{"id":224878,"date":"2025-06-15T08:14:56","date_gmt":"2025-06-15T06:14:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=224878"},"modified":"2025-06-15T08:14:56","modified_gmt":"2025-06-15T06:14:56","slug":"komkujiya-seyfo-jenosida-di-navbera-inkar-u-naskirine-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=224878","title":{"rendered":"Komkujiya Seyfo; Jenos\u00eeda di navbera \u00eenkar \u00fb naskirin\u00ea de"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0Navenda N\u00fb\u00e7eyan\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00cempratoriya Osman\u00ee mezintir\u00een qirkirina di serdema 20\u2019an de li ser gel\u00ean Suryan\u00ee \u00fb Ermen\u00ee bi hincet\u00ean ol\u00ee ji bo p\u00eakan\u00eena berjewendiy\u00ean siyas\u00ee Komkujiya Seyfo p\u00eak an\u00ee. Ev komkuj\u00ee b\u00fb sedema mirina bi miloy\u00ean kesan \u00fb ko\u00e7berkirina van gelan li aliy\u00ea c\u00eehan\u00ea<\/strong>.<\/p>\n<p>\u00cempratoriya Osman\u00ee mezintir\u00een qirkirina di serdema 20\u2019an de li ser gel\u00ean Sruyan, A\u015f\u00fbr, Keldan, Ermen, Y\u00fbnan p\u00eak an\u00ee. Di encam\u00ea de derdora 3 milyon kes ji wan gelan bi hincet\u00ean ol\u00ee ji bo p\u00eakan\u00eena berjewendiy\u00ean siyas\u00ee, abor\u00ee \u00fb guhertina demografiya her\u00eama di navbera her du \u00e7eman \u00fb Anadol de hatin ku\u015ftin. Ev komkuj\u00ee ji nav\u00eena serdema 19\u2019an heya N\u00eesana 1915\u2019an dir\u00eaj kir. W\u00ea dem\u00ea desthildar\u00ee mijulb\u00fbna c\u00eehan\u00ea bi \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem\u00een bi kar an\u00ee\u00a0\u00fb dest bi komkujiyan li her\u00eam\u00ean ku gel\u00ea Suryan, A\u015f\u00fbr \u00fb Keldan l\u00ea hey\u00ee kir. Di encam\u00ea de gelek kes hatin ku\u015ftin di nav de jin, m\u00ear \u00fb zarok tev\u00ee ko\u00e7berkirina bi sed hezaran.<\/p>\n<p><strong>Komkujiya \u2018Seyfo\u2019 di nava r\u00fbpel\u00ean d\u00eerok\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Komkujiya her\u00ee giran \u00fb mezin a li Suryaniyan hate kirin, di sala 1915&#8217;an de p\u00eak hat. Di v\u00ea qirkirin\u00ea de ku 1.5 m\u00eelyon Ermen\u00ee hatin ku\u015ftin, 500 hezar Suryan\u00ee j\u00ee hatin ku\u015ftin. V\u00ea yek\u00ea weke komkujiya \u2018Seyfo\u2019 yan\u00ee \u2018\u015e\u00fbr\u2019 cih\u00ea xwe di nava r\u00fbpel\u00ean d\u00eerok\u00ea de girt. Bi v\u00ea komkujiy\u00ea re Suryan\u00ee li c\u00eehan\u00ea belav b\u00fbn \u00fb niha li gelek welatan bi taybet\u00ee li Ewropay\u00ea hewl didin heb\u00fbna xwe bipar\u00eazin. Komkujiy\u00ean Seyfo ku ji aliy\u00ea \u00cempratoriya Osman\u00ee ve li dij\u00ee siv\u00eel\u00ean Suryan\u00ee, Keldan\u00ee \u00fb As\u00fbr\u00ee di nav s\u00fbc\u00ean her\u00ee hovane \u00fb kir\u00eat \u00ean qirkirin\u00ea y\u00ean serdema n\u00fbjen de, p\u00eak hat. Ev komkuj\u00ee bi salan berdewam kir ku bo sedema ku\u015ftina bi sed hezaran ji siv\u00eel\u00ean b\u00eaguneh, di nav wan de jin, zarok, kal \u00fb p\u00eer b\u00fb. Paqijkirina etn\u00eek\u00ee \u00fb ko\u00e7berkirina bi dar\u00ea zor\u00ea ya van kom\u00ean nif\u00fbs\u00ea ji welat\u00ea wan \u00ea resen ber bi dever\u00ean din ve hat kirin.