{"id":225349,"date":"2025-06-29T09:04:55","date_gmt":"2025-06-29T07:04:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225349"},"modified":"2025-06-29T09:04:55","modified_gmt":"2025-06-29T07:04:55","slug":"kocer-u-taybetmendiyen-wan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225349","title":{"rendered":"Ko\u00e7er \u00fb taybetmendiy\u00ean wan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik<\/strong><\/p>\n<p><strong>Li Kurdistan\u00ea ko\u00e7er\u00ee xwed\u00ee d\u00eerokeke kevnar e \u00fb t\u00ea wateya \u015f\u00eawaya jiyana kom\u00eenal a ku ji stres\u00ea jiyana bajarvaniy\u00ea d\u00fbr. Kar\u00ea ko\u00e7ertiy\u00ea sewalvan\u00ee b\u00fb \u00fb ko\u00e7er bi xwezay\u00ea re xwe dikirin per\u00e7eyek. Ew her demsalek\u00ea li warek\u00ee b\u00fbn, mala wan her li ser mil\u00ea wan b\u00fb\u00a0 \u00fb r\u00eaya wan d\u00fbr \u00fb dijwar b\u00fb.<\/strong><\/p>\n<p>Li Kurdistan\u00ea ko\u00e7er\u00ee xwed\u00ee d\u00eerokeke kevnar e. Li dij\u00ee modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eezme ko\u00e7er, \u00e7anda d\u00eerok\u00ee ya kom\u00eenal diparastin. Ko\u00e7er hem\u00fb kar\u00ee bi hev re dikirin \u00fb jiyana parvekirin\u00ea esas digrtin. Bi modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest ve takekes\u00ee p\u00ea\u015fket, l\u00ea ko\u00e7er\u00ee berovaj\u00ee v\u00ea yek\u00ea li d\u00fbr\u00ee modern\u00eete jiyaneke bi hev re \u00fb parvekirin\u00ea esas digrtin. Ko\u00e7eran zivistan\u00ee kon\u00ean xwe li de\u015ftan v\u00eadigirtin \u00fb heta demsala bihar\u00ea li de\u015ftan zivistan\u00ea derbas dikirin. Bi demsala bihar\u00ea re bar\u00ea wan li ser mile wan b\u00fb \u00fb dadiketin \u00e7iya \u00fb zozanan. Heta demsala pay\u00eez\u00ea j\u00ee li zozanan diman. Debar \u00fb kar\u00ea wan y\u00ea sereke j\u00ee\u00a0 xwed\u00eekirina sewalan e.<\/p>\n<p>S\u00eestema jiyana ko\u00e7ertiy\u00ea berdewam dike heye 1928\u2019an, \u00ead\u00ee nema di\u00e7in zozanan ji ber ku s\u00eestema dewlet ava dibe \u00fb s\u00eenor \u00e7\u00eadibin. \u00cad\u00ee ev mirov\u00ean ko\u00e7er di v\u00ea her\u00eam\u00ea de dim\u00eenin, \u00e7end sal derbas j\u00ee dibin h\u00een li h\u00eaviya \u00e7\u00fbna zozana ne, h\u00een t\u00ea negihi\u015ftine ku s\u00eestema dewlet ava b\u00fbye, s\u00eenor hatine dan\u00een \u00fb peyman hatine \u00eemzekirin. Li v\u00ea her\u00eam\u00ea \u00e7\u00eare k\u00eame, avhewaya w\u00ea ne wek ya li zozana ye, \u00ead\u00ee bi dem\u00ea re ew ab\u00fbriya di dest\u00ea wan de k\u00eam dibe \u00fb ew hijmara mezin ji sewalan nam\u00eene \u00fb feq\u00eer\u00ee belav dibe. \u00cad\u00ee civak\u00ean \u00e7andiniy\u00ea h\u00ead\u00ea h\u00ead\u00ee xwe didin p\u00ea\u015f tev\u00ee ku p\u00ea\u015fketin di w\u00ea dem\u00ea de ji bo \u00e7andiniy\u00ea neb\u00fb, ten\u00ea alava \u00e7andiniy\u00ea cot b\u00fb di encam\u00ea de her du civak feq\u00eer dibin. Heya sala 1940\u2019\u00ee \u00fb p\u00ea de \u00ead\u00ee h\u00eaviya veger\u00ea li cem ko\u00e7eran dimire, \u00ead\u00ee kon\u00ea xwe dikin kol pa\u015f\u00ea ji kola dikin avah\u00ee \u00fb heya sal\u00ean 1950\u2019\u00ee y\u00ea \u00ead\u00ee gundan ji bo xwe ava dikin.