{"id":225447,"date":"2025-07-01T12:43:27","date_gmt":"2025-07-01T10:43:27","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225447"},"modified":"2025-07-01T12:43:27","modified_gmt":"2025-07-01T10:43:27","slug":"reber-apo-bi-derbasbuna-rojava-di-1979an-de-bingeha-sorese-da-avakirin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225447","title":{"rendered":"R\u00eaber Apo bi derbasb\u00fbna Rojava di 1979\u2019an de\u00a0 bingeha \u015fore\u015f\u00ea da avakirin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir\u00fbc Res\u00fbl\/Qami\u015flo\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eaber Apo bi derbasb\u00fbna xwe ji Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea re di 2\u2019y\u00ea T\u00eermeha 1979\u2019an de, bingeha \u015fore\u015fa azadiya gel\u00ea Kurd li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea da avakirin.<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea Kurd Abdullah Ocalan pi\u015ft\u00ee ku Tevgera Azadiya Kurdistan\u00ea damezrand, ji ber zext\u00ean dewleta Tirk \u00fb daxwaza berfirehkirina xebatan di 2\u2019\u00ea T\u00eermeha 1979\u2019an de ber\u00ea xwe da Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb gava xwe ya destp\u00eak\u00ea av\u00eat Koban\u00ea.<strong>\u00a0<\/strong>Bi v\u00ea gav\u00ea re xebat\u00ean R\u00eaber Abdullah Ocalan \u00ean di nava gel de mezin b\u00fbn, li S\u00fbriy\u00ea \u00fb Luban\u00ea bi hezaran kes bir\u00eaxistin kir. Li ser v\u00ea bingeh\u00ea ji tevah\u00ee bajar\u00ean Kurdan ji bo d\u00eetina R\u00eaber Abdullah \u00a0Ocalan ber\u00ea xwe didan Heleb, \u015eam \u00fb Lubnan\u00ea.<\/p>\n<p>R\u00eabert\u00ee pi\u015ft\u00ee demek\u00ea li Koban\u00ea ma derbas\u00ee Lubnan\u00ea b\u00fb. Dema R\u00eabert\u00ee ji Koban\u00ea veqetiya, xelk\u00ea li wir h\u00ea nizan\u00eeb\u00fb b\u00ea R\u00eaber Apo ji bo Kurdan t\u00ea \u00e7i watey\u00ea. Pi\u015ft\u00ee h\u00eecreta R\u00eaber Apo bi 33 salan, 19\u2019\u00ea T\u00eermeha 2012\u2019an y\u00ean destp\u00eak\u00ea bi felsefe \u00fb fikr\u00ean R\u00eaber Apo \u00e7ir\u00fbska \u015fore\u015fa Rojava, Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea p\u00eaxistin xelk\u00ea Koban\u00ea b\u00fb. Bi 2\u2019y\u00ea T\u00eermeha 1979\u2019an re h\u00eem\u00ea \u015eore\u015fa Rojava hat dan\u00een.<\/p>\n<p><strong>Derketina R\u00eaber Apo li ser v\u00ea xet\u00ea watedar \u00fb d\u00eerok\u00ee ye<\/strong><\/p>\n<p>Derketina R\u00eaber\u00ea Apo j\u00ee ten\u00ea wiha s\u00eenorek derbaskirin n\u00eene, di bingeh\u00ea xwe de nav\u00ea jiyaneke n\u00fb, felsefe \u00fb ramaneke n\u00fb ye, ten\u00ea derketina dervey\u00ea s\u00eenorek\u00ee ya ferdek\u00ee n\u00eene, ji s\u00eestema hey\u00ee derketin \u00fb alternat\u00eefeke n\u00fb p\u00ea\u015f xistine. Gelek m\u00eenak\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee di v\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea de hatine jiy\u00een. Ji ber v\u00ea derketina R\u00eaber Apo li ser v\u00ea xet\u00ea watedar \u00fb d\u00eerok\u00ee ye. Lewre ev derketin