<\/p>\n<p><strong>Komkujiy\u00ean Seyfo ji aliy\u00ea ku\u015ftin, \u00ee\u015fkence \u00fb jenos\u00eed\u00ea ve<\/strong><\/p>\n<p>(Seyfo) peyveke Suryan\u00ee ye ku di Ereb\u00ee de t\u00ea wateya \u015f\u00fbr, ev n\u00ee\u015faneyeke sembol\u00eek a \u00e7eka ku di ku\u015ftin\u00ean s\u00eestemat\u00eek de hatiye bikaran\u00een. Tawan\u00ean qirkirin \u00fb paqijkirina etn\u00eek\u00ee di sala 1915\u2019an de li her\u00eama Tur Abd\u00een dest p\u00ea kirin \u00fb ew wek\u00ee (\u015eato diseyfo) ku t\u00ea wateya sala \u015f\u00fbr, dihat nas\u00een \u00fb (Qatlamo) ku t\u00ea wateya paqijkirina etn\u00eek\u00ee. Piraniya qurbaniyan Suryaniy\u00ean li bajar\u00ean Tur Abd\u00een, D\u00earazor, Nis\u00eab\u00een, Heran, Aurfa, Bakur\u00ea Iraq\u00ea \u00fb Bakur\u00ea Rojavay\u00ea \u00ceran\u00ea b\u00fbn.<\/p>\n<p>Di 4\u2019\u00ea Cotmeha 1915\u2019an de, waliy\u00ea Tirk \u00ea D\u00eeyarbekir\u00ea biryarek da art\u00ea\u015f\u00ea ku hem\u00fb mezin\u00ean Xiristiyan \u00fb kes\u00ean berpirsiyar\u00ean wan bigire. Di nav 3 rojan de, wan n\u00eaz\u00eek\u00ee hezar 200 girtin \u00fb ew xistin zindan\u00ea de, di zindan\u00ea de ew rast\u00ee her c\u00fbre \u00ee\u015fkencey\u00ea hatin kirin. Di heman dem\u00ea de ku\u015ftin, \u00ee\u015fkence \u00fb d\u00eelgirtin li gelek bajaran belav b\u00fb, r\u00eabaz\u00ean \u00ee\u015fkence \u00fb qirkirina cenazeyan bi away\u00ean c\u00fbda c\u00fbda b\u00fbn ku li dij\u00ee nirx\u00ean ol\u00ee, exlaq\u00ee \u00fb mirov\u00ee b\u00fbn. Ev komkuj\u00ee \u00fb jenos\u00eed b\u00fbn sedema mirina bi hezar\u00ean kesan. Her \u00e7end hejmar\u00ean rast ji bo hejmara qurbaniy\u00ean wan komkujiy\u00ean tune bin j\u00ee, l\u00ea t\u00ea texm\u00eenkirin ku hejmar di navbera (250) hezar \u00fb (500) hezar de ye, \u00fb hin hesab behsa n\u00eaz\u00eek\u00ee (700) hezar siv\u00eel\u00ean b\u00eaguneh dikin. Ten\u00ea li her\u00eama D\u00eeyarbekir\u00ea, ji bil\u00ee ti\u015ft\u00ean ku li her\u00eama Cez\u00eerey\u00ea, bakur\u00ea Iraq\u00ea \u00fb bakur\u00ea rojavay\u00ea \u00ceran\u00ea qewim\u00een, z\u00eadetir\u00ee (236) gund \u00fb bajar hatin w\u00earankirin, (16) d\u00ear hatin w\u00earankirin, \u00fb (155) rahib hatin ku\u015ftin. Ew s\u00fbc di gelek \u00ea\u015fan de ku Xiristiyan\u00ean Suryan\u00ee, As\u00fbr\u00ee \u00fb Keldan\u00ee p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb man \u00fb b\u00fbyer\u00ean d\u00eelgirtin, tecawiz, ko\u00e7berkirina bi dar\u00ea zor\u00ea \u00fb zilm\u00ea de hatin jiyankirin.<\/p>\n<p><strong>Jenos\u00eed di navbera \u00eenkar \u00fb naskirin\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Ev komkujiy\u00ean li ser Xiristiyan\u00ean Suryan\u00ee, Keldan\u00ee \u00fb As\u00fbr\u00ee heta roja \u00eero ji aliy\u00ea dewleta Tirk ve t\u00eane \u00eenkarkirin. Di Konferansa Navnetewey\u00ee ya L\u00eakol\u00een\u00ean Doz\u00ean Jenos\u00eed\u00ea ku ji aliy\u00ea R\u00eaxistina Akadem\u00eek a L\u00eakol\u00een\u00ean Jenos\u00eed\u00ea ve di sala 2007\u2019an de hate organ\u00eezekirin, belgeyek we\u015fand \u00fb banga naskirina jenos\u00eed\u00ea kir. \u00cenkarkirina jenos\u00eed\u00ea qonaxa daw\u00ee ya kiryara jenos\u00eed\u00ea bi xwe tems\u00eel dike. Ev t\u00ea wateya berdewamiya s\u00fbc\u00ea jenos\u00eed\u00ea b\u00eay\u00ee qeb\u00fblkirina w\u00ea, wek\u00ee ku dewleta Tirkiy\u00ea heta roja \u00eero j\u00ee dike. Ev yek der\u00ee li ber kirina jenos\u00eed\u00ean din di p\u00ea\u015feroj\u00ea de vedike.