{"id":223737,"date":"2025-05-04T10:51:44","date_gmt":"2025-05-04T08:51:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223737"},"modified":"2025-05-04T10:51:44","modified_gmt":"2025-05-04T08:51:44","slug":"88emin-salvegera-komkujiya-dersime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223737","title":{"rendered":"88\u2019em\u00een salvegera komkujiya D\u00earsim\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0D\u00eelan Mulhim\\ Qamio\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>4\u2019\u00ea Gulana 1937\u2019an bi biryara Lijneya Wez\u00eeran di bin nav\u00ea \u2018Tevgera Tenk\u00eel a Tunceliy\u00ea\u2019 de komkujiya D\u00ears\u00eem\u00ea hat destp\u00eakirin<\/strong><strong>. 70 hezar mirov hatine qetilkirin, bi dehezaran welat\u00ee hatin surgunkirin \u00fb karesat\u00ean mezin bi ser\u00ea wan hatin.<\/strong><strong> Gelek jin\u00ean ciwan ku weke \u2018ke\u00e7\u00ean D\u00earsim\u00ea y\u00ea winda\u2019 t\u00ean zan\u00een j\u00ee hatin revandin \u00fb carekdin agah\u00ee ji wan nehat girtin.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>D\u00earsim ku ser\u00ee netewand,azad\u00ee \u00fb serxweb\u00fbn ji xwe re kir \u015f\u00eaweyeke jiyan\u00ea, ji \u00cemparatoriya Osman\u00ee heta bi Komara Tirkiyey\u00ea weke erdin\u00eegariyeke wel\u00ea hate d\u00eetin ku div\u00ea \u2018operasyon\u2019 l\u00ea b\u00ea kirin. Hejmara \u00ear\u00ee\u015f\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean li ser Dersim\u00ea nay\u00ea zan\u00een.<\/p>\n<p>Di sal\u00ean 1937-1938\u2019an de ji aliy\u00ea dewleta Tirk ve li D\u00earsim\u00ea komkujiyeke li ser gel\u00ea Kurd hate kirin ku beriya niha m\u00eenaka w\u00ea nehatib\u00fb d\u00eetin. Li gor\u00ee daney\u00ean ferm\u00ee y\u00ean dewlet\u00ea di komkujiya D\u00earsim\u00ea de 13 hezar \u00fb 160 kes hatin qetilkirin. Her wiha 11 hezar \u00fb 818 kes j\u00ee ber bi bajar\u00ean Tirk ve hatin sirg\u00fbnkirin.Di heman dem\u00ea de li gor\u00ee \u00e7avkaniy\u00ean xwecih\u00ee jin \u00fb zarok j\u00ee di nav de heb\u00fbn \u00fb di v\u00ea komkujiy\u00ea de 70 \u00ea hezar mirov hatin qetilkirin. Di dema komkujiy\u00ea de bi deh hezaran D\u00earsim\u00ee hatin sirg\u00fbnkirin, zaork\u00ean wan hatin revandin. Ders\u00eem\u00ee aq\u00fbbeta zarok\u00ean bi sax\u00ee filit\u00een \u00fb hatin revandin qet nekar\u00een h\u00een bibin. Ji ke\u00e7\u00ean winda y\u00ean Dersim\u00ea qet agah\u00ee nehate wergirtin. Sey\u00eed Riza \u00fb hevr\u00eay\u00ean w\u00ee di 15\u2019\u00ea Mijdara 1937\u2019an de hatin darvekirin \u00fb cih\u00ea gor\u00ean wan ji aliy\u00ea dewleta Tirk ve t\u00eane ve\u015fartin. Her wiha belgey\u00ean t\u00eakildar\u00ee zarok\u00ean hatin revandin \u00fb ke\u00e7\u00ean winda y\u00ean Dersim\u00ea nehatin e\u015fkerekirin.<\/p>\n<p><strong>Roja Re\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Welatiy\u00ean Ders\u00eem\u00ea di 4\u2019\u00ea Gualan 2010\u2019an de roja destp\u00eak\u00ea ya komkujiy\u00ea wek \u201cRoza \u015eiyaye\u201d ango \u201cRoja Re\u015f\u201d ragihand. N\u00fbner \u00fb p\u00ea\u015feng\u00ean r\u00eaxistin\u00ean D\u00earsim\u00ea ji 2010\u2019an roja 4\u2019\u00ea Gulan\u00ea qurnef\u00eel bi\u00a0\u00e7em\u00ea M\u00fbnz\u00fbr\u00ea re berdidin \u00fb bi v\u00ee away\u00ee kes\u00ean di komkujiy\u00ea de hatine ku\u015ftin bi b\u00eer t\u00eenin.<\/p>\n<p>Ji ber kurdb\u00fbn \u00fb elew\u00eetiy\u00ea, D\u00earsim di \u00e7av\u00ea dewlet\u00ea de keleha daw\u00ee ya kurdan a berxwed\u00ear b\u00fb ku diviya destwerdan l\u00ea bihata kirin \u00fb ji hol\u00ea bihata rakirin. Dewleta Tirk ten\u00ea bi komkujiy\u00ea nema, pi\u015ft\u00ee komkujiy\u00ea bi dehhezaran kurd\u00ean D\u00earsim\u00ea ji war\u00ea wan d\u00fbr xistin. Ji bo wan as\u00eem\u00eele bikin bi hezaran ke\u00e7 \u00fb xort\u00ean dersim\u00ee di \u00e7erxa xedar a as\u00eem\u00eelasyon\u00ea de hatin helandin. Dewlet\u00ea bi v\u00ea komkujiy\u00ea xwest D\u00earsim\u00ea ji kurd\u00eet\u00ee \u00fb elew\u00eetiy\u00ea saf\u00ee bike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0D\u00eelan Mulhim\\ Qamio\u015flo \u00a04\u2019\u00ea Gulana 1937\u2019an bi biryara Lijneya Wez\u00eeran di bin nav\u00ea \u2018Tevgera Tenk\u00eel a Tunceliy\u00ea\u2019 de komkujiya D\u00ears\u00eem\u00ea hat destp\u00eakirin. 70 hezar mirov hatine qetilkirin, bi dehezaran welat\u00ee hatin surgunkirin \u00fb karesat\u00ean mezin bi ser\u00ea wan hatin. Gelek jin\u00ean ciwan ku weke \u2018ke\u00e7\u00ean D\u00earsim\u00ea y\u00ea winda\u2019 t\u00ean zan\u00een j\u00ee hatin revandin \u00fb carekdin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":223738,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-223737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223737"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223737\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":223739,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223737\/revisions\/223739"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/223738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}