{"id":225051,"date":"2025-06-19T11:01:03","date_gmt":"2025-06-19T09:01:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225051"},"modified":"2025-06-19T11:01:03","modified_gmt":"2025-06-19T09:01:03","slug":"iran-di-navbera-erisa-dya-u-destpesxeriya-reber-apo-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=225051","title":{"rendered":"\u00ceran di navbera \u00ear\u00ee\u015fa DYA \u00fb destp\u00ea\u015fxeriya R\u00eaber Apo de"},"content":{"rendered":"<p><strong>Serdar S<\/strong><strong>i<\/strong><strong>tar<\/strong><\/p>\n<p>Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea \u00fb \u00cesra\u00eel, wek\u00ee du h\u00eazan c\u00eew\u00ee, her tim bi hev re plan\u00ean xwe bi r\u00eave dibin. Ango, DYA ti planek\u00ea p\u00eak nayne heya ku \u00cesra\u00eel tevl\u00ee nebe an j\u00ee di berjewendiya \u00cesra\u00eel\u00ea de nebe. Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Yek\u00eetiya Sovyet\u00ea, c\u00eehan\u00ea bi gi\u015ft\u00ee \u00fb Rojhilata Nav\u00een bi taybet\u00ee deriy\u00ean xwe vekirin. L\u00ea asteng\u00ee li p\u00ea\u015fiya w\u00ea tevah\u00ee neqediyan: Ew j\u00ee rej\u00eema Baas\u00ea ya Iraq\u00ea \u00fb Komara \u00ceslam\u00ee ya \u00ceran\u00ea b\u00fbn. Her \u00e7end hik\u00fbmeta S\u00fbriyey\u00ea di bin serokatiya Hafiz Esed de hewl da ku bi DYA re li hev bike j\u00ee, l\u00ea di bin serokatiya Be\u015far Esed de, ew b\u00eatir xwe ji R\u00fbsya \u00fb \u00ceran\u00ea beral\u00eekir, ji ber v\u00ea yek\u00ea s\u00fbc\u00ea ku\u015ftina Ref\u00eeq Her\u00eer\u00ee \u00fb gef\u00ean li ser berjewendiy\u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea ketin ser w\u00ee.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee sala 2003\u2019an, Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea b\u00eatir li Rojhilata Nav\u00een bi cih b\u00fb. Her \u00e7iqa Tirkiyey\u00ea red kir ku rej\u00eema Sedam hilwe\u015f\u00eene j\u00ee, \u00ceran\u00ea lihevkirinek b\u00eatir bi Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea re p\u00ea\u015f xist. Ji ber ku al\u00eegir\u00ean \u00ceran\u00ea gih\u00ee\u015ftin l\u00fbtkeya desthilatdariya Iraq\u00ea, ji ber v\u00ea yek\u00ea lihevkirinek nerasterast di navbera Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea de hat kirin.<\/p>\n<p>Li gel Tirkiyey\u00ea, Suniy\u00ean Iraq\u00ea j\u00ee desthilatdar\u00ee boykot kirin, evj\u00ee wisa kir ku PDKya Iraq\u00ea, Suniyan \u00fb Tirkiyey\u00ea bandora wan pas\u00eef be. Ji ber v\u00ea yek\u00ea DYA \u00fb \u015e\u00eeeyan ji bo serokkomar\u00ea Iraq\u00ea hewcey\u00ee kesayetiya weke JelalTalaban\u00ee b\u00fbn.<\/p>\n<p>dijrab\u00fbna Sunn\u00eeyan bi r\u00eaya Erebistana Si\u00fbd\u00ee, Qeter, \u00cemarat ji aliyek\u00ee ve \u00fb Tirkiye \u00fb PDK ji aliy\u00ea din ve, kom\u00ean tundrew \u00fb rad\u00eekal berdan ser \u00a0art\u00ea\u015fa Amer\u00eek\u00ee, saziy\u00ean \u015f\u00eee \u00fb Kurd\u00ee. Heya gihi\u015fta asta ku Qesra Sp\u00ee di serdema Barack Husey\u00een Obama de biryar da ku le\u015fker\u00ean xwe ji Iraq\u00ea veki\u015f\u00eene. Ji aliyek\u00ee ve, v\u00ea yek\u00ea dest\u00ea Tirkiyey\u00ea pirtir vekir, Di heman dem\u00ea de, Sunniy\u00ean tundrew b\u00eatir xwe disp\u00earin h\u00eaz\u00ean xwe ya mal\u00ea. Di encam\u00ea de, kom\u00ean propaganday\u00ea y\u00ean wek\u00ee Pasvan\u00ean Komar\u00ee, feday\u00ean Sedam, Baasiy\u00ean ber\u00ea y\u00ean bi serokatiya \u00cezet D\u00fbr\u00ee, Raxd Sedam, Mes\u00fbd Barzan\u00ee \u00fb kadroy\u00ean El Qa\u00eedey\u00ea bi agahdariya Amer\u00eeka \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea kongreya damezrandin\u00ea ya yekem bo Da\u00ee\u015f li paytexta Urdun\u00ea li dar xistin.