{"id":221036,"date":"2025-02-20T12:18:27","date_gmt":"2025-02-20T10:18:27","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=221036"},"modified":"2025-02-20T12:18:27","modified_gmt":"2025-02-20T10:18:27","slug":"ziman-xemila-bedewiya-mirov-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=221036","title":{"rendered":"Ziman xemila bedewiya mirov e"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>21\u2019\u00ea Sibat\u00ea Roja C\u00eehan\u00ee Ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea ye. Roja C\u00eehan\u00ee Ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea her sal li\u00a0c\u00eehan\u00ea bi \u00e7alakiy\u00ean cuda t\u00ea p\u00eerozkirin. Sedema gir\u00eengiya \u00a0ziman\u00ea dayik\u00ea ew e ku bi windab\u00fbna ziman re \u00e7and \u00fb hafizeya civak\u00ee ya her mirovek\u00ee\/\u00ea j\u00ee winda dibe.<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaxistina perwerde, zanist \u00fb \u00e7and\u00ea ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee (UNESCO) 21\u2019\u00ea Sibata 1999\u2019an wek\u00ee Roja C\u00eehan\u00ee Ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea er\u00ea kir. \u00a0Roja C\u00eehan\u00ee Ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea her sal li\u00a0c\u00eehan\u00ea bi \u00e7alakiy\u00ean cuda cuda t\u00ea p\u00eerozkirin.<\/p>\n<p><strong>21\u2019\u00ea Sibat\u00ea roja \u015feh\u00eed\u00ean Ziman\u00ea Dayik\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee welat\u00ea Pak\u00eestan ku di sala 1947\u2019an de ji H\u00cendistan\u00ea veqetiya \u00fb serxweb\u00fbna xwe ragihandin, ziman\u00ea Urd\u00fb wek ten\u00ea ziman\u00ea Pak\u00eestan\u00ea hatiye daxuyandin, hem\u00fb ziman\u00ean din \u00ean w\u00ea erdn\u00eegariya pirziman hatine qedexekirin. Yek ji van zimanan ziman\u00ea bengal\u00ee b\u00fb. Gel\u00ea bengal\u00ee hem serdestiya dewleta n\u00fb, hem j\u00ee yekziman\u00eeb\u00fbna w\u00ea qeb\u00fbl nekir. Lewra daketin kolanan ji bo ku li axa xwe \u00fb ziman\u00ea xwe xwey\u00ee derkeve. 1952\u2019an de, di xwep\u00ea\u015fandanek\u00ea de, pol\u00ees\u00ean pak\u00eestan\u00ee gule re\u015fandine ser van ciwanan \u00fb di encam de hinek ciwan \u015feh\u00eed b\u00fbn. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea b\u00fbyer\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena gel\u00ea\u00a0bengal\u00ee z\u00eadetir b\u00fbye. Encam\u00ea de gel\u00ea bengal\u00ee sala 1971\u2019an de serxweb\u00fbn \u00fb azadiya xwe bidest xistiye \u00fb ev roj kiriye Roja \u015eeh\u00eed\u00ean Ziman\u00ea Dayik\u00ea. 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea ji w\u00ea roj\u00ea heta niha wek Roja \u015eeh\u00eed\u00ean Ziman\u00ea Dayik\u00ea t\u00ea p\u00eerozkirin, keda \u015feh\u00eed\u00ean bengal t\u00ea bib\u00eeran\u00een. Sala 1999\u2019an de, UNESCO\u2019y\u00ea ev roj wek Roja Ziman\u00ea Dayik\u00ea ya C\u00eehan\u00ee qeb\u00fbl kiriye \u00fb her sal di v\u00ea roj\u00ea de, hi\u015fyariya ziman p\u00eak t\u00eene.<\/p>\n<p><strong>Bi t\u00eako\u015f\u00een\u00ea 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea b\u00fb Roja C\u00eehan\u00ee ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea <\/strong><\/p>\n<p>Binglade\u015f heta sala 1971\u2019\u00ea de di bin mit\u00eengeriya\u00a0Pakistan\u00ea de b\u00fb. Tev\u00ee ku hem\u00fb Banglade\u015f\u00ee bi\u00a0Bengal\u00ee diaxivin, l\u00ea d\u00eesa j\u00ee ziman\u00ea wan \u00ea ferm\u00ee ziman\u00ea Pakistan\u00ea, Urd\u00fb b\u00fb. Banglade\u015f\u00ee ji v\u00ea yek\u00ea ne raz\u00ee b\u00fbn. Wan neraz\u00eeb\u00fbna xwe bi \u00e7alakiy\u00ean cuda diyar dikir. 21\u2019\u00ea Sibata 1952\u2019an de ji bo ku ziman\u00ea Bengal\u00ee j\u00ee bi ziman\u00ea Urd\u00fb y\u00ea Pakistan\u00ea bibe ziman\u00ea ferm\u00ee, xwendekaran xwep\u00ea\u015fandaneka girsey\u00ee li dar xist. Pol\u00eesan \u00eari\u015f\u00ee xwep\u00ea\u015fandaran kir \u00fb di encam\u00ea de 11 kes hatin ku\u015ftin. L\u00ea Banglade\u015fiyan dev ji t\u00eako\u015f\u00eena xwe ya ji bo ferm\u00eeb\u00fbna ziman\u00ea xwe y\u00ea zikmak\u00ee berneda. Lewra hik\u00fbmeta Pakistan\u00ea ne\u00e7ar ma ku di sala 1956\u2019an de, Urd\u00fb \u00fb Bengal\u00ee bi hev re li Pakistan\u00ea bike ziman\u00ean ferm\u00ee. Dema ku UNESCO\u2019y\u00ea li ser pirsa d\u00eeyarkirina roj\u00ea di nav l\u00eager\u00een\u00ea de b\u00fb,\u00a0Banglade\u015fiyan 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea p\u00ea\u015fniyar kir. 