b\u00fb bingeha hem\u00fb p\u00ea\u015fketin\u00ean ku heyan\u00ee roja me ya \u00eero p\u00eak hatine. Bi v\u00ea derketin\u00ea PKK\u2019\u00ea heb\u00fbna xwe parast, b\u00fb cih\u00ea perwerde \u00fb avakirina m\u00eel\u00eetan\u00ean Partiy\u00ea. Taybet\u00ee li hember\u00ee cuntaya 12\u2019\u00ea \u00celona 1980\u2019an de Tevgera Apoy\u00ee heb\u00fbna xwe parast, bi amadekar\u00ee \u00fb xwe komkirin\u00ea kar\u00eeb\u00fb ji n\u00fb ve bi awayek\u00ee xurt xwe r\u00eaxistin bike \u00fb hemley\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee bav\u00eaje, di heman dem\u00ea de \u00a0p\u00eavajoya rizgarkirina Kurdistan\u00ea bide destp\u00eakirin.<\/p>\n<p><strong>Rojava asta eniya pa\u015f a par\u00e7ey\u00ean din \u00ean Kurdistan\u00ea derbas nekir<\/strong><\/p>\n<p>Rojava ji aliy\u00ea cograf\u00eek \u00fb nif\u00fbs de wek par\u00e7ey\u00ea bi\u00e7\u00fbk \u00ea Kurdistan\u00ea dihat p\u00eanasekirin \u00fb destgirtin. Li gel v\u00ea Rojava j\u00ee pir bi xwe bawer neb\u00fb \u00fb derketineke xurt \u00e7\u00eanekir. Tev\u00ee ku kesayet\u00ean navdar, xwed\u00ee bandor kedeke berbi\u00e7av p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirib\u00fbn; m\u00eena Osman Sebr\u00ee, N\u00fbred\u00een Zaza, Cegerxw\u00een \u00fb hwd. L\u00ea bandora wan di s\u00eenorek\u00ee pir teng de ma, negih\u00ee\u015ft r\u00eaxistineke civak\u00ee. Rojava asta eniya pa\u015f a par\u00e7ey\u00ean din \u00ean Kurdistan\u00ea derbas nekir.<\/p>\n<p><strong>P\u00eavajoya b\u00eabextiy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Destp\u00eakirina p\u00eavajoya b\u00eabextiya (komploya) navnetewey\u00ee \u00fb derketina R\u00eaber Apo ji S\u00fbriy\u00ea di 9\u2019\u00ea Cotmeha 1998\u2019an de \u00ead\u00ee p\u00eavajoyeke n\u00fb destp\u00ea kir. H\u00eaz\u00ean komploger hedefgirtina Rojava kirin plana xwe ya sereke. Bi taybet pi\u015ft\u00ee d\u00eelgirtina R\u00eaber Apo ya di 15\u2019\u00ea sibata 1999\u2019an de \u00fb \u00eari\u015f\u00ean li ser ger\u00eela \u00fb hedefgirtina navenda hareket\u00ea ji mil\u00ea tasfiyegeran ve Rojava ango qada R\u00eaber Apo para xwe ji van \u00eari\u015fan girt. H\u00eaz\u00ean komploger digotin \u201cp\u00eaw\u00eeste ev qad were tasfiyekirin.\u201d Bi v\u00ee reng\u00ee dixwestin bandora R\u00eaber Apo li Rojava lewaz bikin. Xwe dispartin du faktoran; yek, ji ber ku R\u00eaber Apo ji S\u00fbriy\u00ea derketib\u00fb, h\u00eaz\u00ean dijber xwestin bi dest\u00ea tesfiyegeran w\u00ea valatiy\u00ea ji xwe re binirx\u00eenin, Rojava t\u00eaxin dest xwe; ya duyem\u00een, bi Peymana Edeney\u00ea ya ku di 1998\u2019an de, di navbera S\u00fbriy\u00ea \u00fb Tirkiy\u00ea de hatib\u00fb \u00eemzekirin. Li gor\u00ee v\u00ea li dij\u00ee Tevger\u00ea hevkariyek di navbera van dewletan de hat \u00e7\u00eakirin. Bi taybet\u00ee pi\u015ft\u00ee mirina Hafiz El Esed a di 2000\u2019\u00ee de ev gih\u00ee\u015ft asta her\u00ee jor.