<\/p>\n<p>Tev\u00ee pi\u015ftgiriya xwe ya her\u00eam\u00ee, DAI\u015e nekar\u00ee Kurd \u00fb \u015e\u00eeeyan t\u00eak bibe. Pi\u015ft\u00ee ku DYA d\u00eet ku DAI\u015e li Koban\u00ea t\u00eak \u00e7\u00fbye, ne\u00e7ar ma ku h\u00eaz\u00ean xwe veki\u015f\u00eene \u00fb di navbera xwe \u00fb DAI\u015e \u00fb Cebhet El-Nusra de s\u00eenorek\u00ea deyne. Bi giran\u00ee \u00e7alak\u00ee \u00fb pi\u015ftgiriya xwe ji bo kom\u00ean tund\u00fbt\u00fbj \u00ean \u00cexwanan bi r\u00eaya Tirkiye \u00fb Qeter\u00ea p\u00eak an\u00ee. T\u00eak\u00e7\u00fbna DAI\u015e li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ji aliy\u00ea \u015fervanan ve, plana \u00cesra\u00eel-Amer\u00eeka t\u00eak bir, ji ber v\u00ea yek\u00ea wan r\u00ea li ber Tirkiyey\u00ea vekir ku Efr\u00een, Gir\u00ea Sip\u00ee \u00fb Ser\u00eakaniy\u00ea dagir bike, ji aliyek\u00ee din ve, li Rojava b\u00eatir\u00a0 xwe belav kirin, qa\u015fo pi\u015ftgiriy\u00ea dide \u015fervanan di \u015fer\u00ea li dij\u00ee DAI\u015e&#8217;\u00ea de.<\/p>\n<p>\u00ceran di \u015fer\u00ea li dij\u00ee DAI\u015e\u2019\u00ea de lawaz neb\u00fb, ji aliyek\u00ee ve He\u015fd \u015eab\u00ee wek\u00ee modelek\u00ea, weke \u00a0Muhafiz\u00ean \u015eore\u015f\u00ea (Supayi Pasdaran) ava kir, Hamas \u00fb Hizbullah xurt kir, bi al\u00eekariya R\u00fbsyay\u00ea S\u00fbriyeya Baas\u00ee xist bin kontrola xwe \u00fb ji aliyek\u00ee dinve j\u00ee H\u00fbsiyan berde ser Erebistana Si\u00fbd\u00ee \u00fb \u00cemarat\u00ea. Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea \u00fb \u00cesra\u00eel dixwestin bi \u00ear\u00ee\u015f\u00ean her\u00eam\u00ee s\u00eenorek\u00ea ji bo \u00ceran\u00ea deynin, bitaybet\u00ee veki\u015f\u00eena Amer\u00eekay\u00ea ji peymana nukleer\u00ee, ku\u015ftina Qasim Sil\u00eaman\u00ee li Bexday\u00ea \u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean navxwey\u00ee y\u00ean \u00ceran\u00ea heta ku\u015ftina \u00cebrah\u00eem Re\u00ees\u00ee, l\u00ea van hem\u00fbyan bandorek mezin li ser lawazkirina \u00ceran\u00ea li her\u00eam\u00ea nekir.<\/p>\n<p>\u00ceran \u00fb hevalbend\u00ean w\u00ea dixwestin \u00cesra\u00eel\u00ea aqil bikin \u00fb dersek\u00ea biden\u00ea \u00fb bi Operasyona El-Eqsay\u00ea ya di Cotmeh\u00ea de s\u00eenorek j\u00eare deynin. L\u00ea bel\u00ea, berevaj\u00ee \u00ear\u00ee\u015fa wan, \u00cesra\u00eel\u00ea xwe neparast, l\u00ea c\u00fbrbec\u00fbr \u00ear\u00ee\u015f dest p\u00ea kirin \u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean \u00cesra\u00eel \u00fb Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee heta roja \u00eero j\u00ee berdewam dikin. Di encama \u015fer\u00ea du salan de, Hamas \u00fb Hizbullah hilwe\u015fiyan, S\u00fbriyeya Baas hilwe\u015fiya, \u00ceran ji bo s\u00eenor\u00ean xwe veki\u015fiya, H\u00fbs\u00ee rast\u00ee tac\u00eez\u00ea hatin \u00fb poz\u00eesyona R\u00fbsiya li her\u00eam\u00ea qelsb\u00fb. Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee \u00fb \u00cesra\u00eel niha berhem\u00ea pi\u015ft\u00ee \u015fer kom dikin. Bi taybet\u00ee di projeya R\u00eaya Bazirganiy\u00ea ya Dawid \u00fb r\u00eaxistina dewletan di nav projeya \u00cebrah\u00eem\u00ee de, ew hegemonya xwe li her\u00eam\u00ea ferz dikin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pirsa mezin di vir deye,<\/p>\n<p>&#8211; Destwerdana n\u00fb ya Amer\u00eekay\u00ea li ser \u00ceran\u00ea d\u00ea \u00e7i be? Gelo Iraq d\u00ea li ber bay\u00ea lawazkirin \u00fb s\u00eenordarkirina \u00ceran\u00ea bikeve?<\/p>\n<p>&#8211; Gelo ew dikare nex\u015feya ku Netanyahu di civ\u00eena Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya sala bor\u00ee de p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kir bic\u00eeh b\u00eene?<\/p>\n<p>&#8211; \u00cesra\u00eel d\u00ea b\u00eay\u00ee Amer\u00eekay\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ee \u00ceran\u00ea bike?<\/p>\n<p>&#8211; Rew\u015fa di navbera Tirkiye \u00fb Kurdan de \u00e7awa ye?