{"id":226391,"date":"2025-08-03T10:08:38","date_gmt":"2025-08-03T08:08:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226391"},"modified":"2025-08-03T10:08:38","modified_gmt":"2025-08-03T08:08:38","slug":"bi-serdema-lezbune-re-parastina-rojnamegeriya-kaxizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226391","title":{"rendered":"Bi Serdema Lezb\u00fbn\u00ea Re; Parastina Rojnamegeriya Kaxiz\u00ee \u00a0"},"content":{"rendered":"<p><strong>Esma Mistefa<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7apemeniya kaxiz\u00ee wek\u00ee \u015faxek gir\u00eeng a belavkirina hi\u015fmendiy\u00ea \u00fb p\u00ea\u015fxistina raman t\u00ea hesibandin. Her wiha wek\u00ee yek ji \u00e7avkaniy\u00ean zan\u00een\u00ea t\u00ea hesibandin ku ji bo p\u00eakan\u00eena hewcedariy\u00ean xwendevan ji bo zan\u00een\u00ea. Ya din li ser berhevkirin \u00fb anal\u00eezkirina n\u00fb\u00e7ey\u00ean t\u00eakildar\u00ee p\u00ea\u015fketin\u00ean di war\u00ean civak\u00ee, siyas\u00ee, abor\u00ee \u00fb y\u00ean din de \u00fb veguhestina wan wek\u00ee ku ew in ji xwendevan re ye.<\/p>\n<p>Rojname xwediy\u00ea bingeha hem\u00fb destgeh\u00ean ragihandin\u00ea di c\u00eehan\u00ea de ye. Pi\u015ft\u00ee saziy\u00ean ragihandin\u00ea y\u00ean d\u00eetbar\u00ee, ajans \u00fb radiyo we\u015fan\u00ea di derbar\u00ea b\u00fbyerek\u00ea de dikin. Li vir rola rojnameyan t\u00ea ku z\u00eadetir bi detay, \u015f\u00eerove, l\u00eakol\u00een \u00fb anal\u00eez n\u00eaz mijar\u00ea bibe \u00fb ji xwendevan re p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike ye.<\/p>\n<p>N\u00eaz\u00eek\u00ee du sedsalan ber\u00ea, f\u00eelozof\u00ea Alman Hegel (1770-1831) xwendina rojnamey\u00ea ji bo mirov\u00ea n\u00fbjen wek\u00ee nim\u00eaja sibeh\u00ea did\u00eet. Xwendina rojnameya bi sibeh\u00ea bi taybet weke \u00e7andek\u00ea dihat d\u00eetin.<\/p>\n<p>Dema em \u00eero li ragihandin \u00fb hem\u00fb destgeh\u00ean w\u00ea din\u00earin, b\u00fbye yek ji h\u00eaz\u00ean her\u00ee sereke \u00fb p\u00ea\u015fket\u00ee di nava c\u00eehan\u00ea de. Dewlet\u00ean navnetew\u00ee h\u00eaza xwe y\u00ea sereke di aliy\u00ea \u00e7apemendiy\u00ea de dib\u00eene ku pir bi awayek\u00ee zirav \u00fb taybet \u015fer\u00ea ku dixwaze li ser erdn\u00eegariy\u00ea bide me\u015fandin; bi r\u00eaya \u00e7apemeniy\u00ea dike \u00fb encam digre. Ev terz terz\u00ea n\u00fbjen y\u00ean ku desthilatdariy\u00ea spartiye h\u00eaza ragihandin\u00ea. Ji lewra em dib\u00eenin ku h\u00eaza sereke a ku di roja me \u00eero de rol girtine; ew j\u00ee destgeh\u00ean ragihandin\u00ea ne. Bi k\u00eam gotinan ragihandina ku ji bo mirovahiy\u00ea derketiye, b\u00fbye terzek ji terz\u00ean \u015fer\u00ea hey\u00ee.<\/p>\n<p>Li ser van bingehan ger em bixwazin bal\u00ea bik\u015f\u00eenin ser \u00e7apemeniya kaxiz\u00ee em nikarin ji d\u00eerok\u00ea qut bigrin dest, ji be hema b\u00eaje ragihandina hey\u00ee bi giran\u00ee xwe disp\u00eare niv\u00eezk\u00ee \u00fb kaxiz\u00ee.