{"id":228143,"date":"2025-09-24T07:45:02","date_gmt":"2025-09-24T05:45:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=228143"},"modified":"2025-09-24T09:48:47","modified_gmt":"2025-09-24T07:48:47","slug":"sunwaren-bajare-derike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=228143","title":{"rendered":"\u015e\u00fbnwar\u00ean bajar\u00ea D\u00earik\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bajar\u00ea D\u00earik wek\u00ee tevah\u00ee bajar\u00ean Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea bi cih\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb \u015f\u00fbnewar\u00ean xwe zeng\u00een e. Her \u015f\u00fbnwarek \u00e7\u00eerok \u00fb serp\u00eahatiy\u00ean mirov\u00ean ku di dem\u00ean bor\u00ee de li ser v\u00ea ax\u00ea jiyan kirine, vedib\u00eaje. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Avakirina Qijle<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-228157 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-11-300x200.png\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"187\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-11-300x200.png 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-11-768x512.png 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-11-750x500.png 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-11.png 917w\" sizes=\"auto, (max-width: 281px) 100vw, 281px\" \/><\/p>\n<p>Di sala 1923\u2019an de h\u00eaz\u00ean Ferans\u00ee derbas\u00ee her\u00eama D\u00earik\u00ea dibin \u00fb ji bo xwe navendan ava dikin. Heya niha j\u00ee navl\u00eakirina Zex\u00eere vedgere cih\u00ea le\u015fker\u00ee y\u00ea ferensiyan. Hin bi hin Ferans\u00ee hatin heya gihan bajar\u00ea D\u00earik\u00ea, destp\u00eak\u00ea ber\u00ea xwe dan Eyn D\u00eewer\u00ea li wir Qay\u00eemeqamiya xwe ava kirin \u00fb bi salan li wir man. Ji ber ku di navbera wan \u00fb dewleta Tirk de nakok\u00ee heb\u00fbn ber\u00ea xwe dan bajar\u00ea D\u00earik\u00ea di sala 1929\u2019an de wargeheke le\u015fker\u00ee li bajar\u00ee D\u00earik\u00ea ava kirin \u00fb nav\u00ea w\u00ea kirin Qijle. Qijle ji kevir\u00ea re\u015f hatiye avakirin, di heman dem\u00ea de cih\u00ea v\u00ea navend\u00ea li ser gir e da ku li ser her\u00eam\u00ea hakim be. Qijle nav\u00ea navenda le\u015fker\u00ee l\u00ea dihat kirin ku ji du qatan p\u00eak dihat, qata yekem cih\u00ea b\u00eahnvedana \u00a0le\u015fkeran b\u00fb \u00fb qata duyam \u00a0j\u00ee cih\u00ea parastin\u00ea b\u00fb. Herwiha li ser ser\u00ea Qijle ent\u00eal\u00ean p\u00eal\u00ean radiyoy\u00ea heb\u00fbn ku le\u015fkeran bi riya van p\u00ealan t\u00eakil\u00ee bi hev re dikirin da ku p\u00eadiviy\u00ean xwe p\u00eak b\u00eenin. Hin dib\u00eajin ku pi\u015ft\u00ee avab\u00fbna Qijl\u00ea Feransiyan \u00ead\u00ee dest bi avakirina bajar\u00ea D\u00earik\u00ea kirin, herwiha hin dib\u00eejin ku beriya Ferans\u00ee werin kes\u00ea bi nav\u00ea Hemko D\u00earik wek xirbeyek\u00ee ava kirib\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Pira Bafid<\/strong><\/p>\n<p>Yek ji cih\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean D\u00earik\u00ea Pira Bafid\u00ea ye ku\u00a0 dikeve bakur\u00ea \u00caynd\u00eewer \u00fb bakur\u00ea bajar\u00ea D\u00earik\u00ea, herwiha n\u00eaz\u00ee 5 k\u00eelometreyan li binya Ciz\u00eera Botan e. Ev pireke istat\u00eej\u00eek e ku Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea bi hev du ve gir\u00ea dide. M\u00eere\u015f\u00een \u00fb dewletan ev pir gelek\u00ee bi kar tan\u00een ji bo bazirganiy\u00ea, ji ber ku ava Dicle ji bo wan dib\u00fb asteng, lewma er\u00eakirin ku ev pir were avakirin. Di heman dem\u00ea de \u015fer di navbera M\u00eere\u015f\u00een \u00fb dewlet\u00ea de heb\u00fb, dema dewlet dihatin da ku \u00eari\u015f bikin, \u00e7em\u00ea ava Dicle dib\u00fb asteng li p\u00ea\u015fiya art\u00ea\u015f\u00ean wan lewma xwestin ev pir \u00e7\u00eabibe da ku di \u015feran de j\u00ee were bikaran\u00een. Pira Bafid di gelek qonaxan re derbas b\u00fbye \u00fb gelek n\u00ear\u00een\u00ean c\u00fbda li ser avab\u00fbna w\u00ea hene. L\u00ea day\u00eereya l\u00eakol\u00eenan a mislimanan dib\u00eajin ku ev pir di dema Zengiyan de hatiye avakirin.