{"id":224605,"date":"2025-06-01T09:12:09","date_gmt":"2025-06-01T07:12:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=224605"},"modified":"2025-06-01T09:12:09","modified_gmt":"2025-06-01T07:12:09","slug":"jiyana-kominal-bingeha-hebuna-civake-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=224605","title":{"rendered":"jiyana kom\u00eenal bingeha heb\u00fbna civak\u00ea ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Amara Baran\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ji bo naskirina d\u00eeroka mirovahiy\u00ea, p\u00eaw\u00eest e mirov li qonax\u00ean w\u00ea bin\u00eare. Dema ku mirov hewl dide ku p\u00eadiviy\u00ean xwe bi c\u00eeh b\u00eene da ku jiyana xwe ji n\u00fb ve biafir\u00eene, ew di heman dem\u00ea de xwe \u00fb j\u00eengeha xwe j\u00ee ji n\u00fb ve diafir\u00eene. <\/strong>Ji ber v\u00ea yek\u00ea, div\u00ea destp\u00eaka d\u00eerok\u00ea wek\u00ee civakb\u00fbna mirovan were hesibandin. Ji niha \u00fb p\u00ea ve, mirov\u00ean civak\u00ee w\u00ea bi hilbijartina xwe heta radeyek z\u00eadetir dest bi hilber\u00een\u00ea bikin. T\u00ea zan\u00een ku di serdem\u00ean ku t\u00eakiliy\u00ean xweza-mirov bi giran\u00ee dihatin diyarkirin de, mirov li daristan\u00ean germ \u00fb nerm (j\u00ear\u00een) dijiyan, hilber\u00eena masiyan dihat kirin \u00fb t\u00eer \u00fb kevan dihatin d\u00eetin (jor\u00een), merhele dihatin jiy\u00een. Di serdem\u00ean d\u00eerok\u00ee de ku t\u00eakiliy\u00ean civak\u00ee t\u00ea de hatine destn\u00ee\u015fankirin, pi\u015ft\u00ee civaka komunal a destp\u00eak\u00ea civaka kole, civaka feodal \u00fb civaka kap\u00eetal\u00eest hatine.<\/p>\n<p><strong>Civaka b\u00ea parastin ne civaka kom\u00eenal e<\/strong><\/p>\n<p>jiyana kom\u00eenal bingeha heb\u00fbn \u00fb nasnameya civakiy\u00ea, civak ancax bi heb\u00fbna kom\u00eenal bikare bij\u00ee. p\u00ea\u015fketin\u00ean azad y\u00ean jiyana civak\u00ee li dora nirx\u00ean kom\u00eenal bi p\u00ea\u015fketin\u00ean r\u00eaxistin\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye. r\u00eaxistinb\u00fby\u00een j\u00ee t\u00ea wateya an\u00eena h\u00eaza par\u00e7eb\u00fby\u00ee ya civak\u00ea bi destxistina nirx, raman \u00fb \u00eeradey\u00ean hevpar. Kom\u00een\u00ean ku ferd xwe t\u00ea de bir\u00eaxistin dike, xwe naskiriye garantiya serkeftin\u00ea ye ji bo avakirina Netewa demokrat\u00eek. Rola r\u00eaxistin\u00ean kom\u00eenal berxwedana gel a li dij\u00ee qirkirin\u00ea rojane di gelek ezm\u00fbnan de t\u00ea d\u00eetin, ji bo civakek kom\u00eenal jiyan bike \u00fb bi rihek\u00ee hevpar xebat bide me\u015fandin \u00fb li hember\u00ea desthilatdaran t\u00eabiko\u015fe di nav civak\u00ea de\u00a0 kom\u00een\u00ea taxan esas t\u00ea girtin. &#8220;A\u015fit\u00ee b\u00ea \u015eer nabe&#8221; ew gotin ji bo roja me ya \u00eero derbasdare, \u015fer ten\u00ea bi \u00e7ek \u00fb li eniy\u00ean \u015fer ten\u00ea nay\u00ea kirin. P\u00eaw\u00eeste civak karibe xwe bipar\u00eaze civakek b\u00ea parastin ne civakek kom\u00eenale ji ber ku desthilatdar hewildidin civaka r\u00eaxistinkir\u00ee \u00a0tune bikin.