{"id":228995,"date":"2025-10-21T12:40:24","date_gmt":"2025-10-21T10:40:24","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=228995"},"modified":"2025-10-21T12:40:24","modified_gmt":"2025-10-21T10:40:24","slug":"giringtirin-soresen-cihane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=228995","title":{"rendered":"Gir\u00eengtir\u00een \u015fore\u015f\u00ean c\u00eehan\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Esma Mistefa\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Serdem\u00ean desthilat\u00ean zordar \u00fb serdest y\u00ean ku maf\u00ea gelan \u00e7awsandine, gelek in. Li hember wan serdeman gelek ser\u00eerakirin, serhildan \u00fb \u015fore\u015f rab\u00fbn. Ev \u015fore\u015f her\u00ee z\u00eade ji aliy\u00ea faktora cotkar \u00fb bindestan ve p\u00eak hatine da ku hem\u00fb \u00e7\u00een\u00ean dewlet\u00ea k\u00eamek be j\u00ee; bi wekhev\u00ee \u00fb edalet jiyan bikin. <\/strong><\/p>\n<p>Di c\u00eehan\u00ea de di sedem\u00ean cuda cuda bi hezaran \u015fore\u015f, serhildan \u00fb raper\u00een hatin p\u00eakan\u00een. Hin ji wan \u015fore\u015fan li hember desthilatdariya dewlet\u00ea, bir\u00e7\u00eeb\u00fbn \u00fb xizant\u00ee, zordestiya iqt\u00eedar\u00ea, \u00eenkarkirina gelan \u00fb p\u00eakhateyan \u00fb hwd.. Ev \u015fore\u015f hinek ji wan serketin \u00fb hinek j\u00ee bi sedem\u00ean cuda bi bin ketin. Helbet hem\u00fb \u015fore\u015f\u00ean ku hatine rakirin, civak ber bi azad\u00ee, demokras\u00ee \u00fb tunekirina desthilatdariy\u00ea ve neherik\u00een. Di v\u00ea rapor\u00ea de me xwest gir\u00eengtir\u00een \u015fore\u015f\u00ean ku di c\u00eehan\u00ea de hatine p\u00eak an\u00een, b\u00eenin ziman.<\/p>\n<p><strong>\u015eore\u015fa \u00cengil\u00eez 1642-1651<\/strong><\/p>\n<p>\u015eore\u015fa \u00cengil\u00eez (1642\u20131651) yek ji gir\u00eengtir\u00een \u015fore\u015f\u00ean d\u00eeroka Ewropay\u00ea b\u00fb ji ber ku w\u00ea s\u00eestema hikumet\u00ea li \u00cengil\u00eestan\u00ea guherand \u00fb r\u00ea li ber demokrasiya n\u00fbjen vekir.<\/p>\n<p>Kir\u00eez dema ku Qiral Charles yek hewl da ku b\u00eay\u00ee er\u00eakirina parlamentoy\u00ea serweriya mutleq \u00fb \u00a0bac\u00ea ferz bike, dest p\u00ea kir. Ev yek hem parlamenter \u00fb hem j\u00ee gel h\u00ears kir. Her ku nakokiy\u00ean li ser desthilatdar\u00ee \u00fb ol\u00ea z\u00eade dib\u00fbn. Ev b\u00fb sedem ku di sala 1642\u2019an de di navbera al\u00eegir\u00ean qiral, ku wek\u00ee &#8220;Pad\u00ee\u015fah&#8221; dihatin nas\u00een, \u00fb parlamenter\u00ean bi serokatiya Oliver Cromwell de \u015fer\u00ea navxwey\u00ee dest p\u00ea kir.