<\/p>\n<p>Nay\u00ea \u00eenkarkirin \u00fb tunekirin ku ragihandin ji destp\u00eaka mirovahiy\u00ea ve heye \u00fb weke terzek\u00ee bi her cure p\u00ea\u015fketina \u00eensan, zeman \u00fb mekan re xwe p\u00ea\u015f xistiye. Em bala xwe bidin\u00ea ku di di destp\u00eak\u00ea de bi niv\u00eesandina nameya ku bi r\u00eaya \u00e7\u00fbkan ango bi r\u00eaya kesan ji welatek\u00ee heyan\u00ee welatek\u00ee dihate \u015fandin. Her wiha ragihandin xwe di stran, \u00e7\u00eerok, \u015f\u00eawakar\u00ee \u00fb gelek \u015f\u00eawaz\u00ean din de hatiye bikar an\u00een. Di heman dem\u00ea de sembol\u00ean di\u015fibin al\u00ea ji sedsala 11\u2019an ber\u00ee zay\u00een\u00ea ve li \u00c7\u00een \u00fb \u015faristaniy\u00ean din \u00ean kevnar \u00ean wek\u00ee Misir \u00fb Romay\u00ea t\u00eane vegotin. Bi p\u00ea\u015fketina al\u00ean ku ji st\u00fbnan difiriyan, p\u00ea\u015fketin\u00ean di al\u00ean kiralan de b\u00fbn sedema afirandina al\u00ean \u015fexs\u00ee ji bo serwer \u00fb kes\u00ean din \u00ean gir\u00eeng di monar\u015fiy\u00ean(memel\u00eek) Ewrop\u00ee de.<\/p>\n<p>H\u00eajay\u00ee b\u00eerxistin\u00ea ye ku di dema hey\u00ee de kesek d\u00eeroka ragihandin\u00ea tesb\u00eet nekirine ku xwe disp\u00eare sedsal\u00ean 11\u2019em\u00een B.Z ku li \u00c7\u00een\u00ea taploy\u00ean n\u00ee\u015faneya \u015f\u00eawaz\u00ean ragihandina destp\u00eak\u00ea derketine. Helbet ev yek ji tesb\u00eet\u00ean ku zanyaran ke\u015fifkiriye ye. L\u00ea weke ku me aniye ziman ragihandin yek ji tez\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean ku bi mirovahiy\u00ea re destp\u00eakiriye ye. Ew \u015f\u00eawaz j\u00ee hem\u00fb bi dest\u00ea mirovan di x\u00eazkirin \u00fb niv\u00eesanidn\u00ea de dihate belavkirin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee sedsal\u00ean dur\u00fbdir\u00eaj pi\u015ft\u00ee zay\u00een\u00ea \u00e7apemen\u00ee bi awayek\u00ee berbi\u00e7av hate bikaran\u00een \u00fb li gor\u00ee s\u00eestem \u00fb pergal\u00ea \u015f\u00eawa girt ku heyan\u00ee roja me ya \u00eero j\u00ee didome. Pi\u015ft\u00ee van p\u00ea\u015fketinan di serdema p\u00ea\u015fketina ragihandin\u00ea bi destgeh\u00ean dewlet\u00ea re; ragihandin niv\u00eesk\u00ee b\u00fb. Him di serdem\u00ean kevin y\u00ean beriya zay\u00een\u00ea, him j\u00ee di karkirin \u00fb p\u00eanasekirina w\u00ea di serdem\u00ean kevin l\u00ea ne dir\u00eaj de niv\u00eesk\u00ee b\u00fb. Yek ji bingeh\u00ean sereke y\u00ean destp\u00eakirina ragihandin\u00ea j\u00ee <strong>Rojname<\/strong> ye. Rojname \u015f\u00eaway\u00ea her\u00ee bi bingeh, sereke \u00fb gir\u00eang a n\u00fb\u00e7e, ge\u015fadan\u00ean di c\u00eehan\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ea de di hem\u00fb aliy\u00ean w\u00ee y\u00ean siyas\u00ee, civak\u00ee, le\u015fker\u00ee hwd e. Rojname ji sala 1700\u2019an vir ve her tim ji bo rojnamevanan medyaya sereke b\u00fbne. Her wiha wes\u00eeleya duyem\u00een a di p\u00ea\u015fketina rojnamegeriya hey\u00ee de, Kovar e ku di sedsala 18\u2019an de l\u00ea hatine z\u00eadekirin. H\u00eajay\u00ee balki\u015fandin\u00ea ye ku fikra bikaran\u00eena mak\u00eeneyeke \u00e7apkirin\u00ea ji bo \u00e7apkirina van