{"id":225186,"date":"2025-06-24T08:46:25","date_gmt":"2025-06-24T06:46:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225186"},"modified":"2025-06-24T10:35:22","modified_gmt":"2025-06-24T08:35:22","slug":"mire-starn-u-xeme-hesen-zirek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225186","title":{"rendered":"M\u00eer\u00ea starn \u00fb xem\u00ea; Hesen Z\u00eerek"},"content":{"rendered":"<p><strong>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hunermen\u00ea Kurd Hesen Z\u00eerek kesayeteke welatpar\u00eaz b\u00fb, li ser \u00ea\u015fa Kurdistan\u00ea gelek stran \u00e7ekirine. W\u00ee di<\/strong> <strong>26\u2019\u00ea P\u00fb\u015fpera 1972\u2019yan de ko\u00e7a daw\u00ee kir, l\u00ea berhem\u00ean w\u00ee di nava gel\u00ea Kurd e zind\u00ee man.<\/strong><\/p>\n<p>Hunermend Hesen Z\u00eerek di jiyan xwe de gelek zor \u00fb zehmet\u00ee d\u00eetin \u00fb gelek kar \u00fb xebat da me\u015fandin,\u00a0 \u00a0weke \u015fivan, karker \u00fb gelek kar\u00ean din j\u00ee kir. Ew hunermendek h\u00eaja \u00fb welatpar\u00eaz b\u00fb. Li ser \u00ea\u015f \u00fb dewlemedinya Kurdistan\u00ea gelek stran \u00e7\u00eakirine, ew di nava gel\u00ea Kurd de gelek h\u00eaja \u00fb buha b\u00fb ji ber ku reseniya ziman\u00ea kurd\u00ee diparast. Ew bi stran \u00fb berhem\u00ean xwe bi nav \u00fb deng b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Kurte jiyana hunermend\u00ea welatpar\u00eaz<\/strong><\/p>\n<p>Hunermend Hesen Z\u00eerek, di sala 1921\u2019\u00ea de li gund\u00ea Herm\u00eal\u00ea y\u00ea Bokan a Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea ji dayik b\u00fbye. Gava bav\u00ee w\u00ee \u00e7\u00fbye ser dilovaniya xwe ew bi\u00e7\u00fbk b\u00fb. Pi\u015ftre day\u00eeka w\u00ee dizewice \u00fb ew macb\u00fbr dim\u00eene ku \u00a0ji gund\u00ea xwe derkeve. Z\u00eerek di 12 saliya xwe de ji \u00a0her\u00eam\u00ea Bokan\u00ea derdikeve \u00fb di\u00e7e bajar\u00ea Seqiz\u00ea. Di 15 saliya xwe de d\u00eesa vegeriyaye Bokan\u00ea, l\u00ea v\u00ea car\u00ea li wir pir nemaye \u00fb ji bo ji xwe re karek\u00ee peyde bike \u00e7\u00fbye Tewr\u00eaz \u00fb Tehran\u00ea. Di v\u00ee nav\u00ee re Z\u00eerek gelek zor \u00fb zehmet\u00ee ki\u015fandine. Di gelek karan de xebitiye, hema bib\u00eaje tu kar nemaye \u00fb w\u00ee kiriye. Z\u00eerek di xortaniya xwe kar\u00ea \u015fivant\u00ee, karker\u00ee \u00fb gelek kar\u00ean din j\u00ee kiriye. Pi\u015ft\u00ee demek\u00ea ji Tewr\u00eaz\u00ea ber\u00ea xwe daye Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea, li wir li bajar\u00ea Sil\u00eamaniy\u00ea li taxa Dergez\u00ean bi cih \u00fb war b\u00fbye. Her wiha demek\u00ea b\u00fbye m\u00eavan\u00ea Kerk\u00fbk\u00ea j\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Di gelek radyoyan