<\/p>\n<p><strong>Rih\u00ea hevkariy\u00ea\u2019 yek ji p\u00eanasey\u00ean her\u00ee ba\u015f e ku \u015f\u00eawaza jiyan \u00fb heb\u00fbna her\u00ee kevn a mirovahiy\u00ea ye. L\u00ea bel\u00ea rastiya \u00eest\u00eesmar\u00ea ya ku mirovah\u00ee p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb maye, biyan\u00eeb\u00fbn \u00fb d\u00fbrketina ji jiyana kom\u00een p\u00eak t\u00ea. Kes\u00ean ku ji jiyana kom\u00eenal d\u00fbr ketine, ango civakb\u00fbna wan ji hev belav b\u00fbye, rast\u00ea zext \u00fb \u00eest\u00eesmar\u00ea t\u00ean. H\u00eaza her\u00ee mezin a parastin\u00ea ya ku civak\u00ea dipar\u00eaze civakb\u00fbn bi xwe ye. Ti h\u00eaz nikare demeke dir\u00eaj li ser civakeke ku civakb\u00fbna w\u00ea ney\u00ea \u00e7ewisandin \u00fb pa\u015fve\u00e7\u00fbn serdest bibe. Ji ber v\u00ea yek\u00ea yekem ti\u015fta ku serdest \u00ear\u00ee\u015f dikin civakb\u00fbn bi xwe ye. D\u00eesa di rastiya ku karekter\u00ea dide civakb\u00fbn\u00ea de jin \u00fb m\u00ear hevdu temam dikin, ji hev re ne xer\u00eeb in, \u015f\u00eawazek t\u00eakiliya serdest nay\u00ea naskirin.<\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eaxistinb\u00fby\u00een h\u00eaza civak\u00ea ye <\/strong><\/p>\n<p>Gel\u00ea ku bi parad\u00eegma civaka Demokrat\u00eek, ekolojik \u00fb azadiya zayend\u00ee, hi\u015fmendiya xwe ya netew\u00ee, ruh\u00ea xwe y\u00ea netew\u00ee gihandiye jor, bi veguherandina v\u00ea hi\u015fmendiy\u00ea \u00fb ruh\u00ea bi saziyeke netew\u00ee re r\u00fb bi r\u00fbye. Qab\u00eeliyeta jiyana civak\u00ee ya ku li dora nirx\u00ean kom\u00eenal ku bi azad\u00ee p\u00ea\u015f dikeve bi r\u00eaxistinb\u00fby\u00eene ve gir\u00eaday\u00ee ye. R\u00eaxistinb\u00fby\u00een t\u00ea wateya h\u00eaza komkirina civak\u00ea \u00fb bi destxistina ruh, fikir \u00fb \u00eeradeya li dora nirx\u00ean hevpar. kom\u00een\u00ean ku li ser w\u00ee bingeh\u00ea hatine r\u00eaxistinkirin \u00fb naskirin, hem ji bo avakirina netewa demokrat\u00eek a kurd hem j\u00ee ji bo berxwedana li dij\u00ee qirkirin\u00ea teminata serkeftin\u00ea ye. Ji n\u00fb ve bir\u00eaxistinkirina jiyana kom\u00eenal nay\u00ea wateya \u00eecadkirina civakeke n\u00fb. Ew e ku cewher\u00ea civak\u00ea y\u00ea pa\u015fver\u00fb, biyan\u00eeb\u00fby\u00ee \u00fb bindest derxe hol\u00ea \u00fb li xislet\u00ean w\u00ea y\u00ean exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek, ango li v\u00eena xwe veger\u00eene. Eger \u015fekl\u00ea r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ea li ser bingeha komun \u00fb mecl\u00eesan were p\u00ea\u015fxistin, ancax w\u00ea dem\u00ea bi sepandina demokrasiya rasterast \u00eeradeya civak\u00ea dikare derkeve hol\u00ea. Di dema ku komun yekey\u00ean jiyana abor\u00ee, ekoloj\u00eek \u00fb exlaq\u00ee y\u00ean civak\u00ea ne, mecl\u00ees bi awayek\u00ee demokrat\u00eek nasname \u00fb v\u00eena xwe n\u00ee\u015fan didin; Ew yek\u00eeney\u00ean siyas\u00ee y\u00ean exlaq\u00ee ne ku t\u00eakiliy\u00ean hundir \u00fb derve bi r\u00ea ve dibin.<\/p>\n<p><strong>R\u00eaber Apo;Civaka jor dikare demokrasiy\u00ea p\u00eak b\u00eene<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaber Apo \u00a0di par\u00eaznameya xwe de v\u00ea rew\u015f\u00ea wiha t\u00eene ziman: \u201cWek\u00ee ku gelek caran t\u00ea gotin, dewlet r\u00eaxistineke pir kevn \u00fb bingeh\u00een a civaka jor e, ne bi awayek\u00ee demokrat\u00eek ava b\u00fbye, kevne\u015fop\u00ee ye \u00fb bi tay\u00eenkirina qey\u00fbman t\u00ea bir\u00eavebirin. Civaka jor dikare di nava xwe de demokrasiy\u00ea p\u00eak b\u00eene. Di modela komara rojavay\u00ee de, ewil dewlet t\u00ea, pa\u015f\u00ea demokras\u00ee b\u00ea