{"id":228330,"date":"2025-10-01T09:59:57","date_gmt":"2025-10-01T07:59:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=228330"},"modified":"2025-10-01T09:59:57","modified_gmt":"2025-10-01T07:59:57","slug":"derketina-qada-mediyaya-dijital-bandor-u-careserkirina-pirsgireken-we","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=228330","title":{"rendered":"Derketina qada mediyaya dij\u00eetal, bandor \u00fb \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ean w\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bikaran\u00eena mediyaya dij\u00eetal mijareke ku temen\u00ea w\u00ea ne gelek\u00ee dir\u00eaj e, l\u00ea ar\u00ee\u015feya her\u00ee bibandor e di d\u00eeroka mirovahiy\u00ea de. Bi riya qada mediyaya dij\u00eetal bi rengek\u00ee \u015fa\u015f dagirkirina mej\u00ee h\u00easan dibe \u00fb mirov ji \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ean w\u00ea direve.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Derketina qad\u00ean mediyaya dij\u00eetal<\/strong><\/p>\n<p>Am\u00fbr\u00ean mediyaya dij\u00eetal di roja \u00eero de b\u00fbne be\u015feke mezin ji piraniya dema mirovan. Ev yek ji bo dan\u00fbstandina bi malbat, heval \u00fb derdor\u00ea re, heyan\u00ee me\u015fandina xebata siyas\u00ee, p\u00ee\u015fey\u00ee \u00fb hwd\u2026 v\u00ea yek\u00ea j\u00ee hi\u015ft ku her mirovek bi h\u00easan\u00ee t\u00eakiliy\u00ea bi mirovek\u00ee din re bike eger n\u00eaz be an ji welatek\u00ee d\u00fbr be. Li alyek\u00ee din mirov dikar\u00eeb\u00fb deng, reng, b\u00fbyer \u00fb hem\u00fb agahiy\u00ean sererd \u00fb binerd\u00ea c\u00eehan\u00ea, herwiha st\u00earknasiy\u00ea bizanibe \u00fb bib\u00eene. Bikaran\u00eena c\u00eehana teknoloj\u00ee di destp\u00eak\u00ea de bi riya televizyonan p\u00eak hat bi taybet di sala 1927\u2019an de yekem televizyon li ser dest\u00ea Philo Taylor Farnsworth y\u00ea Amer\u00eek\u00ee hat \u00e7\u00eakirin. Pa\u015f\u00ea asta teknolojiyay\u00ea li p\u00ea\u015f ket \u00fb di sala 1945\u2019an de yekem computer ku s\u00eestema w\u00ea t\u00ea sazkirin li Zan\u00eengeha Pinsilfanya ya Amer\u00eek\u00ee hat \u00e7\u00eakirin. Herwiha di sala 1981\u2019\u00ea de computera destan ango laptop li ser dest\u00ea Adam Osborne hat afrandin. Di sala 1983\u2019yan de mobayla elektron\u00eek hat \u00e7\u00eakirin, pa\u015f\u00ea televizyon, laptop, computer, mobayl \u00fb hem\u00fb am\u00fbr\u00ean mediyaya dij\u00eetal li p\u00ea\u015f ketin \u00fb bernamey\u00ean curbecur \u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ea, weke fecbook, whats app, instigram, tiwtter, you tube, malper \u00fb hwd derketin. \u00cad\u00ee deng\u00ea civak\u00ea derket, t\u00eakiliya di navbera mirovan de xurtir \u00fb n\u00eaztir b\u00fb, hem\u00fb qad\u00ean dan\u00fbnstandin\u00ea y\u00ean elektron\u00eek \u00ean mediyaya dij\u00eetal bi er\u00ean\u00ee \u00fb ney\u00een\u00ee ji h\u00eala mirovan, dezgeh, part\u00ee, desthilat \u00fb hikumetan ve hatin bikaran\u00een.