{"id":227583,"date":"2025-09-07T07:47:58","date_gmt":"2025-09-07T05:47:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=227583"},"modified":"2025-09-07T07:47:58","modified_gmt":"2025-09-07T05:47:58","slug":"dewleta-tirk-sere-ave-dimesine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=227583","title":{"rendered":"\u2018Dewleta Tirk \u015fer\u00ea av\u00ea dime\u015f\u00eene \u2019"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u015e\u00eawirmend\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ean av \u00fb ekolojiyay\u00ea Alaa Hibo da zan\u00een ku bi sedema \u015fer\u00ea av\u00ea y\u00ea ku dewleta Tirk dime\u015f\u00eene, her\u00eam ber bi zuhab\u00fbn\u00ea ve di\u00e7e, r\u00eajeya ava binerd daketiye 50 mitreyan \u00fb got, \u201cDewleta Tirk \u015fer\u00ea av\u00ea dime\u015f\u00eene \u00fb \u00e7arey\u00ean mayinde p\u00eak nay\u00ean.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Rew\u015fa ava her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea mijareke gelek\u00ee gir\u00eeng e ji bo berdewamkirina jiyana mirovan li v\u00ea her\u00eam\u00ea. Ji ber rew\u015fa avheway\u00ea, \u015fer\u00ea av\u00ea y\u00ea ku bi dest\u00ea dewleta Tirk dide me\u015fandin, asta ava bin\u00ea erd\u00ea daketiye \u00fb li gor\u00ee pispor\u00ean gir\u00eaday\u00ee ava binerd, ev diyarde xeternak e. Derbar\u00ea heman mijar\u00ea \u015f\u00eawirmend\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ean av \u00fb ekolojiyay\u00ea Alaa Hibo ji rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-227585 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/photo_\u0662\u0660\u0662\u0665-\u0660\u0668-\u0662\u0664_\u0660\u0669-\u0663\u0662-\u0663\u0662-213x300.jpg\" alt=\"\" width=\"193\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/photo_\u0662\u0660\u0662\u0665-\u0660\u0668-\u0662\u0664_\u0660\u0669-\u0663\u0662-\u0663\u0662-213x300.jpg 213w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/photo_\u0662\u0660\u0662\u0665-\u0660\u0668-\u0662\u0664_\u0660\u0669-\u0663\u0662-\u0663\u0662-728x1024.jpg 728w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/photo_\u0662\u0660\u0662\u0665-\u0660\u0668-\u0662\u0664_\u0660\u0669-\u0663\u0662-\u0663\u0662-750x1055.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/photo_\u0662\u0660\u0662\u0665-\u0660\u0668-\u0662\u0664_\u0660\u0669-\u0663\u0662-\u0663\u0662.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 193px) 100vw, 193px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u2018R\u00eajeya ava binerd daketiye 50 mitreyan\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Hibo diyarkir ku r\u00eajeya ava binerd daketiye 50 mitreyan \u00fb wiha bi l\u00eav kir: \u201cR\u00eajeya ava binerd li her\u00eama me ji 50 sal\u00ee \u00fb bi \u015f\u00fbn de 50 mitreyan bi j\u00ear ketiye. Ber\u00ee v\u00ea dem\u00ea, dema ku b\u00eerek li Qami\u015flo bi taybet dever\u00ean n\u00eaz\u00ee s\u00eenor dihat kolandin, bi k\u00fbrahiya 3 mitreyan av derdiket. Di dema hey\u00ee de eger li heman deveran ku b\u00eer werin kolandin, heya 50 mitreyan encex av were derxistin. Gelek sedem\u00ean k\u00eamb\u00fbna av\u00ea hene, yek ji wan sedeman, k\u00eambar\u00eena baran\u00ea, \u00e7ikandina kan\u00ee, \u00e7em \u00fb newal\u00ean her\u00eama me. Ev hem\u00fb