<\/p>\n<p>Gel\u00ea Kurd, di \u015fexs\u00ea R\u00eaber Apo \u00fb PKK\u2019\u00ea de, ev 34 sal b\u00fb li derfetek\u00ea digeriyan ku di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea S\u00eayem\u00een de ji bo gel\u00ea Kurd cihek\u00ee bib\u00eene. L\u00ea PKK rast\u00ee \u015fer\u00ea 1992\u2019an ji aliy\u00ea Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea, Tirkiyey\u00ea \u00fb hevalbend\u00ean wan \u00ean Kurd ve hat. Pi\u015ftre, di destp\u00eaka Newroza 1993\u2019an de, bi navbeynkariya Talaban\u00ee agirbest \u00eelan kir \u00fb derfetek d\u00eet ku gel\u00ea Kurd \u00fb gel\u00ean Tirkiyey\u00ea \u00eeqna bike ku Kurd dixwazin pirsgir\u00eak\u00ean xwe li Tirkiyey\u00ea b\u00ea \u015fer \u00e7areser bikin. L\u00ea bel\u00ea, gladiyoy\u00ean \u00a0NATOy\u00ea di nav dewleta Tirkiyey\u00ea de \u00fb \u00e7etey\u00ean di nav PKK\u2019\u00ea de bi r\u00eaya \u015eemd\u00een Sakk r\u00ea li ber destp\u00eakirina p\u00eavajoy\u00ea girtin ku ev yek b\u00fb sedema tunekirina Serok komar\u00ea Tirkiya Turgut Ozal.<\/p>\n<p>R\u00eaber Apo destp\u00ea\u015fxeriy\u00ean xwe berdewam kir, ji aliyek\u00ee ve guhertin\u00ean navxwey\u00ee di PKK\u2019\u00ea de dest p\u00ea kir, bi taybet\u00ee di Kongreya P\u00eancem\u00een a 1995\u2019an de. D\u00eesa, ew li pey muxatabek\u00ee digeriya bi dewlet\u00ea re. Necmettin Erbakan hewldanek serete destp\u00eak\u00ea kir, l\u00ea d\u00eesa rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015f hundir\u00een \u00fb darbeya Gladio hat. Bi nav\u00ea darbeya postmodern a Sibata 1998\u2019an \u00fb an\u00eena kadroy\u00ean Gladio di \u015fexs\u00ea Tanso \u00c7iller \u00fb Suleyman Demiral de ser desthilatdariy\u00ea.<\/p>\n<p>Her \u00e7iqas R\u00eaber Apo hewldan\u00ean xwe z\u00eade kir j\u00ee, di pay\u00eeza 1998\u2019an de li Romay\u00ea projeyek ji bo \u00e7areseriyeke demokrat\u00eek p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee raya gi\u015ft\u00ee kir. L\u00ea di 15\u2019\u00ea Sibata 1999\u2019an de, ji al\u00ea Gladioya NATOy\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya DYA \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea bi kompiloya navdevlet\u00ee R\u00eaber Apo bi es\u00eert\u00ee radest\u00ee Tirkiyey\u00ea kirin \u00fb li \u00cemraliy\u00ea girtin.<\/p>\n<p>Ji ber p\u00ea\u015fb\u00een\u00ee \u00fb zan\u00eena r\u00eave\u00e7\u00fbna komploya navnetewey\u00ee, R\u00eaber Apo di doza xwe ya yekem a li \u00cemraliy\u00ea de di meha P\u00fb\u015fbera 1999\u2019an de banga a\u015ft\u00ee \u00fb \u00e7areseriyeke demokrat\u00eek kir. Ji aliyek\u00ee ve, w\u00ee bi niyeteke ba\u015f bang li du koman kir ku vegerin Tirkiyey\u00ea \u00fb ji aliyek\u00ea din ve j\u00ee, w\u00ee di heftem\u00een kongreya awarte ya PKK\u2019\u00ea de li ser guhertin\u00ean stratej\u00eek n\u00eeqa\u015f kir.<\/p>\n<p>Guhertin\u00ean di stratej\u00ee \u00fb d\u00fb re j\u00ee parad\u00eegmaya PKK\u2019\u00ea de ji h\u00eala fikr\u00ee \u00fb felsef\u00ee ve j\u00ee hatin avakirin. Hewldan \u00e7\u00eab\u00fb da ku \u015f\u00eawaza me\u015fandina t\u00eako\u015f\u00een\u00eade guhartin \u00e7\u00eabibe. L\u00ea bel\u00ea, ji ber ku dewleta Tirk takt\u00eek dikir da ku dem qazanc bike, diket nav p\u00eavajoya dan\u00fbstandin\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, dan\u00fbstandin\u00ean \u00cemraliy\u00ea ji 2000 heta 2005, dan\u00fbstandin\u00ean Osloy\u00ea ji 2007 heta 2009, \u00fb ji n\u00fb ve dan\u00fbstandin\u00ean \u00eemral\u00ee ji 2012 heta 2016 b\u00ea encam bi daw\u00ee b\u00fbn.