dewlet nikare bifikire. Di d\u00eerok\u00ea de Kurd ji dewletb\u00fbn\u00ea z\u00eadetir meyla avakirina demokrasiy\u00ea b\u00fbne. Bingeh\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean l\u00eager\u00een\u00ean demokrat\u00eek \u00ean \u00eeroy\u00een pir xurt in. Di serdema e\u015f\u00eeran de ku h\u00ea j\u00ee nirx\u00ean jiyana kom\u00eenal serdest b\u00fbn, p\u00eakan\u00een\u00ean yek\u00eetiya konfederal \u00ean di demokrasiy\u00ean gelan de li Kurdistan\u00ea bi awayek\u00ee berfireh hatin d\u00eetin. Taybetmendiy\u00ean cewher\u00ee y\u00ean demokrat\u00eek \u00ean e\u015f\u00eeran derbasb\u00fbna konfederal\u00eezma e\u015f\u00eeran gelek h\u00easantir kir.<\/p>\n<p>Ji ber ku jiyana e\u015f\u00eer\u00ee li ser m\u00earg \u00fb zeviy\u00ean xwezay\u00ee ye, parastina van her\u00eaman xwed\u00ee gir\u00eengiyeke jiyan\u00ee ye. Her \u00e7iqas s\u00eenor\u00ean e\u015f\u00eeran wek s\u00eenor\u00ean dewlet\u00ea girt\u00ee nebin j\u00ee, jiyan\u00ee ne. Binp\u00eakirina s\u00eenor\u00ean e\u015f\u00eeran t\u00ea wateya ku jiyana hem\u00fb civak\u00ea di xeteriy\u00ea de ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, nakokiy\u00ean di navbera e\u015f\u00eeran de ji bo tevahiya civak\u00ea d\u00ea bibe kujer. Ji ber v\u00ea yek\u00ea p\u00eaw\u00eeste ber bi kom\u00eenalkirina qad\u00ean jiyan\u00ea \u00fb demokrat\u00eekkirina s\u00eenoran li gor\u00ee p\u00eaw\u00eestiyan bi hev re b\u00ean parvekirin, da ku berjewendiy\u00ean hem\u00fb civakan b\u00ean parastin. Ji bo v\u00ea j\u00ee p\u00eaw\u00eestiya e\u015f\u00eeran bi mecl\u00eeseke hevpar heye ku t\u00ea de bicivin \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean xwe \u00e7areser bikin. Li aliy\u00ea din metirsiya \u00ear\u00ee\u015f\u00ean h\u00eaz\u00ean \u015faristaniy\u00ea z\u00eadetir e; ji bo p\u00ea\u015f\u00ee li nakokiy\u00ean navxwey\u00ee bigirin \u00fb li hember\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean derve bisekinin send\u00eeka ava kirin. Avakirina v\u00ea yek\u00eetiy\u00ea xwed\u00ee taybetmendiy\u00ean demokrat\u00eek b\u00fb \u00fb bi awayek\u00ee konfederal p\u00eak hat&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Kom\u00eenalb\u00fby\u00een jiyana civak\u00ee esas digre<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eag\u00eena kom\u00eenalb\u00fby\u00een\u00ea raste rast jiyana civak\u00ee esas digre. \u00e7awa ku kom\u00eenalb\u00fby\u00een bingeha heb\u00fbna civak\u00ea ye, kom\u00een j\u00ee bingeha r\u00eaxistinkirina p\u00eaw\u00eest a parastina civakb\u00fbna xwe ye. Kom\u00een, t\u00eag\u00eeneke ku bi mirovah\u00ee \u00fb civakb\u00fbn\u00ea hatiye naskirine. Di d\u00eeroka mirovatiy\u00ea de, pi\u015ft\u00ee qonaxeke diyarkir\u00ee ya jiyana e\u015f\u00eera ko\u00e7eriy\u00ea, s\u00ea qonax\u00ean bingeh\u00een \u00ean p\u00ea\u015fketina kom\u00een \u00fb civakb\u00fbn\u00ea li ser bingeha cih\u00eab\u00fbna e\u015f\u00eer\u00ee dikare were gotin. Ev civak\u00ean li ser berxwedana parastina nirx\u00ean hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea y\u00ean ku ji aliy\u00ea bawer\u00ee, ziman \u00fb bi giran\u00ee etn\u00eek\u00ee ve hatine avakirin in. Li Rojhilata Nav\u00een civak\u00ean Sem\u00eet\u00eek \u00fb Aryen li dora bawer\u00ee \u00fb zimanek\u00ee hevpar p\u00ea\u015fketineke mezin n\u00ee\u015fan didin. Etn\u00ees\u00eete di encama