{"id":226979,"date":"2025-08-19T12:58:45","date_gmt":"2025-08-19T10:58:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226979"},"modified":"2025-08-19T12:58:45","modified_gmt":"2025-08-19T10:58:45","slug":"darvekirinen-irane-ji-bo-tinekirina-denge-mafparez-en-jinen-te-bikaranin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226979","title":{"rendered":"Darvekirin\u00ean \u00ceran\u00ea ji bo tinekirina deng\u00ea mafpar\u00eaz \u00ean jin\u00ean t\u00ea bikaran\u00een"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ronah\u00ee Sad\u00fbn\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea <\/strong><strong>ji bo tinekirina deng\u00ea mafpar\u00eaz \u00ean jinan \u015f\u00eawaz\u00ea darvekirin bikar t\u00eene \u00fb r\u00eajeya darvekirin\u00ea li \u00ceran\u00ea di asteke bilind de ye, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de \u00e7alakvan \u00fb kedkara maf\u00ea jinan \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee ku di 4\u2019\u00ea T\u00eermeha 2024\u2019an de cezay\u00ea darvekirin\u00ea l\u00ea bir\u00eeb\u00fbn, di 13\u2019\u00ea Sibata 2025\u2019an de hate er\u00eakirin. Li hember\u00ee v\u00ea yek\u00ea j\u00ee \u015fermezarkirin \u00fb redkirina jinan derket p\u00ea\u015f. <\/strong><\/p>\n<p>Komara \u00ceran\u00ea ya \u00ceslam\u00ee bi darvekirinan di rojev\u00ea de ye. Bi taybet\u00ee j\u00ee p\u00ee\u015ft\u00ee serhildana \u201cJin Jiyan Azad\u00ee\u201d ya ku pi\u015ft\u00ee ku\u015ftina jina Kurd J\u00eena Em\u00een\u00ee ya 16\u2019\u00ea \u00celona 2022\u2019an de p\u00eak hat, darvekirina jinan zedetir b\u00fb. Rej\u00eema \u00ceran\u00ea di bin nav\u00ea qan\u00fbn\u00ean \u015fer\u00eeat\u00ea de mirovan darve dike. Desthilatdar\u00ea \u00ceran\u00ea bi hi\u015fmendiya baviksalar ji bo ku jinan di her qad\u00ean jiyan\u00ea de b\u00eadeng \u00fb b\u00eabandor bikin, bi hincet\u00ean cur bi cur jinan darve dike.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-226981 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_1318-300x150.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_1318-300x150.jpeg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_1318-360x180.jpeg 360w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_1318.jpeg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>R\u00eaxistina Maf\u00ean Mirovan a \u00ceran\u00ea ya ku navenda w\u00ea li Norwe\u00e7\u00ea ye di ser\u00ea sala \u00eesal de diyar kirib\u00fb ku di navbera sal\u00ean 2010 \u00fb 2024\u2019an de z\u00eadey\u00ee 241 jin hatine darvekirin. Li \u00ceran\u00ea<strong>\u00a0<\/strong>digel ku zext\u00ean rej\u00eem\u00ea y\u00ea li ser jinan bi k\u00fbrb\u00fbn\u00ea didome, ji ber pol\u00eet\u00eekay\u00ean t\u00ean me\u015fandin jin bi qetilkirin \u00fb gefan re r\u00fb bi r\u00fb ne.