<\/p>\n<p><strong>Ko\u00e7er du be\u015fin; \u00c7oxsorin \u00fb \u015eilid in<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00ean \u00e7oxsor; e\u015f\u00eera M\u00eara, Sor\u00ee, Duy\u00ee, Garisa \u00fb Elik\u00ee ne. \u015eilid j\u00ee; e\u015f\u00eera M\u00fbsa Re\u015fa, Batuy\u00ee, Teya, X\u00earika \u00fb Ki\u00e7\u00ee ne. Di nav \u015eilidan de Batuy\u00ee serwer\u00ea dikin. Ev e\u015f\u00eer li vir bi cih b\u00fbne \u00fb dev ji jiyana ko\u00e7eriy\u00ea j\u00ee berdane. Ko\u00e7er\u00ean \u015eilid di sal\u00ean 1940\u2019\u00ee de ber\u00ea xwe dan van dera \u00fb bi cih b\u00fbn dema mirov bala xwe dide zarav\u00ea wan xuya nakin ko\u00e7er in, ji ber ku ji demek dir\u00eaj ve b\u00fbne gund\u00ee zarav\u00ea wan hatiye guhertin, mirov dikare b\u00eaje ku ew taybetmendiy\u00ean jiyana ko\u00e7ertiy\u00ea di nav wan de winda b\u00fbye. Di heman dem\u00ea de di mil\u00ea p\u00ee\u015fe de y\u00ean \u015eilid di bajar de navdarin bi zeng\u00eenb\u00fbna xwe. Civaka ko\u00e7er mirovan di nav xwe de qeb\u00fbl dikin, dema mirov di\u00e7e gund\u00ean M\u00eera t\u00eade mirov\u00ean ji bawer\u00ee \u00fb e\u015f\u00eer\u00ean c\u00fbda hene. Li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea piraniya xwe ko\u00e7er\u00ea M\u00eera ne, li gund\u00ea Girk\u00ea H\u00eawil Teya hene \u00fb li El\u00ee Gam\u00ea\u015f, \u015eirik \u00fb Teqilbeqil X\u00earik\u00ee hene, her wiha mal\u00ean Ki\u00e7\u00ee li ser destan t\u00ean hijmartin \u00fb Batuy\u00ee j\u00ee heman ti\u015ft her \u00e7end male li gundek\u00ee ne. Berdewamiya van hem\u00fbyan him li Bakur \u00fb him li Ba\u015f\u00fbr bi cih b\u00fbne.<\/p>\n<p><strong>Taybetmendiy\u00ean e\u015f\u00eer\u00ean ko\u00e7eran<\/strong><\/p>\n<p>S\u00eestema e\u015f\u00eertiy\u00ea s\u00eestema her\u00ee p\u00ea\u015fketiye ji serdem\u00ean ber\u00ea heya niha. Ko\u00e7er bi merdb\u00fbna xwe t\u00ean naskirin, ji ber ku ab\u00fbriyeke xurt di dest\u00ea wan deb\u00fb \u00fb ser\u00ea mal\u00ea 3 hezar ser\u00ee \u00a0pez wan heb\u00fb, dema m\u00eavan dihatin yan j\u00ee bobelatek hatiban ser\u00ea hin Kesan \u00e7end sewal didan wan heya niha j\u00ee bandora v\u00ea \u00e7and\u00ea li ser ko\u00e7eran heye \u00fb bi merdb\u00fbn\u00ea t\u00ea d\u00eetin. Herwiha bi m\u00earaxasiya xweparastin\u00ea t\u00ean naskirin, civakeke ku bi v\u00ea hijmar\u00ea \u00fb di qonax\u00ean dir\u00eaj re derbas b\u00fbne helbet p\u00eaw\u00eestiya wan bi xweparastin\u00ea heye, lewma ji bo xwe s\u00eestema xweparastin\u00ea avakirine yek bi riya yek\u00eetiy\u00ea, cam\u00ear b\u00fbn, \u00e7ek\u00ean ba\u015f \u00fb meh\u00een\u00ean her\u00ee ba\u015f. Di nav ko\u00e7era de ef\u00fb kirin \u00fb li hev b\u00fbrandin heye li hember\u00ee hev ku\u015ftin\u00ea \u00fb \u015fer nakin ji ber ku heger yek mirov\u00ea w\u00ea civak\u00ea di dema ber\u00ea de ji wir bar kiriba w\u00ea