materyalan cara yekem li Almanya li dora sala 1605\u2019an derket hol\u00ea. Di sedsala 21\u2019em\u00een de j\u00ee internet kete meryet\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Di Kurdistan\u00ea de bingeha rojnamegeriya kaxiz\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Em \u00ea nikaribin di \u00eefadekirina d\u00eeroka p\u00ea\u015fketina ragihandina Kurdistan\u00ee de rola yekem\u00een a destgeh\u00ean ragihandina kaxiz\u00ee a ku bi Rojnameya Kurdistan \u00fb Kovara Hawar re destp\u00eakiriye; \u00eenkar bikin. Di sala 1898\u2019an de yekem\u00een rojnameya ku bi t\u00eep\u00ean lat\u00een\u00ee a alfebeya Kurd\u00ee t\u00ea niv\u00eesandin \u00fb we\u015fandin. Ev yek muhra xwe li destp\u00eaka ragihadnina Kurd\u00ee xist. Di v\u00ea mijar\u00ea de roleke mezin a her du berhem\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean ku muhra xwe li d\u00eeroka kevin \u00fb a hey\u00ee ya ragihandina kaz\u00ee di Kurdistan\u00ea de kirine, heye. Her \u00e7end\u00ee ji aliy\u00ea desthilatdaran \u00fb dijmin\u00ea gel\u00ea Kurd ve asteng\u00ee \u00fb zext li ser rojnamegeriya Kurd\u00ee hatine kirin j\u00ee, l\u00ea derketina her du berheman bingeha p\u00ea\u015fxistina rojnameheriya me ya \u00eero ye.<\/p>\n<p><strong>Rojnameya Kurdistan<\/strong> di 22\u2019y\u00ea\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%AEsan\">N\u00eesana<\/a>\u00a0sala\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/1898\">1898\u2019an<\/a>\u00a0de, ji aliy\u00ea\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Miqdad_Midhet_Bedirxan\">Miqdad Midhet Bedirxan<\/a>\u00a0ve li\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Qah%C3%AEre\">Qah\u00eereya<\/a>\u00a0paytexta\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Misir\">Misir\u00ea<\/a>\u00a0dest bi we\u015fana xwe kiriye. Destp\u00eaka we\u015fandina rojnamey\u00ea, m\u00eena xebateke netewey\u00ee \u00fb rew\u015fenb\u00eer\u00ee t\u00ea nirxandin.\u00a0Ev rojnameya yekeme di d\u00eeroka Kurdistan\u00ea de. Her wiha, gel\u00ea Kurd w\u00ea dem\u00ea hem ji aliy\u00ea f\u00eez\u00eek\u00ee, hem ji aliy\u00ea \u00e7and\u00ee \u00fb raman\u00ee, hem j\u00ee di war\u00ea ziman \u00fb gelek aliy\u00ean din de li hember\u00ee \u00ear\u00ee\u015f, zilm \u00fb zordariya desthilatdaran t\u00eako\u015f\u00eena man \u00fb neman\u00ea dida. Taybet\u00ee \u00fb gir\u00eengiyeke din ya mezin a rojnameya Kurdistan\u00ea j\u00ee ev b\u00fb ku, di demeke wiha de hate we\u015fandin. Lewre p\u00eadiviyeke mezin a gel\u00ea kurd bi dan\u00fbstendin, n\u00fb\u00e7e, ragihandin \u00fb bi \u00e7and \u00fb hunera xwe, bi ziman\u00ea xwe heb\u00fb.