<\/p>\n<p><strong>Cezay\u00ea darvekirin\u00ea am\u00fbr\u00ea zext\u00ea y\u00ea her\u00ee h\u00eazdar \u00ea rej\u00eem\u00ea ye<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee rapora Saziya Maf\u00ean Mirovan a \u00ceran\u00ea (IHR) \u00fb ECPM\u2019\u00ea hat destn\u00ee\u015fankirin ku ji sed\u00ee 90 darvekirin ji raya gi\u015ft\u00ee re nay\u00ean ragihandin \u00fb hejmara rast dibe ku h\u00een z\u00eadetir be. Herwiha hate diyarkirin ji ber ku \u00e7avkan\u00ee ba\u015f nehatine kontrolkirin 40 b\u00fbyer\u00ean darvekirin\u00ea li rapor\u00ea nehatine z\u00eadekirin. R\u00eaveber\u00ea IHR\u2019\u00ea Mahmood Amiry-Moghaddam diyar kirib\u00fb ku li \u00ceran\u00ea roj\u00ea 5 an 6 kes t\u00ean darvekirin \u00fb ev darvekirin par\u00e7eyek ji hewl\u00ean Komara \u00ceslam\u00ee ye ji bo parastina desthilata xwe ye. Cezay\u00ea darvekirin\u00ea am\u00fbr\u00ea zext\u00ea y\u00ea her\u00ee h\u00eazdar \u00ea rej\u00eem\u00ea ye.<\/p>\n<p><strong>Ji kes\u00ean hatin darvekirin 31 kes jin b\u00fbn<\/strong><\/p>\n<p>Li gor rapor\u00ea, di sala 2024\u2019an de ji 975 kes\u00ean hatine darvekirin 31 j\u00ea jin b\u00fbn \u00fb 4 ji wan li p\u00ea\u015fiya gel hatin darvekirin. Her \u00e7iqas piraniya cezay\u00ean darvekirin\u00ea bi s\u00fbc\u00ean wek\u00ee tiryak, ku\u015ftin \u00fb destdir\u00eajiy\u00ea b\u00ean t\u00eakildarkirin j\u00ee, tewanbariy\u00ean ne zelal \u00ean wek\u00ee \u201cserhildan\u201d\u00ea j\u00ee ji bo hedefgirtina mixalifan t\u00ean bikaran\u00een. Li gor rapor\u00ea, rej\u00eema \u00ceran\u00ea gir\u00eaday\u00ee protestoy\u00ean \u201cJin, Jiyan, Azad\u00ee\u201d y\u00ea ku pi\u015ft\u00ee ku\u015ftina J\u00eena Em\u00een\u00ee dest p\u00ea kirine, ji sala 2022\u2019an ve z\u00eadey\u00ee 10 kes darve kirine.<\/p>\n<p><strong>\u00ce\u015fkenceya s\u00eestemat\u00eek heye<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaxistin\u00ean maf\u00ean mirovan radigih\u00eenin ku mehk\u00fbm rast\u00ee \u00ea\u015fkenceyeke s\u00eestemat\u00eek t\u00ean \u00fb maf\u00ea wan t\u00ea binp\u00eakirin. Di rapor\u00ea de t\u00ea diyarkirin ku pir\u00ee caran hevd\u00eetina mehk\u00fbman a bi par\u00eazeran re t\u00ea astengkirin \u00fb mikurhatin\u00ean bi dar\u00ea zor\u00ea hatine girtin, di dadgehan de wek del\u00eel t\u00ean bikaran\u00een. Rapor\u00ea bal ki\u015fand ser w\u00ea yek\u00ea ku h\u00een 13 akt\u00eev\u00eest hene ku bi cezay\u00ea darvekirin\u00ea t\u00ean darizandin \u00fb bi taybet par\u00eazvan\u00ean maf\u00ean jin\u00ean Kurd Pex\u015fan Ez\u00eez\u00ee, Wer\u00ee\u015fe M\u00fbrad\u00ee \u00fb \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee j\u00ee bi metirsiya darvekirin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ne.<\/p>\n<p><strong>\u00ceran maf\u00ean jinan bi yasayan napar\u00eaze<\/strong><\/p>\n<p>Di qan\u00fbna Komara \u00ceslam\u00ee ya \u00ceran\u00ea ya ji bo parastina jinan tu bend tuneye. Ev j\u00ee ji bo domandina serweriya baviksalar, mezinkirina \u00e7erxa c\u00eenayet\u00ean jinan, dibe bingeh.