{"id":224082,"date":"2025-05-14T08:05:16","date_gmt":"2025-05-14T06:05:16","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=224082"},"modified":"2025-05-14T08:05:16","modified_gmt":"2025-05-14T06:05:16","slug":"li-ser-zimane-kurdi-hin-rist-u-gotin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=224082","title":{"rendered":"Li ser ziman\u00ea Kurd\u00ee hin rist \u00fb gotin\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo <\/strong><\/p>\n<p><strong>Ziman\u00ea Kurd\u00ee ji bo hem\u00fb qad\u00ean civaka Kurd\u00ee bi niv\u00eeskar, rew\u015fenb\u00eer, zimanzan, d\u00eeroknas \u00fb hwd ve st\u00fbneke serke ye. Lewma j\u00ee her kesayeteke ku xwed\u00ee hizrek\u00ee Kurd\u00ee ye gotin \u00fb rist\u00ean nirxdar li ser ziman\u00ea xwe an\u00eene ziman.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>D\u00eeroka we\u015fandina yekem\u00een jimara kovara Hawar\u00ea 15\u2019\u00ea Gulana 1932\u2019yan wek\u00a0<strong>Roja Ziman\u00ea Kurd\u00ee <\/strong>\u00a0ji 2006\u2019 an vir de t\u00ea p\u00eerozkirin. Beriya v\u00ea d\u00eerok\u00ea j\u00ee niv\u00ees, we\u015fan \u00fb pirt\u00fbk\u00ean Kurd\u00ee hatine we\u015fandin \u00fb \u00e7apkirin. L\u00ea bel\u00ea heta kovara Hawar\u00ea tu niv\u00ees bi t\u00eep\u00ean lat\u00een\u00ee nehatiye niv\u00eesandin.<\/p>\n<p>Tevahiya niv\u00eeskar, helbestvan, kesayet\u00ean xwed\u00ee bandor di nava civak\u00ea de bal ki\u015fandine ser gir\u00eengiya zim\u00ean ji bo civak\u00ea. Lewma j\u00ee hin navdar\u00ean Kurd ji serdem\u00ean cih\u00eareng ziman nasandine \u00fb gir\u00eengiya bikaran\u00eena w\u00ea ji bo milet\u00ea Kurd destn\u00ee\u015fan kirine, ji wan, helbestvan\u00ea Kurd Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee, Cegerxw\u00een, Celadet Bedirxan, \u015e\u00eax Mei\u015f\u00fbq\u00ea Xeznew\u00ee \u00fb Kon\u00ea Re\u015f.<\/p>\n<p><strong>Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee nirxdar dike<\/strong><\/p>\n<p>Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee, xwe \u00fb ziman\u00ea xwe \u00fb welat\u00ea xwe, hem j\u00ee ziman\u00ean din \u00fb helbestvan\u00ean din \u00fb welat\u00ea wan daye ber hev \u00fb tu car\u00ee xwe \u00fb ziman\u00ea xwe \u00fb welat\u00ea ji wan k\u00eamtir ned\u00eetiye. Di beyta j\u00ear de bib\u00eenin. Awa nasnameya huner\u00ee \u00fb ziman\u00ee \u00fb mekaniya xwe li gel y\u00ean din dinirx\u00eene \u00fb b\u00eay\u00ee ku nijadperestiy\u00ea bike, n\u00ear\u00eena xwe wiha t\u00eene ziman:<\/p>\n<p><strong>Ger Luilui\u00ea Mens\u00fbr Ji Nezm\u00ea Tu Dixwaz\u00ee<\/strong><\/p>\n<p><strong>Wer \u015e\u00ee\u2019ra Mel\u00ea B\u00een, Te Bi \u015e\u00eeraz\u00ee \u00c7i Hacet<\/strong><\/p>\n<p>Di vir de Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee li gel guhdar\u00ean Kurd daxive, ew guhdar\u00ea Kurd ku ketiye d\u00fb ziman \u00fb nasnameyek din \u00fb j\u00ea re dib\u00eaje, eger tu li d\u00fb gewhera niv\u00eesk\u00ee \u00fb helbestan \u00ee, here helbest\u00ean Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee bixw\u00eene ku bi Kurd\u00ee hatine niv\u00eesandin \u00fb p\u00eaw\u00eest\u00ee bi yek\u00ea nake bikev\u00ee d\u00fb \u015e\u00eeraz\u00ee, ku mebesta w\u00ee helbestvan\u00ean Furis\u00ea m\u00eena Hafiz\u00ea \u015e\u00eeraz\u00ee \u00fb Seid\u00ee \u015e\u00eeraz\u00ee ye. Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee \u015f\u00eeret\u00ea li Kurdan dike \u00fb dib\u00eaje, Gir\u00eengiy\u00ea bi ziman \u00fb kultura xwe bidin. Eger gel\u00ean din b\u00fbne xwedan dewleta huner\u00ee \u00fb dirav\u00ea (sikke) xwe y\u00ea huner\u00ee ku n\u00ee\u015fana pa\u015fat\u00ee \u00fb serbxweb\u00fbn\u00ea ye, Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee j\u00ee deng\u00ea xwe bilind kiriye \u00fb dib\u00eaje, Min j\u00ee wek n\u00fbnerek\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee, dirav\u00ea helbest\u00ea qezenc kiriye \u00fb ew dirav niha li c\u00eehan\u00ea t\u00ea bikaran\u00een.<\/p>\n<p><strong>Celadet Bedirxan bal diki\u015f\u00eene ser f\u00earb\u00fbna ziman<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eer Celadet Bedirxan di Kovara Hawar de ji sala 1932\u2019yan li \u015eam\u00ea derheq\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee de wiha t\u00eene ser ziman: \u201cHe\u00e7\u00ee em Kurd, me zimanek\u00ee delal heye \u00fb em p\u00ea diaxivin, piraniya me ji v\u00ee ziman\u00ee p\u00ea ve bi tu ziman\u00ee nizanin. Bi ten\u00ea div\u00eat em h\u00een\u00ee xwendin \u00fb niv\u00eesandina ziman\u00ea xwe bibin. \u00cero h\u00eenb\u00fbna xwendin \u00fb niv\u00eesandina zim\u00ean ji bo her miletek\u00ee, \u00ead\u00ee ne bi ten\u00ea wez\u00eefeke \u015fexs\u00ee ye, l\u00ea wez\u00eefeke mil\u00ee ye j\u00ee. He\u00e7\u00ee bi v\u00ea wez\u00eef\u00ea raneb\u00fbne, wez\u00eefa xwe ya mil\u00ee p\u00eak nean\u00eene \u00fb bi k\u00ear\u00ee milet\u00ea xwe nehatine. Ji bona ku mirov bikare xwe ji miletek\u00ee bi hesib\u00eene, div\u00eat ku bi k\u00ear\u00ee w\u00ee b\u00ea.\u201d<\/p>\n<p>Li h\u00ealek\u00ea M\u00eer Celadet Bedirxan f\u00earb\u00fbna ziman bi netewb\u00fbn\u00ea ve gir\u00eadide \u00fb dib\u00eaje: Kuro Eyb e, \u015ferm e, fih\u00eat e yan h\u00een\u00ee xwendin \u00fb niv\u00eesandina bi ziman\u00ea xwe bibin, an meb\u00eaje ez Kurd in.\u201d<\/p>\n<p><strong>Cegerxw\u00een bi rist\u00ean helbest\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee \u015f\u00ear\u00een dide n\u00ee\u015fandan<\/strong><\/p>\n<p>Cegerxw\u00een j\u00ee m\u00eena helbestvan \u00fb rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurdan \u00ean din bi ristina helbest\u00ea \u015f\u00ear\u00eenb\u00fbna ziman \u00fb dewlemendiya ziman\u00ea Kurd\u00ee daye teysandin, ev yek j\u00ee di hin malk\u00ean j\u00ear\u00een de t\u00ea xuyakirin.<\/p>\n<p><strong>Ziman\u00ea me xo\u015f \u00fb xero\u015f \u00fb ciwan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Eger ba\u015f bizan\u00ee tu nak\u00ee ziyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bin\u00eare ziman\u00ea te \u00e7end dewlemend<\/strong><\/p>\n<p><strong>Li baj\u00ear, tu carek xwe bigih\u00eane gund<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bib\u00eahne \u00e7i \u015f\u00ear\u00eene ev reng ziman<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u015e\u00eax Mei\u015f\u00fbq\u00ea Xeznew\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee \u015f\u00ear\u00eentir didt\u00ee ji ziman\u00ea Ereb\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Tev\u00ee ku ti\u015ftek\u00ee ba\u015f e mirov f\u00ear\u00ee ziman\u00ea \u00e7and\u00ea din bibe, l\u00ea