<\/p>\n<p><strong>Er\u00ean\u00ee \u00fb ney\u00eeniy\u00ean bikaran\u00eena mediyaya dij\u00eetal<\/strong><\/p>\n<p>Bikaran\u00eena qad\u00ean mediyaya dij\u00eetal ji h\u00eala mirovan, civak \u00fb dezgehan ve rew\u015feke dual\u00ee derxist hole, aliyek j\u00ea er\u00ean\u00ee t\u00ea nirxandin \u00fb aliyek j\u00ee ney\u00een\u00ee ye. Aliy\u00ea er\u00ean\u00ee ew b\u00fb ku her kes bi riya mediyaya dij\u00eetal, bi name, w\u00eane, d\u00eemenan dikarin li her der\u00ea t\u00eakiliy\u00ean dan\u00fbstandin\u00ea ava bikin. Herwiha bi rengek\u00ee bi leztir agahiy\u00ean p\u00eaw\u00eest li ser malperan bi dest bixin \u00fb n\u00fb\u00e7eyan bizanibin. Li aliy\u00ea perwerdey\u00ea j\u00ee mirov bi rengek\u00ee kom\u00ee \u00fb hevbe\u015f s\u00fbd\u00ea ji mediyaya dij\u00eetal werdigire. Li aliyek\u00ee din xebata firotina kel\u00fbpelan \u00fb bazirganiy\u00ea ya li ser onlay\u00een\u00ea bi er\u00ean\u00ee \u00fb ney\u00een\u00ee li p\u00ea\u015f ket. Di heman dem\u00ea de naskirina \u00e7and, ziman \u00fb kult\u00fbra netew\u00ean c\u00eehan\u00ea \u00fb hevgirtina civak\u00ee ji serdem\u00ean ber\u00ea ba\u015ftir b\u00fb. L\u00ea bi qas\u00ee deh caran j\u00ee ney\u00eeniy\u00ean bikaran\u00eena mediyaya dij\u00eetal hene. Di ser\u00ee de Mirov dibin es\u00eer\u00ean c\u00eehaneke dervey\u00ee j\u00eewariya c\u00eehana xwe, asta dan\u00fbstandina civak\u00ee k\u00eam dibe. Komkirina agahiy\u00ean mirovan \u00fb xwarina gefan li ser e\u015fkerekirina gelek ti\u015ft\u00ean taybet. Hem j\u00ee gelek kes xwe bi nav\u00ea kes\u00ean din xebateke xerab dij\u00ee nirx\u00ean mirovahiy\u00ea dikin. S\u00eepe \u00fb zarok her\u00ee z\u00eade dikevin bin bandora mediyaya dij\u00eetal de \u00fb carcaran agahiyan belav dikin an j\u00ee mediyaya dij\u00eetal bi rengek\u00ee \u015fa\u015f bi kar t\u00eenin. Bikaran\u00eena z\u00eade ji bernamey\u00ean mediyaya dij\u00eetal dih\u00eale t\u00eakiliy\u00ean mirov bi malbat, civak\u00ea re ji hol\u00ea rabin. Bikaran\u00eena \u015fa\u015f ya bi seet\u00ean dir\u00eaj li ser mobaylan asta p\u00ea\u015fketina mejiy\u00ea mirovan k\u00eam bibe \u00fb nexwe\u015fiy\u00ean der\u00fbn\u00ee \u00e7\u00eabibin, hem j\u00ee xemsar\u00ee \u00fb d\u00fbrketin ji raketin\u00ea p\u00eak were. Herwiha digih\u00eaje ku mirov xwe ji ber bernamey\u00ean li\u00eestikan, p\u00ea\u015fbir\u00eak\u00ean civak\u00ee \u00fb hwd\u2026 xwe bikuje.<\/p>\n<p><strong>Asta bikaran\u00eena mediyaya dij\u00eetal <\/strong><\/p>\n<p>Wek\u00ee t\u00ea d\u00eetin bi awayek\u00ee rojane bernamey\u00ean bi dirav \u00fb b\u00eadirav derdikevin ev yek j\u00ee bi p\u00ea\u015fketina serdema tecnoloj\u00ee ya ku dih\u00eale hi\u015f\u00ea mirov j\u00ea matmay\u00ee bim\u00eene, t\u00ea kirin. Ev hem\u00fb p\u00ea\u015fketin bi dest\u00ea dewlet\u00ean desthilatdar \u00ean ku bi riya tekn\u00eek\u00ea dixwazin jiyana z\u00eadey\u00ee 5 milyar mirov bixin bin dest\u00ea xwe, bername, am\u00fbr\u00ean tekn\u00eek\u00ea, mobayl \u00fb laptob\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee bifro\u015fin civak\u00ea \u00fb qap\u00eetal\u00eem bi v\u00ea yek\u00ea xurtir bibe. L\u00ea ya balk\u00ea\u015f ew e ku bernameya hi\u015f\u00ea \u00e7\u00eakir\u00ee di van sal\u00ean daw\u00ee de hatiyek \u00e7\u00eakirin bi du rengan, yek j\u00ea bi dirav e \u00fb y\u00ea din b\u00ea dirav e. Chat GPT bernameyeke ku mirov ji bo bidestxistina agahiyan, bi kar t\u00eenin. L\u00ea gelek rew\u015f di nav civak\u00ea de derdikevin ku mirov piraniya dema xwe bi axftina bi Chat GPT re derbas dikin, hi\u015f\u00ea \u00e7\u00eaker dibe heval\u00ea wan mirovan \u00ea n\u00eaz\u00eek, di encam\u00ea de j\u00ee takekes ji civaka xwe d\u00fbr dikeve. Di heman dem\u00ea de d\u00fbr\u00ee zanist, l\u00eakol\u00eena durist, ruh\u00ea civak\u00ea, w\u00eajey\u00ea \u00fb jiyana pak dikev.