j\u00ee bi dest\u00ea dewleta Tirk hate kirin, w\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya \u015fer\u00ea av\u00ea de hem\u00fb j\u00eader\u00ean ava her\u00eam\u00ea qut kirin. Da ku dewleta Tirk av\u00ea li ser me qut bike, bi dehan bendav li ser \u00e7em\u00ean ku t\u00ean Rojava, ava kirin. Di heman dem\u00ea de bi hezaran b\u00eer\u00ean gelek\u00ee k\u00fbr(deriyay\u00ee) li n\u00eaz\u00ee j\u00eader\u00ean ava ku me j\u00ea s\u00fbd werdigirt, kolandin. \u00cad\u00ee bi yek car\u00ea \u00e7em\u00ean ku gel\u00ea Rojava s\u00fbd ji ava wan digirt, \u00e7ikiyan.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Rew\u015fa ava binerd xerab e\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Alaa Hibo destn\u00ee\u015fan kir ku rew\u015fa ava binerd ya Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea xerab e \u00fb wiha got: \u201cLi her\u00eama Ciz\u00eer\u00ea 10 bendav\u00ean av\u00ea hene, l\u00ea mixabin rew\u015fa wan ber bi zuhab\u00fbn\u00ea ve di\u00e7e. Ten\u00ea Bendava Sefan rew\u015fa w\u00ea ji y\u00ean din \u00e7\u00eatir e, l\u00ea d\u00eesa r\u00eajeya ava w\u00ea ji dema b\u00fbr\u00ee k\u00eamtir e, ew dikare 48 melyon m<sup>3<\/sup> av vehew\u00eene nava xwe, l\u00ea niha k\u00eam\u00ee 20 melyon m<sup>3 <\/sup>vedihew\u00eene. R\u00fbbera Bendava Hesek\u00ea ya Rojhilat 295 melyon m<sup>3 <\/sup>e \u00fb zuha ye, Bendava Hesek\u00ea ya Rojava 95 melyon m<sup>3<\/sup> e ew j\u00ee zuha ye \u00fb Bendava Icaca j\u00ee 550 melyon m<sup>3<\/sup> e, \u00e7irav \u00fb bermahiya petrola Rim\u00ealan t\u00ea de dicive. Bendav\u00ea din j\u00ee rew\u015fa wan xerab e, eger baran di sala b\u00ea de nebare w\u00ea zuha bibin. Ev yek j\u00ee w\u00ea bandoreke mezin li ava bin\u00ea erd\u00ea bike, rew\u015fa ava bin\u00ea erd\u00ea pir xerab e. Ber\u00ee sal\u00ean 2000\u2019\u00ee her 10 salan heya ku salek\u00ea baran nedibariya, l\u00ea pi\u015ft\u00ee sala 2000\u2019\u00ee her 3 yan 4 salan salek\u00ea ten\u00ea baran dibare, di w\u00ea sal\u00ea de j\u00ee ew\u015fa zeviy\u00ean \u00e7andiniy\u00ea lawaz b\u00fb \u00fb bi kotek\u00ee dihatin \u00e7in\u00een.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u2018\u015eer\u00ea av\u00ea y\u00ea Tirkiy\u00ea, her\u00eam\u00ea ber bi zuhab\u00fbn\u00ea ve dibe\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Hibo an\u00ee ziman ku bi sedema \u015fer\u00ea av\u00ea y\u00ea ku dewleta Tirk dime\u015f\u00eene, her\u00eam\u00ea ber bi zuhab\u00fbn\u00ea ve dibe \u00fb wiha domand: \u201cDewleta Tirk bi v\u00ea siyaset\u00ea \u00e7em\u00ea her\u00ee mezin weke \u00e7em\u00ea Xab\u00fbr zuha kir, hem j\u00ee ava kaniy\u00ean Ser\u00eakaniy\u00ea j\u00ee qut kir. Li aliyek\u00ee din para ava \u00e7em\u00ean Firat\u00ea ya S\u00fbriy\u00ea \u00fb \u00ceraq\u00ea gelek\u00ee daxist, ji beriya niha di \u00e7irkeyek\u00ea de xurtb\u00fbna ava Firat\u00ea 750 m<sup>3 <\/sup>b\u00fb, l\u00ea di dema hey\u00ee de nagihe 200 m<sup>3<\/sup>. Li bendava Firat\u00ea ber\u00ee niha 14 milyar m<sup>3 <\/sup>av l\u00ea kom dib\u00fb, l\u00ea di roja \u00eero de b\u00fbye 4 milyar m<sup>3<\/sup>, di encam\u00ea de j\u00ee rew\u015fa elektr\u00eek\u00ea lawaz b\u00fb. Niha j\u00ee gel\u00ean Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ji ber tuneb\u00fbna elektr\u00eeka Bendava Firat\u00ea b\u00ea elektr\u00eek in. Dewleta Tirk bi v\u00ea siyaseta \u015fer\u00ea av\u00ea ber\u00ea her\u00eam\u00ea \u00fb ava bin\u00ea erd\u00ea ber bi zuhab\u00fbn\u00ea ve dibe. Ne ten\u00ea rew\u015fa me wiha ye, li \u00ceraq\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea j\u00ee xeteriya \u00e7olb\u00fbn\u00ea heye, sedem j\u00ee guhertina avheway\u00ea \u00fb \u015fer\u00ea av\u00ea y\u00ea ku dewleta Tirk dime\u015f\u00eene.