{"id":226604,"date":"2025-08-10T07:16:00","date_gmt":"2025-08-10T05:16:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226604"},"modified":"2025-08-10T07:16:00","modified_gmt":"2025-08-10T05:16:00","slug":"eniya-demokratik-li-hemberi-eniya-desthilatdar-heza-avaker-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226604","title":{"rendered":"Eniya demokrat\u00eek li hember\u00ee eniya desthilatdar h\u00eaza avaker e"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ronaz\u00a0 Sil\u00eaman\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Eniya Demokrat\u00eek vebij\u00earka gelan e, di rew\u015fa hey\u00ee ya niha de ew \u00ea tems\u00eela \u00eeradeya hem\u00fb gelan ku ne ten\u00ea gel\u00ean S\u00fbriy\u00ea bike<\/strong><strong> \u00fb ji bo hem\u00fb veguher\u00een\u00ean demokrat\u00eek \u00ean li her\u00eam\u00ea j\u00ee, d\u00ea bibe modelek\u00ea, hem j\u00ee p\u00eakan\u00eena w\u00ea siberoja S\u00fbriy\u00ea ji berjewendiy\u00ean navdewlet\u00ee \u00fb desthilatdar\u00ee bipar\u00eaz e. <\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eaveberiyeke demokrat\u00eek li \u015f\u00fbna aloziy\u00ean mezheb\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>\u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeha 2012\u2019an, bi be\u015fdariya Kurd \u00fb p\u00eakhatey\u00ean din weke Ereb, Suryan, As\u00fbr, li bajar\u00ea Koban\u00ea dest p\u00ea kir. Armanc ew b\u00fb ku r\u00eaveberiyek demokrat\u00eek li \u015f\u00fbna aloziy\u00ean mezheb\u00ee y\u00ean ji ber aloziya S\u00fbriy\u00ea ya di 15\u2019\u00ea Adara 2011\u2019an de derketiye \u00fb digel destwerdan\u00ean derve de veguheriye \u00eari\u015f\u00ean le\u015fker\u00ee, were avakirin. Di 18\u2019\u00ea \u00celona 2013\u2019an de Meclisa Gel a Rojava \u00fb Enc\u00fbmena Ni\u015ft\u00eeman\u00ee ya Kurd\u00ee, ji bo destp\u00eakirina projeya \u201cR\u00eaveberina p\u00eavajoy\u00ea\u201d, peymanek ji 9 bendan \u00eemze kir. Bi p\u00eakhatey\u00ean din ji Ereb, Suryan-As\u00fbr, Tirkmen, \u00c7e\u00e7en \u00fb Ermen re hevd\u00eetin\u00ean ji bo lihevkirina ser te\u015fey\u00ea projey\u00ea hatin kirin. Di 12\u2019\u00ea Mijdara 2013\u2019an de, weke saziyek\u00ea amadekar\u00ee ku pi\u015ftre R\u00eaveberiy\u00ean Xweser werin avakirin, Meclisa Gi\u015ft\u00ee ya Damezr\u00eener a R\u00eaveberiya Demk\u00ee ya Hevbe\u015f hat ragihandin, l\u00ea beriya rojek\u00ea ji ragihandin\u00ea Enc\u00fbmena Ni\u015ft\u00eeman\u00ee ya Kurd\u00ee ji v\u00ea ragihandin\u00ea veki\u015fiya, l\u00ea v\u00ea yek\u00ea bandor li biryara gel\u00ean her\u00eam\u00ea nekir. Lewra di 21\u2019\u00ea \u00c7ileya 2014\u2019an de bi awayek\u00ee ferm\u00ee R\u00eaveberiya Xweseriya Demokrat\u00eek li kantona Ciz\u00eer\u00ea hat ragihandin, pi\u015ftre Efr\u00een \u00fb Koban\u00ea j\u00ee di heman meh\u00ea de hatin ragihandin.