<\/p>\n<p><strong>Li Rojava cara yekem jin tevl\u00ee r\u00eaxistin\u00ea b\u00fbn<\/strong><\/p>\n<p>Bi damezrandina PYD`\u00ea di sala 2003\u2019an de, bi p\u00ea\u015fketina Serhildana 12\u2019\u00ea Adar\u00ea ya 2004, derket hol\u00ea ku asta r\u00eaxistin\u00ee, hi\u015fmend\u00ee \u00fb \u00e7anda berxwedan\u00ea ya ku R\u00eaber Apo li Rojava avakirib\u00fb ew bingeh\u00eene, xurte nay\u00ea tunekirin, \u00ead\u00ee rastiya ku Rojava qada R\u00eabertiy\u00ea ye, gel\u00ea Rojava j\u00ee gel\u00ea R\u00eabertiy\u00ea ye, xwed\u00ee \u015feh\u00eed \u00fb m\u00eeraseke teko\u015f\u00een\u00ea ye. Di d\u00eeroka tevgera siyas\u00ee ya Rojava de yekem\u00een car b\u00fb ku jin bi rengek\u00ee \u00e7alak tevl\u00ee r\u00eaxistin\u00ea b\u00fbn, yekem\u00een car b\u00fb ku jin ji mala xwe derdikeve \u00fb bi v\u00eena xwe ya azad tevdigere, dixebite, bi nasnameya xwe ya azad xwe \u00eefade dike, bi saya xebat\u00ean R\u00eabertiy\u00ea yekem\u00een car cejna Newroz\u00ea bi girsey\u00ee \u00fb li gor\u00ee wateya xwe hat p\u00eerozkirin, her wiha ji bo vala derxistina siyaset\u00ean qirkirin \u00fb tunekirin\u00ea \u00fb ji bo p\u00ea\u015fxistina hest\u00ean netew\u00ee, ji bo zind\u00eekirina d\u00eeroka resen a Rojava, xebateke berfireh a \u00e7and \u00fb huner\u00ea hate me\u015fandin, di encam\u00ea de bi dehan kom\u00ean huner\u00ee \u00fb yek\u00eetiy\u00ean rew\u015fenb\u00eeran \u00fb niv\u00eeskaran hatin damezrandin, \u015fore\u015feke huner\u00ee, \u00e7and\u00ee, zanist\u00ee hate p\u00ea\u015fxistin.<\/p>\n<p><strong>Hevgirtina gelan<\/strong><\/p>\n<p>Di demek\u00ea ku dibin siya pergala dewlet netew\u00ea de hest\u00ean nijadperest\u00ee \u00fb netewperest\u00ee hatib\u00fbn k\u00fbrkirin li hember\u00ee w\u00ea, R\u00eaber Apo li S\u00fbriy\u00ea bingeha hevgirtina gelan saz kir, bi taybet\u00ee gel\u00ean Kurd, Ereb, Kurd \u00fb Suryan. R\u00eaber Apo di nava tevl\u00eehev\u00ee, pirsgir\u00eak \u00fb nakokiy\u00ean Rojhilata Nav\u00een de m\u00eena ku li ser pi\u015fta \u015f\u00ear be siyaseteke k\u00fbr dida me\u015fandin.<\/p>\n<p>Dema ku p\u00eavajoya Bihara gelan li Rojhilata nav\u00een destp\u00ea kir, ji her kes\u00ee z\u00eadetir tevgera PKK\u2019\u00ea amade b\u00fb, ji p\u00ea\u015fwaz\u00eekirina v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea re, ji ber ku R\u00eaber Apo w\u00ea bi salan projeya \u00e7areseriy\u00ea amade kirib\u00fb, tev\u00ee ku li T\u00fbnis, L\u00eebya, Misir, Yemen rej\u00eem\u00ean desthilatdar hilwe\u015fiyan l\u00ea wan nikar\u00eeb\u00fbn pergaleke demokrat\u00eek ava bikin, ji ber w\u00ea yek\u00ea heta roja \u00eero h\u00eena li wan welatan pirsgir\u00eak\u00ean demokrasy\u00ea t\u00ean jiyankirin. Her wiha li S\u00fbriy\u00ea j\u00ee p\u00eavajoyek hat destp\u00eakirin, l\u00ea li ti dever\u00ean S\u00fbriy\u00ea guhertin \u00fb p\u00ea\u015fketina demokrat\u00eek p\u00eak nehat, ji bil\u00ee herem\u00ean Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ku b\u00fb xwed\u00ee r\u00eaveber\u00ee \u00fb pergaleke civak\u00ee ya demokrat\u00eek. Sedema w\u00ea ew e ku li v\u00ea qad\u00ea civakeke r\u00eaxistinkir\u00ee, xwed\u00ee hi\u015fmendiyeke perwerdekir\u00ee li ser raman\u00ean R\u00eaber Apo heye, Xebat \u00fb keda R\u00eaber Apo b\u00fb bingeh ji \u015eore\u015fa Rojava re, ger R\u00eaber Apo li Rojava bingeh \u00e7\u00eanekiriba, xebat\u00ean perwerde, akadem\u00ee \u00fb aboriy\u00ea neme\u015fandibe, b\u00ea guman w\u00ea di p\u00ea\u015fxistina \u015fore\u015f\u00ea de zehmet\u00ee bihatana jiyankirin.