<\/p>\n<p><strong>Ji bo rewakirina s\u00fbcan p\u00eakan\u00eena \u015fer\u00eeet hinceta her desthilatdarek\u00ee ye <\/strong><\/p>\n<p>Li \u00ceran\u00ea jin di bin zext \u00fb tundiya R\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea de dij\u00een. Ji ber ku r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea her ti\u015ft\u00ee li gor\u00ee zagon\u00ean \u015fer\u00eeat\u00ea dime\u015f\u00eene, gelek maf\u00ean jinan ji dest\u00ea wan hatiye girtin. Jin li dij\u00ee v\u00ea zext \u00fb zoriya hik\u00fbmeta \u00ceran\u00ea ya li dij\u00ee xwe, her dem \u00e7alak\u00ee li dar xistine. Ji bo maf\u00ea xwe her dem t\u00eadiko\u015fe. Jin li hinek cihan bi ser ketin, l\u00ea hin caran mixabin b\u00eadeng man. Di heman dem\u00ea de r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea heta niha bi sedan girtiy\u00ean siyas\u00ee darve kiriye. Li girt\u00eegehan \u00ee\u015fkencey\u00ean gelek giran t\u00ea jiy\u00een. Li aliy\u00ea din ji dervey\u00ee far\u00ees\u00ee ziman\u00ea din nay\u00ea qeb\u00fblkirin. Ji dervey\u00ee \u015fi\u00ee, mezheb\u00ean din nay\u00ea qeb\u00fblkirin. R\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea li ser bingeh\u00ea \u00eenkar, tepisandin, ku\u015ftin \u00fb qedexeyan, heb\u00fbna xwe berdewam dike. Herwiha li \u00ceran\u00ea ne ten\u00ea kurd t\u00ean girtin \u00fb darvekirin, ji ber r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea \u00e7i h\u00eaz \u00fb kesayetek dij\u00ee r\u00eaj\u00eem\u00ea tev digire bi cezay\u00ean her\u00ee giran r\u00fb bi r\u00fb dibe.<\/p>\n<p><strong>\u00ceran\u00ea r\u00eaj\u00eema lidarvekirin\u00ea ye<\/strong><\/p>\n<p>\u00ceran yek ji welat\u00ean ku her\u00ee z\u00eade lidarvekirin l\u00ea \u00e7\u00eadibin e. Li \u00ceran\u00ea \u00eedam bi darizandin\u00ean derhiq\u00fbq\u00ee p\u00eak t\u00ean. Di heman dem\u00ea de maf\u00ean jinan li \u00ceran\u00ea bi ol, siyaset \u00fb \u00e7and\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye. Ji \u015eore\u015fa \u00ceslam\u00ee ya 1979\u2019an vir ve, rew\u015fa jinan bi awayek\u00ee berbi\u00e7av guheriye \u00fb maf\u00ean wan mijara n\u00eeqa\u015feke berfireh a navxwey\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee ne.<\/p>\n<p><strong>Sergirtina jinan ferzkirine <\/strong><\/p>\n<p>Li \u00ceran\u00ea li ser hem\u00fb jinan tev\u00ee jin\u00ean biyan\u00ee t\u00ea ferzkirin ku sergirt\u00ee bin. Jin ne\u00e7ar in ku li cih\u00ean gi\u015ft\u00ee sergirt\u00ee bin \u00fb y\u00ean ku v\u00ea yek\u00ea nekin t\u00ean girtin, bi caza \u00fb \u015f\u00eedet\u00ea r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin. Dema ku jin derkeve dervey\u00ee \u00ceran\u00ea j\u00ee dib\u00ea bi dest\u00fbra bav an j\u00ee hevj\u00een\u00ea xwe be. Di heman dem\u00ea de h\u00eazek pol\u00ees\u00ean exlaq\u00ea heye ku tevgera jinan di\u015fop\u00een e. Dest\u00fbra jinan heye ku bixebitin, l\u00ea kar\u00ea w\u00ea s\u00eenorkir\u00ee ye ku hin kar ji bo jinan girt\u00ee ne.