<\/p>\n<p>\u015eer bi salan berdewam kirin \u00fb bi serkeftina h\u00eaz\u00ean Parlamenter bi daw\u00ee b\u00fbn. Qiral Charles yek di sala 1649\u2019an de bi s\u00fbc\u00ea xiyanet\u00ea hate \u00eedamkirin. Ev b\u00fbyerek \u015fok b\u00fb ku r\u00ea\u00e7a d\u00eeroka Ewropay\u00ea guherand. Pi\u015ftre Komara \u00cengil\u00eez\u00ee di bin serokatiya Cromwell de hate ragihandin. Bi v\u00ea yek\u00ee re \u00cengil\u00eestan b\u00fb welat\u00ea yekem y\u00ea b\u00ea pad\u00ee\u015fah.<\/p>\n<p>L\u00ea bel\u00ea, desthilatdariya komar\u00ee z\u00eade dewam nekir. Pi\u015ft\u00ee mirina Cromwell. Di sala 1660\u2019an de monar\u015f\u00ee bi s\u00eenorkirina desthilat\u00ean pad\u00ee\u015fah hate sererastkirin. V\u00ea yek\u00ea r\u00ea li ber monar\u015fiyeke dest\u00fbr\u00ee vekir ku desthilatdariya pad\u00ee\u015fah \u00fb parlamentoy\u00ea hevseng kir.<\/p>\n<p>Bi v\u00ee away\u00ee, \u015eore\u015fa \u00cengil\u00eez\u00ee xalek wer\u00e7erx\u00ea ya gir\u00eeng ber bi demokrasiy\u00ea \u00fb azadiya gel ve tems\u00eel kir ku di \u00e7aren\u00fbsa hikumeta xwe de xwed\u00ee biryarb\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>\u015eore\u015fa Firansay\u00ea 1789-1799<\/strong><\/p>\n<p>\u015eore\u015fa Frans\u00ee ya 1789\u2019an yek ji b\u00fbyer\u00ean her\u00ee gir\u00eeng \u00ean d\u00eeroka Ewropa \u00fb c\u00eehan\u00ea ye ku xalek wer\u00e7erx\u00ea ya mezin tems\u00eel dike ku daw\u00ee li monar\u015fiya mutleq li Fransay\u00ea an\u00ee \u00fb prens\u00eeb\u00ean azad\u00ee, wekhev\u00ee \u00fb biratiy\u00ea ava kir.<\/p>\n<p><strong>Civaka Frans\u00ee ber\u00ee \u015fore\u015f\u00ea di s\u00ea \u00e7\u00eenan de hatib\u00fbn dabe\u015fkirin. <\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Tebeqeya Yekem R\u00fbhan\u00ee: Y\u00ean ku dewlemendiyeke mezin heb\u00fbn \u00fb ji bacan azad b\u00fbn.<\/li>\n<li>Tebeqeya Duyem Esilzade (nubalae): Y\u00ean ku li qesran dijiyan \u00fb ji \u00eemtiyaz\u00ean taybet s\u00fbd werdigirtin, ew j\u00ee b\u00eay\u00ee ku bac\u00ea bidin.<\/li>\n<li>Tebeqeya S\u00eayem Gel\u00ea asay\u00ee: Ku gund\u00ee, karker, bazirgan \u00fb rew\u015fenb\u00eer di nav de b\u00fbn, hem\u00fb bacan didan \u00fb tev\u00ee xizaniya xwe j\u00ee hem\u00fb bar\u00ea dewlet\u00ea hildigirtin.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Sedema \u015eore\u015f\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Piraniya d\u00eerokzanan hema b\u00eaje bi yekdeng\u00ee avahiya monar\u015fiya Frans\u00ee bi xwe wek\u00ee yek ji sedem\u00ean her\u00ee gir\u00eeng \u00ean \u015fore\u015f\u00ea dib\u00eenin. Sedem\u00ean din bi giran\u00ee abor\u00ee ne ku bir\u00e7\u00eeb\u00fbn \u00fb tuneb\u00fbna xwarin\u00ea di nav feq\u00eeran de li Fransay\u00ea belav b\u00fb \u00fb buhay\u00ean kel\u00fbpel\u00ean bingeh\u00een \u00ean wek\u00ee nan \u00fb berheman z\u00eade dib\u00fbn. Pirsgir\u00eakek din a abor\u00ee \u00eeflasa dewlet\u00ea b\u00fb ji ber l\u00ea\u00e7\u00fbna bilind a \u015fer\u00ean ber\u00ea, nemaze pi\u015ft\u00ee be\u015fdarb\u00fbna w\u00ea di \u015fer\u00ea