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00eeroka pir\u00ea Bafid li gor\u00ee\u00a0 gel <\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee ni\u015ftecih\u00ean D\u00earik\u00ea dib\u00eajin ku Pira Bafid li ser dest\u00ea M\u00eerek\u00ee ji Cez\u00eera Botan di sala 1164\u2019an de\u00a0 hatiye avakirin. Ev m\u00eer nav\u00ea w\u00ee Cemaled\u00een b\u00fb \u00fb pir bi dst\u00ea hostay\u00ea ermen\u00ee Hena hatiye avakirin. Dib\u00eajin dema ku m\u00eer ji Hosta Hena xwest ku v\u00ea pir\u00ea ava bike hosta destp\u00eak\u00ea raz\u00ee neb\u00fb, l\u00ea ke\u00e7a m\u00eer xwe gihand hosta \u00fb du k\u00ees\u00ean dagirt\u00ee z\u00ear birin \u00fb her k\u00eesek av\u00eat aliyek\u00ee av\u00ea, pa\u015f\u00ea ji hosta Hena re got ku eger tu lingek\u00ee pir\u00ea li wir ava bike ew k\u00ees\u00ea z\u00earan w\u00ea ji te re be \u00fb tu yek\u00ee li v\u00ee al\u00ee ava bike ev k\u00ees\u00ea din j\u00ee w\u00ea y\u00ea te be. Hosta Hena ev pir ji kevir\u00ea bazilt\u00ee \u00fb kevir\u00ea kilis\u00ea ava kir, ev kevir ji \u00e7iyay\u00ea D\u00eara b\u00fbn. Ji ber ku ew hostayek\u00ee zana b\u00fb bi pispor\u00ee ev pir ava kir, her kevirek\u00ee ku li w\u00ee mil\u00ee datan\u00ee li v\u00ee mil\u00ee j\u00ee beramber\u00ee w\u00ee dan\u00ee da ku \u015fa\u015f nebe.<\/p>\n<p>Pira Bafid ji s\u00ea lodikan, 5 kevanan \u00fb ji \u015fe\u015f st\u00fbnan p\u00eak dihat, l\u00ea di dema niha de lodikek, kevanek \u00fb du st\u00fbn mane. Dir\u00eajahiya pir\u00ea 141 metre b\u00fb, bilindb\u00fbna w\u00ea j\u00ee 15 metre b\u00fb \u00fb st\u00fbrb\u00fbna st\u00fbna w\u00ea 10 metre \u00a0fereh b\u00fb, pehinb\u00fbna pir\u00ea ji 4 heya 6 metreyan b\u00fb. V\u00ea pir\u00ea hi\u015ft ku bajar\u00ea Ciz\u00eera Botan bibe bajar\u00ea yekem\u00een di mil\u00ea bazarganiy\u00ea de. Kurdan ji v\u00ea pir\u00ea re digotin pira Bafid ev yek vedgere du n\u00ear\u00eenan, hin dib\u00eajin ji ber ku kevir\u00ea w\u00ea y\u00ea bazilt e lewma Kurdan nav\u00ea w\u00ea sivik kiriye \u00fb b\u00fbye Bafid, hin dib\u00eajin ku \u00eavaran m\u00eer\u00ea Ciz\u00eera Botan xwed\u00ee li r\u00ea derdiket, bi m\u00fbm \u00fb xet\u00eera r\u00ea ron\u00ee dikir, ba li agir\u00ea wan dida \u00fb difrand lewma nav\u00ea Bafid ji Bafir hatiye. Herifandina pira Bafid vedgere du sedema yek ji ber ku \u00e7em\u00ea ava Dicle gelek xurte \u00fb dagirkeran tu guhdan neday\u00ea de lewma wiha herifiye. Sedema din j\u00ee dib\u00eajin dema hosta Hena avakirina pir\u00ea bidaw\u00ee kir m\u00eer Cemaled\u00een dest\u00ea w\u00ee j\u00eakir da ku pireke din wek w\u00ea ava nek\u00ea, hosta Hena j\u00ee da ku heyfa xwe ji wan hil\u00eene ji m\u00eer re got h\u00een boyaxkirina v\u00ea pir\u00ea maye, dema ew boyax l\u00ea kirin di nav poyax\u00ea de heyber\u00ean k\u00eemaw\u00ee heb\u00fbn ku bi dem\u00ea re van keviran bihel\u00eenin \u00fb sist bikin, lewma dema p\u00eal\u00ean av\u00ea li wan diketin diherif\u00ee.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik Bajar\u00ea D\u00earik wek\u00ee tevah\u00ee bajar\u00ean Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea bi cih\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb \u015f\u00fbnewar\u00ean xwe zeng\u00een e. Her \u015f\u00fbnwarek \u00e7\u00eerok \u00fb serp\u00eahatiy\u00ean mirov\u00ean ku di dem\u00ean bor\u00ee de li ser v\u00ea ax\u00ea jiyan kirine, vedib\u00eaje. Avakirina Qijle Di sala 1923\u2019an de h\u00eaz\u00ean Ferans\u00ee derbas\u00ee her\u00eama D\u00earik\u00ea dibin \u00fb ji bo xwe navendan ava dikin. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":228144,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-228143","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=228143"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":228158,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228143\/revisions\/228158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/228144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=228143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=228143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=228143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}