{"id":22699,"date":"2019-08-29T06:23:59","date_gmt":"2019-08-29T06:23:59","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=22699"},"modified":"2019-08-29T06:23:59","modified_gmt":"2019-08-29T06:23:59","slug":"mufetisen-umumi-super-wali-u-qayum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=22699","title":{"rendered":"Mufet\u00ee\u015f\u00ean Um\u00fbm\u00ee, Super Wal\u00ee \u00fb Qay\u00fbm"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Mihemed \u015eAH\u00ceN<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Wek\u00ee ku t\u00ea zan\u00een komara tirk li ser hi\u015fmendiya \u00eet\u00eehat terak\u00ee ya n\u00eejadperest a yek netew, yek ziman \u00fb yek \u00e7and\u00ee esas digire hatiye damezirandin. Xeyn\u00ee tirk \u00fb tirkperestiy\u00ea maf\u00ea jiyan\u00ea nade civak\u00ean din. \u00c7ewisandin \u00fb tinekirina hem\u00fb civak\u00ean din ji bo wan xala esas\u00ee ye.<\/p>\n<p>B\u00ea guma tinekirina civakan bi tesl\u00eem girtina v\u00eena civakan dest p\u00ea dike. Hewldan\u00ean komara tirk \u00ean tesl\u00eem girtina v\u00eena kurd\u00ea azad ji sal\u00ean destp\u00eaka avab\u00fbna komar\u00ea 1922\u2019an de bi M.Kemal dest p\u00ea dikin \u00fb h\u00eaj\u00ee berdewam in. Lewre d\u00eeroka komara tirk a sed sal\u00ee d\u00eeroka tesl\u00eem girtin \u00fb tinekirina v\u00eena kurd\u00ea azad e.<\/p>\n<p>Dema ku n\u00eeqa\u015f\u00ean peymana Lozan\u00ea dest p\u00ea dikin di bin p\u00ea\u015fengiya Yusuf Ziya Beg \u00ea Meb\u00fbs\u00ea Bedl\u00ees\u00ea de wek\u00eel\u00ean Kurd neraz\u00eeb\u00fbna xwe ya li dij\u00ee p\u00eaknehatina M\u00eesak-\u00ee Mil\u00ee n\u00ee\u015fan didin. Ji M. Kemal re dib\u00eajin; \u2018te soz \u00fb bext dab\u00fb kurdan, erdn\u00eegariya ku kurd \u00fb tirk t\u00eade dij\u00een ji bo me M\u00eesak-\u00ee M\u00eel\u00ee ye, hetan\u00ee ew erdn\u00eegar\u00ee hem\u00fb rizgar nebe w\u00ea \u015fer\u00ea me y\u00ea azadiy\u00ea berdewam bike. Em dixwazin ew soz p\u00eak were. Hetan\u00ee hem\u00fb Erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea azad nebe em destn\u00ee\u015fankirina peymana Lozan qeb\u00fbl nakin.\u2019<\/p>\n<p>Ew v\u00eena kurd\u00ea azad\u00eepar\u00eaz M.Kemal dike nav tirs \u00fb fikaran. M.Kemal demildest ji bo tasfiyekirina wek\u00eel\u00ean kurd \u00ean azad\u00eepar\u00eaz mecl\u00ees\u00ea fesih dike. Di hilbijartin\u00ean p\u00ea\u015fwext de ew bi xwe ji kurdan re wek\u00eelan tayin dike. Hinek ji wan wek\u00eelan ne kurd b\u00fbn, hinek ji wan j\u00ee kurd\u00ean ku v\u00eena xwe radest\u00ea wan kirib\u00fbn. Bi kurtah\u00ee tasfiyekirina v\u00eena kurd p\u00eakhatib\u00fb.