<\/p>\n<p>Dema bajar\u00ea Reqay\u00ea di Cotmeha 2017\u2019an de ji \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea hat rizgarkirin, hejmara R\u00eaveberiya Xweser \u00fb siv\u00eel b\u00fbn 7; Ciz\u00eer, Efr\u00een, Firat, Minbic, Reqa, Tebqa \u00fb D\u00earazor. Di 16\u2019\u00ea T\u00eermeha 2018\u2019an de Meclisa S\u00fbriya Demokrat\u00eek (MSD) di kongreya xwe ya 3\u2019yem\u00een de biryar da ku p\u00eaw\u00eest\u00ee bi avakirina yek r\u00eaveberiy\u00ea heye. Di 6\u2019\u00ea \u00celona 2018\u2019an de kom\u00eeteyek amadekar ku ji 70 endam\u00ee p\u00eak hat, hat avakirin. Bi r\u00eaya w\u00ea, R\u00eaveberiya Xweser a Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea bi saz\u00fbmaniya xwe ya r\u00eaxistin\u00ee; ku ji Meclisa Gi\u015ft\u00ee, Meclisa R\u00eaveber \u00fb Meclisa Edalet\u00ea p\u00eak hat, hat avakirin.<\/p>\n<p><strong>Netew-dewlet ne li gor\u00ee xwezay\u00ean civak\u00ean Rojhilata Nav\u00een e<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaveberiya Xweser xwe disp\u00eare felsefeya neteweya demokrat\u00eek a R\u00eaber Apo ku di gelek par\u00eaznamey\u00ean xwe de bi taybet di par\u00eaznameya Sosyolojiya Azadiy\u00ea de behsa w\u00ea yek\u00ea dike. Dema par\u00eazer\u00ean R\u00eaber Apo p\u00ea re hevd\u00eetin kirin \u00fb behsa t\u00eageha R\u00eaveberiya Xweseriya Demokrat\u00eek kir, ev yek ne ten\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya modeleke Kurd\u00ee de girt dest, l\u00ea weke modela her\u00ee serkeft\u00ee ji bo \u00e7areserkirina tevah\u00ee pirsgir\u00eak\u00ean Rojhilata Nav\u00een n\u00ee\u015fan da. R\u00eaber Apo diyar kir ku modela netewe-dewlet\u00ea ne li gor\u00ee xwezaya p\u00eakhatina civak\u00ean li Rojhilata Nav\u00een e. R\u00eaber Apo dib\u00eaje ku R\u00eaveberiya Xweser ne li ser bingeha prans\u00eeba yek netewe, yek erdn\u00eegar\u00ee \u00fb yek ol hatiye avakirin, l\u00ea li ser bingeh\u00ean gelan, civak\u00ean cih\u00eareng \u00fb li ser bingeh\u00ean demokrasiy\u00ea hatiye avakirin. Ev yek zihniyeta netewe-dewlet\u00ea derbas dike.<\/p>\n<p>R\u00eaber Apo dib\u00eaje: \u201cDi pergala R\u00eaveberiya Xweseriya Demokrat\u00eek de, ya gir\u00eeng v\u00eena r\u00eavebirina civak\u00ea ye. Civak erk\u00ean dewleta navned\u00ee h\u00easan dike \u00fb xwe bi xwe bi r\u00ea ve dibe. Ez li vir dib\u00eajim ku navend erk\u00ean xwe radest\u00ee civak\u00ea dike. Di R\u00eaveberiya Xweseriya Demokrat\u00eek tu dijberiya dewlet\u00ea n\u00een e.\u201d Ji ber v\u00ea yek\u00ea, R\u00eaveberiya Xweser r\u00eabazek r\u00eaveberiy\u00ea li dervey\u00ee \u00e7ar\u00e7oveya dewlet\u00ea ye. Di w\u00ea r\u00eaveberiy\u00ea de civak kar \u00fb bar\u00ean xwe li dervey\u00ee dewlet\u00ea bi r\u00ea ve dibe. Ew di naverok \u00fb felsefeya r\u00eaveberiy\u00ea de ji r\u00eabaz\u00ea dewlet\u00ea cuda ye. R\u00eaveberiya Xweser xwe bi hikumeta navend\u00ee ve gir\u00ea nade, heta di aliy\u00ea bersivdana p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ea \u00fb xwer\u00eaxistinkirina di gund, tax, bajar \u00fb her\u00eaman de, hewil dide navend\u00eeb\u00fbna dewlet\u00ea, tegeh \u00fb zihniyeta nijadperestiy\u00ea ya dewlet\u00ea lawaz bike. R\u00eaveberiya Xweseriya Demokrat\u00eek di hundir\u00ea civak\u00ea de ye \u00fb hem\u00fb civak\u00ea hemb\u00eaz dike, bingeh\u00ean w\u00ea v\u00een, daxwaz \u00fb p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ea ne.