep bi serokatiya Osman Sebr\u00ee, ya rast bi serokatiya N\u00fbred\u00een Zaza \u00fb ya din weke partiyeke b\u00eaal\u00ee bi serokatiya Deham M\u00eero ava b\u00fb. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea di sala 1975\u2019an de par\u00e7eb\u00fbn kete partiya \u00e7ep \u00fb partiya serek ya ku hat yekkirin pi\u015ft\u00ee gongrey\u00ea ni\u015ft\u00eeman\u00ee, da ku hejmara partiyan bibe 5 partiy\u00ean Kurd\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Di navbera sal\u00ean 80 heya 90<\/strong><strong>\u2019\u00ee de tevgera siyas\u00ee ya Kurd\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di nava avakirin \u00fb par\u00e7eb\u00fbna partiy\u00ean Kurd\u00ee de, Tevgera Rizgariya Kurdistan\u00ea gav\u00ean xwe y\u00ean destp\u00eak\u00ea dav\u00eatin Rojava. Bi taybet dema ku R\u00eaber\u00ea gel\u00ea Kurd Abdullah Ocalan di sala 1979\u2019an de derbas\u00ee Koban\u00ea b\u00fb, pi\u015ft\u00ee w\u00ea tevgerke siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee ji bo doza Kurd\u00ee li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea da sazkirin b\u00eay\u00ee ku partiyek\u00ea ava bike. Ji destp\u00eaka derbasb\u00fbna R\u00eaber Apo heya dawiya sal\u00ean 1990\u2019\u00ee j\u00ee xebata Siyas\u00ee li Rojava \u00fb S\u00fbriy\u00ea bi rengek\u00ee ve\u015fart\u00ee dihat kirin.<\/p>\n<p>Di sala 1981\u2019\u00ea ji par\u00e7eb\u00fbn\u00ean PDKS (Part\u00ee) par\u00e7eb\u00fbneke din \u00e7\u00eab\u00fb, Mihiyed\u00een \u015e\u00eax Al\u00ee partiyek bi nave Partiya Karker\u00ean Demokrat a Kurd\u00ee li S\u00fbriy\u00ea ava b\u00fb. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea partiyeke din ji \u015fax\u00ea PDKS\u2019\u00ea bi nav\u00ea Part\u00ee ji h\u00eala Isma\u00eel Umer ve di sala 1988\u2019an de ava b\u00fb. Di heman dem\u00ea de sala 1998\u2019an ji PDKS\u2019\u00ea (Part\u00ee) du pask \u00e7\u00eab\u00fbn, yek bi serokatiya Neserd\u00een Ibrah\u00eem ya din bi serokatiya Nez\u00eer Mustefa. Di heman sal\u00ea de Ebdilrehman Al\u00fbc\u00ee Part\u00ee D\u00eemukurat\u00ee Kurd\u00ee ya S\u00fbriya da avakirin. Di sala 1982\u2019an de partiyeke bi nav\u00ea Pariya Demokrat a P\u00ea\u015fver\u00fb ya Kurd li S\u00fbriy\u00ea ji h\u00eala Ebdilhem\u00eed Hec\u00ee Derw\u00ee\u015f ve hate damezirandin \u00fb ew j\u00ee 3 caran hate pa\u00e7ekirin. Partiya \u00c7ep a Kurd li S\u00fbriy\u00ea j\u00ee baskeke ji PDKS\u2019\u00ea(Part\u00ee) ye di sala 1965\u2019an de hatiye avakrin, di destp\u00eaka sal\u00ean 80\u2019\u00ee de Partiya Karker\u00ean Kurd li S\u00fbriy\u00ea bi du aliyan bi serk\u00ea\u015fiya Sebxetullah H\u00eazan\u00ee hat dameziranin, di sala 1990\u2019\u00ee de aliyek j\u00ea bi serokatiya Mihemed\u00ea M\u00fbs\u00ea \u00fb aliyek j\u00ea bi serk\u00ea\u015fiya X\u00eared\u00een Murad hat damezirandin. Pi\u015ftre Partiya Karker\u00ean Kurd li S\u00fbriy\u00ea di sal\u00ean 90\u2019\u00ee de tevl\u00ee partiya Yek\u00eet\u00ee b\u00fb. Partiya Yek\u00eetiya Gel a Kurd li S\u00fbriy\u00ea di 1980\u2019\u00ee de bi riya Fi\u00fbad El\u00eeko, Hesen Salih, Seided\u00een Mele \u00fb Ebdilbaq\u00ee Y\u00fbsif hat damezirandin, herwiha di sala 1990\u2019\u00ee de, van kesayetan part\u00ee fesix kirin \u00fb bi heman nav\u00ee partiyeke din \u00e7\u00eakirin \u00fb pi\u015ft\u00ee w\u00ea, ev part\u00ee tevl\u00ee Partiya Yek\u00eet\u00ee ya Demokrat\u00ee ya Kurd\u00ee kirin. Di sala 1981\u2019\u00ea de Partiya Karker\u00ean Demokrat ya Kurd li S\u00fbriy\u00ea hat avakirin, ew tevl\u00ee \u015fax\u00ea Part\u00ee y\u00ea Isma\u00eel Umer b\u00fb da ku Partiya Demokrata Kurdiya Yekb\u00fby\u00ee ava bikin. \u00a0Di sala 1993\u2019an de j\u00ee Partiya Yek\u00eetiya Demokrat ya Kurd li\u00a0 S\u00fbriya(Yek\u00eet\u00ee) hat avakirin, ew\u00a0 ji yekb\u00fbna Partiya Karker\u00ean Demokrat\u00eek, \u015fax\u00ea Part\u00ee ya Isma\u00eel Umer, Partiya Yek\u00eetiya Gel a Kurd, Partiya Karker\u00ean Kurd \u00fb kokek ji partiy\u00ean ku ji Partiya \u00c7ep ya Kurd par\u00e7e b\u00fbb\u00fbn hat damezrandin.Ev part\u00ee j\u00ee du caran di slal\u00ean 1997-1998 \u00fb 2000\u2019an hate par\u00e7ekirin,\u00a0 Di heman dem\u00ea\u00a0 de di sal\u00ean p\u00ea\u015f\u00een 1990\u2019\u00ee de Partiya Kom\u00een\u00eest a Kurd li S\u00fbriy\u00ea\u00a0 hat avakirin, ew\u00a0 j\u00ee\u00a0 du caran pi\u015ft\u00ee sala 2000\u2019\u00ee par\u00e7e b\u00fb. B\u00ea guman rew\u015fa piraniya van partiyan weke xwe nema, guhertin \u00e7\u00eab\u00fb. Di heman dem\u00ea de rew\u015fa siyas\u00ee li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea kete qonaxeke din de.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Tevgera Kurd\u00ee ya siyas\u00ee li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea di bingeha xwe de ji rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurd hat avakirin, bi nave Xoyb\u00fbn Komeleyek ava b\u00fb, ji hi\u015fmendiya netew\u00ee \u00fb siyas\u00ee re b\u00fb bingeh da ku yekem partiya Kurd\u00ee di sala 1957\u2019an de were damezirandin \u00fb b\u00ea par\u00e7ekirin, tevgera siyas\u00ee ranewestiya, l\u00ea pi\u015ftre bel\u00ea gelek part\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":229105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-229104","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229104"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":229106,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229104\/revisions\/229106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/229105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}