de kar kiriye <\/strong><\/p>\n<p>Z\u00eerek di dawiy\u00ea de di sala 1953\u2019yan de ber\u00ea xwe daye Radyoya Bexday\u00ea ya Kurd\u00ee, li wir gelek stran\u00ean ber\u00ea y\u00ean Kurd\u00ee li gel Orkestraya Radyoya Bexday\u00ea qeyd kirine. Hesen Z\u00eerek, di 14\u2019\u00ea Tebaxa 1959\u2019an de, li ser daxwaza Radyoya Kurd\u00ee ya Tehran\u00ea vegeriyaye \u00ceran\u00ea \u00fb li gel orkestray\u00ean cur bi cur li Tehran\u00ea di war\u00ea m\u00fbz\u00eeka Kurd\u00ee de xebitiye. Her wiha carinan li Azerbeycan\u00ea di Radyoya Tewr\u00eaz\u00ea de j\u00ee stran digotin. Pi\u015fre di sala 1960\u2019\u00ee de \u00e7\u00fbye Kirma\u015fan\u00ea \u00fb piraniya kar\u00ean xwe y\u00ean huner\u00ee li gel Orkestraya Radyoya Kirma\u015fan\u00ea bi r\u00eaberiya hunermend\u00ea mezin Mucteba M\u00eerzade qeyd kirine ku nav \u00fb deng\u00ea hunera w\u00ee bi piran\u00ee ji ber v\u00ea yek\u00ea belav b\u00fbye.<\/p>\n<p>Hesen Z\u00eerek piraniya stran\u00ean xwe bi zaravay\u00ea Soran\u00ee gotine, l\u00ea carinan bi zaravay\u00ean din \u00ean ziman\u00ea Kurd\u00ee j\u00ee gotine. Her wiha bi ziman\u00ea Faris\u00ee \u00fb Tirk\u00ee j\u00ee stran gotine \u00fb heta radeyek\u00ea bi ziman\u00ea Ereb\u00ee j\u00ee zanib\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Jiyana w\u00ee zor \u00fb zehmet b\u00fb<\/strong><\/p>\n<p>Z\u00eerek di hav\u00eena sala 1968&#8217;an de li n\u00eaz\u00eek\u00ee bajar\u00ea Baney\u00ea li &#8216;Kan\u00ee Mela Ehmed&#8217;\u00ea \u00e7ayxaneyek ava kiriye \u00fb t\u00ea de xebitiye, w\u00ea dem\u00ea ew \u00fb hevr\u00eaya xwe ya n\u00fb Rabiey\u00ea bi hev re b\u00fbne. L\u00ea jiyana wan, jiyaneke bargiran b\u00fb. Z\u00eerek di kaseteke xwe de ku li Kan\u00ee Mela Ehmed\u00ea tomar kiriye dib\u00eaje: \u201cEz li vir li ser \u00e7iyayek\u00ee dij\u00eem, ji ber ku \u00a0li \u00ceran \u00fb Iraq\u00ea cihek tune ye ku ez l\u00ea bij\u00eem. Di navbera \u00e7end keviran de, min \u00e7ayxaneyeke ne xwe\u015f heye. Heke h\u00fbn b\u00ean \u00fb bib\u00eenin, h\u00fbn\u00ea matmay\u00ee bim\u00eenin ku ez \u00e7awa li vir dij\u00eem! Na, bi min xwe\u015f e \u00fb ez debara xwe p\u00ea dikim. Ji ber ku di nava gel\u00ea Kurd de qedir \u00fb q\u00eemeta huner\u00ea nema, huner\u00ea tu f\u00eade neda min. Huner\u00ea ji min re ti\u015ftek nekir ku ez bi d\u00fbv w\u00ea bikevim. Ji ber ku ez Kurd im \u00fb bi ziman\u00ea Kurd\u00ee diaxivim. Pi\u015ftre ber\u00ea xwe dide Mehabat\u00ea \u00fb li wir j\u00ee ji ber stran\u00ean xwe b\u00fbye hedefa \u00ear\u00ee\u015f\u00ean pol\u00eesan, ji vir j\u00ee bar kiriye \u00fb v\u00ea car\u00ea \u00e7\u00fbye \u015einoy\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Hunermendek welatpar\u00eaz b\u00fb<\/strong><\/p>\n<p>Hesen