hatiban talan kirin, lemwa hertim li derdora hevin \u00fb \u00e7i k\u00eamas\u00ee \u00fb qis\u00fbr \u00e7\u00eab\u00fbban j\u00ee p\u00eaw\u00eeste li hev eb\u00fb bikin, di perwerdey\u00ean xwe y\u00ean jiyan\u00ee de j\u00ee zarok\u00ean xwe f\u00ear\u00ee v\u00ea yek\u00ea kirine heya roja \u00eero j\u00ee li derdora hevin \u00fb li gundan li cemhev mane. Di nav ko\u00e7eran de jin gelek p\u00eeroz e \u00fb bi nirx t\u00ea d\u00eetin ji ber ku \u00e7awa m\u00ear malxuye jin kebaniye j\u00ee, her yek ji wan be\u015fek\u00ee civak\u00ea bi r\u00eave dibin \u00fb di hem\u00fb be\u015f\u00ean jiyan\u00ea de jin li k\u00ealeka m\u00eare.<\/p>\n<p>Her wiha taybetmendiya civaka ko\u00e7er p\u00eaw\u00eeste xwezay\u00ea nasbike, ji ber ku \u015f\u00eawaz\u00ea jiyana wan li ser wan ti\u015ftaye, lewma di st\u00earnasiy\u00ea de j\u00ee xurtin \u00fb meh\u00ean sal\u00ea \u00fb rew\u015fa wan kirine helbest \u00fb ji nif\u015f\u00ean li pey xwe re j\u00ee gotine. Di heman dem\u00ea de ko\u00e7er di aliy\u00ea huner\u00ee \u00fb w\u00eajey\u00ee de gelek dewlemendin, ji ber ku civak\u00ean ko\u00e7er di asoy\u00ean d\u00eetina xwe de vekir\u00eene li gor w\u00ea w\u00eajeya xwe avadikin \u00fb erd\u00eengariya ku l\u00eadiger\u00ea j\u00ee reng\u00eene \u00fb li cem wan hest\u00ean xurt avadibe. Civaka ko\u00e7er bi zaneb\u00fbna p\u00ee\u015fe t\u00ea naskirin ji ber ku ew her di nav l\u00eager\u00een\u00ea de ne \u00fb cih\u00ea xwe diguher\u00eenin dema p\u00eaw\u00eestiya wan bi ti\u015ftek\u00ee hebe ne\u00e7arin ew bixwe xwe f\u00ear bikin. Di heman dem\u00ea de ko\u00e7er p\u00eaw\u00eeste di mil\u00ea bij\u00ee\u015fkb\u00fbn\u00ea de j\u00ee pispor be ji ber ku civaka ku di \u00e7iya de di\u00e7e \u00fb rast\u00ee avheway\u00ean c\u00fbda t\u00ea helbet w\u00ea nexwe\u015f\u00ee j\u00ee derkevin p\u00ea\u015fiya wan, ji ber ku ber bi cih\u00ean d\u00fbr ve di\u00e7in ne\u00e7ar dibin bij\u00ee\u015fk \u00fb \u00e7\u00eakirina derman j\u00ee ji cem wan be. Ev taybetmend\u00ee ji dema ber\u00ea ve li cem ko\u00e7eran heye \u00fb heya roja \u00eero j\u00ee h\u00een hene.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik Li Kurdistan\u00ea ko\u00e7er\u00ee xwed\u00ee d\u00eerokeke kevnar e \u00fb t\u00ea wateya \u015f\u00eawaya jiyana kom\u00eenal a ku ji stres\u00ea jiyana bajarvaniy\u00ea d\u00fbr. Kar\u00ea ko\u00e7ertiy\u00ea sewalvan\u00ee b\u00fb \u00fb ko\u00e7er bi xwezay\u00ea re xwe dikirin per\u00e7eyek. Ew her demsalek\u00ea li warek\u00ee b\u00fbn, mala wan her li ser mil\u00ea wan b\u00fb\u00a0 \u00fb r\u00eaya wan d\u00fbr \u00fb dijwar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":225350,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-225349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225349"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225351,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225349\/revisions\/225351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/225350"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}