{"id":226372,"date":"2025-08-03T07:54:53","date_gmt":"2025-08-03T05:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226372"},"modified":"2025-08-03T07:54:53","modified_gmt":"2025-08-03T05:54:53","slug":"cend-gotin-li-ser-wejeye-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=226372","title":{"rendered":"\u00c7end gotin li ser w\u00eajey\u00ea (5)"},"content":{"rendered":"<p><strong>C\u00eeger Efr\u00een<\/strong><\/p>\n<p>Di nava w\u00eajevan \u00fb niv\u00eeskaran de mijara ka bi k\u00eejan ziman\u00ee were niv\u00eesandin, pir t\u00ea genge\u015fekirin. Hinek dib\u00eajin; \u201cbi k\u00eejan ziman\u00ee were niv\u00eesandin ne gir\u00eeng e. Ya gir\u00eeng babeta ku girt\u00ee dest Kurdistan\u00ee ye yan na?\u201d<\/p>\n<p>Em pirseke wiha bipirsin; w\u00eajevanek\u00ee Frans\u00ee li ser R\u00fbsya bi ziman\u00ea Frans\u00ee romanek niv\u00eesiye. Mijar tev li R\u00fbsya derbas dibe. Gelo ew romana dikeve nav edebiyeta R\u00fbs\u00ee an dikeve nav edebiyeta Frans\u00ee? Em m\u00eenakeke \u015f\u00eanber bidin; niv\u00eeskar \u00fb w\u00eajevan A. MAULOF, wek\u00ee t\u00ea zan\u00een bi esl\u00ea xwe Libnan\u00ee ye. L\u00ea hema hema hem\u00fb xebat, berhem\u00ean w\u00ee li ser rojhilata nav\u00een in. M\u00eenak; romana \u201cBAX\u00ca RONAHIY\u00ca\u201d, li ser jiyan \u00fb ola w\u00ee hatiye niv\u00eesandin. Gelo em \u00ea v\u00ea roman\u00ea ji edebiyeta Frans\u00ee bihesib\u00eenin, an ji edebiyeta Ereb\u00ee? Ji ber ku y\u00ean jiyana A. MAULOF dizanin ku ew ji Libnan\u00ea ye, w\u00ea d\u00eesa bibe mijara genga\u015f\u00ea. L\u00ea kes\u00ean ku nizanin ku, ew ji k\u00eejan welat\u00ee ye \u00fb pirt\u00fbka w\u00ee ya resen bixw\u00eenin, w\u00ea rasterast b\u00eajin ku, ew ji edebiyeta Frans\u00ee ye. Mesele pirt\u00fbk\u00ean Ya\u015far Kemal, mirov nikare t\u00eaxe nav edebiyeta Kurd\u00ee, w\u00ee bi niv\u00eesandina bi ziman\u00ea Tirk\u00ee, ziman\u00ea Tirk\u00ee j\u00ee p\u00ea\u015f xist, l\u00ea tu tevkariya berhem\u00ean w\u00ee ji ziman\u00ea Kurd\u00ee re \u00e7\u00eaneb\u00fbye. Ji lewra mirov pir bi h\u00easan\u00ee dikare b\u00eaje ku, k\u00eejan berhem bi k\u00eejan ziman\u00ee hate niv\u00eesandin ji edebiyeta w\u00ee gel\u00ee t\u00ea hesibandin.<\/p>\n<p>1-Bi taybet\u00ee di v\u00ea serdema ku dinya her bi\u00e7\u00fbk dibe de \u00fb ziman\u00ean ku xwe negih\u00eenin asta ku civak p\u00ea bixw\u00eene-binivis\u00eene w\u00ea bi tuneb\u00fbn\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb bim\u00eenin, niv\u00eesandina bi ziman\u00ea gel\u00ea xwe ji her dem\u00ea pirtir p\u00eaw\u00eest\u00ee \u00fb xebateke d\u00eerok\u00ee ye.<\/p>\n<p>2-Di siberoj\u00ea de gava l\u00eakol\u00eenvanan li ser \u00e7anda Kurd\u00ee l\u00eakol\u00een kirin, w\u00ea bikevin pey pirt\u00fbk\u00ean Kurd\u00ee \u00fb ji wan f\u00ear\u00ee \u00e7anda Kurd\u00ee bibin. Ango ew kes\u00ean ku dib\u00eajin; \u201cEz ne ji bo \u00eero diniv\u00eesim\u201d j\u00ee, p\u00eaw\u00eestiyeke ku bi Kurd\u00ee binivis\u00eene derdikeve p\u00ea\u015fber\u00ee me.<\/p>\n<p>3-Ji ber dagirkeriy\u00ea \u00fb qedexekirina \u00e7and \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00fb gelek kesan ji bo ku stratej\u00eek neponij\u00een ji bo \u00e7end quri\u015fan \u00fb debara xwe bikin, bi ziman\u00ea dagirkeran nivis\u00een. Ji lewra j\u00ee pirt\u00fbkxaneya me Kurdan pir z\u00eade hejar e. Gelek\u00ee ku 40-50 milyon e her\u00ee k\u00eam div\u00ea 4-5 milyon pirt\u00fbk\u00ean w\u00ee hebin. L\u00ea h\u00eaj j\u00ee qala \u00e7end hezaran t\u00ea kirin. Beriya \u015fore\u015f\u00ea kes\u00ean ku dikar\u00een bi Kurd\u00ee bixw\u00eenin-biniv\u00eesin pir k\u00eam b\u00fbn. L\u00ea niha gel heya ku bi Kurd\u00ee dixw\u00eene-dinivis\u00eene z\u00eade b\u00fb ye.