<\/p>\n<p><strong>R\u00eaveberiya Xweser xwe disp\u00eare r\u00eazgirtina pirreng\u00ee \u00fb jiyana hevbe\u015f<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaveberiya Xweser ji destp\u00eaka damezrandina xwe ve, hewil dide modeleke r\u00eaveber\u00ee ya n\u00fb ya xwe disp\u00eare r\u00eazgirtina pirreng\u00ee \u00fb jiyana hevbe\u015f di nava p\u00eakhatey\u00ean netewe, ol \u00fb civak\u00ee de, ava bike. Ji bo p\u00eakan\u00eena v\u00ea yek\u00ea, r\u00eaveberiy\u00ea xwe spart komek ji r\u00eagez\u00ean ku n\u00fbnertiya adilane di her be\u015fek civak\u00ea de, dike. Herwiha div\u00ea ev yek d\u00fbr\u00ee siyaset\u00ean d\u00fbrxistin \u00fb pa\u015fguhkirin\u00ea bin. Yek ji van r\u00eagezan t\u00eageha neteweya demokrat\u00eek e. Ew j\u00ee bingeha fikr\u00ee \u00fb siyas\u00ee ya ku R\u00eaveberiya Xweser j\u00ea dest p\u00ea kiriye. Li gor\u00ee v\u00ea t\u00eageh\u00ea, her p\u00eakhateyek \u00e7i Kurd, Ereb, Suryan-As\u00fbr, Ermen, Tirkmen \u00fb hwd&#8230; xwed\u00ee maf in ku be\u015fdar\u00ee r\u00eavebirina kar \u00fb bar\u00ean her\u00eam\u00ea bibin. Div\u00ea nasnameya yek netewe \u00fb yek ol li ser p\u00eakhateyan ney\u00ea ferzkirin.<\/p>\n<p>Ji bo p\u00eakan\u00eena v\u00ea r\u00eagez\u00ea bi awayek\u00ee prat\u00eek, R\u00eaveberiya Xweser di tevah\u00ee saziy\u00ean xwe de s\u00eestema hevserokatiy\u00ea pejirand. M\u00ear \u00fb jin ji p\u00eakhatey\u00ean cuda di r\u00eaveberiya meclis \u00fb r\u00eaveberiyan de hene. Ev ne ten\u00ea hevsengiyek\u00ea di navbera her du zayendan de p\u00eak t\u00eene, l\u00ea tems\u00eelkirina wekhev a neteweyan misoger dike. R\u00eaveberiy\u00ea di meclis \u00fb desteyan de r\u00eabaza be\u015fdar\u00ee \u00fb tems\u00eelkirina her p\u00eakhateyek\u00ea bi kar an\u00een. Di van saziyan de n\u00fbner\u00ean ji tevah\u00ee p\u00eakhateyan li gor\u00ee r\u00eajeya ni\u015ftecihb\u00fbn\u00ea \u00fb heb\u00fbna wan a erdn\u00eegar\u00ee hene. Endam\u00ean van saziyan an bi r\u00eaya hilbijartinan an j\u00ee bi r\u00eaya lihevkirin\u00ean di navbera meclis\u00ean gel t\u00ean vebijartin, ji bo ku were misogerkirin ku her p\u00eakhateyek tems\u00eela xwe hebe, bi taybet ev ti\u015ft\u00ea ku ber\u00ea hatib\u00fb pa\u015fguhkirin.<\/p>\n<p><strong>Ruh\u00ea hevgirtin \u00fb hevkariya p\u00eakhateyan parastina her\u00eam\u00ea xurt kir\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaveberiy\u00ea gir\u00eengiyek mezin da ziman \u00fb \u00e7and\u00ea. Ziman\u00ea Kurd\u00ee, Ereb\u00ee \u00fb Suryan\u00ee wek\u00ee ziman\u00ean ferm\u00ee nas kir \u00fb ev ziman di dibistanan de hatiye pejirandin. Dezgeh\u00ean \u00e7apemeniy\u00ea bi her zimanek\u00ee hatin avakirin, derbir\u00eena \u00e7and\u00ee \u00fb ol\u00ee ya serbest hat te\u015fw\u00eeqkirin. W\u00ea j\u00ee hi\u015ft nasnameya her p\u00eakhateyek\u00ea were parastin \u00fb hest\u00ean wan were xurtkirin.