{"id":221081,"date":"2025-02-23T07:58:23","date_gmt":"2025-02-23T05:58:23","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=221081"},"modified":"2025-02-23T07:58:23","modified_gmt":"2025-02-23T05:58:23","slug":"roja-cihani-ya-zimane-dayike-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=221081","title":{"rendered":"Roja C\u00eehan\u00ee ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ahmet Akta\u015f<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p>Ev roj (21\u2019\u00ea Sibat\u00ea), ji aliy\u00ea R\u00eaxistina \u00c7and, Ziman \u00fb Zanist\u00ea ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee UNESCO ve di sala 1999\u2019an de, weke Roja Ziman\u00ea Dayik\u00ea ya C\u00eehan\u00ea hatiye ragihandin.<\/p>\n<p>Kurted\u00eeroka w\u00ea wisa ye: 73 sal ber\u00ea gel\u00ea Banglade\u015f\u00ea, li dij\u00ee siyaseta dewleta Pakistan\u00ea ya ferzkirina ziman\u00ea URDU li ser wan, ne raz\u00eeb\u00fbna xwe diyar dike \u00fb ji bo bidestxistina maf\u00ea ziman\u00ea xwe y\u00ea dayik\u00ea t\u00eadiko\u015fe \u00fb biser dikeve.<\/p>\n<p>Ji aliyek\u00ee ve di\u015fibe rew\u015fa Kurdistan\u00ea. Pakistan\u00ee di 1947a de dewleta xwe ava dikin \u00fb erdn\u00eegariya xwe weke du her\u00eaman destn\u00ee\u015fan dikin; 1-Pakistana Rojhilat(Banglade\u015f), 2-Pakistana Rojava(Pakistan) \u00fb m\u00eena tirkan biryara yekziman\u00ee(URDU) dist\u00eenin.<\/p>\n<p>Bangalde\u015fiyan di 73 salan de xwe ji bindestiya wan rizgar kirin, l\u00ea Kurdistaniyan 100 sal derbas b\u00fbye, h\u00een xwe ji siyaseta bi\u015faftin \u00fb qirkirin\u00ea rizgar ne kirine. Bila ev j\u00ee rexneya li ser me be!<\/p>\n<p>Li ser v\u00ea nakokiya d\u00eerok\u00ee, gotin\u00ean balk\u00ea\u015f \u00ean du akademisyen\u00ean tirk hene.<\/p>\n<p>Prof.Dr.Celal \u015eengor \u00fb Prof.Dr.\u0130lber Ortayli, li ser rastiya ziman\u00ea Kurd\u00ee wisa dib\u00eajin:\u201dDiv\u00ea em ziman\u00ea kurd\u00ee rast nas bikin, bi mezinb\u00fbna xwe li c\u00eehan\u00ea di r\u00eaza 7a de ye. Li kit\u00eabxana me lugata ziman\u00ea kurd\u00ee heye ku di sala 1879a de li bajar\u00ea St.Petersburg a Fransay\u00ea hatiye \u00e7apkirin; bi nav\u00ea dictonnaire kurde-fran\u00e7a\u0131s(kurd\u00ee-Frans\u00ee), l\u00ea mixabin lugata ziman\u00ea tirk\u00ee n\u00eene\u201d<\/p>\n<p>Van akademsiyen\u00ean navdar\u00ean tirk, him rexneya li dewleta xwe dikin, him ji bo ziman\u00ea xwe xemg\u00een\u00eeya xwe diyar dikin, jiber ku \u00e7ima li welat\u00ea wan saz\u00ee \u00fb akademisyen\u00ean wisa nine \u00fb berhem\u00ean wisa zanist na afir\u00eenin!<\/p>\n<p>Div\u00ea ji v\u00ea rexney\u00ea em j\u00ee para xwe hildin. Jiber ku k\u00eam be j\u00ee akademisyan\u00ean biyan\u00ee, ewqas pesn\u00ea ziman\u00ea me vedidin, l\u00ea em dereng mane, \u00eeca div\u00ea em rew\u015fenb\u00eer\u00ean kurd, pirtir li ziman\u00ea day\u00eeka xwe xwed\u00ee derkevin!