<\/p>\n<p>Ji w\u00ea roj\u00ea vir ve ye tehamula hi\u015fmendiya \u00cet\u00eehat Terak\u00ee ji v\u00eena kurd\u00ea azad re tune ye. V\u00eena kurd\u00ea azad ji bo serweriya xwe xeternakeke her\u00ee mezin dib\u00eene. Naxwaze kurd xwediy\u00ean v\u00eena azad bin, naxwaze kurd ji bo xwe hebin, ji bo xwe bij\u00een \u00fb ji bo xwe t\u00eabiko\u015fin. An ji h\u00eala fiz\u00eek\u00ee be, an ji h\u00eala hi\u015fmendiy\u00ea be, armanca wan afirandina kurd\u00ea miriye.<\/p>\n<p>Lewre, ji bo tinekirina v\u00eena kurd\u00ea azad ji destp\u00eaka avab\u00fbna komar\u00ea hetan\u00ee niha, Kurdistan dervey\u00ee makeqan\u00fbn\u00ea, her tim bi rew\u015fa awarte \u00fb bi qan\u00fbn\u00ean taybet hatiye bir\u00eavebirin. Di bin nav\u00ea plansaziy\u00ean awarte y\u00ean wek\u00ee \u2018Islehkirina \u015eerq\u00ea\u2019, y\u00ean wek\u00ee \u2018Ted\u00eep \u00fb Tenk\u00eel\u00ea\u2019 y\u00ean wek\u00ee \u2018Takr\u00eer-\u00ee Sik\u00fbn\u2019 \u00fb \u2018Rew\u015fa Awarte\u2019 de bi pergal\u00ean dervey\u00ee makeqan\u00fbn\u00ea Kurdistan hatiye bir\u00eavebirin. Bi kurtah\u00ee, di bin nav\u00ea wal\u00ee \u00fb mufet\u00ee\u015fan de ji bo r\u00eavebirina Kurdistan\u00ea her tim qral hatine tay\u00eenkirin.<\/p>\n<p>Ji sala 1922\u2019an hetan\u00ee 1946\u2019an di p\u00eavajoya r\u00eaze serhildanan de, nav\u00ea Qral\u00ean Kurdistan\u00ea \u2018Mufet\u00ee\u015f\u00ean Um\u00fbm\u00ee\u2019 b\u00fbn. Makeqan\u00fbn, qan\u00fbn, exlaq, p\u00eevan hem\u00fb li Kurdistan\u00ea b\u00eawate b\u00fbn. Gotin \u00fb biryar\u00ean qralan qan\u00fbn b\u00fbn. Erka wan a sereke tesl\u00eem girtin \u00fb tunekirina v\u00eena kurd b\u00fb. Ji bo p\u00eak an\u00eena w\u00ea erka xwe j\u00ee tu p\u00eevan \u00fb exlaq nasnedikirin. Dardekirin, qetilkirin \u00fb mi\u015fextkirina kurdan kar\u00ean wan\u00ean her\u00ee rewa b\u00fbn.<\/p>\n<p>Ji sala 1960\u2019an \u015f\u00fbn ve di p\u00eavajoya r\u00eaze darbeyan de nav\u00ea qral\u00ean Kurdistan\u00ea kirin \u2018Waliy\u00ean Super\u2019. Nav\u00ea pergal\u00ea j\u00ee kirin \u2018Rew\u015fa Awarte. Erka wan \u00fb rol \u00fb m\u00eesyona wan ji ya qaral\u00ean beriya wan \u2018Mufet\u00ee\u015f\u00ean Um\u00fbm\u00ee\u2019 yan k\u00eamtir neb\u00fb. Ji bo wan j\u00ee makaqan\u00fbn, qan\u00fbn, nirx, p\u00eevan \u00fb exlaq derbasdar neb\u00fb. W\u00ea serdem\u00ea j\u00ee hetan\u00ee sala 2002\u2019an dewam kir.<\/p>\n<p>AKP di sala 2002\u2019yan de qa\u015fo bi redkirina hi\u015fmendiya \u00cet\u00eehat Terak\u00ee ya qirker hatib\u00fb ser kar l\u00ea w\u00ea j\u00ee wek\u00ee y\u00ean beriya xwe dest ji tesl\u00eem girtina v\u00eena kurd\u00ea azad berneda. Hi\u015fmend\u00ee heman hi\u015fmend\u00ee b\u00fb, ten\u00ea reng guher\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p>Hik\u00fbmeta AKP\u2019\u00ea d\u00eet ku h\u00eaza yek qral\u00ee t\u00ear\u00ee tesl\u00eemgirtina v\u00eena kurd\u00ea azad nake. Di bin nav\u00ea rakirina \u2018Super Wal\u00ee\u2019 y\u00ea \u2018Rew\u015fa Awarte\u2019 de hem\u00fb waliy\u00ean Kurdistan\u00ea kirin \u2018Super Wal\u00ee\u2019 \u00fb \u2018Rew\u015fa Awarte\u2019 li Kurdistan\u00ea kir mayinde. \u00cad\u00ee li Kurdistan\u00ea di \u015f\u00fbna qralek\u00ee de bi dehan qral \u00fb qralok hene.