{"id":222704,"date":"2025-04-06T08:24:19","date_gmt":"2025-04-06T06:24:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=222704"},"modified":"2025-04-06T08:24:19","modified_gmt":"2025-04-06T06:24:19","slug":"li-diji-hebun-u-vina-gelan-sistema-darvekirine-li-irane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=222704","title":{"rendered":"Li dij\u00ee heb\u00fbn \u00fb v\u00eena gelan&#8230;s\u00eestema darvekirin\u00ea li \u00ceran\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Esma Mistefa\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea di siyaseta i\u015fkence, bin\u00e7avkirin \u00fb darvekirin\u00ea de gih\u00ee\u015ftiya l\u00fbtkey\u00ea. Di c\u00eehan\u00ea de \u00ceran yek ji dewlet\u00ean her\u00ee z\u00eade ku biryar\u00ean darvekirin\u00ea dibire \u00fb p\u00eak t\u00eene. Bi taybet ev siyaset her\u00ee z\u00eade li ser gel \u00fb jin\u00ean Kurd t\u00ea p\u00eakan\u00een. \u00c7alakvan\u00ean Kurd Pex\u015fan Ez\u00eez\u00ee \u00fb Wer\u015f\u00een M\u00fbrad\u00ee ku bi tewan\u00ean dijmirovahiy\u00ea hatine girtin, v\u00ea rastiy\u00ea pi\u015ftrast dikin. \u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Di c\u00eehan\u00ea de, r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea yek ji dewlet\u00ean her\u00ee z\u00eade zext\u00ea li ser gel p\u00eak t\u00eene. Ew v\u00ea yek\u00ea j\u00ee bi riya s\u00eestema darvekirin\u00ea p\u00eak t\u00eene. Cezay\u00ea darvekriin\u00ea li \u00ceran\u00ea tundtir\u00een cezay\u00ea girt\u00eegeh\u00ea ye ku dikare li ser tawanbar\u00ean tawan\u00ean \u201cgiran\u201d li \u00ceran\u00ea were sepandin. T\u00ea de s\u00fbc\u00ean ku bi darvekirin\u00ea t\u00ean cezakirin e.<\/p>\n<p>\u00ceran\u00ea di sala 2015\u2019an de her\u00ee k\u00eam 977 kes darvekirin, di sala 2016\u2019an de her\u00ee k\u00eam 567 kes \u00a0darvekirin[6] \u00fb di sala 2017\u2019an de j\u00ee her\u00ee k\u00eam 507 darvekirin p\u00eak an\u00eene. H\u00eajay\u00ee b\u00earxistin\u00ea ye ku li gor\u00ee r\u00eaxistin\u00ean maf\u00ean mirovan, t\u00ea bawerkirin ku \u00ceran li gor\u00ee serjimariya welatiyan, z\u00eade cezay\u00ean darvekirin\u00ea p\u00eak t\u00eene. Hejmara darvekirinan di sala 2023\u2019an de ji sala 2015\u2019an vir ve her\u00ee z\u00eade hatiye tomarkirin \u00fb li gor\u00ee sala 2022\u2019an ji sed\u00ee 48 z\u00eade b\u00fbye \u00fb duqat ji sala 2021\u2019\u00ea z\u00eadetir e. Ji destp\u00eaka meha \u00c7ile \u00fb heta 20\u2019\u00ea Adara 2024\u2019an her\u00ee k\u00eam 95 kes hatine darvekirin.<\/p>\n<p><strong>Y\u00ean her\u00ee z\u00eade rast\u00ee cezay\u00ean arvekirin\u00ea t\u00ean<\/strong><\/p>\n<p>Di \u00ceran\u00ea de y\u00ean ku her\u00ee z\u00eade ras\u00ee cezay\u00ean darvekirin\u00ea t\u00ean, kes\u00ean ku ji ber s\u00fbc\u00ean narkot\u00eek\u00ea (madey\u00ean hi\u015fbir) hatine mehk\u00fbmkirin, xwep\u00ea\u015fander, dijber\u00ean siyas\u00ee \u00fb endam\u00ean p\u00eakate, bawer\u00ee \u00fb netew\u00ean cuday\u00ee dewlet\u00ea. Bi taybet ev biryar li hember kes\u00ean ku dixwazin ser\u00ee li hember r\u00eaj\u00eema fa\u015f\u00eest a \u00ceran\u00ea rakin; bi dijwar\u00ee t\u00ea ferizkirin. Ev yek j\u00ee siyaseta hikumeta \u00ceran\u00ea a ku r\u00ea li hember maf\u00ea mirovan venake \u00fb tundiya ku li ser gelan t\u00ea p\u00eakan\u00een pi\u015ftrast dike.