Serxweb\u00fbna Amer\u00eek\u00ee de, b\u00fb sedema z\u00eadeb\u00fbna deyn\u00ea gi\u015ft\u00ee ku di navbera hezar \u00fb 2 hezar milyon\u00ee de b\u00fb. Herwiha gelek sedem\u00ean din y\u00ean abor\u00ee \u00fb serweriya dewletan li ser Firansey\u00ea ji ber b\u00ea h\u00eazb\u00fbn \u00fb r\u00fbxandina abor\u00ee. Lawaziya monar\u015fiy\u00ea \u00a0\u00fb t\u00eak\u00e7\u00fbna Qral Louis \u015fazdem\u00een di reform\u00ea de.<\/p>\n<p><strong>Encam\u00ean \u015fore\u015f\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Dema ku \u015fore\u015fa firansay\u00ea bidaw\u00ee b\u00fbye bi xwe re gelek guhartin\u00ean bingeh\u00een di civak \u00fb pergal\u00ea de ava kir ji wan guhartinan ev in:<\/p>\n<p>-Hilwe\u015fandina monar\u015f\u00ee \u00fb pergal\u00ean feodal \u00fb daw\u00ee li \u00eemtiyaz\u00ean esilzadeyan an\u00een.<\/p>\n<p>-Er\u00eakirina maf\u00ean mirovan \u00fb siv\u00eelan \u00fb xurtkirina prens\u00eeb\u00ean azad\u00ee \u00fb wekheviy\u00ea.<\/p>\n<p>-\u00ceslahkirina pergala siyas\u00ee \u00fb damezrandina dest\u00fbrek ku desthilatan ji hev vediqet\u00eene.<\/p>\n<p>-Ba\u015fkirina \u015fert \u00fb merc\u00ean cotkaran, day\u00eena azadiya ked \u00fb xwed\u00eetiy\u00ea ji wan re.<\/p>\n<p>-Belavb\u00fbna raman\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee li seranser\u00ea c\u00eehan\u00ea ku b\u00fb sedema \u00eelhama gel\u00ean din da ku li dij\u00ee neheq\u00ee \u00fb zordariy\u00ea rabin.<\/p>\n<p>\u015eore\u015fa Frans\u00ee ne ten\u00ea serhildanek navxwey\u00ee b\u00fb; ew jidayikb\u00fbna serdemeke n\u00fb ya azad\u00ee, edalet \u00fb hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea b\u00fb. Bi dir\u00fb\u015fmeya xwe ya sembol\u00eek (Azad\u00ee, Wekhev\u00ee, Birat\u00ee) deng\u00ea xwe li c\u00eehan\u00ea bilind kir.<\/p>\n<p><strong>\u015eore\u015fa Ha\u00eet\u00ee 1791-1804 <\/strong><\/p>\n<p>Di dawiya sedsala 18\u2019an de, yek ji mezintir\u00een \u015fore\u015f\u00ean d\u00eeroka mirovahiy\u00ea li girava Saint-Domingue ya Karay\u00eeb\u00ea ku niha wek\u00ee Ha\u00eet\u00ee t\u00ea zan\u00een, teqiya. Di w\u00ea dem\u00ea de, girav m\u00eat\u00eengera her\u00ee dewlemend a Fransay\u00ea b\u00fb, l\u00ea ew li ser xw\u00eadan \u00fb xw\u00eena bi sed hezaran koley\u00ean Afr\u00eek\u00ee y\u00ean ku li zeviy\u00ean \u015fekir \u00fb qehwey\u00ea zilm \u00fb xapandin ki\u015fandin, hatib\u00fb avakirin.<\/p>\n<p>Bi bandora ji raman\u00ean n\u00fb y\u00ean ji \u015eore\u015fa Frans\u00ee derketine hol\u00ea, wek &#8220;azad\u00ee \u00fb wekhev\u00ee&#8221;, koleyan di sala 1791\u2019an de, bi p\u00ea\u015fengiya <strong>Toussaint Louverture<\/strong> y\u00ea efsanew\u00ee, serhildan kirin \u00fb daxwaza azad\u00ee \u00fb bidaw\u00eean\u00eena koletiy\u00ea kirin. \u015eer\u00ean xw\u00een\u00ee bi salan li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean Frans\u00ee, Spanyay\u00ee \u00fb Br\u00eetan\u00ee berdewam kirin, girav di w\u00ea dem\u00ea de veguherandin qada t\u00eako\u015f\u00een\u00ea ji bo r\u00fbmet \u00fb azadiy\u00ea.