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea, di t\u00eako\u015f\u00eena ji bo bikaran\u00eena maf\u00ea ziman\u00ea dayik\u00ea de qonaxeka gir\u00eeng e. Lewma UNESCO ev roj pejirand.<\/p>\n<p><strong>Li gor\u00ee UNESCO ji 7 hezar ziman 5 hezar xwecih\u00ee ne<\/strong><\/p>\n<p>21\u2019\u00ea Sibat\u00ea Roja C\u00eehan\u00ee Ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea cara yekem di sala 2000\u2019an de, ji bo pi\u015ftgir\u00eengiya pirziman\u00ee \u00fb cih\u00earengiya \u00e7and\u00ee li seranser\u00ea c\u00eehan\u00ea hat p\u00eerozkirin. Li gor\u00ee daney\u00ean UNESCO, li c\u00eehan\u00ea z\u00eadey\u00ee 7 hezar ziman t\u00eane axaftin, 5 hezar ji wan ziman\u00ean xwecih\u00ee ne. Ji van zimanan ten\u00ea 106 xwed\u00ee statuya ziman\u00ea ferm\u00ee ne. Li gor\u00ee daney\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee di derbar\u00ea ziman\u00ea dayik\u00ea de, her \u00e7iqas\u00ee li c\u00eehan\u00ea z\u00eadey\u00ee 7 hezar ziman b\u00ean axaftin j\u00ee, l\u00ea her ji 2 hefteyan carek\u00ea zimanek winda dibe. Bi windab\u00fbna ziman re \u00e7and \u00fb hafizeya civak\u00ee j\u00ee winda dibe.<\/p>\n<p><strong>Gir\u00eengiya Ziman ji bo mirov<\/strong><\/p>\n<p>Di d\u00eeroka mirovahiy\u00ea de doz\u00eeneya her\u00ee gir\u00eeng ziman e, ji bo b\u00fby\u00eena civak\u00ea, p\u00ea\u015fketina zanyar\u00ee, zanist\u00ee \u00fb \u015farezatiy\u00ea ziman c\u00eehek\u00ee taybet digre \u00fb\u00a0bi riya ziman mirov kom\u00ee hevd\u00fb dibin \u00fb dibin civat \u00fb netewe. Bingeha hi\u015fmendiya netewey\u00ee j\u00ee bi riya ziman t\u00ea avakirin \u00fb nas\u00een. Heya ew ziman hebe, d\u00ea ew netew j\u00ee hebe, heye.\u00a0Ziman navg\u00eeneke hilber\u00een\u00ea \u00fb hey\u00een\u00eeyek zind\u00ee ye, wek zarokek\u00ee mezin dibe \u00fb eger ku ba\u015f ney\u00ea xwey\u00eek\u00eerin, b\u00eaguman w\u00ea dem\u00ea ew ziman dimre.<\/p>\n<p>Dema mirov li zagona bingeh\u00een a dewletan m\u00eaze dike, zagona yekem ziman \u00fb balki\u015fandina gir\u00eengiya ziman e. Mirov \u00e7and, d\u00eerok, reftar \u00fb kevne\u015fop\u00ean xwe bi ziman\u00ea xwe va f\u00ear dibe \u00fb berdewam dike, ne bi ten\u00ea ev yek, mirov hest, raman, dilge\u015f\u00ee, hezkirina \u00fb xemg\u00eeniya xwe j\u00ee bi ziman radigih\u00eene. Ji ber w\u00ea yek\u00ea gir\u00eenge ku em di her qada jiyan\u00ea de ziman\u00ea day\u00eeka xwe bi p\u00ea\u015fve bibin \u00fb p\u00ea bipey\u00eevin, biniv\u00eesin \u00fb bixw\u00eenin \u00fb bi jiyana xwe ziman\u00ea day\u00eeka xwe bixeml\u00eenin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan\/Qami\u015flo 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea Roja C\u00eehan\u00ee Ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea ye. Roja C\u00eehan\u00ee Ya Ziman\u00ea Dayik\u00ea her sal li\u00a0c\u00eehan\u00ea bi \u00e7alakiy\u00ean cuda t\u00ea p\u00eerozkirin. Sedema gir\u00eengiya \u00a0ziman\u00ea dayik\u00ea ew e ku bi windab\u00fbna ziman re \u00e7and \u00fb hafizeya civak\u00ee ya her mirovek\u00ee\/\u00ea j\u00ee winda dibe. R\u00eaxistina perwerde, zanist \u00fb \u00e7and\u00ea ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee (UNESCO) 21\u2019\u00ea Sibata [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":221037,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-221036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=221036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221038,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221036\/revisions\/221038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/221037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=221036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=221036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=221036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}