Z\u00eerek li gelek gund, nav\u00e7e \u00fb bajar\u00ean Kurdistan\u00ea geriyaye, bi \u00e7av\u00ean xwe b\u00fbye \u015fahid\u00ea \u00ea\u015f \u00fb zehmetiy\u00ean gel\u00ea Kurd. W\u00ee \u00ea\u015f, xwezaya Kurdistan\u00ea \u00fb her wiha roj\u00ean netewey\u00ee y\u00ean Kurdan bi stranan aniye ziman. Z\u00eerek reseniya Kurd\u00ee parastiye \u00fb ji her kes\u00ee re stran gotine. Lewma tevahiya gel\u00ea Kurd ji deng\u00ea Hesen Z\u00eerek hez dike \u00fb guh l\u00ea dike.<\/p>\n<p><strong>Hezar \u00fb 500 Berhem <\/strong><\/p>\n<p>Hesen Z\u00eerek di tevahiya temen\u00ea xwe de, hezar \u00fb 500 stran tomar kirine. Her wiha gelek helbest\u00ean helbestvan\u00ean wek\u00ee Nal\u00ee, Wefay\u00ee, Sey\u00eed Kamil, \u00cemam\u00ee, Kurd\u00ee, P\u00eerem\u00eard, H\u00eamin \u00fb Tahir Beg Caf veh\u00fbnandine \u00fb kirine stran. Sir\u00fbda bi nav\u00ea \u2018Newroz\u2019\u00ea ku li \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea li ser zimana ye \u00fb helbesta P\u00eerem\u00eard, yek ji berhem\u00ean w\u00ee y\u00ean her\u00ee bi nav \u00fb deng e.<\/p>\n<p><strong>Bi stran\u00ean xwe agir\u00ea newroz\u00ea ge\u015f dikir<\/strong><\/p>\n<p>Newroz mizg\u00eeniya bihar\u00ea ye, bi awayek\u00ee d\u00eetir germahiya dil\u00ea mirovan z\u00eade dibe \u00fb dike ku mirov li hev bicivin. L\u00ea Newroz ji bo Kurdan ne civ\u00eeneke ji r\u00eaz\u00ea ye, sembola daxwaz\u00ean siyas\u00ee \u00fb serhildana gel\u00ea Kurd e. Ji sal\u00ean 1950\u2019y\u00ee ve b\u00fbye \u015fah\u00ee \u00fb p\u00eerozbahiya gel\u00ea Kurd. Demek\u00ea li Sil\u00eamaniy\u00ea P\u00eerem\u00eard serk\u00ea\u015fiya v\u00ea yek\u00ea dike \u00fb ev p\u00eavajo heya sal\u00ean 1970\u2019y\u00ee berdewam e.\u00a0L\u00ea di wan deman de dengek\u00ee nemir bilind dib\u00fb \u00fb hatina Newroz\u00ea bi r\u00eaya Radyoya Kirma\u015fan \u00fb Tehran\u00ea p\u00eeroz dikir. Helbet ev deng\u00ea h\u00eaja deng\u00ea Hesen Z\u00eerek b\u00fb ku ruh dida helbesta P\u00eerem\u00eard\u00ea ku agir\u00ea Newroz\u00ea ge\u015f dikir.<\/p>\n<p><em>\u201cEm roj\u00ee, sal\u00ee tazeye Newroz e hatewe<\/em><em><br \/>\nCejnek\u00ee kon\u00ee Kurde, be xo\u015f\u00ee \u00fb be hatewe,<br \/>\nWa rojhelat, le benden\u00ee berz\u00ee wilatewe<br \/>\nWa rojhelat, le benden\u00ee berz\u00ee wilatewe<br \/>\nReng\u00ea gula lew gez\u00eeze, \u015fefeq \u015fewq nedatewe<br \/>\nEm roj\u00ee sal\u00ee tazeye newroz e hatewe<br \/>\nCejnek\u00ee kon\u00ee Kurd e, be xo\u015f\u00ee \u00fb be hatewe<br \/>\nEm roj\u00ee sal\u00ee tazeye newroz e hatewe<br \/>\nCejnek\u00ee kon\u00ee Kurd e, be xo\u015f\u00ee \u00fb be hatewe<br \/>\n\u00c7end sal gul\u00ee h\u00eeway , \u00eame b\u00ea ber b\u00fb taku par<br \/>\n\u00c7end