<\/p>\n<p>Di <strong>kovara Hawar<\/strong> de yekem car di d\u00eeroka kurdan de ziman\u00ea kurd\u00ee bi\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%AEp%C3%AAn_lat%C3%AEn%C3%AE\">t\u00eep\u00ean lat\u00een\u00ee<\/a>\u00a0hatiye niv\u00eesandin \u00fb ji ber v\u00ea yek\u00ea cihek\u00ee taybet \u00ea kovar\u00ea di p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbn \u00fb standartkirina\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Ziman%C3%AA_kurd%C3%AE\">ziman\u00ea kurd\u00ee<\/a>\u00a0de heye. Yekem\u00een hejmara kovara Hawar di\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/15%C3%AA_gulan%C3%AA\">15\u2019\u00ea Gulana<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/1932\">1932\u2019an<\/a>\u00a0de derket \u00fb heta\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/15%C3%AA_tebax%C3%AA\">15\u2019\u00ea Tebaxa<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/1943\">1943\u2019an<\/a>\u00a057 hejmar derketine. C\u00eeh\u00ea xebata \u00fb we\u015fandina kovar\u00ea paytexta\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%BBr%C3%AE\">S\u00fbriy\u00ea<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eam\">\u015eam<\/a>\u00a0b\u00fb ku meh\u00ea du caran derdiket.<\/p>\n<p>Ev her du berhem weke m\u00eeras\u00ean destp\u00eak\u00ea ya rojnamegeriya Kurd\u00ee ye. her wiha di p\u00ea\u015fxistina ziman, \u00e7and, civak \u00fb siyaseta Kurd\u00ee de roleke mezin girtine.<\/p>\n<p><strong>Siyaseta dagirkeriy\u00ea a \u00eenkar \u00fb qirkirin\u00ea li ser gel\u00ea Kurd \u00fb xebat\u00ean niv\u00eesk\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di seranser\u00ee dunyay\u00ea de rojnameger\u00ee roleke p\u00ea\u015feng a hevgirtin, n\u00eaz\u00eekat\u00ea, naskirin \u00fb zanist\u00ea di nava civakan de p\u00ea\u015f xistiye. Bi wes\u00eeley rojnameyan ku yekem\u00een berheme, gelan kar\u00ee n\u00fb\u00e7ey\u00ean her\u00ee sereke, agah\u00ee \u00fb bi sedan mijar\u00ean cur be cur y\u00ean hem\u00fb be\u015f\u00ean jiyan\u00ea; xwendibana \u00fb l\u00ea serwext bib\u00fbna. Di kurdistan\u00ea de ev yek hinek cudatir b\u00fb, dagirkerkiya Osman\u00ee her tim li ser gel\u00ea Kurd pol\u00eet\u00eekeya qirkirin \u00fb tunekirin\u00ea dida me\u015fandin, ev yek bi sal\u00ean dur\u00fbdir\u00eaj re berdewam kiriye ku neh\u00ea\u015ftiye ev gel nefes bist\u00eene. Dest\u00fbr nedida ku rew\u015fenb\u00eer, zanyar \u00fb siyasetmedar\u00ean Kurd bi ziman\u00ea xwe binivs\u00eenin \u00fb bixw\u00eenin di nava civak\u00ea de ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00fb axaftina w\u00ea bi temam\u00ee qedexe b\u00fb. Ev yek j\u00ee b\u00fb sedema ku rojnamegeriya Kurd\u00ee j\u00ee heyan\u00ee demek\u00ea b\u00ea rawestandin \u00fb p\u00ea\u015f nekeve. Siyaseta Osmaniyan li ser gel\u00ea Kurd di Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea de bi taybet, bandora xwe li ser hem\u00fb per\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea kirib\u00fb. Her wiha li ser her per\u00e7eyeke Kurdistan\u00ea siyaseteke as\u00eem\u00eelasyon \u00fb qirkirin\u00ea cuda cuda dihatin bikar an\u00een.