<\/p>\n<p>Tev\u00ee girtina fermandar Louverture \u00fb sirg\u00fbnkirina w\u00ee bo Fransay\u00ea, heval\u00ean w\u00ee di bin serokatiya Jean-Jacques Dessalines de t\u00eako\u015f\u00een berdewam kirin. Di sala 1804\u2019an de serxweb\u00fbna wel\u00eat wek\u00ee Komara Ha\u00eet\u00eey\u00ea \u00eelan kir, \u00fb ew kir yekem neteweya re\u015fik a azad li c\u00eehan\u00ea \u00fb yekem welat\u00ea ku t\u00ea de bi temam\u00ee koledar\u00ee t\u00ea rakirin.<\/p>\n<p>\u015eore\u015fa Ha\u00eet\u00eey\u00ea di d\u00eeroka c\u00eehan\u00ea de xaleke gir\u00eeng n\u00ee\u015fan da, bingeh\u00ean m\u00eat\u00eengeriya Ewrop\u00ee hejand \u00fb gel\u00ean bindest \u00ean li Afr\u00eeqiya \u00fb Amer\u00eekaya Lat\u00een \u00eelham kir ku ji bo rizgar\u00ee \u00fb edalet\u00ea t\u00eabiko\u015fin. Bi v\u00ea \u015fore\u015f\u00ea re, Meks\u00eeka ji n\u00fb ve ji dayik b\u00fb, di t\u00eako\u015f\u00eena azad\u00ee \u00fb wekheviy\u00ea de b\u00fb m\u00eenak \u00fb di r\u00eaya guhertin\u00ea de \u00eelham da gel\u00ean din \u00ean li Amer\u00eekaya Lat\u00een.<\/p>\n<p><strong>\u015eore\u015fa Maks\u00eek 1910-1920<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1910\u2019an de, pi\u015ft\u00ee z\u00eadetir\u00ee s\u00ea dehsalan desthilatdariya d\u00eektator\u00ee ya Serok Porfirio D\u00edaz, serok\u00ea ku bi dest\u00ea hesin\u00ee welat bi r\u00ea ve dibir, h\u00earsa gel li Meks\u00eekay\u00ea derket hol\u00ea. Ev d\u00eektator gel bir\u00e7\u00ee \u00fb di nava xizaniy\u00ea de hi\u015ft. Di heman dem\u00ea de dewlemend\u00ee di dest\u00ean \u00e7end dewlemend \u00fb biyaniyan de hi\u015ftib\u00fb.<\/p>\n<p>Francisco Madero r\u00eaberiya serhildan\u00ea kir \u00fb bang li gel kir ku li dij\u00ee neheqiy\u00ea ser\u00ee hilde. Di demek kurt de r\u00eaber\u00ean populer li ba\u015f\u00fbr \u00fb bakur tevl\u00ee w\u00ee b\u00fbn \u00fb daxwaza reforma \u00e7andiniy\u00ea \u00fb maf\u00ean cotkaran kirin.<\/p>\n<p>Di deh sal\u00ean \u015fer de, Meks\u00eeka \u015fahidiya \u015fer\u00ean xw\u00een\u00ee \u00fb giran kir, l\u00ea ew bi hilwe\u015fandina rej\u00eema kevin \u00fb pejirandina Dest\u00fbra Bingeh\u00een a 1917\u2019an bi daw\u00ee b\u00fb ku maf\u00ean karker \u00fb cotkaran da \u00fb prens\u00eeb\u00ean edaleta civak\u00ee saz kir.