civakb\u00fbna qeb\u00eeley\u00ea ya ku ber bi n\u00eeveke Serdema Neol\u00eet\u00eek ve derketiye hol\u00ea, weke p\u00eakhateyek\u00ea p\u00ea\u015fketiye \u00fb hi\u015fmendiya welat gav bi gav bi \u00e7andina ax\u00ea, ve\u015fartina miriyan di nava ax\u00ea de \u00fb qeb\u00fblkirina v\u00ea ax\u00ea weke par\u00e7eyek\u00ee welat\u00ea xwe b\u00fbye \u00e7avkaniya bingeh\u00een a civak\u00eeb\u00fbn\u00ea. Ligel qatb\u00fbna civak\u00ea, civak\u00ean kom\u00een \u00ean li derdora berxwedana etn\u00eek\u00ee (parastina welat \u00fb nasnamey\u00ea) \u00fb ol\u00ee ji d\u00eerok\u00ea heta niha di war\u00ea parastina heb\u00fbna xwe de bi berxwedan\u00ean ku kirine nav \u00fb dengek lay\u00eeq bi dest xistine. Civak\u00ean ku li hember\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean h\u00eaz\u00ean \u015faristaniy\u00ea dem bi dem ne\u00e7ar man ko\u00e7 bikin, dema derfet d\u00eetin li ber xwe dan. Ev berxwedan li \u00ceran, Afgan\u00eestan, Kafkasya \u00fb Kurdistan\u00ea kom b\u00fbne.<\/p>\n<p>Taybetmendiy\u00ean \u00a0civaka kom\u00eenal y\u00ean sereke<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li>Modela civaka b\u00ea dewlet: Li \u015f\u00fbna desthilatdariya navend\u00ee, r\u00eaveberiya her\u00eam\u00ee esas t\u00ea girtin. Li dij\u00ee saz\u00fbmana zordar a dewlet\u00ea modelek li ser esas\u00ea be\u015fdariya rasterast a gel t\u00ea parastin.<\/li>\n<li>Xweseriya Demokrat\u00eek: Her civakek xwe bir\u00eave dibe. Bi r\u00eaya mecl\u00ees, komun \u00fb koperat\u00eefan biryar t\u00ean girtin.<\/li>\n<li>N\u00eaz\u00eekatiya ekoloj\u00eek \u00fb azadiya jin\u00ea: Li dij\u00ee p\u00eakhatina pergala kap\u00eetal\u00eest a ku hawirdor \u00fb jin\u00ea diper\u00e7iq\u00eene, civakek hawirdorpar\u00eaz \u00fb wekheviya zayend\u00ee t\u00ea armanc kirin.<\/li>\n<li>Hilber\u00een \u00fb jiyana kolekt\u00eef: Ji ferdperestiy\u00ea b\u00eatir jiyana hevpar a li ser bingeh\u00ea hevgirtin\u00ea t\u00ea giran kirin.<\/li>\n<li>bi \u015fore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea re gel\u00ea bak\u00fbr \u00fb rojhilat\u00ea s\u00fbriy\u00ea bi saya fikir \u00fb felsefeya R\u00eaber Apo bi avab\u00fbna konfederal\u00eezma demokrat\u00eek \u00fb xwe r\u00eavebirin\u00ea esas digre.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amara Baran\/Qami\u015flo Ji bo naskirina d\u00eeroka mirovahiy\u00ea, p\u00eaw\u00eest e mirov li qonax\u00ean w\u00ea bin\u00eare. Dema ku mirov hewl dide ku p\u00eadiviy\u00ean xwe bi c\u00eeh b\u00eene da ku jiyana xwe ji n\u00fb ve biafir\u00eene, ew di heman dem\u00ea de xwe \u00fb j\u00eengeha xwe j\u00ee ji n\u00fb ve diafir\u00eene. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, div\u00ea destp\u00eaka d\u00eerok\u00ea wek\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":224606,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-224605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=224605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":224607,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224605\/revisions\/224607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/224606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=224605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=224605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=224605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}