<\/p>\n<p>Dagirkeriya Osmaniyan ku di siyaseta red \u00fb \u00eenkar\u00ea de hewildan\u00ean tunekirina deng\u00ea gel\u00ea Kurd dikir. L\u00ea hewildan\u00ean niv\u00eeskar \u00fb rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurd di w\u00ea dem\u00ea de heb\u00fb ku rastiya dijmin derx\u00eenin p\u00ea\u015f bi r\u00eaya kovat \u00fb Rojnameyan re. Di ew serdema zext \u00fb tunekirin\u00ea de serdema serhildana Agir\u00ee bi taybet de, rojnameya bi nav\u00ea <strong>\u201cAgir\u00ee\u201d<\/strong> t\u00ea we\u015fandin. Ev rojname di d\u00eeroka gel\u00ea Kurd \u00fb \u00e7apemeniya Kurd\u00ee de xwed\u00ee cihek\u00ee p\u00eeroz e ku div\u00ea di rast\u00ee \u00fb d\u00eeroka \u00e7apemeniya Kurd\u00ee de ney\u00ea ji b\u00eer kirin. her wiha Rojnameya Riya Teze, Roj\u00ee Kurd\u00a0\u00fb Radyoya Er\u00eevan\u00ea ku bi Kurd\u00ee we\u015fangeriya xwe dikirin.<\/p>\n<p><strong>Bi Tevgera Azadiy\u00ea re rojnameya kaxiz\u00ee \u00fb rola w\u00ea di civak\u00ea de- Rojnameya Serxweb\u00fbn<\/strong><\/p>\n<p>Siyaseta \u00cenkar, tunekirin, as\u00eem\u00eelasyon \u00fb qirkirina etn\u00eek\u00ee a li ser gel\u00ea Kurd bi tu away\u00ee nehat rawestandin \u00fb heyan\u00ee roja \u00eero j\u00ee bi terz \u00fb siyaset\u00ean cuda t\u00ea berdewamkirin. Ev rew\u015f heyan\u00ee avab\u00fbna Tevegra Azadiya Kurdistan re berdewam kir ku Tevgera Azadiy\u00ea bi xwe re yekem\u00een gav\u00ean p\u00ea\u015f\u00eegirtin\u00ea li hember siyaseta qirkirina gel\u00ea Kurd di sedsala 21\u2019em\u00een de n\u00fb kirin. Derketina Tevgera Azadiy\u00ea rihek\u00ee n\u00fb a tolhildan \u00fb doza gel\u00ea Kurd bi xwe re avakirin. V\u00ea yek\u00ea bandora xwe li ser tevah\u00ee rew\u015fa gel\u00ea Kurd di \u00e7ar per\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea de kir.<\/p>\n<p>Tevgera Azadiya Kurdistan \u00e7av\u00ea dijmin di\u015fk\u00eene \u00fb p\u00ea re h\u00eem\u00ean \u00e7apemeniya Azad t\u00ea destp\u00eakirin. Yek ji van berhem\u00ean \u00e7apemeniya azad ku heyan\u00ea niha j\u00ee xwed\u00ee d\u00eerokeke bi kok \u00fb p\u00earoz e\u00a0 Rojnameya &#8220;Serxweb\u00fbn&#8221; e. Di sala 1979\u2019an de \u201cSerxweb\u00fbn\u201d dest bi we\u015fana xwe dike. Di sala 1980\u2019\u00ea de v\u00ea car\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya Mazl\u00fbm Dogan Kovara \u201cHawar\u201d li Zindana Amd\u00ea dest bi we\u015fana xwe dike. Tevahiya kovar bi destan t\u00ea niv\u00ees\u00een \u00fb h\u00eaj j\u00ee ev Kovara Hawar\u00ea li Zindana Amed\u00ea ji aliy\u00ea girtiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean ji bo doza gel\u00ea Kurd hatine girtin ji s\u00ea mehan carek\u00ea derdikeve.<\/p>\n<p>Di sala 1990\u2019\u00ee de \u201cHalk Ger\u00e7egi\u201d yekem car li Stenbol\u00ea dest bi we\u015fana xwe kir. Di heman sal\u00ea de \u201cYen\u00ee Ulke\u201d derket. Rojnameya Yen\u00ee Ulke dibe yek ji rojnamey\u00ean ku t\u00eako\u015f\u00eena gel\u00ea Kurd radigih\u00eene \u00fb kiryar\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean li ser gel te\u015f\u00eer dike. Her wiha Kovar \u201cOzgur Halk\u201d di sala 1990\u2019\u00ee de, \u201cOzgur Halk\u201d dest bi we\u015fana xwe kir \u00fb heta sal\u00ean 2014-15\u2019an j\u00ee w\u015fana xwe domand. Ev kovar roleke gir\u00eeng di nava t\u00eako\u015f\u00eena azadiy\u00ea de l\u00eest. Li aliy\u00ea din di sala 1992\u2019an de bi nav\u00ea \u201cCiwan\u00ean Welatpar\u00eaz\u00ean \u015eore\u015fger\u201d heftenameyek ji bo ciwanan derket. Xebat\u00ean v\u00ea kovar\u00ea j\u00ee h\u00eaj didome.