{"id":223628,"date":"2025-04-30T08:22:09","date_gmt":"2025-04-30T06:22:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223628"},"modified":"2025-04-30T08:22:09","modified_gmt":"2025-04-30T06:22:09","slug":"perestgiha-gire-endare-xwedi-saristaniyeke-diroki-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=223628","title":{"rendered":"Perestgiha Gir\u00ea Endar\u00ea xwed\u00ee \u015faristaniyeke d\u00eerok\u00ee ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00eelan Muhim\\Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea gelek cih\u00ean d\u00eerok\u00ee hene yek j\u00ea Perestgiha Gir\u00ea Endar\u00ea ye, herwiha Gir\u00ea Endar\u00ea 50\u2019 km an ji bajar\u00ea Heleb\u00ea d\u00fbr e. Gir\u00ea Endar\u00ea b\u00fbye \u015fahid\u00ea gelek serdem\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb xwed\u00ee \u015faristaniyek kevnar e.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Her her\u00eamek bi d\u00eerok \u00fb \u00e7anda xwe t\u00ea nas\u00een<\/strong><\/p>\n<p>Her her\u00eamek bi d\u00eerok, \u015f\u00fbnwar \u00fb \u00e7anda xwe t\u00ea nas\u00een, Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee bi d\u00eeroka xwe ya kevnar dewlemend e. Bi hezar\u00ea salan e gel\u00ea w\u00ea her\u00eam\u00ea di nav \u015fert \u00fb merc\u00ean her\u00ee dijwar de dij\u00een \u00fb bi gelek qirkirin\u00ean \u00e7ewsandina v\u00ea \u00e7and\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb mane. \u015e\u00eaniy\u00ean Efr\u00een\u00ea tev\u00ee hem\u00fb hewildan\u00ean h\u00eaz\u00ean qirker parastina kene\u015fopiy\u00ean xwe y\u00ean civak\u00ee \u00fb \u015f\u00fbnwar\u00ean xwe y\u00ean d\u00eerok\u00ee dikirin. Di Efr\u00een\u00ea de gelek dever\u00ean d\u00eerok\u00ee hene weke Kela Neb\u00ee H\u00fbr\u00ee, Kelha seman, Kil\u00fbte, Gir\u00ea Endar\u00ea \u00fb Cindir\u00eas\u00ea hene. Her wiha gelek dever\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean \u015fopa mirovan l\u00ea hene.<\/p>\n<p><strong>Gir\u00ea Endar\u00ea <\/strong><\/p>\n<p>Perestgiha Gir\u00ea Endar\u00ea 50\u2019 km an ji bajar\u00ea Heleb\u00ea d\u00fbr e \u00fb bi qas\u00ee 3\u2019\u00ea km an d\u00fbr\u00ee navenda bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea ye. Dir\u00eajahiya gir n\u00eaz\u00ee 270 metreye \u00fb firehiya w\u00ea 170 metreye, her wiha bilindahiya w\u00ea j\u00ee digh\u00eaje 30 metrey\u00ee. Gir bi s\u00fbran dorp\u00ea\u00e7kiriye, ev s\u00fbr ji \u00e7em\u00ea Efr\u00een\u00ea dest p\u00ea dike \u00fb heya 300 metreyan dir\u00eaj dike. Li k\u00ealeka Gir\u00ea Endar\u00ea gund\u00ea Endar\u00ea heye nav de kor\u00eedor hene \u00fb gund\u00ean weke\u00a0B\u00ealan, \u00cesalhiy\u00ea \u00fb sencilr\u00ee bi hev dide gir\u00eadan. Ev kor\u00eedor xwed\u00ee gir\u00eengiyeke strat\u00eej\u00eek e \u00fb bi armanca parastina ji \u00ear\u00ee\u015fan hatib\u00fb avakirin. Di heman dem\u00ea de ew perestgeh di gelek serdeman re derbas b\u00fbye \u00fb li hember\u00ee hem\u00fb rew\u015f\u00ean avheway\u00ea xwe pastib\u00fb, l\u00ea di sala 2018\u2019an de \u00fb bi \u00eari\u015f\u00ean dagirkeriya tirk re gir\u00ea Endar\u00ea hate w\u00earan kirin.<\/p>\n<p><strong>\u015eop\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean Gir\u00ea Endar\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Li gor xebat \u00fb l\u00eakol\u00een\u00ean li ser Gir\u00ea Endar\u00ea hatine kirin, 8 hezar sal B.Z \u00a0\u00fb vir ve mirovan li v\u00ea dever\u00ea jiyan kirin e. Li ba\u015f\u00fbr\u00ea gir\u00ea mezin \u00ea Endar\u00ea \u00fb bi d\u00fbrahiya 100 metreyan girek\u00ee din \u00ea bi\u00e7\u00fbk heye, mirovan di wan serdeman de ser w\u00ea \u00e7andin\u00ee p\u00eakan\u00eene. Li ser gir gundek\u00ee bi\u00e7\u00fbk hatib\u00fb avakirin di gelek p\u00eavajoy\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee re derbas b\u00fbye weke serdema H\u00eet\u00eet, Hur\u00ee, M\u00eetan\u00ee, A\u015f\u00fbr\u00ee \u00fb Med\u00ee \u00fb derketiye ku jiyan li w\u00ee gund\u00ee heta sala 1086\u2019an berdewam kiriye. T\u00ea gotin ku dema her\u00eam dikeve bin desthilatdariya Sel\u00e7\u00fbqiyan ji bo winda kirina \u015fop\u00ean d\u00eerok\u00ee gund hatiye \u015fewitandin. Her wiha bi r\u00eaya l\u00eakol\u00eenan hate diyarkirin ku ni\u015ftecih\u00ean gund\u00ea Endar\u00ea y\u00ean kevnar di \u00e7\u00eakirina hesin de navdar b\u00fbn. Li ser Gir\u00ea Endar\u00ea ji aliy\u00ea Bakur de perestgehek heye, ji kevir\u00ean Bazalt an j\u00ee Bezil\u00eat \u00ean h\u00fbr hatib\u00fb avakirin. Li ser d\u00eewar\u00ean w\u00ea form\u00ean pir berbi\u00e7av hatine neqi\u015fkirin, m\u00eena \u015f\u00ear\u00ean bi bask \u00fb neq\u015f\u00ean jinan bi awayek\u00ee beramber\u00ee hevdu hatine \u00e7\u00eakirin. Ev neq\u015f yek ji peyker\u00ean her\u00ee xwe\u015fik \u00ea di d\u00eerok\u00ea de t\u00ea p\u00eanasekirin.