<\/p>\n<p>Ji sala 2014\u2019an vir ve, dewleta Tirkiy\u00ea stratejiya xwe ji \u00e7areseriya siyas\u00ee guhert ji bo tunekirina gi\u015ft\u00ee bi nav\u00ea Projeya \u00c7okdan\u00een\u00ea. Ji bona w\u00ea Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea, \u00cesra\u00eel \u00fb NATO pi\u015ftgir\u00ean sereke b\u00fbn, Ji bo guhertina hevsengiya \u015fer, Bi taybet\u00ee di dab\u00eenkirina teknolojiya \u015fer \u00fb droneyan de. Heta digehe t\u00eakiliy\u00ean \u00eest\u00eexbarat\u00ea ji aliy\u00ea ajansa Parastin \u00fb ketina xizmetkirina Hik\u00fbmeta Her\u00eama Kurdistan\u00ea \u00fb hik\u00fbmeta Iraq\u00ea. Ev pi\u015ftgir\u00ee z\u00eade b\u00fb dema ku Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea di pay\u00eeza 2018\u2019an de rasterast s\u00ea kadroy\u00ean p\u00ea\u015feng \u00fb \u00e7avd\u00ear\u00ean t\u00eako\u015f\u00een\u00ean sereke, ji wan ra nirx diyar\u00eekir wanj\u00ee Cem\u00eel Bayik, Duran Kalkan \u00fb Murat Karayilan b\u00fbn. Hem\u00fbyan h\u00eav\u00ee dikir ku PKK \u00ear\u00ee\u015fan tehem\u00fbl neke \u00fb R\u00eaber Apo nikare li hember tecr\u00eed\u00ea li ber xwe bide. L\u00ea bel\u00ea, pi\u015ft\u00ee 10 salan ji \u015fer\u00ean her\u00ee dijwar li s\u00ea eniy\u00ean, Her\u00eam\u00ean Parastina Medyay\u00ea, Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00cemraliy\u00ea, ew negih\u00ee\u015ftin encam\u00ean ku h\u00eav\u00ee dikirin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena S\u00fbriy\u00ea \u00fb veki\u015f\u00eena \u00ceran\u00ea ji her\u00eam\u00ea, Tirkiyey\u00ea peyama xwe wergirt \u00fb dora Tirkiyey\u00ea ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, dewleta Tirkiyey\u00ea ji niha ve siyasetek takt\u00eek\u00ee ya parastina xwe dime\u015f\u00eene. Tirk\u00ean gur-bor\u00ee, ku xwe wek\u00ee Tirk\u00ean yekem\u00een dib\u00eenin, kampanyayek dan destp\u00eakirin da ku guhertinan bi xwe bikin ber\u00ee ku Tirkiye bikeve p\u00eala guhertin\u00ean DYA-\u00cesra\u00eel\u00ea. Bi gotineke din, ti\u015ft\u00ea ku dewleta Tirkiyey\u00ea dike stratejiyek ji bo dewlet\u00ea ye, l\u00ea ew takt\u00eekek bi Kurdan re ye. B\u00eay\u00ee Kurdan, ew nikarin xeterey\u00ean li ser xwe derbas bikin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, dewleta Tirkiyey\u00ea b\u00eay\u00ee Kurdan nikare tu gavek\u00ea bav\u00eaje.<\/p>\n<p>Ti\u015ft\u00ea ku v\u00ea qonax\u00ea ji y\u00ean din cuda dike, \u00een\u00eesiyat\u00eefa ji hundir\u00ea dewlet\u00ea bi xwe ye, ji serok\u00ea partiya neteweperest (MHP), Devlet Bah\u00e7eli ye. Bi gotineke din, pirsgir\u00eaka Kurd xwed\u00ee muxatab e, \u00fb top ber bi muxatab\u00ea Kurd \u00fb PKK, ango R\u00eaber Apo ve di\u00e7e.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee bicihb\u00fbna h\u00eaz\u00ean Amer\u00eek\u00ee li Rojava \u00fb pi\u015ftgiriya w\u00ea ji bo QSD\u2019\u00ea, dewleta Tirk pir ne rehetb\u00fb. Ew v\u00ea yek\u00ea wek\u00ee hevpeymaniyek di navbera PKK \u00fb Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea de \u015f\u00eerove dike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ew ditirse ku Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea \u00fb \u00cesra\u00eel PKK\u2019\u00ea wek\u00ee kartek\u00ea li dij\u00ee Tirkiyey\u00ea bikar b\u00eenin. Bi gotineke din, ew l\u00eestika DYA li ba\u015f\u00fbr bi r\u00eaya PDK \u00fb YNK dike li bakur \u00fb Tirkiyey\u00ea heman l\u00eestik\u00ea bike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ew ji niha ve tedb\u00eer\u00ean parastina xwe digire \u00fb daxwaza hilwe\u015fandina PKK\u2019\u00ea kir. Ji aliyek\u00ee din ve, fa\u015f\u00eezma neteweperest a Tirk, di \u015fexs\u00ea Devlet Bah\u00e7el\u00ee de, f\u00eam kir ku heya ku gel\u00ea Kurd were \u00eenkarkirin, dewleta Tirk d\u00ea ji destwerdana derve re vekir\u00ee bim\u00eene. