{"id":223703,"date":"2025-05-04T09:10:11","date_gmt":"2025-05-04T07:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223703"},"modified":"2025-05-04T09:10:11","modified_gmt":"2025-05-04T07:10:11","slug":"reskujiya-li-sere-gele-ermen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223703","title":{"rendered":"Re\u015fkujiya li ser\u00ea gel\u00ea Ermen"},"content":{"rendered":"<p><strong>Volqan El\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Ji bo ku naveroka hin karesat\u00ean wisa were f\u00eamkirin \u00fb heq\u00eeqat ron\u00ee bibe, hewce ye mirov li serdem\u00ean derbasb\u00fby\u00ee vegere.<\/p>\n<p>Di sed sala 19. \u00fb bi taybet j\u00ee ber bi dawiya sed sal\u00ea ve \u00ead\u00ee \u00eemparatoriya Osman\u00ee hatib\u00fb li ber sikrat\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea ji aliy\u00ea dewlet\u00ean emperyal\u00eest \u00ean dem\u00ea ve wek\u00ee \u2018Zilam\u00ea Nexwe\u015f\u2019 dihate d\u00eetin. Wan ne ji bo ku v\u00ee zilam\u00ee sax bikin, ji bo qetqet\u00ee \u00fb par\u00e7e par\u00e7e bikin \u00fb daqurt\u00eenin ev nav li \u2018Zilam\u00ea Nexwe\u015f\u2019 kirib\u00fbn. Di demek ku \u2018m\u00ear\u00ea p\u00eer\u2019 ji derd\u00ea sikrat\u00ea dinal\u00ee de, gel\u00ean wek\u00ee Ermen, Ereb, Kurd j\u00ee, ku di bin\u00ea n\u00eer\u00ea Osman\u00ee de b\u00fbn,\u00a0 dest p\u00ea kirib\u00fbn li \u00e7aren\u00fbsa xwe dipirsin. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de; di \u00e7aryeka daw\u00ee ya v\u00ea sed sal\u00ea de Konferansek Ermenan \u00e7\u00eab\u00fb. Dibe ku li v\u00ea civ\u00een\u00ea gelek ti\u015ft hatibe n\u00eeqa\u015fkirin. L\u00ea cewhera v\u00ea, rew\u015fa gel\u00ea Ermen \u00fb \u00eemparatoriya Osman\u00ee ku wek\u00ee Zilam\u00ea Nexwe\u015f dihate binavkirin. Werhasil ji v\u00ea d\u00eerok\u00ea p\u00ea de gel\u00ea Ermen dest p\u00ea kir rew\u015fa xwe ya netewey\u00ee l\u00ea bipirse. Merc\u00ean serbest\u00ee \u00fb azadiy\u00ea l\u00ea bikole, di astek\u00ea de ji aliy\u00ea hin rew\u015fenb\u00eeran ve be j\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena v\u00ea bime\u015f\u00eene.<\/p>\n<p>L\u00ea li aliy\u00ea din h\u00eaz\u00ean emperyal\u00eest j\u00ee vala nedisekin\u00een. M\u00eenak, \u00eemparatoriya Almanyay\u00ea ku h\u00eazeke gir\u00eeng a emperyal\u00eest a w\u00ea dem\u00ea b\u00fb, wek\u00ee tifaqa her\u00ee gir\u00eeng \u00eemparatoriya Osman\u00ee hilbijartib\u00fb. Diviyab\u00fb li rojhilat ev \u00eemparator\u00ee saxlem bimana ku berjewendiy\u00ean wan misoger b\u00fbna \u00fb bihatana parastin. Jixwe h\u00eaz\u00ean emperyal\u00eest tim\u00ee li Rojhilata Nav\u00een ajan \u00fb am\u00eel\u00ean di bin nav\u00ea \u2018m\u00eesyoner\u2019 de dihewandin. M\u00eenak, Almanya bi xwe di ser\u00ea 1800\u2019an de subayek\u00ee xwe y\u00ea bi nav\u00ea Moltke erkdar kirib\u00fb. Kar\u00ea w\u00ee y\u00ea esas\u00ee modern\u00eezekirina art\u00ea\u015fa Osman\u00ee b\u00fb. D\u00eesa di \u00e7aryeka daw\u00ee ya sed sala 19. De j\u00ee nav\u00ea misyoner-subay\u00ea Alman ku di nava erd\u00ean Osman\u00ee de kar dikir j\u00ee, \u2018G\u00f6ls\u2019 b\u00fb.