<\/p>\n<p>Li ser jiyana civak\u00ea, bandor \u00fb rola ziman bingeh\u00een e. Ev taybetmend\u00ee, him er\u00ean\u00ee him ney\u00een\u00ee heye li ser jiyana civak\u00ea \u00fb gelan.<\/p>\n<p>Weke \u00e7eka le\u015fker\u00ee, \u00e7awa dual\u00ee; bi er\u00ean\u00ee ji bo parastin \u00fb p\u00ea\u015fketina civak\u00ea, bi ney\u00een\u00ee ji bo dewama diktatoriya desthilatdaran dikare were bikaran\u00een, ziman j\u00ee dikare dual\u00ee heman rolan bileyze li ser jiyana civak\u00ea.<\/p>\n<p>Li vira rola zihniyeta kesan j\u00ee derdikeve hole. Weke m\u00eenaka \u00e7ek\u00ea, di dest\u00ea k\u00ea de ye \u00fb ji bo \u00e7i armanc\u00ea t\u00ea bikar an\u00een? Ev xal giring e. Jiber ku kes\u00ea xwed\u00ee zihniyeta ney\u00een\u00ee, li ser civak\u00ea bi armanca xerab bikar t\u00eene, ji r\u00eaya rast d\u00fbr dixe, dujminatiy\u00ea dixe nava kesan \u00fb gelan. Bel\u00ea, y\u00ean xwed\u00ee zihniyeta pak j\u00ee ji\u00a0 civak\u00ea re jiyana azad \u00fb aram diafir\u00eene.<\/p>\n<p>Hilbet div\u00ea em ji bo parastin \u00fb xurtkirina civak\u00ea, bikaran\u00eena ziman\u00ea er\u00ean\u00ee, ji xwe re bikin armanca sereke. Ev taybetmendiya ziman a qenc, div\u00ea bibe xala bingeh\u00een a rojeva hem\u00fb gel\u00ea welatpar\u00eaz\u00ea Kurdistan\u00ee!<\/p>\n<p>Li gorey\u00ee p\u00eevan\u00ean zanist\u00ee, mirov ji zarokiya xwe ve, bi ziman\u00ea day\u00eeka xwe ba\u015ftir bi p\u00ea\u015f ve di\u00e7e, b\u00eahtir serkeft\u00ee dibe di jiyan\u00ea de.<\/p>\n<p>Li ser v\u00ea mijar\u00ea, hinek gotin\u00ean dap\u00eer \u00fb bap\u00eeran j\u00ee hene, dib\u00eajin:<\/p>\n<p>Ziman\u00ea biyan\u00ee kiras e, ziman\u00ea day\u00eek\u00ea \u00e7erm e!<\/p>\n<p>\u00c7av\u00ea li deriya xwel\u00ee li seriya!<\/p>\n<p>G\u00eeha, li ser koka xwe \u015f\u00een dibe!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahmet Akta\u015f Ev roj (21\u2019\u00ea Sibat\u00ea), ji aliy\u00ea R\u00eaxistina \u00c7and, Ziman \u00fb Zanist\u00ea ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee UNESCO ve di sala 1999\u2019an de, weke Roja Ziman\u00ea Dayik\u00ea ya C\u00eehan\u00ea hatiye ragihandin. Kurted\u00eeroka w\u00ea wisa ye: 73 sal ber\u00ea gel\u00ea Banglade\u015f\u00ea, li dij\u00ee siyaseta dewleta Pakistan\u00ea ya ferzkirina ziman\u00ea URDU li ser wan, ne raz\u00eeb\u00fbna xwe diyar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69660,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-221081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=221081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221082,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221081\/revisions\/221082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/69660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=221081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=221081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=221081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}