f\u00earb\u00fbn \u00fb axaftina bi ziman\u00ea day\u00eek\u00ea ya her\u00ee gir\u00eeng e ji bo her mirovek\u00ee\/\u00ea. \u015e\u00eax\u00ea \u015eeh\u00eedan, Mei\u015f\u00fbq\u00ea Xeznew\u00ee bi ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00fb Ereb\u00ee dizan\u00ee b\u00fb, l\u00ea di Newroza Qami\u015flo ya 2005\u2019an de ber\u00ee ku nameya xwe bigih\u00eene gel\u00ea Kurd, derbar\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee de wiha got: \u201cEz dixwazim du xebera b\u00eajim bi Kurmanciya xwe ya \u015fikest\u00ee\u2026 ez bi guman im w\u00ea ev Kurmanciya min a \u015fikest\u00ee w\u00ea n\u00eaz\u00ee dil\u00ea we be b\u00eahtir ji Erebiya min \u00ee xwe\u015f. Eger \u015fikestinek di Kurmanciya min de hebe, ne sunc\u00ea min e, eger dibistan\u00ean me hebane, me f\u00ear\u00ee ziman, xwendin, \u00e7and \u00fb kelepora me kiribaya, w\u00ea bi 10\u2019\u00ea caran Kurmanciya me ji wiha ba\u015ftir ba.\u201d<\/p>\n<p><strong>Kon\u00ea Re\u015f j\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee weke tacek\u00ea dib\u00eene<\/strong><\/p>\n<p>Niv\u00eeskar\u00ea Kurd Kon\u00ea Re\u015f li ser d\u00eerok \u00fb danas\u00eena ziman\u00ea Kurd\u00ee wiha dib\u00eaje: \u201cWek ku diyar e her miletek di c\u00eehan\u00ea de, heb\u00fbna xwe bi ziman\u00ea xwe dide naskirin; li Erebistan\u00ea ziman\u00ea Ereb\u00ee n\u00ee\u015fana heb\u00fbna milet\u00ea Ereb e, li Tirkistan\u00ea ziman\u00ea Tirk\u00ee ni\u015fana heb\u00fbna milet\u00ea Tirk e, wiha j\u00ee li Kurdistan\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee n\u00ee\u015fana heb\u00fbna milet\u00ea Kurd e. Ziman\u00ea me, ne k\u00eam\u00ee ziman\u00ea xelk\u00ean derdora me ye. Kok \u00fb reh\u00ean ziman\u00ea me vedigere hezar\u00ea salan, rewa xwe ji ava \u00e7em\u00ea Dicle \u00fb Ferat\u00ea standiye, bi \u00c7iyay\u00ea C\u00fbd\u00ee, Zagros, Toros \u00fb Agir\u00ee re mezin b\u00fbye. Bi Keleka N\u00fbh P\u00eaxember re gerya ye \u00fb daw\u00ee ji Ciz\u00eera Botan, Ciz\u00eera M\u00eer \u015eeref di dinay\u00ea de belav b\u00fbye. \u00cero, ziman\u00ea me taca ser\u00ea me ye.!\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Ziman\u00ea Kurd\u00ee ji bo hem\u00fb qad\u00ean civaka Kurd\u00ee bi niv\u00eeskar, rew\u015fenb\u00eer, zimanzan, d\u00eeroknas \u00fb hwd ve st\u00fbneke serke ye. Lewma j\u00ee her kesayeteke ku xwed\u00ee hizrek\u00ee Kurd\u00ee ye gotin \u00fb rist\u00ean nirxdar li ser ziman\u00ea xwe an\u00eene ziman. \u00a0D\u00eeroka we\u015fandina yekem\u00een jimara kovara Hawar\u00ea 15\u2019\u00ea Gulana 1932\u2019yan wek\u00a0Roja Ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00a0ji 2006\u2019 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":224083,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-224082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=224082"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":224084,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224082\/revisions\/224084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/224083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=224082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=224082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=224082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}