<\/p>\n<p>Ev xebat\u00ean niv\u00eesk\u00ee di t\u00eako\u015f\u00een \u00fb d\u00eeroka Tevgera Azadiy\u00ea de tev\u00ea hem\u00fb zehmet\u00ee \u00fb astengiy\u00ean ku ji aliy\u00ea dewleta Tirkiy\u00ea ve dihatin d\u00eetin re, l\u00ea di siyset \u00fb te\u015fh\u00eerkirina pilan \u00fb zext\u00ean dagirkeriy\u00ea \u00fb rastiya gel\u00ea Kurd de; bi \u00eesrar we\u015fangeriyeke azad daye me\u015fandin.<\/p>\n<p>Di nava gel\u00ea Kurd bi taybet di Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea de rojname \u00fb kovar\u00ean kurd\u00ee bi qas\u00ee ku ve\u015fart\u00ee b\u00fbn \u00fb xwed\u00ee nirx b\u00fbn, weke birt\u00fbka p\u00eeroz dihatin xwendin \u00fb rakirin. Di nava z\u00eendan\u00ean dagirkeriy\u00ea de ev yek h\u00ea j\u00ee wiha t\u00ea d\u00eetin \u00fb jiy\u00een. Ev gav\u00ean bi heybet muhra xwe li tevah\u00ea destgeh\u00ean ragihandin\u00ea a roja \u00eero xistiye \u00fb li ser w\u00ea esas\u00ea ragihandina azad di \u00e7ar per\u00e7ey\u00ean Kurditsan\u00ea de we\u015fengeriya xwe dike ku \u00eero b\u00fbye nimuneya ragihandina ku li ser h\u00eem\u00ean azadiy\u00ea \u00fb rastiy\u00ea diniv\u00eese \u00fb diwe\u015f\u00eene ye. Ji lerwa ger \u00eero gav\u00ean ber bi azadiy\u00ea ve t\u00ean av\u00eatin ev yek bi saya d\u00eerokeke tij\u00ee t\u00eako\u015f\u00ean \u00fb \u015fer e.<\/p>\n<p>Her wiha b\u00fb wes\u00eeleya n\u00eaz\u00eekat\u00ee, hevgirtin \u00fb berhevkirina \u00e7anda gel\u00ea Kurd di hem\u00fb per\u00e7e \u00fb her\u00eaman de. Ev xebat\u00ean niv\u00eesk\u00ee xwed\u00ee rist\u00ean bingeh\u00een \u00ean jin\u00fbve vej\u00eenkirina ziman \u00fb elfebeya Kurd\u00ee di nava gel\u00ea Kurde ye.<\/p>\n<p><strong>Rojnamevaniya kaxiz\u00ee \u00fb jin <\/strong><\/p>\n<p>Bi Tevgera Azadiy\u00ea re bend\u00ean civak\u00ee \u00fb kevne\u015fop\u00ee hatin rakirin, her\u00ee k\u00eam li hember w\u00ea \u015ferek\u00ee du al\u00ee ji aliy\u00ea her du zayendan ve b\u00ea cudah\u00ee hate me\u015fandin. Di qada ragihandin\u00ea de j\u00ee jina Kurd a t\u00eako\u015fer xwe t\u00ea de \u00eesbat kir. Yekem\u00een car jin di qada \u00eedeoloj\u00eek \u00fb ragihandin\u00ea de kar dike, ew j\u00ee bi Tevgera Azadiy\u00ea re b\u00fb. Jin\u00ean Kurd di anal\u00eezkirin, l\u00eakol\u00eenkirin, niv\u00eesandin, we\u015fandin \u00fb belavkirina van rojnameyan de, kedek mezin dane \u00fb b\u00fbne \u00e7ireya \u00e7apemendiyeke azad ku bi v\u00ea yek\u00ea bend\u00ean civak\u00ee \u00fb kevne\u015fop\u00ee, ne ten\u00ea di Kurdistan\u00ea de di gi\u015ft\u00ee c\u00eehan\u00ea de t\u00eakbirin. Ev yek j\u00ee \u015fore\u015fa guhartina zihniyet avakir.