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, pi\u015ft\u00ee 99 salan, fa\u015f\u00eezma Tirk heb\u00fbna Kurdan qeb\u00fbl kir \u00fb got ku Kurd \u00fb Tirk biray\u00ea hevin. Ji sala 1925\u2019an vir ve, Tirkan Kurdan ne wek\u00ee dijmin, heta wek\u00ee mirova j\u00ee qeb\u00fbl nedikirin \u00fb Digotin ku d\u00fbvik\u00ean wan hene, ku t\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku ew h\u00een j\u00ee di qonax\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean mirovahiy\u00ea de ne \u00fb ji meym\u00fbnan nehatine veqetandin. Wan \u00eespat nekiriye ku ew li dij\u00ee gel\u00ea Kurd \u015fer dikin, l\u00ea ew dib\u00eajin ku ew li dij\u00ee teror\u00ea \u015fer dikin.<\/p>\n<p>Bersiva R\u00eaber Apo ji bo destp\u00ea\u015fxeriya Devlet Bak\u00e7el\u00ee di demek kurt de. L\u00ea bel\u00ea, bi girtina raya h\u00eaz \u00fb partiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurdistan\u00ee \u00fb her weha raya PKK \u00fb Tevgera Azadiy\u00ea, ji aliyek\u00ee ve ec\u00eab b\u00fb \u00fb ji aliy\u00ea din ve ji bo rayedar\u00ean Tirk nirxandinek j\u00ee b\u00fb. Gelek kes \u00fb aliyan digotin ku dewleta Tirk bi salan e bi R\u00eaber Apo re di nav dan\u00fbstandinan de ye, l\u00ea di hevd\u00eetin\u00ean xwe de, R\u00eaber Apo digot ku w\u00ee s\u00ea caran bi serok\u00ea yekem \u00ea MIT\u00ea re n\u00ear\u00een\u00ean xwe parve kiriye. Ew j\u00ee li ser nav\u00ea serokkomar \u00fb serok\u00ea MHP\u2019\u00ea hatine bo d\u00eetina w\u00ee, l\u00ea di navbera me de ti soz \u00fb peyman tune ne.<\/p>\n<p>Dewleta dagirker a Tirkiyey\u00ea ji ber ku hovtir\u00een, b\u00earehmtir\u00een \u00fb dagirker\u00ea her\u00ee mezin \u00ea Kurdistan\u00ea ye, ji ber v\u00ea yek\u00ea gel\u00ea Kurd ji her tevgera w\u00ee ditirsin. D\u00eeroka sal\u00ean 1920\u2019an li Amed \u00fb sal\u00ean 1930\u2019an li D\u00earsim \u00fb Agiriy\u00ea \u015fahidiya dijmin\u00ea her\u00ee xw\u00eenxwar \u00ea li ser r\u00fby\u00ea erd\u00ea dike. Di p\u00eanc\u00ee sal\u00ean bor\u00ee de, Bak\u00e7el\u00ee bi xwe li dij\u00ee gel\u00ea Kurd \u00fb PKK\u2019\u00ea dijminatiya her\u00ee mezin kiriye, komkujiya Mere\u015f\u00ea, 17,000 kiryar\u00ean nenas(fay\u00eel mech\u00fbl) \u00a0\u00fb milyonek arte\u015f \u00fb ja\u015f li Kurdistan\u00ea. Ev \u00eespat dike ku ya ku em ru bi rune gel w\u00ee \u00fb dixwazin pirsgir\u00eak\u00ea bi a\u015ft\u00ee \u00fb r\u00eabaz\u00ea pol\u00eet\u00eekay\u00ean demokrat\u00eek \u00e7areser bikin. Ne ewqas h\u00easan e.<\/p>\n<p>W\u00earekiya R\u00eaber Apo ya bersivday\u00eena destp\u00ea\u015fxeriya Bak\u00e7el\u00ee-Erdogan civaka navnetewey\u00ee matmay\u00ee kir, ji ber v\u00ea yek\u00ea hem\u00fb h\u00eaz \u00fb part\u00ee ji \u00c7\u00een\u00ea bigire heta Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee pi\u015ftgir\u00ee dan w\u00ee. Ji ber ku banga 27\u2019\u00ea Sibata 2025\u2019an, bi nav\u00ea a\u015ft\u00ee \u00fb civatek demokrat\u00eek di heman dem\u00ea de daw\u00ee li t\u00eako\u015f\u00eena PKK\u2019\u00ea wek\u00ee part\u00ee \u00fb HPG\u2019\u00ea wek\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena \u00e7ekdar\u00ee j\u00ee an\u00ee. Pi\u015ft\u00ee 52 salan ji t\u00eako\u015f\u00een\u00ea, ew biryarek ewqas h\u00easan neb\u00fb, Pirsgir\u00eaka Kurd p\u00eaw\u00eest\u00ee bi \u00e7areser\u00ee heye. PKK xuya b\u00fb ku dewletek sosyal\u00eest a Kurd\u00ee ava bike, l\u00ea rew\u015f guheriye, ji ber v\u00ea yek\u00ea mimkun e ku li \u00e7areseriy\u00ean din were ger\u00een. Sosyal\u00eezma p\u00eakhat\u00ee an sosyal\u00eezma dewlet\u00ea hatiye hilwe\u015fandin. L\u00ea milet dikarin bi nav\u00ea sosyal\u00eezma civatek demokrat\u00eek sosyal\u00eezma xwe ava bikin.