<\/p>\n<p><strong>Rew\u015fa Gi\u015ft\u00ee ya Darvekirinan li \u00ceran\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>\u00ceran bi gelemper\u00ee pi\u015ft\u00ee \u00c7\u00een\u00ea di hejmara darvekirinan de di r\u00eaza duyem\u00een de ye. Di sal\u00ean daw\u00ee de 2022 \u00fb 2024\u2019an de darvekirin\u00ean z\u00eade p\u00eak t\u00ean. Gelek darvekirin j\u00ee bi diz\u00ee t\u00eane kirin \u00fb bi ferm\u00ee nay\u00ean ragihandin.<\/p>\n<p><strong>Er\u00eakirina darvekirina \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de yek ji \u00c7alakvan \u00fb kedkara maf\u00ea jinan \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee er\u00eakirina darvekirina w\u00ea hate e\u015fkerekirin. \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee di Kanuna 2023\u2019an de bi h\u00eaceta \u2018Propagandaya dij\u00ee dewlet\u00ea\u2019 kiriye hatib\u00fb bin\u00e7avkirin \u00fb di 4\u2019\u00ea T\u00eermeha 2024\u2019an de ji aliy\u00ea Dadgeha \u015eore\u015f\u00ea ya rej\u00eema \u00ceran\u00ea ve cezay\u00ea darvekirin\u00ea l\u00ea hatib\u00fb bir\u00een. \u015eaxa 39\u2019em\u00een a Dadgeha Bilind a r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea cezay\u00ea darvekirin\u00ea y\u00ea \u015eer\u00eefe Mihemediy\u00ea er\u00ea kiriye. Dadgeh b\u00eay\u00ee ku k\u00eamahiyan li ber \u00e7avan bigire cezay\u00ea darvekirin\u00ea er\u00ea kiriye.<\/p>\n<p>\u00c7alakvan \u00fb kedkara maf\u00ea jinan \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee (45) xelk\u00ea bajar\u00ea Urmiy\u00ea ye \u00fb li bajar\u00ea Re\u015ft ni\u015ftecih dij\u00eeya. \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee, di Kanuna 2023\u2019an de bi hinceta \u201cPropagandaya li dij\u00ee dewlet\u00ea\u201d kiriye hatib\u00fb bin\u00e7avkirin. Dadgeha \u015eore\u015f\u00ea ya rej\u00eema \u00ceran\u00ea di 4\u2019\u00ea T\u00eermeha 2024\u2019an de cezay\u00ea darvekirin\u00ea l\u00ea bir\u00eeb\u00fb. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea di 12\u2019\u00ea Cotmeha 2024\u2019an de biryara cezay\u00ea darvekirina \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee hatib\u00fb xirabkirin. L\u00ea careke din di 13\u2019\u00ea Sibata 2025\u2019an de ji aliy\u00ea Serok\u00ea \u015eaxa 2\u2019yan a Dadgeha \u015eore\u015f\u00ea ya Re\u015fit, Mihemed El\u00ee Derw\u00ea\u015f Goftar ve cezay\u00ea darvekirin\u00ea ji bo girtiya siyas\u00ee \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee hatib\u00fb pejirandin.<\/p>\n<p><strong>Bertek, \u015fermezarkirin \u00fb redkirina jinan li dij\u00ee dadgehkirina \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Parlamenter\u00ean Jin\u00ean Kurd t\u00eakildar\u00ee er\u00eakirina cezay\u00ea darvekirin\u00ea ya girtiya siyas\u00ee \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee \u00fb girtiy\u00ean siyas\u00ee daxuyaniyeke niv\u00eesk\u00ee dan. Di daxuyaniy\u00ea de hate diyarkirin ku ew bi fikar \u00fb h\u00earseke mezin rew\u015fa jin\u00ean li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea di\u015fop\u00eenin \u00fb got ku pi\u015ft\u00ee qetilkirina J\u00eena Em\u00een\u00ee \u00fb destp\u00eakirina