sal gul\u00ee h\u00eeway , \u00eame b\u00ea ber b\u00fb taku par<br \/>\nTa \u015fahan\u015fah lutf\u00ee ferm\u00fb ax le cotyar \u00fb kir\u00eakar<br \/>\nEm roj\u00ee sal\u00ee tazeye newroz e hatewe<br \/>\nCejnek\u00ee kon\u00ee Kurd e, be xo\u015f\u00ee \u00fb be hatewe<br \/>\nEm roj\u00ee sal\u00ee tazeye newroz e hatewe<br \/>\nCejnek\u00ee kon\u00ee Kurd e, be xo\u015f\u00ee \u00fb be hatewe\u201c<\/em><\/p>\n<p>Ev stran heta roja \u00eero j\u00ee yek ji wan stranan e ku her\u00ee z\u00eade t\u00ea gotin \u00fb guhdar\u00eekirin.<\/p>\n<p><strong>Ko\u00e7a xwe ya daw\u00ee kir l\u00ea stran\u00ean w\u00ee ji b\u00eer neb\u00fbm<\/strong><\/p>\n<p>Hesen Z\u00eerek, di 26\u2019\u00ea Hez\u00eerana 1972\u2019yan de, di 51 saliya xwe da li bajar\u00ea Bokan\u00ea xatir ji mirov \u00fb dilxwaz\u00ean xwe xwestiye \u00fb \u00e7\u00fbye ser dilovaniya xwe. W\u00ee li d\u00fb xwe ar\u015f\u00eeveke huner\u00ee ya t\u00ear \u00fb tije ji bo neteweya xwe hi\u015ftiye ku b\u00fbye \u00e7avkaniyeke dewlemend ji bo hunera xwer\u00fb \u00fb resen a Kurd\u00ee. Hesen Z\u00eerek stranb\u00eaj\u00ea her\u00ee xebatkar \u00ea Kurdan e ku bi sedan stran di radyo \u00fb telev\u00eezyonan de dane qeydkirin.<\/p>\n<p>Di nav stran\u00ean Hesen Z\u00eerek de ya her\u00ee bi wate \u00fb navdar \u201cEy Ni\u015ftiman\u201de. Z\u00eerek v\u00ea stran\u00ea di sala 1946\u2019an de li ser Komara Kurdistan\u00ea Mehabat \u00e7\u00eakiriye \u00fb li gel civaka Kurd\u00ee wek\u00ee sir\u00fbdek\u00ea t\u00ea pejirandin. Lewre dema ku Z\u00eerek \u00e7\u00fbye Mehabat\u00ea p\u00eavajoya \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een b\u00fbye \u00fb \u00cengilistan \u00fb Yekitiya Sovyetan li \u00ceran\u00ea dixistin. Di w\u00ea navber\u00ea de bi p\u00ea\u015fengiya Qaz\u00ee Mihemed j\u00ee Komara Kurdistan\u00ea ava dib\u00fb ku pi\u015ft\u00ee 11 mehan komar hat hilwe\u015fandin \u00fb Qaz\u00ee Mihemmed \u00fb heval\u00ean xwe li Qada \u00c7ar\u00e7iray\u00ea hatin darvekirin. Ev yek bandoreke gelek\u00ee mezin li Hesen Z\u00eerek kiriye. Z\u00eerek li ser v\u00ea rew\u015f\u00ea gelek berhem\u00ean giranbuha afirandiye. Ji van berhem\u00ean giranbuha yek j\u00ea j\u00ee \u201cEy Ni\u015ftiman\u201d e.<\/p>\n<p><em>\u201cEy netewekan\u00ee delal<\/em><em><br \/>\nEy Kurdekan ey baske\u015f\u00ear<br \/>\nEy ni\u015ftiman, ni\u015ftiman\u00ee ciwan<br \/>\nXak\u00ee Aryan wetan\u00ee Kurdan<br \/>\nEy roz\u00ee Kurd\u00ee ka\u015fan<br \/>\nBo Kawekan li her deran<br \/>\nEy roz\u00ee Kurd\u00ee ber ef\u015fan<br \/>\nBo Kawekan li her teraf<br \/>\nBo te diko\u015fim bi dil \u00fb bi can<br \/>\nBo serkewtin\u00ee xak\u00ee ni\u015ftiman<br \/>\nEy keynekan ey lawekan<br \/>\nT\u00ea diko\u015fim cerg\u00ea qawmekan<br \/>\nEy ni\u015ftiman, ni\u015ftiman\u00ee ciwan<br \/>\nXak\u00ee Aryan wetan\u00ee Kurdan<br \/>\nBo te diko\u015fim bi serkewtin\u00ee<br \/>\nP\u00ea\u015fmerge heb\u00fb law\u00ee qehraman\u201d<\/em><\/p>\n<p>L\u00ea bel\u00ea di sala 1974\u2019an de Es\u00een Eng\u00een \u00ea ji malbateke Tetar v\u00ea stran \u00fb sir\u00fbda Kurd\u00ee ya Hesen Z\u00eerek wek\u00ee \u201cAnkaranin Ta\u015fina Bak\u201d guherandiye. Bi d\u00fb re R\u00fbh\u00ee S\u00fb \u00fb Zulfu L\u00eevanel\u00ee j\u00ee di nav de gelek hunermend\u00ean Tirk gotin\u00ean v\u00ea stran\u00ea guhertine. Ev yek j\u00ee bal\u00ea diki\u015f\u00eene ser sal\u00ean 1920\u2019an \u00ean Tirkiyey\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Xwasteka w\u00ee b\u00fb ku ew li \u00e7iyay\u00ea Nale\u015fik\u00ean ve\u015f\u00earin<\/strong><\/p>\n<p>Hunermend\u00ea nemir ber\u00ee bi\u00e7e ser dilovaniya xwe xwestiye ku w\u00ee li \u00c7iyay\u00ea Nale\u015fik\u00ean ve\u015f\u00earin \u00fb li ser k\u00ealika w\u00ee wiha were niv\u00eesandin:<\/p>\n<p><em>&#8220;Z\u00eerek zor kird xizmet\u00ee huner<\/em><em><br \/>\nJ\u00eenit le p\u00eanaw huner birde ser<br \/>\nRojgarit sat\u00ea be b\u00eaxem neb\u00fb<br \/>\nBelam le huner h\u00ee\u00e7it kem neb\u00fb.&#8221;\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Hunermend Hesen Z\u00eerek li d\u00fb xwe komeke stran\u00ean nemir hi\u015ftin \u00fb ji v\u00ea dinyay\u00ea ko\u00e7 kir. Her \u00e7iqas\u00ee ji ko\u00e7 kiribe j\u00ee, l\u00ea h\u00eena j\u00ee bi deng\u00ea xwe \u00fb stran\u00ean xwe olan dide.\u00a0Niha piraniya berhem\u00ean Hesen Z\u00eerek di ar\u015f\u00eefa enst\u00eetuy\u00ean Kurd\u00ee, Ereb \u00fb Farisan de hatine hilan\u00een. Stran\u00ean Z\u00eerek \u00ean li enst\u00eetuy\u00ean Kurd\u00ee li benda r\u00eazealb\u00fbm\u00ea ne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo Hunermen\u00ea Kurd Hesen Z\u00eerek kesayeteke welatpar\u00eaz b\u00fb, li ser \u00ea\u015fa Kurdistan\u00ea gelek stran \u00e7ekirine. W\u00ee di 26\u2019\u00ea P\u00fb\u015fpera 1972\u2019yan de ko\u00e7a daw\u00ee kir, l\u00ea berhem\u00ean w\u00ee di nava gel\u00ea Kurd e zind\u00ee man. Hunermend Hesen Z\u00eerek di jiyan xwe de gelek zor \u00fb zehmet\u00ee d\u00eetin \u00fb gelek kar \u00fb xebat da me\u015fandin,\u00a0 \u00a0weke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":225187,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-225186","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225186"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225200,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225186\/revisions\/225200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/225187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}