{"id":220247,"date":"2025-02-02T13:54:01","date_gmt":"2025-02-02T11:54:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=220247"},"modified":"2025-02-02T13:54:01","modified_gmt":"2025-02-02T11:54:01","slug":"di-pergala-nu-ya-cihane-de-rola-dagirkeriya-tirk-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=220247","title":{"rendered":"Di pergala n\u00fb ya c\u00eehan\u00ea de rola dagirkeriya Tirk"},"content":{"rendered":"<p><strong>Voqan El\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Dewleta dagirker a Tirk di merc\u00ean \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea 1. hatib\u00fb avakirin. Rew\u015fa siyas\u00ee ya Rojhilata Nav\u00een \u00fb c\u00eehan\u00ea di w\u00ea serdem\u00ea de dest dida ku ew heb\u00fbna xwe pi\u015frast bike. \u00c7ima? Ji ber ku li aliy\u00ea rojhilat, yan\u00ee li \u015f\u00fbna \u00eemparatoriya R\u00fbs, \u015fore\u015feke sosyal\u00eest ava bib\u00fb. Ev ji bo modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest xetereyeke mezin b\u00fb. Li ber w\u00ea xeterey\u00ea, eger ji aliy\u00ea modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest ve bihata b\u00eabandorkirin, wek\u00ee d\u00eewarek\u00ee xwezay\u00ee dikarib\u00fb belavb\u00fbna li c\u00eehan\u00ea ya \u015eore\u015fa Sosyal\u00eest asteng bike.<\/p>\n<p>Di serdema \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea duyem\u00een de j\u00ee ev rew\u015fa jeostratej\u00eek a dewleta fa\u015f\u00eest a Tirk berdewam kir. Ne ten\u00ea dewam kir, mirov dikar\u00ea b\u00eaje h\u00ea j\u00ee z\u00eadetir b\u00fb. Ji ber ku di encam\u00ea \u015fer de Yek\u00eetiya Sowyet\u00ea (R\u00fbsyaya Sosyal\u00eest) h\u00ea j\u00ee bandora xwe z\u00eade kirib\u00fb. Ji bo tevger\u00ean rizgariya neteweyan \u00fb tevger\u00ean sosyal\u00eest di asta c\u00eehan\u00ea de bib\u00fb \u00e7avkaniya \u00eelham\u00ea. Yan\u00ee li ser modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest bib\u00fb xetereyeke mezintir. Gir\u00eaday\u00ee bi v\u00ea rew\u015f\u00ea, gir\u00eengiya stratej\u00eek a dagirkeriya Tirk j\u00ee bi caran z\u00eadetir b\u00fb.<\/p>\n<p>Di sal\u00ean 1990\u2019an de dema ku R\u00fbsya Sowyet\u00ea hilwe\u015fiya, ew gir\u00eengiya ber\u00ea ya dagirkeriy\u00ea ji bo modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest nema. Ji ber v\u00ea sedem\u00ea, dema ku di sal\u00ean 2021\u2019an de projeya R\u00eaya Enerjiy\u00ea ya ji Hindistan heya bi Ewr\u00fbpay\u00ea kete rojev\u00ea, dewleta fa\u015f\u00eest a Tirk dervey\u00ea projey\u00ea hate hi\u015ftin. B\u00eaguman sedem ne ten\u00ea ev b\u00fb ku derve hate hi\u015ftin. Ya din, dewleta dagirker a Tirk bi p\u00ea\u015fengiya Erdo\u011fan malovaniya hem\u00fb r\u00eaxistin\u00ean \u00cexwan\u00ee \u00fb c\u00eehad\u00eest dikir. Bandora h\u00eaz\u00ean \u00cexwan\u00ee \u00fb c\u00eehad\u00eest, hem li ser ewlekariya \u00cesra\u00eel gefeke mezin e \u00fb hem j\u00ee wek\u00ee hedefa n\u00eaz\u00eek li ser R\u00eaya Enerjiy\u00ea xetereyeke mezin dihate hesibandin. Ev rast\u00ee,ne ku tehl\u00eelek yan j\u00ee texm\u00eenek e. \u015eer\u00ea hey\u00ee y\u00ea di navbera Hamas \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea de li ber \u00e7av e. Xuya ye dewleta dagirker a Tirk, ji v\u00ea rew\u015f\u00ea derbeyeke mezin girtiye. Hem j\u00ee derbeyeke d\u00eerok\u00ee&#8230;<\/p>\n<p>T\u00ea zan\u00een, qewm\u00ea Tirk di 1071\u2019\u00ea de bi al\u00eekariya Kurdan li Anatoliy\u00ea bi cih b\u00fbn. Ev, bi taybet ji bo Tirkan di asta man \u00fb neman\u00ea de gir\u00eeng b\u00fb. D\u00eesa di encama tifaqa 1514-16\u2019an li dij\u00ee Safewiyan hem Safew\u00ee t\u00eak birin \u00fb hem j\u00ee b\u00fbn \u00eemparatoriyeke c\u00eehan\u00ee. Bi heman reng\u00ee di \u015fer\u00ea rizgariya netewey\u00ee y\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya M. Kemal, bi tifaqa e\u015f\u00eer\u00ean Kurd bi ser ketin. Me ev her s\u00ea m\u00eenak \u00e7ima an\u00een b\u00eera xwendekaran? Yan\u00ee Kurdan s\u00ea caran ew \u015fans dane ku qewm\u00ea Tirk, li cihek\u00ee wek\u00ee Anatol\u00ee y\u00ea xwediy\u00ea jeostratejiyeke gir\u00eeng bim\u00eenin. Tifaqa yekem\u00ee \u00fb ya duyem\u00een di astek\u00ea de ji bo Kurdan j\u00ee k\u00ear hatiye; l\u00ea ya s\u00eayem\u00een ji ber komplo \u00fb xapandinan ji bo Kurdan b\u00fbye kareseteke mezin. Di encam\u00ea de pi\u015ft\u00ee bi sedan sal, cara yekem\u00een gir\u00eengiya stratej\u00eek ku encameke tifaqa gelan b\u00fbye, \u00eero ji dest\u00ea dagirkeriya Tirk derketiye.