<\/p>\n<p><strong>Di roja \u00eero de ragihandina kaxiz\u00ee \u00fb \u00e7anda xwendin\u00ea di civak\u00ea de <\/strong><\/p>\n<p>Em \u00ea \u00eenkar nekirn ku gerd\u00fbn, civak, pergal \u00fb hem\u00fb jiyana me bi herik\u00eena dem \u00fb serdem\u00ea re rojane bi p\u00ea\u015fketin \u00fb veguhartinan re derbas dibe. Em dib\u00eenin ku bi p\u00ea\u015fketina serdema teknolojiy\u00ea \u00fb \u00eenternet\u00ea re, xwendina berhem\u00ean kaxiz\u00ee di nava civak\u00ea de t\u00ea qels kirin \u00fb h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee terc\u00eeha v\u00ea yek\u00ea li gel mirov nemaye. Helbet ev yek gir\u00eadana w\u00ea bi zihniyeta ku pergal daye avakirin re heye. Ger \u00eero pergala hey\u00ee dixwaze mejiy\u00ea mirov bi tekn\u00eek \u00fb \u00eenternet\u00ea re mij\u00fbl bike, div\u00ea em li v\u00ea rastiy\u00ea \u00fb diyardey\u00ea serwext bin. Dib\u00eajin ku ev serdem serdema lezb\u00fbn\u00ea ye. Gelo ev herik\u00eena bi lez a jiyan\u00ea; \u00e7iqas dikare mirov rast\u00ee jiyaneke bi nirx \u00fb bi s\u00fbd b\u00eene? Gelo em bi veqet\u00eena ji rastiya xwe \u00fb nirx\u00ean civak\u00ee, em dikarin b\u00eajin ku em xwed\u00ee zanist \u00fb zaneb\u00fbn in? Ger di siberoj\u00ea de zarokeke nizanibe \u00fb nikaribe pirt\u00fbkek\u00ea rake dest\u00ea xwe bi bixw\u00eene, w\u00ea dem\u00ea em \u00ea bikaribin b\u00eajin ku me p\u00ea\u015fketin avakiriye? Ev hem\u00fb mijar\u00ean \u00eedeoloj\u00ee \u00fb siyas\u00ee ne ku mejiy\u00ea mirov armanc dikin in. Ev \u015fer\u00ea zirav li ser hem\u00fb mirovahiy\u00ea t\u00ea me\u015fandin, ji lewra civak \u00fb Rojnamegeriya Kurd\u00ee j\u00ee di nav de ye. yekem\u00een destgeha ku li p\u00ea\u015fiya v\u00ea yek\u00ea bigre \u00fb bipar\u00eaze, ew j\u00ee ragihandina kaxiz\u00ee ye ku div\u00ea b\u00ea parastin.<\/p>\n<p>We\u015fangeriya Kurd\u00ee a niv\u00eesk\u00ee xwed\u00ee d\u00eerok \u00fb rastiyeke wiha bi heybet \u00fb bi \u00ea\u015fe ku div\u00ea em v\u00ea yek\u00ea rojane b\u00eenin b\u00eera xwe \u00fb binghea ragihandina \u00eero ger niv\u00eesk\u00ee \u00fb kaxiz\u00ee dibe ger d\u00eetbar\u00ee \u00fb guhdar\u00ee dibe. Parastina van destkeftiyan j\u00ee bi may\u00eenekirina van berhem\u00ean niv\u00eesk\u00ee p\u00eakan dibe. Bi hemdemiya p\u00ea\u015fketina serdema modern\u00eete \u00fb tekneolojiy\u00ea re, \u00e7anda niv\u00eesk\u00ee bi taybet ragihandina kaxiz\u00ee a ku dibe sedema p\u00ea\u015fxistina \u00e7andina xwendin\u00ea di nava civak\u00ea de; b\u00ea domandin \u00fb parastin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esma Mistefa \u00c7apemeniya kaxiz\u00ee wek\u00ee \u015faxek gir\u00eeng a belavkirina hi\u015fmendiy\u00ea \u00fb p\u00ea\u015fxistina raman t\u00ea hesibandin. Her wiha wek\u00ee yek ji \u00e7avkaniy\u00ean zan\u00een\u00ea t\u00ea hesibandin ku ji bo p\u00eakan\u00eena hewcedariy\u00ean xwendevan ji bo zan\u00een\u00ea. Ya din li ser berhevkirin \u00fb anal\u00eezkirina n\u00fb\u00e7ey\u00ean t\u00eakildar\u00ee p\u00ea\u015fketin\u00ean di war\u00ean civak\u00ee, siyas\u00ee, abor\u00ee \u00fb y\u00ean din de \u00fb veguhestina wan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-226391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":226393,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226391\/revisions\/226393"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}