<\/p>\n<p>4-W\u00eaje bi qas\u00ee ku, b\u00eerdanka civak\u00ea hi\u015fyar dih\u00eale, ewqas j\u00ee ziman\u00ea gelek\u00ee bi p\u00ea\u015f dixe \u00fb yekb\u00fbneke ziman\u00ee di nava gel-civak\u00ea de dide \u00e7\u00eakirin. M\u00eenak; Goethe bi helbest, drama \u00fb berhem\u00ean din ziman\u00ea Alman\u00ee ava kir \u00fb dewlemend kir. William Shakespeare ziman \u00fb \u00e7anda Ingil\u00eez p\u00ea\u015f xist. Di vir de ev pirs t\u00eane hi\u015f\u00ea mirov;<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c7ima Goethe, an j\u00ee Shakespearek\u00ee\/e Kurdan dernekeve?<\/li>\n<li>Em \u00ea heta keng\u00ea di xizmeta dagirker\u00ean xwe de bin \u00fb ziman \u00fb \u00e7anda wan Dewlemend bikin?<\/li>\n<\/ul>\n<p>c- Gotina serdestan a ku dib\u00eaje; \u201cZiman\u00ea Kurd\u00ee tune ye\u201d, hinek j\u00ee dib\u00eajin \u201cziman\u00ea Kurd\u00ee t\u00ear\u00ea nake ku mirov p\u00ea romaneke, helbestek\u00ea binivis\u00eene\u201d.Gelo em bi neniv\u00eesandina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ew anga\u015ft\u00ean serdestan pi\u015ftrast nakin?<\/p>\n<p>5-Di v\u00ea serdema ku ziman\u00ean neb\u00fbne ziman\u00ea bazar\u00ea, neb\u00fbna ziman\u00ea dibistan\u00ea, neb\u00fbne ziman\u00ea teknolojiy\u00ea ji h\u00eala ziman\u00ean xurt ve bi h\u00easan\u00ee t\u00eane daqurtandin, p\u00eaw\u00eest\u00ee bi pirtir niv\u00eesandina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee heye. Ji bo em keda d\u00ea \u00fb bav\u00ean xwe li xwe helal bikin \u00fb r\u00fbre\u015f derbas\u00ee r\u00fbpel\u00ean d\u00eerok\u00ea nebin, div\u00ea em pirtir bi Kurd\u00ee biniv\u00eesin.<\/p>\n<p>Bi kurtas\u00ee, berhemek bi k\u00eejan ziman\u00ee hatibe niv\u00eesandin ji edebiyata gel\u00ea ku bi w\u00ee ziman\u00ee diaxife t\u00ea hesibandin. Naveroka w\u00ea berhem\u00ea \u00e7i dibe bila bibe, li ser k\u00eejan gel\u00ee hatibe niv\u00eesandin bila hatibe niv\u00eesandin, ziman\u00ea berhem\u00ea day\u00eeka w\u00ea berhem\u00ea j\u00ee diyar dike.<\/p>\n<p>Bel\u00ea, \u00ead\u00ee dem hatiye \u00fb heta di ser re j\u00ee derbas dibe ku, her mirovek\u00ea Kurd ku dikare p\u00ean\u00fbs\u00ea bigire div\u00ea bi ziman\u00ea day\u00eeka me y\u00ea \u015f\u00ear\u00een berhem\u00ean h\u00eaja biafir\u00eene. Dem dema xurtkirin \u00fb dewlemendkirina \u00e7and \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee ye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00eeger Efr\u00een Di nava w\u00eajevan \u00fb niv\u00eeskaran de mijara ka bi k\u00eejan ziman\u00ee were niv\u00eesandin, pir t\u00ea genge\u015fekirin. Hinek dib\u00eajin; \u201cbi k\u00eejan ziman\u00ee were niv\u00eesandin ne gir\u00eeng e. Ya gir\u00eeng babeta ku girt\u00ee dest Kurdistan\u00ee ye yan na?\u201d Em pirseke wiha bipirsin; w\u00eajevanek\u00ee Frans\u00ee li ser R\u00fbsya bi ziman\u00ea Frans\u00ee romanek niv\u00eesiye. Mijar tev li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226214,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-226372","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":226373,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226372\/revisions\/226373"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}