<\/p>\n<p><strong>\u015eore\u015fa Bol\u015fev\u00eek an \u015eore\u015fa Cotmeh\u00ea- 25\u2019\u00ea Cotmeh\u00ea 1917<\/strong><\/p>\n<p>\u015eore\u015fa Cotmeh\u00ea (Octobr) \u015eore\u015fa Bol\u015fev\u00eek e ku di 25\u2019\u00ea Cotmeha 1917\u2019an de li R\u00fbsyay\u00ea p\u00eak hat \u00fb be\u015fek ji \u015eore\u015fa Mezin a R\u00fbsyay\u00ea b\u00fb. Ew ji aliy\u00ea Partiya Bol\u015fev\u00eek ve di bin serokatiya Vladimir Len\u00een de hate bir\u00eavebirin \u00fb b\u00fb sedema hilwe\u015fandina Hik\u00fbmeta Demk\u00ee ya R\u00fbsyay\u00ea ku pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Qeyseriy\u00ea di Sibata 1917\u2019an de hatib\u00fb ser serweriy\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Sedem\u00ean ku h\u00ea\u015ftiye ev \u015fore\u015f p\u00eak were: <\/strong><\/p>\n<p><strong>1- Sedem\u00ean Siyas\u00ee: <\/strong>Lawaziya Hik\u00fbmeta Demk\u00ee: Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Qeyser di Sibata 1917\u2019an de, Hik\u00fbmeta Demk\u00ee nekar\u00ee daxwaz\u00ean gel bic\u00eeh b\u00eene an j\u00ee ji \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem veki\u015fe.<\/p>\n<p>Windakirina baweriy\u00ea bi s\u00eestema kevin: neraz\u00eeb\u00fbneke berfireh li dij\u00ee desthilatdariya Qeser<\/p>\n<p>Bilindb\u00fbna Partiya Bol\u015fev\u00eek: Raman\u00ean Len\u00een \u00ean &#8220;a\u015ft\u00ee, erd \u00fb nan&#8221; belav b\u00fbn \u00fb karker \u00fb cotkar ki\u015fandin ber xwe.<\/p>\n<p><strong>2- Sedem\u00ean Abor\u00ee :<\/strong>Hilwe\u015f\u00eena aboriya R\u00fbsyay\u00ea: \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem \u00e7avkan\u00ee k\u00eam kirin \u00fb b\u00fb sedema enflasyon \u00fb k\u00eamb\u00fbna xwarin\u00ea.<\/p>\n<p>Bir\u00e7\u00eeb\u00fbn \u00fb k\u00eamb\u00fbna kel\u00fbpel\u00ean bingeh\u00een: Qutb\u00fbna dab\u00eenkirin\u00ea \u00fb bilindb\u00fbna bihayan jiyana rojane pir dijwar kiriye.<\/p>\n<p>Xizaniya z\u00eade: Piraniya gel ji cotkar\u00ean feq\u00eer b\u00fbn ku maf\u00ea wan a bidestxistina erd neb\u00fb.<\/p>\n<p><strong>3- Sedem\u00ean Civak\u00ee: <\/strong>Zehmetiy\u00ean cotkaran: Berdewamiya s\u00eestemeke n\u00eev-feodal ku erd di dest\u00ean kes\u00ean jor de kom bib\u00fb.<\/p>\n<p>Neraz\u00eeb\u00fbna karkeran: \u015eert \u00fb merc\u00ean xebat\u00ea y\u00ean neba\u015f, demjim\u00ear\u00ean xebat\u00ea y\u00ean dir\u00eaj, \u00fb neb\u00fbna mafan.<\/p>\n<p>Z\u00eadeb\u00fbna bandora sovyetan: Meclis\u00ean gel \u00ean ku n\u00fbnertiya karker, le\u015fker \u00fb cotkaran dikirin ji hikumet\u00ea bih\u00eaztir b\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>4-Sedem\u00ean Le\u015fker\u00ee: <\/strong>Windahiy\u00ean giran \u00ean \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem: Bi m\u00eelyonan ku\u015ft\u00ee, bir\u00eendar \u00fb hilwe\u015f\u00eena moral\u00ea art\u00ea\u015f\u00ea.