<\/p>\n<p>Di perestgiha Gir\u00ea Endar\u00ea de li gor l\u00eakol\u00eenvanan di sala 1965&#8217;an de dirav\u00ean z\u00ear \u00fb z\u00eev ku vedigere gelek serdem\u00ean d\u00eerok\u00ee hatine d\u00eetin. Di heman dem\u00ea de peyker\u00ean xwedewand\u00ean Hur\u00ee, M\u00eetan\u00ee, H\u00eet\u00eet\u00ee \u00fb Med\u00ee hatine ke\u015fif kirin. Di p\u00eavajoya kolandin\u00ea de peyker\u00ea zilamek\u00ee h\u00fbt ku \u00e7oka w\u00ee digh\u00eene n\u00eeviya bilindahiya w\u00ee lawir\u00ee, hate d\u00eetin. Piraniya van peykeran di perestgeh\u00ean M\u00eetan\u00ee de t\u00eane d\u00eetin. Di sala 1965&#8217;an de Kovara El-Holiyet a S\u00fbriyey\u00ea bi ziman\u00ea Frans\u00ee li ser nav\u00ea Serok\u00ea Erka Ke\u015fif\u00ea M. Morris Dunand derbar\u00ea Gir\u00ea Endar\u00ea de ragihandib\u00fb ku Xwedewanda li Endar\u00ea xwedawanda roj\u00ea ye \u00fb bi nav\u00ea \u00a0&#8220;Xwedawand T\u00ee\u015fop&#8221; t\u00ea naskirin. Neq\u015feya \u015f\u00ear\u00ean li ser d\u00eewar\u00ean Endar\u00ea hatine ke\u015fif kirin vedigerin sedsala 13&#8217;an B.Z. Herwiha ji aliyek\u00ee din ve di perestgeha Endar\u00ea de taybetmendiyek\u00ee din j\u00ee ku li tu cihek\u00ee din nay\u00ea d\u00eetin, ji kevir\u00ean kir\u00eac\u00ea ve blok\u00ean hatine \u00e7\u00eakirin \u00fb li ser wan j\u00ee \u015f\u00fbna ling hatiye kolan. Her \u015fopek\u00ee p\u00ee ango lingek\u00ee n\u00eaz\u00eek\u00ee yek metrey\u00ee ye \u00fb ew yek di hunera perestgeh\u00ean H\u00eet\u00eet de wek sembola \u015f\u00fbnp\u00eay\u00ean xwed\u00ea ye.<\/p>\n<p><strong>\u015e\u00fbnwar\u00ean Persetgiha Gir\u00ea Endar\u00ea hatin diz\u00een \u00fb firotin<\/strong><\/p>\n<p>Di 20&#8217;\u00ea \u00c7ileya 2018&#8217;an de dewleta Tirk a dagirker \u00fb kom\u00ean \u00e7etey\u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ea \u00eari\u015f\u00ee kantona\u00a0Efr\u00een\u00ea \u00fb gundewar\u00ean w\u00ea kirin. Di encam\u00ea \u00ear\u00ee\u015fan de gelek zirar gihandin mirov \u00fb xwezay\u00ea. Di van \u00eari\u015f\u00ean hovana de gelek \u015f\u00fbnwar\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean Efr\u00een\u00ea hatin hedef girtin. Pi\u015ft\u00ee dewleta Tirk a dagirker di 18&#8217;\u00ea Adara 2018&#8217;an de Efr\u00een dagir kir, kiryar\u00ean dij mirov\u00ee j\u00ee li ser gel\u00ea her\u00eam\u00ea dan me\u015fandin. Cih\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean Efr\u00een \u00fb \u015f\u00fbnwar\u00ean w\u00ea j\u00ee hatin diz\u00een \u00fb r\u00fbxandin. Gir\u00ea Endar\u00ea ji van \u00eari\u015fan b\u00ea par nema \u00fb hem\u00fb \u015f\u00fbnwar\u00ean w\u00ea hatin diz\u00een \u00fb li welat\u00ean derve hatin firotin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00eelan Muhim\\Qami\u015flo Li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea gelek cih\u00ean d\u00eerok\u00ee hene yek j\u00ea Perestgiha Gir\u00ea Endar\u00ea ye, herwiha Gir\u00ea Endar\u00ea 50\u2019 km an ji bajar\u00ea Heleb\u00ea d\u00fbr e. Gir\u00ea Endar\u00ea b\u00fbye \u015fahid\u00ea gelek serdem\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb xwed\u00ee \u015faristaniyek kevnar e. Her her\u00eamek bi d\u00eerok \u00fb \u00e7anda xwe t\u00ea nas\u00een Her her\u00eamek bi d\u00eerok, \u015f\u00fbnwar \u00fb \u00e7anda xwe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":223629,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-223628","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223628"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":223630,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223628\/revisions\/223630"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/223629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}