<\/p>\n<p>Hem\u00fb tevger \u00fb bizav\u00ean rizgariy\u00ea y\u00ean Kurdistan\u00ea heta ku \u00e7ek ser mile wan b\u00fb wek\u00ee h\u00eaz\u00ean \u015fore\u015fger, rad\u00eekal \u00fb guher\u00eener hatine p\u00eanasekirin. Pi\u015ft\u00ee b\u00ea\u00e7ekb\u00fbn\u00ea, ew wek\u00ee h\u00eazeke ku tesl\u00eemb\u00fbn t\u00eane nas kirin. Nim\u00fbneya her\u00ee berbi\u00e7av di d\u00eeroka n\u00eaz\u00eek a Kurdistan\u00ea de \u00e7\u00eadan\u00een \u00fb desberdana (A\u015ftbetal) PDK \u00fb Barzaniyan di sala 1975\u2019an de ye, p\u00eavajoya ku R\u00eaber Apo niha dest p\u00ea kiriye, bi taybet\u00ee li Tirkiyey\u00ea, dewam kirina t\u00eako\u015f\u00eena \u015fore\u015fa demokrat\u00eeke b\u00ea \u00e7ek. Ango, \u00e7ek\u00ean hiq\u00fbq \u00fb siyaset\u00ea dibin \u00e7ek\u00ean sereke y\u00ean t\u00eako\u015f\u00een\u00ea, d\u00eesa li ser bingehek girsey\u00ee ya xurt. Her wiha wan li ser garant\u00eekirina maf \u00fb azadiy\u00ean gel\u00ea Kurd di dest\u00fbr \u00fb maf\u00ean bingeh\u00eenda de \u00fb d\u00fb re j\u00ee li ser mijara \u00e7awaniya bikaran\u00een \u00fb dan\u00eena \u00e7ekan n\u00eeqa\u015f kirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, wek\u00ee ku dib\u00eajin, siyaset bi re\u015f \u00fb sp\u00ee nay\u00ea kirin, ji ber v\u00ea yek\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena ji bo azad\u00ee \u00fb \u00e7areseriy\u00ean demokrat\u00eekj\u00ee ten\u00ea bi re\u015f \u00fb sp\u00ee nay\u00ea kirin. R\u00eabaz\u00ean din \u00ean t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dikarin werin ceribandin.<\/p>\n<p>Li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea, Tirkiye \u00fb Ewropay\u00ea \u00fb her weha li dever\u00ean din \u00ean Kurdistan\u00ea, her \u00e7iqas R\u00eaber Apo \u00fb PKK xwed\u00ee bandorek mezin bin j\u00ee, d\u00eesa bi hezaran saz\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ean siv\u00eel, huner\u00ee, perwerdeh\u00ee, jin \u00fb ciwanan hatine ava kirine. Ev bingeha girsey\u00ee ya deh milyon\u00ee ji t\u00eako\u015f\u00eena \u00e7ekdar\u00ee \u00fb \u015f\u00eedeta \u015fore\u015fger\u00ee vediguhere t\u00eako\u015f\u00eena siyas\u00ee ya demokrat\u00eek. Stratej\u00ee \u00fb parad\u00eegma ji bo v\u00ea armanc\u00eaj\u00ee hatine amadekirin. Ti\u015ft\u00ea ku t\u00ea avakirin ji ti\u015ft\u00ea ku t\u00ea guhertin berhemdartir e, heke bi berfireh\u00ee were xwed\u00ee l\u00eaderketin, ango heke em erk\u00ea ten\u00ea li ser mil\u00ea R\u00eaber Apo neh\u00ealin. Tevahiya gel\u00ea Kurd \u00fb \u015fervan\u00ean azadiy\u00ea, bi p\u00ea\u015fengiya jin \u00fb ciwanan, dikarin di v\u00ea de wek\u00ee kampanyayek \u015fore\u015fger\u00ee ya n\u00fb rola xwe bil\u00eezin.<\/p>\n<p>\u00ceran yek ji wan welatan e ku p\u00eadiv\u00ee bi guhertin\u00ean demokrat\u00eek heye, ji ber ku \u00ceran bi xwe wek\u00ee Komara \u00ceslam\u00ee bi destwerdan \u00fb guhertin\u00ean hegemon\u00eek re r\u00fb bi r\u00fb ye, ji ber v\u00ea yek\u00ea hegemonya DYA-\u00cesra\u00eel dixwazin s\u00eenorek li ser hegemonya \u00ceran\u00ea deynin \u00fb w\u00ea b\u00ea etom bikin. \u00cesra\u00eel bi lez \u00fb bez dixwaze ku \u00ceran d\u00eesa xwediy\u00ea heman h\u00eaz\u00ea \u00fb hegemonya ber\u00ea. Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea dixwazin ji \u015ferek\u00ee germ bi \u00ceran\u00ea re d\u00fbr bikevin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ew dixwazin li \u015f\u00fbna \u015fer bi h\u00eaza d\u00eeplomat\u00eek \u00ceran\u00ea qels \u00fb lewaz bike. Ango, ew temen\u00ea berf\u00ea bi ba \u00fb baran\u00ea k\u00eam dikin.<\/p>\n<p>\u00ceran dizane ku ew bi \u00ear\u00ee\u015f\u00ean hegemon\u00eek \u00ean Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ye, ewj\u00ee m\u00eena Hik\u00fbmeta Her\u00eama Kurdistan\u00ea, roviy\u00ea derve \u00fb \u015f\u00ear\u00ea mal\u00ea ye. \u00ceran amade ye ku ji bo Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee her taw\u00eez\u00ea bide, l\u00ea ew naxwaze \u015fer\u00ea li Rojhilata Nav\u00een bi Sunn\u00ee \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea re bi daw\u00ee bibe. Bi heman away\u00ee, bi gel \u00fb netewey\u00ean h\u0131ndir\u00ea xwr ji, ew ten\u00ea ziman\u00ea bi \u00e7ek\u00ean tepisandin \u00fb darvekirin\u00ea dizane.