<\/p>\n<p>Ev pergala r\u00eaveber\u00ee bi r\u00eaya kom\u00eenan \u00fb meclis\u00ean gel li ser bingeheke gel a berfireh hat avakirin. Ev saz\u00fbman\u00ee ji h\u00eala \u015f\u00eaniy\u00ean li taxa \u00fb gundan bi xwe t\u00ea bir\u00eavebirin. Ew \u015f\u00ean\u00ee yekser be\u015fdar\u00ee day\u00eena biryaran \u00fb \u00e7avd\u00eariya performansa rojane ya xizmetguzariyan dibin. Herwiha r\u00eaveberiy\u00ea saziy\u00ean ewleh\u00ee \u00fb parastin\u00ea ava kirin, tevah\u00ee p\u00eakhate j\u00ee di avakirina H\u00eaz\u00ean Ewlekariya Hundir\u00een \u00fb QSD\u2019, YPG \u00fb YPJ\u2019\u00ea de be\u015fdar b\u00fbne. V\u00ea yek\u00ea ruh\u00ea hevgirtin \u00fb hevkariya parastina her\u00eam\u00ea li dij\u00ee gefan xurt kir.<\/p>\n<p><strong>R\u00eaveberiya Xweser ewleb\u00fbna p\u00eakhateyan e<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaveberiya Xweser a Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea modeleke demokrat\u00eek a b\u00eahempa tems\u00eel kiriye, w\u00ea derfet daye her kes\u00ee ku li gor\u00ee Hevpeymana Civak\u00ee, bi awayek\u00ee \u00e7alak be\u015fdar\u00ee bir\u00eavebirina kar \u00fb bar\u00ean xwe bibin. R\u00eaveberiya Xweser tevah\u00ee p\u00eakhate hemb\u00eaz kirin.<\/p>\n<p>Eniya Demokrat\u00eek vebij\u00earka Gelan e di rew\u015fa hey\u00ee ya niha de, parad\u00eegmaya ku tems\u00eela \u00eeradeya gel\u00ean S\u00fbriy\u00ea bike, parad\u00eegmaya R\u00eaber Apo ye. Neteweya demokrat\u00eek, xweseriya demokrat\u00eek, konfederal\u00eezma demokrat\u00eek ji bo gelan \u00e7avkaniy\u00ean her\u00ee mezin \u00ean t\u00eako\u015f\u00een\u00ea ne. Ji bo xwe gihandina v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea, lazim e li S\u00fbriy\u00ea vebij\u00earka gelan di nava cepheyek\u00ea de were bi r\u00eaxistinkirin. Eniya S\u00fbriya demokrat\u00eek, ji bo ku gel\u00ean her\u00eam\u00ea, S\u00fbriyeke pirreng\u00ee, federal \u00fb demokrat\u00eek \u00een\u015faa bikin am\u00fbrek e. Ev cephe d\u00ea ne ten\u00ea daxwaz\u00ean gelan \u00eefade bike, tems\u00eel bike \u00fb bi v\u00ea ve s\u00eenordar bim\u00eene; di heman dem\u00ea de li beramber\u00ea h\u00eaz\u00ean navnetewey\u00ee alternat\u00eefeke xurt p\u00eak b\u00eene. Di encam\u00ea de, eniya demokrat\u00eek ne ten\u00ea ji bo azadb\u00fbna gel\u00ean S\u00fbriy\u00ea, ji bo gelan \u00fb ji bo hem\u00fb veguher\u00een\u00ean demokrat\u00eek \u00ean li her\u00eam\u00ea j\u00ee, d\u00ea bibe modelek\u00ea. Ev cephe, siberoja S\u00fbriy\u00ea ji berjewendiy\u00ean navdewlet\u00ee \u00fb desthilatdar\u00ee bipar\u00eaze.<\/p>\n<p><strong>Rola jin\u00ea di enya demokrat\u00eek de parast\u00ee ye<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Wek\u00ee ku eniya demokrat\u00eek parastina pirengiya p\u00eakhate \u00fb civakan dike, ey\u00een dem\u00ea parastina rol \u00fb maf\u00ea jinan j\u00ee dike. \u015eore\u015fa Rojava ya ku xwe disp\u00eare gelan \u00fb bi dest\u00ea jin\u00ea ye, rol jin\u00ea parast, m\u00eenaka w\u00ea avakirina h\u00eazeke jin bi nav\u00ea YPJ\u2019\u00ea ku ji c\u00eehan\u00ea re b\u00fb h\u00eav\u00ee, herwiha cihgirtina jin di nava hem\u00fb qadan de biryara guhertina zihniyeta desthilatdariy\u00ea b\u00fb. Bi v\u00ea yek\u00ea em dikarin b\u00eajin ku eniya demokrat\u00eek bi hem\u00fb aliy\u00ean xwe temamkere \u00fb li dij\u00ee eniya desthilatdar h\u00eaza avakere.