<\/p>\n<p><strong>Serhildana Jin Jiyan Azad\u00ee <\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee qetilkirina jina Kurd J\u00eena Em\u00een\u00ee li ser dest\u00ea pol\u00ees\u00ean exlaq\u00ea ku b\u00ea s\u00fbc \u00fb bi tewan\u00ean derew hate \u015feh\u00eedxistin, bi p\u00ea\u015fengtiya jin\u00ean Kurd \u00fb jin\u00ean \u00ceran\u00ea yekem car serhildaneke d\u00eerok\u00ee bi silogana <strong>&#8220;Jin Jiyan Azad\u00ee&#8221; <\/strong>ya ku di navbera \u00celon \u00fb Kan\u00fbna 2022\u2019an de dest p\u00ea kir. Li hember destdir\u00eaj\u00ee, tund\u00ee, tewan\u00ean li ser jinan \u00fb s\u00eestema li \u00ceran\u00ea t\u00ea lidarxistin. Bi v\u00ea yek\u00ea re hem\u00fb jin\u00ean c\u00eehan\u00ea hevgirtina xwe bi jin\u00ean li \u00ceran\u00ea re li dij\u00ee tundiya li ser jin\u00ea raber kirin. pi\u015ft\u00ee ser\u00eerakirina li hember s\u00eestema fa\u015f\u00eest a dewlet\u00ea. Hikumeta \u00ceran\u00ea bi hezaran jin\u00ean xwendekark, siyasetmedar, rew\u015fenb\u00eer, rojnamevan \u00fb xwep\u00ea\u015fender ji hem\u00fb p\u00eakhateyan bin\u00e7avkirin \u00fb li gelek jinan cezay\u00ean darvekirin\u00ea bir\u00ee. Ku pi\u015ft\u00ee serhildan\u00ea R\u00eaxistina Ef\u00fby\u00ea a Navnetewey\u00ee diyar kir ku hejmara darvekirin\u00ean di sala 2023&#8217;an de ji sala 2015&#8217;an \u00fb vir ve her\u00ee z\u00eade ye ku hatiye tomarkirine.<\/p>\n<p>Hejmar\u00ean bidarvekirin\u00ean ku ji aliy\u00ea R\u00eaxistina Ef\u00fby\u00ea ya Navnetewey\u00ee ve hatine tomarkirin hejmar\u00ean her\u00ee k\u00eam in, \u00fb r\u00eaxistin di w\u00ea baweriy\u00ea de ye ku hejmara rast\u00een ji v\u00ea z\u00eadetir e.<\/p>\n<p><strong>Cezay\u00ean darvekirin\u00ea a Pex\u015fan Ez\u00eez\u00ee \u00fb Wer\u015f\u00een M\u00fbrad\u00ee <\/strong><\/p>\n<p>Dadgeha Bilind a \u00ceran\u00ee biryara darvekirin\u00ea ya li hember her du \u00e7alakvan\u00ean Kurd Pex\u015fan Ez\u00eez\u00ee \u00fb Wer\u00ee\u015fe M\u00fbrad\u00ee, bi s\u00fbcdariya serhildana \u00e7ekdar\u00ee li dij\u00ee dewlet\u00ea \u00fb gir\u00eadana bi kom\u00ean dijber ve. her du \u00e7alakvan\u00ean Kurd Pex\u015fan Ez\u00eez\u00ee \u00fb Wer\u00ee\u015fe M\u00fbrad\u00ee, bi s\u00fbcdariya serhildana \u00e7ekdar\u00ee li dij\u00ee dewlet\u00ea \u00fb gir\u00eadana bi kom\u00ean dijber ve. Her du \u00e7alakvan\u00ean Kurd rast\u00ee \u00ea\u015fkenceya f\u00eez\u00eek\u00ee \u00fb der\u00fbn\u00ee hatin. Di heman dem\u00ea serdan\u00ean malbat\u00ean wan j\u00ee qedexe kirin \u00fb dest\u00fbr nedan ku ji wan re par\u00eazerek b\u00ea girtin da ku wan bipar\u00eaze.<\/p>\n<p>Rojnameger \u00fb akt\u00eev\u00eesta Kurd Pex\u015fan Ez\u00eez\u00ee di 4\u2019\u00ea Tebaxa 2023\u2019yan de li Tehran\u00ea hate bin\u00e7avkirin. Di 11\u2019\u00ea Kan\u00fbna 2023\u2019yan de j\u00ee bi \u00eediaya \u201cLi dij\u00ee hik\u00fbmeta \u00ceran\u00ea xebat\u00ean \u00e7ekdar\u00ee kiriye\u201d hate girtin. Dadgeha \u015eore\u015f\u00ea ya Tehran\u00ea j\u00ee di 23\u2019y\u00ea T\u00eermeha 2024\u2019an de bi heman \u00eediay\u00ea cezay\u00ea darvekirin\u00ea da. Konseya Daraz\u00ea ya Bilind a \u00ceran\u00ea j\u00ee di destp\u00eaka \u00c7ileya 2025\u2019\u00ea de cezay\u00ea darvekirin\u00ea er\u00ea kir.