<\/p>\n<p>Gel\u00ea Kurd \u00fb gel\u00ean erdn\u00eegariya \u00ceran\u00ea \u015fer\u00ea \u00e7ekdar\u00ee \u00fb hilwe\u015fandina r\u00eaziknameya civaka \u00ceran\u00ea ne di berjewend\u00ee wan daye. L\u00ea ev rej\u00eem \u00ead\u00ee nikare bi v\u00ee reng\u00ee berdewam bike. Div\u00ea guhertin di \u00ceran\u00ea de b\u00eay\u00ee destwerdana derve were kirin. Ger Komara \u00ceslam\u00ee ji bo guhertin\u00ea amade nebe, w\u00ea dem\u00ea destwerdana derve d\u00ea bikeve ser w\u00ea. Gel\u00ea Kurd \u00fb netewey\u00ean din \u00ean \u00ceran\u00ea di s\u00ea sal\u00ean bor\u00ee de serhildan\u00ean jinan, jiyan \u00fb azadiy\u00ea jiyan kirine, ku ev yek \u00eespat dike ku gel\u00ea \u00ceran\u00ea dixwaze s\u00eestema \u00ceran\u00ea biguher\u00eene, ne ku hilwe\u015f\u00eene. Wan parad\u00eegmaya guhertin\u00ea j\u00ee diyar kiriye. Bi gotineke din, gel\u00ean \u00ceran\u00ea li ser parad\u00eegma \u00fb dir\u00fb\u015fmeya t\u00eako\u015f\u00eena xwe ya demokrat\u00eek li hev kirine, ji ber v\u00ea yek\u00ea ber bi t\u00eako\u015f\u00eena demokrat\u00eek a rad\u00eekal ve \u00e7\u00fbn ne dijwar e.<\/p>\n<p>Div\u00ea h\u00eez\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd di l\u00eestika dest\u00ea Her\u00eama Kurdistan\u00ea \u00fb h\u00eaz\u00ean destwerdan\u00ea de derkevin. D\u00eesa, bi pak\u00eatek bi rej\u00eem\u00ea re dan\u00fbstandinan bikin, ji ber ku her h\u00eaz \u00fb kom bi tena ser\u00ea xwe qels e. Li Her\u00eama Kurdistan\u00ea, hin h\u00eaz hewl didin ku h\u00eaz \u00fb partiy\u00ean rojhilat bi \u00ceran\u00ea re dan\u00fbstandinan bikin, l\u00ea wek\u00ee her car\u00ea w\u00ea wan di n\u00eev\u00ea r\u00ea de bi ten\u00ea bih\u00ealin. Ji sala 1993\u2019an vir ve, h\u00eaz\u00ean rojhilat \u00ean di bin kontrola Hik\u00fbmeta Her\u00eama Kurdistan\u00ea de wek\u00ee kartek li dij\u00ee \u00ceran\u00ea hatine bikar an\u00een. Wan \u00e7end caran dest bi dan\u00fbstandin \u00fb civ\u00eenan kirine, l\u00ea encam bi karesatek\u00ea bi daw\u00ee b\u00fbne. Bi taybet\u00ee ku\u015ftina Dr. Qasimloo \u00fb \u015eerefkend\u00ee \u00fb her weha ku\u015ftina bi sedan kadro \u00fb endam\u00ean partiy\u00ean siyas\u00ee li Her\u00eama Kurdistan\u00ea r\u00fby\u00ea rast\u00een \u00ea rew\u015f\u00ea \u00e7\u00eatir rave dike.<\/p>\n<p>P\u00eavajoya ku R\u00eaber Apo li bakur \u00fb Tirkiyey\u00ea dest p\u00ea kiriye \u00a0\u00e7awa bandorek rasterast li ser Rojava \u00fb S\u00fbriyey\u00ea heye, her wiha li ser Rojhilat \u00fb \u00ceran\u00ea j\u00ce heye. Ji ber ku koda \u00e7areserkirina pirsgir\u00eakan hatiye d\u00eetin, w\u00ea dem\u00ea div\u00ea al\u00eeyan di hundir\u00ea wel\u00eat de platformek diyalog\u00ea bihevra bikin da ku lihevkirinek \u00fb hevfikir\u00eenek berfireh li ser guhertin \u00fb veguher\u00een\u00ea li \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00e7\u00eabibe. Guhertin li \u00ceran\u00ea ne ten\u00ea di berjewendiya gel\u00ea Kurd de ye, l\u00ea di heman dem\u00ea de b\u00ea cudah\u00ee xizmeta hem\u00fb gel \u00fb netewey\u00ean \u00ceran\u00ee dike. Ji bo afirandina \u015fert \u00fb merc\u00ean dan\u00fbstandin\u00ea \u00fb baweriya bi guhertin\u00ea \u00e7\u00ea bibe, ji aliyek\u00ee ve div\u00ea h\u00eaz\u00ean opoz\u00eesyon\u00ea y\u00ean derve li bin control \u00fb kart\u00ean dewlet\u00ean hegemon\u00eek derkevin. Bi heman away\u00ee, div\u00ea dewleta \u00ceran\u00ea h\u00eaz\u00ean opoz\u00eesyon\u00ea wek\u00ee dijmin neb\u00eene, berevaj\u00ee v\u00ea, div\u00ea zem\u00eenek were afirandin ku baweriya bi dan\u00fbstandinan were kirin \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean bingeh\u00een bi hev re werin \u00e7areser kirin \u00fb ya her\u00ee gir\u00eeng guhertin\u00ean di dest\u00fbra bingeh\u00een \u00fb dest\u00fbra \u00ceran\u00ea de div\u00ea bibin xalek wer\u00e7erx\u00ea.