{"id":223822,"date":"2025-05-07T07:59:59","date_gmt":"2025-05-07T05:59:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223822"},"modified":"2025-05-07T07:59:59","modified_gmt":"2025-05-07T05:59:59","slug":"qanuna-tunceli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223822","title":{"rendered":"\u201cQan\u00fbna Tuncel\u00ee\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Far\u00fbk Sakik<\/strong><\/p>\n<p>Di 4\u2019\u00ea Gulana 1937\u2019an de Desteya Wez\u00eeran Qan\u00fbna Tunceliy\u00ea derxistin. Ev qan\u00fbn bi \u00eemzeya Ataturk ket meriyet\u00ea. Xalek gir\u00eeng a qan\u00fbn\u00ea wiha b\u00fb: &#8220;Ji bo cezakirina kes\u00ean ku li dij\u00ee fermana mufet\u00ee\u015f\u00ea gi\u015ft\u00ee y\u00ea par\u00eazgeha Tunceliy\u00ea tevdigerin \u00fb y\u00ean ku li dij\u00ee desthilata dewlet\u00ea derdikevin, w\u00ea tedb\u00eer\u00ean le\u015fker\u00ee werin girtin.&#8221;<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee v\u00ea qan\u00fbn\u00ea \u00e7ib\u00fb \u00e7i neb\u00fb d\u00eerok\u00ea \u015fahid\u00ee kir. \u00ca\u015f \u00fb bir\u00een roj bi roj z\u00eade b\u00fbn. Li her\u00eam\u00ea tirs belav b\u00fb. Tirsa her\u00ee mezin j\u00ee ziman b\u00fb. Herdu al\u00ee ji \u2018ziman\u2019 ditirsiyan. Kurdan digot, ziman\u00ea me w\u00ea tune bibe. Dagirkeran digot, heger ev ziman tune nebe w\u00ea qirkirin j\u00ee p\u00eak ney\u00ea. Ditirsiyan w\u00ea \u00e7awa p\u00ea\u015f\u00ee l\u00ea bigirin. Qedexe kirin. Y\u00ean axiv\u00een cezakirin. Pi\u015ft\u00ee demek j\u00ee sirgun kirin.<\/p>\n<p>Bandora her\u00ee mezin li ser kes\u00ean bi emir-\u00eextiyar kir. Kurd ji bo zarok\u00ean xwe ji v\u00ee cezay\u00ee bipar\u00eazin, axaftina bi Kurd\u00ee qedexe kirin. D\u00ea \u00fb bav li mal\u00ea, li odeya pa\u015f\u00ee \u00fb ji bo ku zarok p\u00ea nehesin, bi dengek\u00ee nizm diaxiv\u00een. Ziman \u00fb nasnama xwe vedi\u015fartin.<\/p>\n<p>Dersim dihat valakirin. Ko\u00e7ber\u00ee \u00fb sirguna metrepolan dest p\u00ea kirib\u00fb. Li van deran \u00ead\u00ee Kurd\u00ee axaftin daketib\u00fb asta her\u00ee j\u00ear. Ziman \u00fb nasname bi hev re diheliya \u00fb tune dib\u00fb. \u00ceroj ji gelek kesan dema dipirsin tu ji ku der\u00ee? Bersiva rasterast nabejin em ji Dersim\u00ea ne. Dib\u00eajin bap\u00eer\u00ean me ji Dersim\u00ea hatine. L\u00ea li aliyek j\u00ee hin ciwan\u00ean ji Dersim\u00ea bi du raboriya xwe-d\u00eeroka xwe ketin. D\u00eeroka xwe l\u00eakol\u00een dikirin. Li bersiva, em ji ku der\u00ea hatine v\u00ea der\u00ea digeriyan. Di encama l\u00eager\u00een\u00ea de, di ar\u015f\u00eeva m\u00eajiyan de rast\u00ee \u2018qan\u00fbna Tuncel\u00ee\u2019 hatin.<\/p>\n<p>Di sala 1978\u2019an de dema ku bi nav\u00ea PKK\u2019\u00ea tevgerek derket qada t\u00eako\u015f\u00een\u00ea, me d\u00eet her\u00ee z\u00eade ciwan\u00ean her\u00eama Dersim\u00ea di nav v\u00ea tevger\u00ea de c\u00eeh girtin. Sak\u00eene Cansiz, Al\u00ee Haydar Kaytan, Riza Altun, Hamil\u00ee Yildirim \u00fb hwd. Van kesan li du l\u00eager\u00eena ziman\u00ea ku d\u00ea \u00fb bav\u00ea wan li odey\u00ea pa\u015f diaxiv\u00een ketib\u00fbn. Bandora Qan\u00fbna Tunceliy\u00ea ya sala 1937\u2019an, di sala 1995\u2019an de xwe n\u00ee\u015fan dida. Kurdan bi nav\u00ea Med Tv televizyonek ava kirib\u00fbn. Di v\u00ea televizyon\u00ea de bernamey\u00ean zazak\u00ee heb\u00fbn. L\u00ea m\u00eavan\u00ean ku bi zazak\u00ee biaxivin nedihatin d\u00eetin. M\u00eavan di bernamey\u00ea de ji zazak\u00ee z\u00eadetir, ji sed\u00ee 80 bi Tirk\u00ee diaxiv\u00een. Trajediyek bi v\u00ee reng\u00ee heb\u00fb \u00fb dibiya ku midaxle bihata kirin.