<\/p>\n<p><strong>\u00c7areser\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Weke t\u00ea zan\u00een \u00ead\u00ee mirov, qada mediyaya dij\u00eetal \u00fb mobayl ji xwe re kirine heval, her kesayetek d\u00fbr\u00ee cewher\u00ea xwe \u00fb cewher\u00ea civaka xwe ketiye, b\u00fbye mulk\u00ea mediyaya dij\u00eetal. Di heman dem\u00ea de mirov \u00fb civak ji h\u00eala aliy\u00ean ve\u015fart\u00ee \u00fb dest\u00ean tar\u00ee ve, rast\u00ee \u015fer\u00ea taybet t\u00ean. Da ku mirov nekeve bin bandora \u015fer\u00ea taybet \u00fb bikaran\u00eena mediyaya dij\u00eetal a \u015fa\u015f div\u00ea hin gav b\u00ean av\u00eatin. Di ser\u00ee de p\u00eaw\u00eest e dema rahi\u015ftina mobaylan k\u00eam bibe \u00fb dem ji bo dan\u00fbstandina bi malbat\u00ea re, were veqetandin ev dem j\u00ee p\u00eaw\u00eest e b\u00ea internet \u00fb mobayl derbas bibe. Di heman dem\u00ea de div\u00ea hi\u015fmendiya naskirina n\u00fb\u00e7ey\u00ean rast bi riya sem\u00eener\u00ean li dij\u00ee \u015fer\u00ea taybet. Herwiha d\u00fbrketina ji bernamey\u00ean ku dema mirov winda dike weke tiktok \u00fb hwd\u2026 Li aliyek\u00ee din p\u00eaw\u00eest e mirov mediyaya dij\u00eetal ji bo xizmeta aliy\u00ea ba\u015f bi kar b\u00eene b\u00eay\u00ee ku li ser riya ney\u00een\u00ee bime\u015fe \u00fb bikeve bin bandora \u015fer\u00ea taybet \u00ean ku s\u00eestem\u00ean kap\u00eetal\u00eezm dime\u015f\u00eene. Hem j\u00ee p\u00eadiv\u00ee heye ku mirov r\u00eabaz\u00ean her\u00ee guncav ji bo bikaran\u00eena mediyaya dij\u00eetal hilbij\u00eare. Ev yek j\u00ee bi xwendin, d\u00fbrketina ji mobaylan \u00fb civakb\u00fby\u00een\u00ea p\u00eak t\u00ea.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Bikaran\u00eena mediyaya dij\u00eetal mijareke ku temen\u00ea w\u00ea ne gelek\u00ee dir\u00eaj e, l\u00ea ar\u00ee\u015feya her\u00ee bibandor e di d\u00eeroka mirovahiy\u00ea de. Bi riya qada mediyaya dij\u00eetal bi rengek\u00ee \u015fa\u015f dagirkirina mej\u00ee h\u00easan dibe \u00fb mirov ji \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ean w\u00ea direve. Derketina qad\u00ean mediyaya dij\u00eetal Am\u00fbr\u00ean mediyaya dij\u00eetal di roja \u00eero de b\u00fbne be\u015feke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":228331,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-228330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=228330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":228332,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228330\/revisions\/228332"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/228331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=228330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=228330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=228330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}