<\/p>\n<p>Jiyana kom\u00fbnal, aboriyeke li ser h\u00eem\u00ea koperat\u00eef\u00ea \u00fb pergala r\u00eavebirin\u00ea ya mecl\u00ees\u00ea destp\u00eak\u00ea dema R\u00eaber Apo li Rojava b\u00fb di prat\u00eek\u00ea de bingeh\u00ea wan hatib\u00fb dan\u00een. Ji ber v\u00ea gel ji pergala xweseriy\u00ea ne biyan\u00ee b\u00fb, z\u00fb xwed\u00ee l\u00ea derket. Parad\u00eegmaya R\u00eaber Apo ya ku xwe disp\u00eare Civaka demokrat\u00eek \u00fb Azadiya Jin\u00ea \u00fb hi\u015fmendiya Ekoloj\u00eek b\u00fb felsefeya teko\u015f\u00een\u00ea, li gor\u00ee w\u00ea \u015fore\u015f hat p\u00eanasekirin, \u015eore\u015fa Rojava (Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea) xwe sipart hi\u015fmendiya Neteweya demokrat\u00eek, Azadiya jin\u00ea, hevgirtin \u00fb xwi\u015fk \u00fb biratiya gelan ji bo xwe esas girt, daxwazkirina desthilatdariy\u00ea neb\u00fb armanc, berovaj\u00ee w\u00ea avakirina pergala civak\u00ee ya demokrat\u00eek ji xwe re esas girt.<\/p>\n<p><strong>Li Rojava ruh\u00ea berxedan\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Ruh\u00ea berxwedan \u00fb serhildan\u00ea y\u00ea ku R\u00eaber Apo li Rojava \u00e7andib\u00fb, b\u00fb bingeh ji bo pergala parastin\u00ea \u00fb serkeftin\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean ku p\u00eak hatin, R\u00eaber Apo b\u00fb \u00e7avkaniya h\u00eaz \u00fb moral\u00ea ya bingeh\u00een ji ciwanan re ku bi ruheke feday\u00ee ref bi ref tevl\u00ee YPG, YPJ \u00fb QSD bibin, b\u00ea teredud gel\u00ea xwe \u00fb her\u00eama xwe bipar\u00eazin, ji her al\u00ee ve xwed\u00ee li \u015fore\u015fa Rojava derketin \u00fb b\u00fbn xwed\u00ee roleke sereke di parastina Rojava de.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir\u00fbc Res\u00fbl\/Qami\u015flo\u00a0 R\u00eaber Apo bi derbasb\u00fbna xwe ji Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea re di 2\u2019y\u00ea T\u00eermeha 1979\u2019an de, bingeha \u015fore\u015fa azadiya gel\u00ea Kurd li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea da avakirin. R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea Kurd Abdullah Ocalan pi\u015ft\u00ee ku Tevgera Azadiya Kurdistan\u00ea damezrand, ji ber zext\u00ean dewleta Tirk \u00fb daxwaza berfirehkirina xebatan di 2\u2019\u00ea T\u00eermeha 1979\u2019an de ber\u00ea xwe da Rojavay\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":225448,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-225447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225449,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225447\/revisions\/225449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/225448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}