<\/p>\n<p>Ji ber ku niha S\u00fbriy\u00ea pi\u015ft\u00ee hilwe\u015fandina r\u00eaj\u00eema Baas aloziyeke din a \u015fer\u00ea mezheb\u00ee jiyan dike ku hikumeta veguh\u00eaz ey\u00een\u00ee r\u00eaj\u00eema Baas\u00ea reng\u00ea p\u00eakhatey\u00ean S\u00fbriy\u00ea nahilbij\u00eare \u00fb dewamiya desthilatdar\u00ee \u00fb navend\u00eeb\u00fbn\u00ea dike, ev yek j\u00ee r\u00ea li ber komkuj\u00ee, ku\u015ftin \u00fb talan\u00ean mezin vekiriye. Hikumeta veguh\u00eaz heger reng\u00ea nijadperestiy\u00ea neguher\u00eene, d\u00eesa pa\u015fguhkirin\u00ea bikar b\u00eene, w\u00ea d\u00eesa p\u00eakhate b\u00ea maf b\u00eemin \u00fb S\u00fbriya ku ew dixwazin t\u00ea de azad, wekhev\u00ee \u00fb demokras\u00ee hebe, nay\u00ea avakirin. Lewma bend\u00ea bingeh\u00een \u00ea ku S\u00fbriy\u00ea ji v\u00ea aloziy\u00ea derx\u00eene ku eniya demorat\u00eek t\u00ea de b\u00ea avakirin. Ji ber bi v\u00ea siyaseta niha tu p\u00eakhate hetan\u00ee mezheba Sun\u00ee j\u00ee s\u00fbd\u00ea nagirin, berovaj\u00ee w\u00ea z\u00eadeb\u00fbna kiryar\u00ean dijmirov\u00ee l\u00ea p\u00ea\u015f dikevin. Div\u00ea hikumeta veguh\u00eaz j\u00ee ji r\u00eaya ku niha li S\u00fbriy\u00ea dide me\u015fandin veger, ji ber ev r\u00ea tem\u00ean w\u00ea kurt dike. L\u00ea heger ew j\u00ee xwe di \u00e7ar\u00e7oveya eniya demorat\u00eek de bide avakirin, w\u00ea guhertin\u00ean mezin \u00ean ber bi S\u00fbriya n\u00fb ya t\u00ea xwestin, b\u00ean kirin. Ji ber S\u00fbriya \u00eero ji her dem\u00ea z\u00eadetir hewcedar\u00ee demokrat\u00eekb\u00fbn\u00ea ye, \u00ead\u00ee dema desthilatdariy\u00ea div\u00ea b\u00ea qedandin \u00fb tecr\u00fbbey\u00ean bi salan \u00ean hatine jiyankirin ku p\u00eakhate dihatin tunkirin, ney\u00ean d\u00fbbarekirin. Bi \u015fer\u00ea nijad\u00ee S\u00fbriy\u00ea nay\u00ea avakirin, l\u00ea dema hevqeb\u00fblkirin\u00ea ye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ronaz\u00a0 Sil\u00eaman\/Qami\u015flo Eniya Demokrat\u00eek vebij\u00earka gelan e, di rew\u015fa hey\u00ee ya niha de ew \u00ea tems\u00eela \u00eeradeya hem\u00fb gelan ku ne ten\u00ea gel\u00ean S\u00fbriy\u00ea bike \u00fb ji bo hem\u00fb veguher\u00een\u00ean demokrat\u00eek \u00ean li her\u00eam\u00ea j\u00ee, d\u00ea bibe modelek\u00ea, hem j\u00ee p\u00eakan\u00eena w\u00ea siberoja S\u00fbriy\u00ea ji berjewendiy\u00ean navdewlet\u00ee \u00fb desthilatdar\u00ee bipar\u00eaz e. R\u00eaveberiyeke demokrat\u00eek li \u015f\u00fbna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226605,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":["post-226604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polotika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226604"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":226606,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226604\/revisions\/226606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}