<\/p>\n<p>Serhildana le\u015fkeran: Gelek le\u015fkeran red kirin ku \u015fer bikin \u00fb tevl\u00ee \u015fore\u015f\u00ea b\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>Armaca \u015fore\u015f\u00ea j\u00ee ev b\u00fb:<\/strong> Bidestxistina wekheviy\u00ea di navbera hem\u00fb \u00e7\u00een\u00ean mirovan de di hem\u00fb aliyan de, jihol\u00earakirina kap\u00eetal\u00eezma feodal, \u00fb bidestxandina sosyal\u00eezm \u00fb \u00e7alakiya sosyal\u00eest a yekgirt\u00ee li ser bingeha bernameya Bol\u015fev\u00eek a ku Len\u00een di s\u00ea xalan de formule kiriye: avakirina a\u015ftiy\u00ea, day\u00eena erd ji cotkaran re ku bersiva h\u00eaviy\u00ean tevahiya gel dide. Di dawiy\u00ea de s\u00eestema Qeyser\u00ee hilwe\u015fiya \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea desthilatdariya komun\u00eest bi r\u00eaveberiya Bol\u015feviyan dest p\u00ea kir.<\/p>\n<p><strong>\u015eore\u015fa K\u00fbba Ti\u015f\u00ea G\u00eevara 1956 (Che Guevara) <\/strong><\/p>\n<p>Di n\u00eev\u00ea sedsala b\u00eestan de, li Kubay\u00ea \u00e7ir\u00fbskek \u015fore\u015fger\u00ee p\u00eaket. Ev \u015fore\u015f ji aliy\u00ea komek ciwan\u00ean ku baweriya wan bi azad\u00ee \u00fb edaleta civak\u00ee heb\u00fb, p\u00eak hat. Di nav wan de y\u00ea her\u00ee navdar bij\u00ee\u015fk \u00fb \u015fervan\u00ea azadiy\u00ea y\u00ea Arjant\u00een\u00ee Ernesto &#8220;Che&#8221; Guevara b\u00fb.<\/p>\n<p>ore\u015fa Kubay\u00ea di sala 1956\u2019an de li dij\u00ee d\u00eektator <strong>Fulgencio Batista<\/strong> dest p\u00ea kir. Ev d\u00eektator s\u00eestemeke otor\u00eeter a hi\u015fk li ser gel ferz kirib\u00fb ku h\u00ea\u015ft gel rew\u015feke ji xizantiy\u00ea \u00fb b\u00ea adelet\u00ea jiyan bike, her wiha dewlemend\u00ee ten\u00ea di dest\u00ea hindikan de h\u00ea\u015ftib\u00fb.<\/p>\n<p>Fidel Castro \u00fb heval\u00ea w\u00ee Che Guevara ji \u00e7iyay\u00ean Sierra Maestray\u00ea p\u00ea\u015fengiya tevgera rizgariy\u00ea kirin \u00fb \u015fore\u015fgeran li dij\u00ee art\u00ea\u015fa hikumet\u00ea \u015fer\u00ean w\u00earek kirin.<\/p>\n<p><strong>Di 1959\u2019an de bi ser ket \u00fb hikumeta sosyal\u00eest p\u00eak hat<\/strong><\/p>\n<p>Di 1\u2019\u00ea \u00c7ileya 1959\u2019an de, \u015fore\u015fgeran serkeftin bi dest xistin \u00fb ketin paytext Havana, bi v\u00ea yek\u00ea hilwe\u015f\u00eena rej\u00eema kevin \u00fb destp\u00eakirina serdemeke n\u00fb ragihandin.<\/p>\n<p>\u015eore\u015f\u00ea hik\u00fbmeteke sosyal\u00eest ava kir ku armanc ew b\u00fb ku wekheviy\u00ea di navbera welatiyan de bi dest bixe \u00fb Kubay\u00ea ji kontrola biyan\u00ee, bi taybet\u00ee j\u00ee ji kontrola Amer\u00eekay\u00ea, rizgar bike.<\/p>\n<p><strong>T\u015f\u00ea G\u00eavara k\u00ee ye (Ernesto Guevara)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ernesto Guevara<\/strong> di sala 1928\u2019an de li Arjant\u00een\u00ea ji malbateke \u00e7\u00eena nav\u00een ji dayik b\u00fb. W\u00ee li Zan\u00eengeha Buenos Aires\u00ea tib xwend \u00fb ji temen\u00ea xwe y\u00ea bi\u00e7\u00fbk ve bi al\u00eekariya xizan \u00fb nexwe\u015fan re eleqedar b\u00fb. Di r\u00eaw\u00eetiy\u00ean xwe y\u00ean dir\u00eaj \u00ean li seranser\u00ea welat\u00ean Amer\u00eekaya Lat\u00een bi motors\u00eekleta xwe, Guevara xizan\u00ee \u00fb neheqiya civak\u00ee ya ku gel r\u00fb bi r\u00fb p\u00ea re ye d\u00eet. Li ser w\u00ea esas\u00ea p\u00eaw\u00eestiya guhertin \u00fb \u015fore\u015f\u00ea li dij\u00ee r\u00eaj\u00eem\u00ean d\u00eektator \u00fb derwkar p\u00eak b\u00eene, d\u00eet.