<\/p>\n<p>Pex\u015fan wek \u00e7alakvaneke civak\u00ee li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea kar dikir \u00fb pi\u015ftgiriya ke\u00e7ik\u00ean ku ji DA\u00ce\u015e\u2019\u00ea dihatin rizgarkirin, dikir. Wer\u00ee\u015fe j\u00ee wek \u00e7alakvanek\u00ea di berxwedana Koban\u00ea de cih\u00ea xwe girtib\u00fb, li hember terora DA\u00ce\u015e\u2019\u00ea berxwedaneke b\u00eahempa dikir.\u201d<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-222706 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/warsin-muradi-300x168.webp\" alt=\"\" width=\"248\" height=\"139\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/warsin-muradi-300x168.webp 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/warsin-muradi-768x431.webp 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/warsin-muradi-750x421.webp 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/warsin-muradi.webp 990w\" sizes=\"auto, (max-width: 248px) 100vw, 248px\" \/><\/p>\n<p>Wer\u015f\u00een M\u00fbrad\u00ee di 1\u2019\u00ea Adara 2023\u2019an li sine hate bin\u00e7avkirin. Her wiha cezay\u00ea darvekirin\u00ea a War\u015f\u00een M\u00fbrad\u00ee ku di r\u00fbni\u015ftina w\u00ea ya di 16\u2018\u00ea Hez\u00earan \u00fb di 4\u2019\u00ea Cotmeha 2024\u2019an de hatib\u00fb d\u00eetin bi fermi ji par\u00eazer\u00ean w\u00ea re hatiye ragihandin.<\/p>\n<p>Kampanya Azad\u00ee ji bo Wer\u00ee\u015fe M\u00fbrad\u00ee derbar\u00ea rew\u015fa tendurist\u00ee ya Wer\u00ee\u015fe M\u00fbrad\u00ee agah\u00ee da. Hat ragihandin ku rew\u015fa Wer\u00ee\u015fe M\u00fbrad\u00ee ya li Girt\u00eegeha Ev\u00een t\u00ea ragirtin xirabe, r\u00ea nay\u00ea day\u00een ku b\u00ea dermankirin.<\/p>\n<p><strong>H\u00eajay\u00ee bib\u00eerxistin\u00ea ye ku bi hezaran ji siyasetmedar, rojnamevan, rew\u015fenb\u00eer, xwep\u00ea\u015fender\u00ean kurd \u00fb jin li \u00ceran\u00ea bi darvekirin\u00ea jiyana xwe ji dest dane. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esma Mistefa\/Qami\u015flo R\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea di siyaseta i\u015fkence, bin\u00e7avkirin \u00fb darvekirin\u00ea de gih\u00ee\u015ftiya l\u00fbtkey\u00ea. Di c\u00eehan\u00ea de \u00ceran yek ji dewlet\u00ean her\u00ee z\u00eade ku biryar\u00ean darvekirin\u00ea dibire \u00fb p\u00eak t\u00eene. Bi taybet ev siyaset her\u00ee z\u00eade li ser gel \u00fb jin\u00ean Kurd t\u00ea p\u00eakan\u00een. \u00c7alakvan\u00ean Kurd Pex\u015fan Ez\u00eez\u00ee \u00fb Wer\u015f\u00een M\u00fbrad\u00ee ku bi tewan\u00ean dijmirovahiy\u00ea hatine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":222705,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":["post-222704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polotika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=222704"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":222707,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222704\/revisions\/222707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/222705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=222704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=222704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=222704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}