{"id":220510,"date":"2025-02-09T12:03:50","date_gmt":"2025-02-09T10:03:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=220510"},"modified":"2025-02-09T13:21:45","modified_gmt":"2025-02-09T11:21:45","slug":"li-hemberi-qirkirina-ekolojiye-dive-kes-cave-xwe-negre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=220510","title":{"rendered":"Li hember\u00ee qirkirina ekolojiy\u00ea div\u00ea kes \u00e7av\u00ea xwe negre"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Li Gabar\u00ea di bin nav\u00ea l\u00eager\u00eena li petrol\u00ea de xweza t\u00ea talankirin. Parlamenter Zek\u00ee \u00cermez got, petrola ji Gabar\u00ea t\u00ea derxistin ten\u00ea bersiv\u00ea dide ji sed\u00ee yek ji p\u00eaw\u00eestiya Tirkiyay\u00ea, l\u00ea li gel v\u00ea yek\u00ea j\u00ee \u00a0mezin li xwezay\u00ea t\u00ea kirin<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n<p>L\u00eager\u00eena li petrol\u00ea ya li \u00c7iyay\u00ea Gabar\u00ea ku di sala 2021&#8217;\u00ea de ji aliy\u00ea desthilatdariya AKP-MHP&#8217;\u00ea ve weke mizg\u00eeniyek\u00ea hate ragihandin, her roj h\u00een b\u00eahtir xwezay\u00ea talan dike. Li her\u00eam\u00ea d\u00eenam\u00eet t\u00eane teqandin \u00fb bi dehan dar t\u00eane bir\u00een. Ev her\u00eama ku tim\u00ee weke &#8216;her\u00eama ewlekariya taybet&#8217; t\u00ea ragihandin li \u00e7\u00fbn \u00fb hatina siv\u00eelan hatiye qedexekirin.<\/p>\n<p>Parlamenter\u00ea \u015eirnex\u00ea y\u00ea DEM Partiy\u00ea Mehmet Zek\u00ee \u00cermez li ser mijar\u00ea ji ANF&#8217;\u00ea re axiv\u00ee \u00fb an\u00ee ziman ku li Kurdistan\u00ea talankirina xwezay\u00ea xwe disp\u00eare hiq\u00fbqa m\u00eatingeriy\u00ea \u00fb ji sal\u00ean 1990&#8217;\u00ee \u00fb vir ve bi r\u00eak \u00fb p\u00eak t\u00ea kirin.<\/p>\n<p>\u00cermez an\u00ee ziman ku ev rew\u015f bi AKP&#8217;\u00ea re derbas\u00ee qonaxeke cuda b\u00fb \u00fb got, &#8220;Di sal\u00ean 1990&#8217;\u00ee de ji ber pol\u00eet\u00eekay\u00ean ewlekariy\u00ea bi hezaran gund hatin valakirin. Li gel v\u00ea yek\u00ea w\u00ea dem\u00ea meh\u00ean hav\u00een\u00ea daristan b\u00eaperwa dihatin \u015fewitandin. Ev rew\u015f bi desthilatdariya AKP&#8217;\u00ea re derbas\u00ee qonaxeke n\u00fb b\u00fb. Ber\u00ea daristan dihatin \u015fewitandin, ew her\u00eam\u00ean ku mirov\u00ean me j\u00ea hatin ko\u00e7berkirin b\u00ea mirov dihatin hi\u015ftin.&#8221;<\/p>\n<p>\u00cermez diyar kir ku bi desthilatdariya AKP&#8217;\u00ea re bi taybet\u00ee ji sala 2018&#8217;an \u00fb p\u00ea ve li Botan\u00ea qirkirin \u00fb talaneke cid\u00ee ya ekoloj\u00eek heye \u00fb got, &#8220;Bir\u00eena daran li her der\u00ea belav b\u00fbye. Li Botan\u00ea ji sed\u00ee 48\u2019\u00ea her\u00eam\u00ea daristan b\u00fb, ev her\u00eam bi sala 2018&#8217;an re daket ji sed\u00ee 35&#8217;an. Ev hem\u00fb j\u00ee bi dest\u00ea cerdevanan t\u00eane kirin. Mid\u00fbriyet\u00ean Her\u00eam\u00ea y\u00ean Daristan\u00ea li gor\u00ee xwe mewz\u00fbatek \u00e7\u00eakiriye. Dema ku mirov ser\u00ee l\u00ea didin, dib\u00eajin li gor\u00ee v\u00ea mewz\u00fbat\u00ea li qad\u00ean daristan\u00ee kar\u00ea n\u00fbkirin\u00ea t\u00ea kirin. L\u00ea em dib\u00eenin ku ev yek bi temam\u00ee peywendiya xwe bi ewlekariy\u00ea re heye. Ji ber ku em li qad\u00ea ne em v\u00ea yek\u00ea yekser dib\u00eenin. Li her devera ku dikevin nav, daran talan dikin \u00fb dibirin. Her wiha ev der veguheriye qada rant\u00ea.&#8221;<\/p>\n<p>\u00cermez ragihand ku ji ber santral\u00ean term\u00eek \u00ean li her\u00eam\u00ea gelek dar hatine bir\u00een, ji bo komir\u00ea j\u00ee \u00c7iyay\u00ea C\u00fbd\u00ee hatiye qulkirin \u00fb got, &#8220;Li \u015eirnex\u00ea \u00e7avkaniy\u00ean l\u00eeny\u00eet\u00ea j\u00ee hene. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee C\u00fbd\u00ee \u00fb derdora w\u00ea bi rengek\u00ee cid\u00ee t\u00ea talankirin, komkuj\u00ee \u00fb qirkirina ekoloj\u00eek heye. B\u00eay\u00ee ku guh bidin qan\u00fbneke maden\u00ea talan dikin. Aliy\u00ea Silopiyay\u00ea y\u00ea \u00c7iyay\u00ea C\u00fbd\u00ee, li cih\u00ea ku em j\u00ea re Herbol dib\u00eajin \u00fb derdora bajarok\u00ea Gorumluy\u00ea santraleke term\u00eek\u00ea heye. Ji bo komir\u00ea bigih\u00eenin santrala term\u00eek\u00ea \u00e7iya bi d\u00eenam\u00eetan t\u00ea teqandin. Komira li w\u00ea der\u00ea t\u00ea derxistin \u00fb derbas\u00ee santrala term\u00eek\u00ea t\u00ea kirin. Ne \u015fa\u015f bim div\u00ea rojane \u00e7ar ton komir derbas\u00ee santrala term\u00eek\u00ea b\u00ea kirin. B\u00eaguman \u00e7ar ton k\u00eam n\u00eene \u00fb ji bo ev yek p\u00eak were div\u00ea li her der\u00ea ocax b\u00eane avakirin. Dema ku ev t\u00ea kirin qad\u00ean daristan\u00ee bi temam\u00ee t\u00eane talankirin. Niha C\u00fbd\u00ee hatiye qulkirin.&#8221;<\/p>\n<p>\u00cermez an\u00ee ziman ku ji bo \u015f\u00eerket\u00ean l\u00eager\u00eena li petrol\u00ea karibin bi rengek\u00ee b\u00eahiq\u00fbq\u00ee kar bikin 15 rojan carek\u00ea qedexe t\u00ea ragihandin \u00fb got, &#8220;Ji sala 2021&#8217;\u00ea \u00fb vir ve \u015f\u00eerket\u00ean l\u00eager\u00eena li petrol\u00ea li \u00e7iyay\u00ea Gabar\u00ea dixebitin. Em nikarin xwe bigih\u00eenin van her\u00eaman. Li gor\u00ee daney\u00ean wezaret\u00ea bi qas\u00ee 500 k\u00eelometrey\u00ee r\u00ea hatiye \u00e7\u00eakirin. B\u00eaguman dema ku ev t\u00ea kirin dar\u00ean li derdor\u00ea t\u00eane bir\u00een. Li gel v\u00ea yek\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya pol\u00eet\u00eekay\u00ean ewlekariy\u00ea de ji bo karibe rant\u00ea bidin cerdevanan hem\u00fb dar t\u00eane bir\u00een.&#8221;<\/p>\n<p>Parlamenter \u00cermez bi b\u00eer xist ku wal\u00ee her 15 rojan carek\u00ea qedexey\u00ea, her\u00eam\u00ean ewlekariya taybet radigih\u00eene \u00fb got, &#8220;Ev rew\u015f ten\u00ea li \u015eirnex\u00ea heye. Ji bo mirov nikaribin bi\u00e7in bex\u00e7ey\u00ea xwe, ko\u00e7er nikaribin bi\u00e7in zozanan \u00fb b\u00eahiq\u00fbq\u00ee li wir dewam bike, v\u00ea yek\u00ea dikin. Ji bo \u015f\u00eerket\u00ean l\u00eager\u00een\u00ea karibin li gor\u00ee xwe tevbigerin ekoloj\u00ee t\u00ea talankirin. Li gel v\u00ea yek\u00ea qala operasyonan t\u00ea kirin. T\u00ea gotin, roj\u00ea 76 hezar var\u00eel petrol t\u00ea derxistin. Ev yek t\u00ea wateya ji sed\u00ee yek \u00ea p\u00eaw\u00eestiya Tirkiyey\u00ea. Ji bo Tirkiyey\u00ea normal rojane milyonek var\u00eel div\u00ea. L\u00ea bel\u00ea li gel v\u00ea yek\u00ea j\u00ee talaneke cid\u00ee heye.&#8221;<\/p>\n<p>Parlamenter Mehmet Zek\u00ee \u00cermez diyar kir ku li her\u00eam\u00ea qirkirineke cid\u00ee ya ekolojiy\u00ea heye \u00fb ji bo daw\u00ee li v\u00ea yek\u00ea b\u00ea an\u00een div\u00ea raya gi\u015ft\u00ee ya berfireh b\u00ea afirandin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Li Gabar\u00ea di bin nav\u00ea l\u00eager\u00eena li petrol\u00ea de xweza t\u00ea talankirin. Parlamenter Zek\u00ee \u00cermez got, petrola ji Gabar\u00ea t\u00ea derxistin ten\u00ea bersiv\u00ea dide ji sed\u00ee yek ji p\u00eaw\u00eestiya Tirkiyay\u00ea, l\u00ea li gel v\u00ea yek\u00ea j\u00ee \u00a0mezin li xwezay\u00ea t\u00ea kirin. L\u00eager\u00eena li petrol\u00ea ya li \u00c7iyay\u00ea Gabar\u00ea ku di sala 2021&#8217;\u00ea de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":220511,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-220510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=220510"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":220520,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220510\/revisions\/220520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/220511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=220510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=220510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=220510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}