<\/p>\n<p>Ji ber ku mijara me ne d\u00eerok e \u00fb v\u00ea der\u00ea j\u00ee ne kursiy\u00ea d\u00eerok\u00ea y\u00ea zangehek\u00ea ye, em l\u00eabor\u00eena xwe ji xwendekaran dixwazin l\u00ea ji bo f\u00eamkirina hin ti\u015ftan, k\u00fbr \u00fb d\u00fbr \u00e7\u00fbyin ne\u00e7ariyek e.<\/p>\n<p>Werhasil, \u2018G\u00f6ls\u2019 di heman dem\u00ea de kesek\u00ee civaknas b\u00fbye j\u00ee. Li gor\u00ee w\u00ee ji bo ku Osman\u00ee ji rew\u015fa xwe ya \u2018Zilam\u00ea Nexwe\u015f\u2019 derkeve div\u00ea Osman\u00ee Ermen\u00ean di nava xwe de \u00e7areser bike. Yan\u00ee bi \u015fiklek\u00ee ji nav bibe. D\u00eesa heman kes\u00ea b\u00ea yom di d\u00eerokek ewqas z\u00fb de ji bo D\u00earsim\u00ea dib\u00eaje \u2018D\u00earsim pirsgir\u00eak e div\u00ea h\u00fbn D\u00earsim\u00ea j\u00ee \u00e7areser bikin\u201d.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee bi dehan sal ji plan\u00ean \u2018G\u00f6ls\u2019\u00ea Alman, p\u00ea\u015feng\u00ean \u00cettihat ve Terak\u00ee Enver, Talat \u00fb Cemal pa\u015fe dibin dildar\u00ean \u00fb al\u00eegir\u00ean \u00eemparatoriya Almanyay\u00ea. Ev, ji ber ti\u015ft\u00ea li jor\u00ee hatiye ziman diyar e ne tesadufek e. Di ser\u00ea sed sala b\u00eestan de partiya \u00cettihat ve Terak\u00ee ya p\u00ea\u015fengiya Enver, Talat \u00fb Cemal pa\u015fe bi temam\u00ee r\u00eaveberiya \u00eemparatoriya Osman\u00ee xistiye dest\u00ea xwe.<\/p>\n<p>Dema wel\u00ea dibe, ne yekser roja plan\u00ean \u2018G\u00f6ls\u00ea\u2019 Alman bilind dibe. Ruh\u00ea plan\u00ean \u2018G\u00f6ls\u2019 ew e; Osman\u00ee nikare erd\u00ean xwe y\u00ean pir mezin bipar\u00eaze. Eger bixwazibe xwe bipar\u00eaze div\u00ea dewleteke bi\u00e7\u00fbk ava bike. Ji erd\u00ean mezin dest berde. Anatoliy\u00ea ji xwe re esas bigire. L\u00ea li v\u00ea der\u00ea j\u00ee Tirkan bike qewm\u00ea z\u00eade. Di ser\u00ee de Ermenan ji hol\u00ea rake. Y\u00ean din j\u00ee bi \u015fiklek\u00ee \u00e7areser bike. \u00cettihad ve Terakiya Enver, Talat \u00fb Cemal pa\u015fe v\u00ea perspekt\u00eefa \u00eemparatoriya Alman ji xwe re digire.<\/p>\n<p>\u00cettihad ve Terak\u00ee li ser v\u00ea esas\u00ee di navbera xwe da karbe\u015fiyek\u00ea dike: Enver pa\u015fe ji bo Kurdan, Talat pa\u015fe ji bo Ermanan, Cemal pa\u015fe ji bo Eraban deriy\u00ean dojeh\u00ea vedikin.<\/p>\n<p>Dema em behsa v\u00ea plana Almanya emperyal\u00eest dikin, ji ber ku erd\u00ean pir berfireh \u00ean Osman\u00ee ji wan re dim\u00eene m\u00eenak \u00ceng\u00eel\u00eez \u00fb Frans\u00ee ji v\u00ea plan\u00ea re b\u00ea deng dim\u00eenin. Heta ve\u015fart\u00ee, j\u00ea re dibin al\u00eekar. Ermen \u00fb Kurd \u00fb Ereban ji bo ku ser\u00ee rakin \u00fb werin qetlkirin tim\u00ee tehr\u00eek dikin.