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Dewleta Tirk \u015fer\u00ea av\u00ea dime\u015f\u00eene \u00fb \u00e7arey\u00ean mayinde p\u00eak nay\u00ean\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00eawirmend\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ean av \u00fb ekolojiyay\u00ea Alaa Hibo da zan\u00een ku dewleta Tirk \u015fer\u00ea av\u00ea dime\u015f\u00eene \u00fb \u00e7arey\u00ean mayinde p\u00eak nay\u00ean \u00fb wiha axiv\u00ee: \u201cDewleta Tirk ji sed sal\u00ee ve \u015fer\u00ea av\u00ea li ser gel\u00ea Kurd dide me\u015fadin, w\u00ea \u00e7em, kan\u00ee, newal \u00fb hem\u00fb j\u00eader\u00ean av\u00ea \u00e7ikandin \u00fb rew\u015fa ava bin\u00ea er\u00ead\u00ea xerab kir. Di heman dem\u00ea de rej\u00eema Baas ti \u00e7are ji bo v\u00ea pirsgir\u00eak\u00ea p\u00eak nean\u00ee. Milet ne\u00e7arb\u00fbn ku b\u00eeran bikolin \u00fb kolandineke b\u00easer\u00fbber hat kirin. Di roja hey\u00ee de em ava xwe \u00fb j\u00eader\u00ean av\u00ea napar\u00eazin, l\u00eakol\u00eenan li ser av\u00ea \u00fb rew\u015fa w\u00ea \u00e7\u00eanakin, di heman dem\u00ea de li her\u00eama me R\u00eaveberiya Xweser palpi\u015ftiy\u00ea bernade li ser pispor\u00ean xwe y\u00ean gir\u00eaday\u00ee mijara ava binerd. Em dib\u00eenin ku eger em di v\u00ea rew\u015f\u00ea de bim\u00eenin, sal\u00ean li p\u00ea\u015f w\u00ea av li her\u00eama me nem\u00eene \u00fb ko\u00e7beriyeke pir mezin \u00e7\u00eabibe li her\u00eama me, ji ber her ku di\u00e7e pirsgir\u00eaka av\u00ea mezintir dibe \u00fb \u00e7arey\u00ean mayinde nay\u00ean p\u00eakan\u00een. Heya ku ev pirsgir\u00eak \u00e7areser bibin div\u00ea \u00e7arey\u00ean mayinde ji bo kir\u00eeza av\u00ea werin p\u00eakan\u00een.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo \u015e\u00eawirmend\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ean av \u00fb ekolojiyay\u00ea Alaa Hibo da zan\u00een ku bi sedema \u015fer\u00ea av\u00ea y\u00ea ku dewleta Tirk dime\u015f\u00eene, her\u00eam ber bi zuhab\u00fbn\u00ea ve di\u00e7e, r\u00eajeya ava binerd daketiye 50 mitreyan \u00fb got, \u201cDewleta Tirk \u015fer\u00ea av\u00ea dime\u015f\u00eene \u00fb \u00e7arey\u00ean mayinde p\u00eak nay\u00ean.\u201d Rew\u015fa ava her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea mijareke gelek\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":227584,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-227583","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227583","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227583"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":227586,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227583\/revisions\/227586"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/227584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}