<\/p>\n<p>Li gel hem\u00fb curey\u00ean qirkirin\u00ean xwe y\u00ean fizik\u00ee, siyas\u00ee \u00fb sp\u00ee qral \u00fb qralok\u00ean AKP\u2019\u00ea j\u00ee wek\u00ee y\u00ean beriya xwe nekar\u00een encam bigrin. V\u00eena kurd\u00ea azad roj bi roj xurt b\u00fb. Ew xurtb\u00fbn di bi ser \u015faredariyan de gih\u00ee\u015ft asta xwer\u00eavebirin\u00ea. Xwer\u00eavebirina civaka kurd dihat wateya s\u00eenorkirin \u00fb b\u00eabandorkirina qral\u00ean wan\u00ean tayinkir\u00ee.<\/p>\n<p>Qeb\u00fblkirina vaya ji bo hi\u015fmendiya \u00cet\u00eehat Terak\u00ee ya n\u00eejadperest nep\u00eakan b\u00fb. Lewre di 19\u2019\u00ea tebax\u00ea de li dij\u00ee v\u00eena kurd darbe p\u00eakan\u00een. Qral\u00ean n\u00fb y\u00ean bi nav\u00ea qay\u00fbman tayin kirin. Wek\u00ee her car\u00ee bi v\u00ee darbeya xwe dixwazin v\u00eena kurd\u00ea azad tasfiye bikin \u00fb zordariya qral\u00ean xwe li ser v\u00eena kurd ferz bikin.<\/p>\n<p>Ji sala 1922\u2019an vir ve 97 sale, heman r\u00eabaz bi dehan caran hatiye ceribandin. L\u00ea her car\u00ee bi t\u00eak\u00e7\u00fbyin\u00ea re r\u00fbbir\u00fb maye. B\u00ea guma d\u00ea aq\u00fbbeta v\u00ea darbey\u00ea j\u00ee ji aq\u00fbbeta y\u00ean ber\u00ea ne cuda be. Berxedana ku 10 roje b\u00eanavber berdewam dike ji niha ve encam diyar kiriye. Qral\u00ean parazvan\u00ean hi\u015fmendiya \u00cet\u00eehat Terak\u00ee t\u00eak \u00e7\u00fbne \u00fb v\u00eena kurd\u00ea azad biserketiye.<\/p>\n<p>Feylozof\u00ea Alman Albert Einstein dib\u00eaje, \u2018Kes\u00ean ku her car\u00ee heman r\u00eabaz\u00ee bikar b\u00eenin \u00fb li benda encam\u00ean cuda bin ahmeqin\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mihemed \u015eAH\u00ceN Wek\u00ee ku t\u00ea zan\u00een komara tirk li ser hi\u015fmendiya \u00eet\u00eehat terak\u00ee ya n\u00eejadperest a yek netew, yek ziman \u00fb yek \u00e7and\u00ee esas digire hatiye damezirandin. Xeyn\u00ee tirk \u00fb tirkperestiy\u00ea maf\u00ea jiyan\u00ea nade civak\u00ean din. \u00c7ewisandin \u00fb tinekirina hem\u00fb civak\u00ean din ji bo wan xala esas\u00ee ye. B\u00ea guma tinekirina civakan bi tesl\u00eem girtina [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21288,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-22699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22699"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22700,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22699\/revisions\/22700"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}