<\/p>\n<p>\u00c7awa ku \u00ceran b\u00fbye navenda pev\u00e7\u00fbnan \u00fb gerimkirina \u015eer, ew dikare bibe navenda veguher\u00eena demokrat\u00eek j\u00ee. Gel\u00ea Kurd \u00fb netewey\u00ean din dikarin di v\u00ee war\u00ee de roleke er\u00ean\u00ee bil\u00eezin \u00fb daw\u00ee li pev\u00e7\u00fbna \u00e7ekdar\u00ee ya pas\u00eef b\u00eenin \u00fb bi hev re \u00ceraneke demokrat\u00eek ava bikin ku t\u00ea de maf \u00fb azadiy\u00ean hem\u00fb gel, netewe ol \u00fb mezheban werin misogerkirin.<\/p>\n<p>Tevgera Apo\u00e7\u00ee li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea xwed\u00ee tabanek r\u00eaxistin\u00ee \u00fb prat\u00eekeke ya 25 salan e. Ji bo v\u00ea armanc\u00ea li \u00e7iya, li bajar \u00fb di zindanan de fedakar\u00ee kiriye \u00fb bedel daye. Ew be\u015fek ji hevsengiya sereke ya r\u00eaxistina siyas\u00ee ya \u00ceran\u00ea ye. Nihaj\u00ee xwed\u00ee h\u00eazek xurt e, ii wel\u00eat \u00fb li dervey\u00ee wel\u00eat xwe bir\u00eaxistin kiriye \u00fb bawer\u00ee daye gel\u00ea Kurd \u00fb netewey\u00ean din \u00ean \u00ceran\u00ea. Ev yek di serhildan\u00ean jinan, jiyan \u00fb azadiy\u00ea de bi awayek\u00ee zelal hate d\u00eetin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, guncaw e ku p\u00eavajoya a\u015ftiy\u00ea \u00fb civaka demokrat\u00eek a bi serokatiya R\u00eaber Apo di meydana \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea de j\u00ee were n\u00ee\u015fandan \u00fb rengvede. Ger dewleta \u00ceran\u00ea bi xwe pi\u015ftgiriy\u00ea bide gav\u00ean R\u00eaber Apo \u00fb PKK\u2019\u00ea, w\u00ea dem\u00ea zem\u00eena dan\u00fbstandin \u00fb n\u00eeqa\u015f\u00ean li ser \u00e7areseriya pirsgir\u00eaka Kurd \u00fb demokrat\u00eekkirina \u00ceran\u00ea bi biryarder\u00ean w\u00ea re guncawtir dibe.<\/p>\n<p>Eger dewleta \u00ceran\u00ea niyeta \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ean xwe y\u00ean bi Kurdan \u00fb netewey\u00ean din re bi awayek\u00ee a\u015ftiyane hebe \u00fb xwe ji destwerdana derve rizgar bike. W\u00ea dem\u00ea tevgera Apoc\u00ee dikare v\u00ea bar\u00ea li rojhilat hilgire ser mil\u00ean xwe \u00fb ji bo qonaxek wisa amade bibe. Demokrat\u00eekkirina Tirkiye \u00fb \u00ceran\u00ea r\u00eaya \u00e7areseriyeke demokrat\u00eek a pirsgir\u00eaka Kurd e. W\u00ea dem\u00ea Rojhilata Nav\u00een a demokrat\u00eek d\u00ea bibe rast\u00ee. \u00cad\u00ee \u015eer, pev\u00e7\u00fbn, qirkirin \u00fb w\u00earan\u00ee d\u00ea bi ser miletan daw\u00ee bibe. Dem hatiye ku gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een bi hev re di a\u015ft\u00ee \u00fb demokrasiy\u00ea de, bi azad\u00ee \u00fb wekheviy\u00ea li ser erd \u00fb ava xwe bij\u00een.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Serdar Sitar Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea \u00fb \u00cesra\u00eel, wek\u00ee du h\u00eazan c\u00eew\u00ee, her tim bi hev re plan\u00ean xwe bi r\u00eave dibin. Ango, DYA ti planek\u00ea p\u00eak nayne heya ku \u00cesra\u00eel tevl\u00ee nebe an j\u00ee di berjewendiya \u00cesra\u00eel\u00ea de nebe. Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Yek\u00eetiya Sovyet\u00ea, c\u00eehan\u00ea bi gi\u015ft\u00ee \u00fb Rojhilata Nav\u00een bi taybet\u00ee deriy\u00ean xwe vekirin. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":225052,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-225051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225051"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225053,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225051\/revisions\/225053"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/225052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}