<\/p>\n<p>Dewleta Tirkiy\u00ea di bin serokatiya Serokomar Recep Tayyip Erdogan de, bi dubarekirina van s\u00fbcan, v\u00ea r\u00eabaz\u00ee didom\u00eene, bi zaneb\u00fbn Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea dike hedef, da ku komkujiy\u00ean Seyfo ji n\u00fb ve p\u00eak b\u00eene, l\u00ea bi \u015fikl \u00fb r\u00eabaz\u00ean n\u00fb, bi hinceta ku ji bo ewlehiya netewey\u00ee ya Tirkiy\u00ea gefan p\u00eak t\u00eenin.<\/p>\n<p>Tev\u00ee \u00eenkara Tirkiy\u00ea, tevgereke navnetewey\u00ee heye ku komkujiya Seyfo wek\u00ee jenos\u00eed ji aliy\u00ea hejmarek hik\u00fbmet \u00fb parlamentoy\u00ean li \u00e7ar aliy\u00ean c\u00eehan\u00ea ve were naskirin. Ev hem\u00fb bi saya hewldan \u00fb \u00e7alakb\u00fbna civak\u00ean Suryan\u00ee, Keldan\u00ee \u00fb As\u00fbr\u00ee y\u00ean li wan welatan p\u00eak hatiye ku bav \u00fb kal\u00ean wan di dema \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem de \u00fb ber\u00ee w\u00ea ji welat\u00ean xwe bi zor\u00ea hatine derxistin \u00fb rast\u00ee paqijiya etn\u00eek\u00ee hatine.<\/p>\n<p>Pirsgir\u00eaka jenos\u00eed\u00ea ku wek\u00ee komkujiy\u00ean Sayfo t\u00ea zan\u00een, b\u00fbye mijarek siyas\u00ee, maf\u00ean mirovan \u00fb yasay\u00ee ku di forum\u00ean navnetewey\u00ee de li ser asta saziyan, hik\u00fbmetan \u00fb raya gi\u015ft\u00ee ya navnetewey\u00ee t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin. Ew ji h\u00eala z\u00eadetir\u00ee 21 welatan ve hatiye nas kirin, z\u00eadetir\u00ee 26 parlamentoy\u00ean navnetewey\u00ee deng dane ku w\u00ea nas bikin \u00fb ji h\u00eala z\u00eadetir\u00ee 42 dewlet\u00ean Amer\u00eek\u00ee ve hatiye nas kirin.<\/p>\n<p><strong>19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea ji bo gel\u00ean Suryan \u00fb Ermen b\u00fb qonaxa jiyaneke n\u00fb<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00ean ji komkujiy\u00ea xelas b\u00fbn \u00fb xwe li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea girt j\u00ee bi pol\u00eet\u00eekay\u00ean as\u00eem\u00eelasyon\u00ea y\u00ean rej\u00eema Baas\u00ea ya hilwe\u015fay\u00ee re r\u00fb bi r\u00fb man, nehi\u015ftin xwe bi r\u00eaxistin bikin, \u00e7and \u00fb ziman\u00ea wan j\u00ee tune hesibandin. Ev kiryar heta sala 2012\u2019an dewam kir l\u00ea 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea ji bo gel\u00ean Suryan \u00fb Ermen \u00fb jinan j\u00ee b\u00fb qonaxeke jiyan\u00ee.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Navenda N\u00fb\u00e7eyan\/Qami\u015flo \u00cempratoriya Osman\u00ee mezintir\u00een qirkirina di serdema 20\u2019an de li ser gel\u00ean Suryan\u00ee \u00fb Ermen\u00ee bi hincet\u00ean ol\u00ee ji bo p\u00eakan\u00eena berjewendiy\u00ean siyas\u00ee Komkujiya Seyfo p\u00eak an\u00ee. Ev komkuj\u00ee b\u00fb sedema mirina bi miloy\u00ean kesan \u00fb ko\u00e7berkirina van gelan li aliy\u00ea c\u00eehan\u00ea. \u00cempratoriya Osman\u00ee mezintir\u00een qirkirina di serdema 20\u2019an de li ser gel\u00ean Sruyan, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":224882,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-224878","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=224878"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":224886,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224878\/revisions\/224886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/224882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=224878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=224878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=224878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}