<\/p>\n<p>Wek\u00ee encam, qa\u015fo ji v\u00ea plan\u00ea her\u00ee bi k\u00eam zerer Ereb derdikevin. L\u00ea bi dehan rew\u015fenb\u00eer\u00ean p\u00ea\u015feng bi tal\u00eemata Cemal pa\u015fe, t\u00ean \u00eedamkirin. Kurd bi komplo \u00fb qetl\u00eeam\u00ean Enver pa\u015fe, li \u2018Sarikami\u015f\u00ea\u2019 bi dehezaran ciwan\u00ean xwe \u015feh\u00eed didin. D\u00eesa tal\u00eemata Enver pa\u015fe, heft sed hezar Kurd\u00ee ji Kurdistan\u00ea di merc\u00ean ne destday\u00ee de ber bi rojavay\u00ea Anatoliy\u00ea dike ko\u00e7ber. Hem\u00fb bi r\u00ea de jiyana xwe ji dest didin. Jixwe armanc j\u00ee ev e. Karesata her\u00ee mezin bi ser\u00ea gel\u00ea Ermen de t\u00ea. H\u00ea ji beriya ku \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem\u00een dest p\u00ea bike Plan\u00ean xw\u00eenxwar \u00ean Talat pa\u015fe dikevin meriyet\u00ea. Di demeke kurt de h\u00ea beriya \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem\u00een li Kl\u00eekya-Edene n\u00eaz\u00ee sih hezar \u00fb li Kurdistan\u00ea (Sason) j\u00ee 300 hezar Ermen t\u00ea qetlkirin. D\u00eesa di bin berpirsiyariya Talatpa\u015fey\u00ea xw\u00eenxwar de bi dest\u00ea Alay\u00ean Hamidiye z\u00eadetir\u00ee 1,5 milyon Ermen di dema \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem\u00een de bi bahaneya mi\u015faxt\u00eekirin\u00ea t\u00ea qetlkirin.<\/p>\n<p>Di dawiya \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem\u00een de gel\u00ean A\u015f\u00fbr\u00ee-Suryan, Ereb, Ermen, Kurd zerer\u00ean wisa y\u00ean mezin dib\u00eenin. L\u00ea zerer\u00ean Ermenan d\u00eet\u00ee b\u00ea tar\u00eef in, tar\u00eef yan j\u00ee rawekirina w\u00ea nabe. Gelek li welat\u00ea xwe, ne ten\u00ea hatiye mi\u015faxt\u00eekirin \u00fb b\u00fbye penaber kok\u00ean w\u00ee hatiye qelandin. Ermenan ji ber v\u00ea yek\u00ea ji v\u00ea roj\u00ea re gotine; \u2018METZ\u00ceEN\u2019<\/p>\n<p>Na, mirov z\u00eade heq\u00ea h\u00eaz\u00ean emperyal\u00eest \u00fb plan\u00ean wan j\u00ee, nexwe; ji \u00a0bo ku ber dil\u00ea wan xwe\u015f bikin, ruxm\u00ee ku li Kurdistan, Kl\u00eekya-Edene \u00fb Anatoliy\u00ea kok\u00ean wan dane qelandin li jor\u00ee Serheda jor\u00een Ermen\u00eestaneke hi\u015fk \u00fb ziwa \u00fb b\u00ea berhem ji Ermenan re dane avakirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Volqan El\u00ee Ji bo ku naveroka hin karesat\u00ean wisa were f\u00eamkirin \u00fb heq\u00eeqat ron\u00ee bibe, hewce ye mirov li serdem\u00ean derbasb\u00fby\u00ee vegere. Di sed sala 19. \u00fb bi taybet j\u00ee ber bi dawiya sed sal\u00ea ve \u00ead\u00ee \u00eemparatoriya Osman\u00ee hatib\u00fb li ber sikrat\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea ji aliy\u00ea dewlet\u00ean emperyal\u00eest \u00ean dem\u00ea ve wek\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":222139,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":["post-223703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polotika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223703"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":223704,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223703\/revisions\/223704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/222139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}