<\/p>\n<p>Che Guevara sembola \u015fore\u015f\u00ea b\u00fb. W\u00ee ne ten\u00ea Kuba rizgar kir, l\u00ea di heman dem\u00ea de li Afr\u00eeka \u00fb Bol\u00eevyay\u00ea j\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena xwe ji bo gel\u00ean bindest domand, heta ku di sala 1967\u2019an de li wir \u015feh\u00eed b\u00fb. W\u00eaneya w\u00ee b\u00fb sembolek c\u00eehan\u00ee ya berxwedan \u00fb azadiy\u00ea. Her wiha \u015eore\u015fa Kubay\u00ea di t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee neheqiy\u00ea de b\u00fb m\u00eenak.<\/p>\n<p><strong>Ev \u015fore\u015f\u00ean ku me an\u00eene ser ziman hin ji gir\u00eengtir\u00een \u015fore\u015f\u00ean ku ji bo adelat, wekhev\u00ee \u00fb azadiy\u00ea bi taybet a faktura bindest \u00fb cotkaran b\u00fb. ji bil\u00ee van gelek \u015fore\u015f\u00ean din y\u00ean navdar j\u00ee hatin lidarxistin weke \u015eore\u015fa \u00c7\u00een\u00ea 1927, \u015eore\u015fa \u00ceran\u00ea a Komara \u00ceslam\u00ee 1979, \u015eore\u015f\u00ean Bihara Ereban 2011\u2019an a ku ji Tunis\u00ea dest p\u00ea kiriye heyan\u00ee Misir, L\u00eebiye, Yemen \u00fb S\u00fbriye dom kiriye, p\u00eak hatin. L\u00ea ev \u015eore\u015f ji guhartina s\u00eestema desthilatdar \u00fb misogeriya maf\u00ea bindestan re bi encam neb\u00fbn. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esma Mistefa\/Qami\u015flo Serdem\u00ean desthilat\u00ean zordar \u00fb serdest y\u00ean ku maf\u00ea gelan \u00e7awsandine, gelek in. Li hember wan serdeman gelek ser\u00eerakirin, serhildan \u00fb \u015fore\u015f rab\u00fbn. Ev \u015fore\u015f her\u00ee z\u00eade ji aliy\u00ea faktora cotkar \u00fb bindestan ve p\u00eak hatine da ku hem\u00fb \u00e7\u00een\u00ean dewlet\u00ea k\u00eamek be j\u00ee; bi wekhev\u00ee \u00fb edalet jiyan bikin. Di c\u00eehan\u00ea de di [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":228997,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-228995","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=228995"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228995\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":228998,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228995\/revisions\/228998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/228997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=228995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=228995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=228995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}