{"id":227248,"date":"2025-08-27T13:13:41","date_gmt":"2025-08-27T11:13:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=227248"},"modified":"2025-08-27T13:13:41","modified_gmt":"2025-08-27T11:13:41","slug":"heviya-hemu-kocber-u-penaberan-vegera-welat-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=227248","title":{"rendered":"H\u00eaviya hem\u00fb ko\u00e7ber \u00fb penaberan vegera welat e"},"content":{"rendered":"<p><strong>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Li seranser\u00ee c\u00eehan\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ea, ji ber \u015fer \u00fb rew\u015fa ab\u00fbr\u00ee ya xirab bi taybet ciwan ji welat\u00ean xwe penaber dibin, ev yek j\u00ee dibe sedem ku ciwan ji \u00e7and \u00fb ziman\u00ea xwe d\u00fbrbikevin, di heman dem\u00ea de ew bi as\u00eem\u00eelasyon\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin.<\/strong><\/p>\n<p>Penaber\u00ee di dem\u00ean dawiy\u00ea de z\u00eade b\u00fb ye, bi taybet di nava ciwan \u00fb zarokan de. Di bin nav\u00ea jiyaneke bi ewle gelek malbat \u00fb bi taybet j\u00ee ciwan ber\u00ea xwe didin jiyana xer\u00eebiy\u00ea \u00fb penaber\u00ee welatek\u00ea din dibin, ji bo ku li wir di bin s\u00eewana wan dewletan de werin parastin \u00fb debara jiyan xwe bikin. L\u00ea biy\u00ea ku di ferqa w\u00ea yek\u00ea de bin, ew penaber rast\u00ee as\u00eem\u00eelasyon\u00ea t\u00ean \u00fb ji ziman, \u00e7and \u00fb d\u00eeroka xwe d\u00fbrdikevin.<\/p>\n<p><strong>Bandora penaberiy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Penaber\u00ee rew\u015fek e ku mirov ji welat\u00ea xwe bi dar\u00ea zor\u00ea derdikeve. Sedem\u00ean penaberiy\u00ea gelek in, ji wan sedeman j\u00ee \u015fer, abor\u00ee, pirsgir\u00eak\u00ean siyas\u00ee an j\u00ee rew\u015fa dijwar ya jiyan\u00ea. Helbet penaber ne bi dil\u00ea xwe ji welat\u00ea xwe derdikeve \u00fb ber\u00ea xwe dide jiyana xer\u00eebiy\u00ea, dema ku li welat\u00ea w\u00ee aram\u00ee \u00fb derfet\u00ean jiyan\u00ea \u00fb ewlekariy\u00ea hebe, ne gengaze ku pi\u015fta xwe bide welat\u00ea xwe. Piraniya penaberan j\u00ee ji rojhilata nav\u00een m\u00eena S\u00fbriy\u00ea, Afghanistan, Iraq, \u00ceran \u00fb Afr\u00eeqiyay\u00eane.<\/p>\n<p>Her \u00e7end penaber\u00ee bi awayek\u00ee mirovah\u00ee \u00fb maf\u00ean bingeh\u00een t\u00ea hesibandin, di rastiy\u00ea de penaber gelek caran dikeve rew\u015feke dijwar \u00fb gelek zehmetiyan dib\u00eene, gelek penaberan ji beriya ku bigehin cih\u00ea ku dixwazin, jiyana xwe ji dest didin. Hin ji wan\u00a0 demek\u00ea dir\u00eaj di kampan de dim\u00eenin \u00fb gelek t\u00eane vegerandin \u00fb girtin. Di heman dem\u00ea de gelek caran penaber ji mil\u00ea kom\u00ean r\u00eagir ve t\u00eane girtin \u00fb ji bona berdana wan gelek pere t\u00eane xwestin.<\/p>\n<p>Li S\u00fbriy\u00ea \u00fb bi taybet j\u00ee di encama \u00eari\u015f\u00ean \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea li ser herem\u00ea \u00fb belavb\u00fbna xeteriya w\u00ea b\u00fb sedem ku bi milyonan mirov penaber bibin. Navend\u00ean \u00a0Penaber\u00ee (wek\u00ee UNHCR \u2014 L\u00eakol\u00eenekariya Netewey\u00ee ya Penaberan) dixebitin da ku maf\u00ea van kesan werin parastin.<\/p>\n<p><strong>Sedem\u00ean penaberiy\u00ea <\/strong><\/p>\n<p>Yek ji sedem\u00ean bingeh\u00een y\u00ean penaberiy\u00ea \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbnin ku li gelek welatan diqewimin, di van \u015feran de ku\u015ftin, revandin, bir\u00eendar\u00ee \u00fb i\u015fkence t\u00ea kirin. Di encam\u00ea de \u00fb ji bona ku mirov xwe ji van \u015feran bipar\u00eazin \u00fb jiyanek bi ewle ji xwe re peyda bikin penaber\u00ee welatek din dibin.<\/p>\n<p><strong>Sedem\u00ean Ab\u00fbr\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Ji ber k\u00eamb\u00fbna kar \u00fb derfet\u00ea jiyan\u00ea gelek kes penaber dibin. Bi taybet ciwan dema ku derfet\u00ea kar \u00fb xebat\u00ea \u00fb jiyana bi ewle \u00fb ba\u015f li welat\u00ean xwe nab\u00eenin, yekser ber\u00ea xwe didin dervey\u00ee welat \u00fb dema ku dikevin ser v\u00ea riy\u00ea hem\u00fb zehmet\u00ee \u00fb astengiy\u00ean hey\u00ee li ber \u00e7avan digrin, ji ber ten\u00ea armanceke wan heye, ew j\u00ee xwe gihandina jiyaneke ba\u015ftir \u00fb bi ewle ye. Ji bona v\u00ea yek\u00ea gelek ciwan\u00ean ku ji ber \u015fer, nearamiy\u00ea \u00fb mirin\u00ea ber\u00ea xwe dan jiyaneke h\u00een ba\u015ftir, l\u00ea di r\u00ea de jiyana xwe ji dest dane.