berxwedana \u201cJin, Jiyan, Azad\u00ee\u201d rast\u00ee zext\u00ean giran, tund\u00ee, \u00ee\u015fkence \u00fb girtin\u00ean s\u00eestemat\u00eek t\u00ean. Ev pol\u00eet\u00eekay\u00ean li dij\u00ee daxwaz\u00ean jin\u00ean ji bo wekhev\u00ee, azad\u00ee \u00fb jiyanek bi r\u00fbmet t\u00eane me\u015fandin \u00fb ev ne ten\u00ea \u00eari\u015fek li ser jin\u00ea ye, l\u00ea bel\u00ea \u00eari\u015feke a\u015fkere li ser maf\u00ean bingeh\u00een \u00ean tevahiya civak\u00ea ye. r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea bi armanca b\u00eadengkirin \u00fb \u015fikandina t\u00eako\u015f\u00eena jin\u00ean, beden \u00fb hewldan\u00ean wan dike hedef, l\u00ea em bi bawer in ku ev zext\u00ean hovane nikarin li hember daxwaz\u00ean mafdar \u00ean jin\u00ean serkevin.<\/p>\n<p>Di daxuyaniy\u00ea de hate destn\u00ee\u015fankirin ku yek ji m\u00eenak\u00ean her\u00ee giran \u00ean v\u00ea zordariy\u00ea jiyana Pe\u015fxan Ez\u00eez\u00ee \u00fb \u015eer\u00eefe Mihemed e ku b\u00fbne sembol\u00ean t\u00eako\u015f\u00eena azadiy\u00ea. Ev biryar ne ten\u00ea tehd\u00eedeke b\u00eaqan\u00fbn\u00ee li ser jiyana w\u00ea ye, l\u00ea bel\u00ea n\u00ee\u015faneyeke e\u015fkere ya \u015f\u00eedeta s\u00eestemat\u00eek \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean zordar \u00ean r\u00eaj\u00eem\u00ea li dij\u00ee jin\u00ea ye. Tehd\u00eeda darvekirin\u00ea ku ji bo tinekirina deng\u00ea mafpar\u00eaz \u00ean jin\u00ean t\u00ea bikaran\u00een \u00fb li dij\u00ee qan\u00fbn\u00ean navnetewey\u00ee, peyman\u00ean maf\u00ean mirovan \u00fb nirx\u00ean mirov\u00ee y\u00ean bingeh\u00een e. Herwiha bang li raya gi\u015ft\u00ee ya c\u00eehan\u00ea, saziy\u00ean maf\u00ean mirovan, tevger\u00ean jin \u00fb hem\u00fb saziy\u00ean civaka demokrat\u00eek kir ku li hember van binp\u00eakirinan b\u00eadeng nem\u00eenin \u00fb bila hem\u00fb girtiy\u00ean jin \u00ean siyas\u00ee\u00a0 demildest b\u00ean berdan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ronah\u00ee Sad\u00fbn\/Qami\u015flo R\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea ji bo tinekirina deng\u00ea mafpar\u00eaz \u00ean jinan \u015f\u00eawaz\u00ea darvekirin bikar t\u00eene \u00fb r\u00eajeya darvekirin\u00ea li \u00ceran\u00ea di asteke bilind de ye, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de \u00e7alakvan \u00fb kedkara maf\u00ea jinan \u015eer\u00eefe Mihemed\u00ee ku di 4\u2019\u00ea T\u00eermeha 2024\u2019an de cezay\u00ea darvekirin\u00ea l\u00ea bir\u00eeb\u00fbn, di 13\u2019\u00ea Sibata 2025\u2019an de hate er\u00eakirin. Li hember\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226980,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[229],"tags":[],"class_list":["post-226979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226979"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":226982,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226979\/revisions\/226982"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}