<\/p>\n<p>\u00c7i maye di dest\u00ea dagirkeriya Tirk de? Er\u00ea, di dest\u00ea wan de j\u00ee hin ti\u015ft mane. Ew j\u00ee ne b\u00ea alternat\u00eef in. Niha hem\u00fb r\u00eaxistin\u00ean \u00cexwan\u00ee, c\u00eehad\u00eest, mafya, kontra \u00fb hwd. Di dest\u00ea wan de ne. Ji art\u00ea\u015fa mill\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea bigire, ji Hamas\u00ea bigire heta bi k\u00eejan h\u00eaz\u00ea di bin\u00ea kontrola w\u00ea de ne. Ew \u00ea bi van h\u00eazan \u00e7i bike, ji berxwedana li bendava Ti\u015fr\u00een\u00ea diyar e. Tevkujiya li ser gelan. Pi\u015ft\u00ee ku HT\u015e\u2019\u00ea ket \u015eam\u00ea bi \u00e7end hefteyan li ser jin\u00ean \u015eam \u00fb Heleb\u00ea ferz kir ku ew li gor\u00ee \u015fer\u00eeat\u00ea xwe binuxum\u00eenin. Ya din j\u00ee, ne ten\u00ea li dervey\u00ea Tirkiye di tevger\u00ea de ne. Li Tirkiye roj tine ku zarokek 4-5 sal\u00ee bi tecawiz\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb nem\u00eene. Ev kiryar bi piran\u00ee ji aliy\u00ea kes\u00ean xwediy\u00ea v\u00ea z\u00eahiyet\u00ea \u00fb heta rasterast ji aliy\u00ea gir\u00eaday\u00ee dewleta Tirk ve t\u00ean kirin. M\u00eenak, ew serp\u00eahatiya Nar\u00eena bi\u00e7\u00fbk h\u00ea nehatiye ron\u00ee kirin. Wek\u00eel\u00ean AKP bi xwe gotin, \u201cem dizanin l\u00ea em nikarin a\u015fkere bikin\u201d.<\/p>\n<p>Ya din j\u00ee, dibe ku H\u00eelala \u015e\u00eea ya ku \u00e7epereke \u00ceran\u00ea b\u00fb derb xweriye. L\u00ea niha j\u00ee heman xeteraya li ser \u00cesra\u00eel \u00fb welat\u00ean Ereb, b\u00fbye dagirkeriya Tirk. \u00c7ima? Ji ber ku hem\u00fb h\u00eaz\u00ean \u00cexwan\u00ee \u00fb c\u00eehad\u00eest di ber\u00eeka Erdo\u011fan de ne. Wek\u00ee s\u00eah\u00earbazek\u00ee, keng\u00ee bixwaze ew \u00ea ji bin\u00ea kum\u00ea xwe Hamas yan j\u00ee DAI\u015e\u2019eke n\u00fb derx\u00eene. Ne d\u00fbr e ku rola n\u00fb ya dewleta dagirker ya\u00a0 Tirk ev be. Xuyaye ku dewleta dagirker ling\u00ea \u00ceran\u00ea ji her\u00eam\u00ea \u015femitandiye. L\u00ea v\u00ea car\u00ea j\u00ee ew bi xwe ketiye ber rola \u00ceran\u00ea. Angu keng\u00ee ewlekariya \u00cesra\u00eel \u00fb dewlet\u00ean Ereban ket xeteriy\u00ea, w\u00ea ji dewleta Tirk bizanin. Ber\u00ea bav \u00fb kalan gotiye, \u201cy\u00ea ku bikeve govend\u00ea dest\u00ea xwe radike\u201d. Y\u00ea ku dest\u00ea xwe di ser Hamas\u00ea re bigire, w\u00ea ji aliy\u00ea \u00cesra\u00eel \u00fb dewlet\u00ean her\u00eam\u00ea ve bi gulan ney\u00ea p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Voqan El\u00ee Dewleta dagirker a Tirk di merc\u00ean \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea 1. hatib\u00fb avakirin. Rew\u015fa siyas\u00ee ya Rojhilata Nav\u00een \u00fb c\u00eehan\u00ea di w\u00ea serdem\u00ea de dest dida ku ew heb\u00fbna xwe pi\u015frast bike. \u00c7ima? Ji ber ku li aliy\u00ea rojhilat, yan\u00ee li \u015f\u00fbna \u00eemparatoriya R\u00fbs, \u015fore\u015feke sosyal\u00eest ava bib\u00fb. Ev ji bo modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest xetereyeke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":220248,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":["post-220247","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polotika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=220247"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":220249,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220247\/revisions\/220249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/220248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=220247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=220247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=220247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}