<\/p>\n<p><strong>Bandora \u015fer\u00ea taybet \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Yek ji sedem\u00ean gir\u00eeng y\u00ean penaberiy\u00ea bandora \u015fer\u00ea taybet \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea \u00a0ye. Hin kes ne ji ber sedem\u00ean \u015fer penaber dibin, l\u00ea bel\u00ea ji ber xwastina jiyanek xwe\u015ftir penaber dibin. Gelek ciwan di bin gotina ku \u2018ez \u00ea bi\u00e7im jiyana xwe\u015ftir jiyan bikim\u2019 penaber dibin, ev yek j\u00ee encama bandora \u015fer\u00ea taybet \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea ye. Ji ber ku ciwan\u00ean me di destp\u00eaka temen\u00ea xwe de gelek bi ti\u015ft\u00ean \u015fekil\u00ee bandor dibin \u00fb daxwaz ji malbata xwe dike ku r\u00ea j\u00eare vekin ku ber\u00ea xwe bide Ewropa. Herwiha bandora as\u00eem\u00eelasyon\u00ea li ser gelek kesan kiriye ku bi \u00e7and, d\u00eerok, kevne\u015fop\u00ee \u00fb reseniya xwe bawernakin \u00fb ji kevne\u015fopiy\u00ean xwe heznakin \u00fb dib\u00eajin ku civak \u00fb welat\u00ea me nezanin, l\u00ea dewlet\u00ean din zanene \u00fb li gor\u00ee keyfa xwe tevdigerin ji ber v\u00ea j\u00ee xwesteka \u00e7iw\u00eena welatek\u00ea din dikin. Herwiha dema ku penaber\u00ee welatek\u00ee din dibin ziman\u00ea xwe y\u00ea day\u00eek\u00ea jib\u00eer dikin \u00fb bi ziman\u00ea w\u00ee welat\u00ee diaxivin \u00fb li gor\u00ee wan tevdigerin.<\/p>\n<p><strong>Sedem\u00ean siyas\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Gelek kes ji ber sedem\u00ean siyas\u00ee penaber dibin, ku ji aliy\u00ea hikumetan ve t\u00ea xwastin ku were d\u00eelgirtin \u00fb ji ber cezay\u00ean siyas\u00ee li ser wan kesan hene ji bo ku parastina xwe \u00fb malbata xwe bikin penaber\u00ee welatek din dibin. Herwiha ji ber hikumet\u00ean d\u00eektetor y\u00ean ku maf, biryar, xwestek \u00fb azadiya axaftin\u00ea qedexe dikin hin kes penaber\u00ee welateke din dibin ku t\u00eade maf\u00ea wan were parastin.<\/p>\n<p><strong>Revandina ji le\u015fkertiy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Gelek ciwan ji bo xizmeta le\u015fker\u00ee nekin ji welat\u00ea xwe penaber dibin bi piran\u00ee ev penaber\u00ee di dema R\u00eaj\u00eema Baas de dib\u00fb. Ji bo ku xwe ji kar\u00ea le\u015fkertiy\u00ea xilas bikin \u00fb jiyana xwe di nava le\u015fkertiy\u00ea de nekin xeteriy\u00ea penaber\u00ee welatek din dibin, ji bo ku xwe bipar\u00eazin. <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7areser\u00ee \u00e7i ye<\/strong>?<\/p>\n<p>\u00c7areseriya penaberiy\u00ea ew e ku \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean ku diqewimin bi daw\u00ee bibin \u00fb derfet\u00ean kar \u00fb xebat\u00ea ji gel re were peydakirin. Herwiha tevah\u00ee welat s\u00eestema Netewa demokrat\u00eek ji bona xwe bingeh bib\u00eenin \u00fb n\u00ear\u00een, biryar, helwest, v\u00eena gelan \u00fb maf\u00ea jiyaneke bi ewle were p\u00eakan\u00een. Ji bo ku civak \u00fb bi taybet ciwan bi \u015fer\u00ea taybet \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea bandor nebin \u00fb p\u00eaw\u00eeste ku werin perwerdekirin \u00fb r\u00eaxistinkirin. Geleke hezkirina axa welat di dil\u00ea her kes\u00ee de were \u00e7andin, bi d\u00eerok, \u00e7and \u00fb kevne\u015f\u00fbpiy\u00ean xwe bawerbin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo Li seranser\u00ee c\u00eehan\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ea, ji ber \u015fer \u00fb rew\u015fa ab\u00fbr\u00ee ya xirab bi taybet ciwan ji welat\u00ean xwe penaber dibin, ev yek j\u00ee dibe sedem ku ciwan ji \u00e7and \u00fb ziman\u00ea xwe d\u00fbrbikevin, di heman dem\u00ea de ew bi as\u00eem\u00eelasyon\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin. Penaber\u00ee di dem\u00ean dawiy\u00ea de z\u00eade b\u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":227249,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-227248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227248"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":227250,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227248\/revisions\/227250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/227249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}