<\/p>\n<p>Bi tevgera azadiy\u00ea re hin saziy\u00ean parastin \u00fb p\u00ea\u015fvexistina ziman hatib\u00fbn avakirin. Terteleya sala 1937\u2019an de bandorek wisa k\u00fbr li v\u00ee ziman\u00ee kirib\u00fb \u00fb ji n\u00fb de zind\u00ee kirin h\u00easan neb\u00fb. L\u00ea bi dem\u00ea re p\u00ea\u015fketin\u00ean mezin \u00e7\u00eab\u00fbn. PKK\u2019\u00ea \u00eeroj bi t\u00eako\u015f\u00eena xwe dixwaze Kurd\u00ean bi \u2018qan\u00fbna Tuncel\u00ee\u2019, Dersim \u00fb nasnameya xwe terk kirine, ji n\u00fb de veger\u00eene kod\u00ean wan y\u00ea ber\u00ea.<\/p>\n<p>R\u00eaber Apo di hem\u00fb hevd\u00eetin\u00ean xwe y\u00ea bi dewlet\u00ea re, van qan\u00fbnan bi b\u00eera wan dixe. Ji dewlet\u00ea dixwaze ji bo ku b\u00fbye sedem\u00ean trajediy\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee \u00eeroj serdemek n\u00fb bide destp\u00eakirin. Banga A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek dike. Ji dewlet\u00ea dixwaze ev qan\u00fbna b\u00fbye sedema hem\u00fb ziyan-tehr\u00eebatan telaf\u00ee bike. Ev banga w\u00ee dengek\u00ee mezin veda. PKK\u2019\u00ea derbas\u00ee qonaxeke n\u00fb dibe. Di t\u00eako\u015f\u00eena xwe de derbas\u00ee siyaseta demokrat\u00eek dibe. Dewlet j\u00ee bersiv dide v\u00ea banga w\u00ee.<\/p>\n<p>R\u00eaber Apo di v\u00ea p\u00eangav\u00ea de di heman dem\u00ea de, ji bo Kurd\u00ean bi \u2018Qan\u00fbna Tuncel\u00ee\u2019 axa xwe terk kirib\u00fbn di veger\u00ea de w\u00ea t\u00eako\u015f\u00eeneke bi \u00e7i reng\u00ee bidin, hin perspekt\u00eef p\u00ea\u015fniyar dike. Heger hin kes\u00ean ku venegerin ser axa xwe j\u00ee, \u00e7awa dikare vegere nasnama xwe, r\u00ea dide p\u00ea\u015f wan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Far\u00fbk Sakik Di 4\u2019\u00ea Gulana 1937\u2019an de Desteya Wez\u00eeran Qan\u00fbna Tunceliy\u00ea derxistin. Ev qan\u00fbn bi \u00eemzeya Ataturk ket meriyet\u00ea. Xalek gir\u00eeng a qan\u00fbn\u00ea wiha b\u00fb: &#8220;Ji bo cezakirina kes\u00ean ku li dij\u00ee fermana mufet\u00ee\u015f\u00ea gi\u015ft\u00ee y\u00ea par\u00eazgeha Tunceliy\u00ea tevdigerin \u00fb y\u00ean ku li dij\u00ee desthilata dewlet\u00ea derdikevin, w\u00ea tedb\u00eer\u00ean le\u015fker\u00ee werin girtin.&#8221; Pi\u015ft\u00ee v\u00ea qan\u00fbn\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69769,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-223822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223822"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":223823,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223822\/revisions\/223823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/69769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}