{"id":22018,"date":"2019-08-06T04:00:34","date_gmt":"2019-08-06T04:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=22018"},"modified":"2019-08-05T09:28:17","modified_gmt":"2019-08-05T09:28:17","slug":"15e-tebaxe-u-peymana-lozane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=22018","title":{"rendered":"15\u2019\u00ea Tebax\u00ea \u00fb peymana Lozan\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Meden\u00ee FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Kurd, di gelek serdem\u00ean tar\u00ee re derbas b\u00fbne, v\u00ea j\u00ee\u00a0 di d\u00eeroka Kurdan de gelek valah\u00ee derxistine hol\u00ea. Pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea yekem\u00een y\u00ea c\u00eehan\u00ea \u00fb par\u00e7ekirina Kurdistan\u00ea, di m\u00eajiy\u00ea Kurdan de j\u00ee qutb\u00fbn+par\u00e7eb\u00fbn+jib\u00eerkirin \u00e7\u00eab\u00fb; v\u00ea j\u00ee \u00a0ronahiya jiyana rojane kor\u00eek kir, z\u00eerek\u00eet\u00ee \u00fb enerjiya civak\u00ee\u00a0 qels kir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fbr\u00ea zilma li dij\u00ee Kurdan navnetewey\u00ee dest p\u00ea kir, li her\u00eam\u00ea b\u00fb daqoq\u00ea himand\u00ee \u00fb h\u00eena dewam dike.<\/p>\n<p>Lewma, fi\u015feka p\u00ea\u015f\u00ee ya 15\u00ea Tebax\u00ea,\u00a0 li gel dagirker \u00fb m\u00eajiy\u00ea xerab\u00fby\u00ee y\u00ea Kurd, li dij\u00ee peymana Lozan\u00ea hate teqandin. \u00a0Bi fikir \u00fb p\u00ea\u015fengiya Bir\u00eaz Ocalan, bi t\u00eako\u015f\u00eena 40 sal\u00ee, gelek valahiy\u00ean d\u00eerok\u00ee hatin dagirtin:Yek ji wan j\u00ee \u00a0f\u00eamkirina peymana Sykes-P\u00eecot e.\u00a0 Bir\u00eaz Ocalan peyman vegot, nirxand \u00fb e\u015fkere kir ku, xaka Kurdistan\u00ea bi v\u00ea peyman\u00ea hatiye par\u00e7e kirin.<\/p>\n<p>Balk\u00ea\u015f e, intelijansiya Kurd, h\u00eena par\u00e7eb\u00fbna xaka Kurdistan\u00ea bi Peymana Lozan\u00ea ve gir\u00eadide. Di salvegera Peymana Lozan\u00ea de, gelek qelem\u015for\u00ean Kurd, ev \u015fa\u015f\u00eet\u00ee kirin. Niv\u00eeskariya quncik\u00ean rojname \u00fb malperan j\u00ee berpirsiyariy\u00ea dixwaze. Eger intelijansiya \u015fa\u015f\u00eetiy\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee bike, w\u00ea \u00e7awa diraribe \u201criya s\u00eayem\u00een\u201d ku di rojeva Kurdan de ye, \u00a0rast binirx\u00eenin \u00fb \u015f\u00eeretkariya civakan bikin?<\/p>\n<p>Sykes P\u00eecot di navbera Ingil\u00eestan \u00fb Fransa de (16 Gulan1916), hate imze kirin; Rusya j\u00ee peyman er\u00ea kir. Peyman 6 xal in, xal\u00ean 1, 2, 3 par\u00e7akirin \u00fb parvekirina Kurdistan\u00ea ye.<\/p>\n<p>Peymana Lozan\u00ea, inkara nasname, a\u00eediyet, netewe \u00fb cografya Kurdan e; sazkirina statuqo \u00fb s\u00eestema dew\u015firmetiya Turk-\u00ee Islam e. Li Iran, Iraq \u00fb Suriye, \u00eenkara gel\u00ea Kurd, ziman \u00fb a\u00eediyet\u00ea neb\u00fb, Tirk\u00ean dew\u015f\u00eerm\u00ea li van dewletan j\u00ee, li dij\u00ee Kurdan yekpar\u00eaz\u00ee \u00fb fa\u015f\u00eezm p\u00ea\u015fxistin.<\/p>\n<p>Sahih e \u00fb teqez e, fi\u015feka p\u00ea\u015f\u00ee ya 15\u00ea Tebax\u00ea, li dij\u00ee Peymana Lozan\u00ea hate teqandin.<\/p>\n<p>Peymana Lozan\u00ea, di \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea duyem\u00een de j\u00ee, derfet nedane Kurdan, \u00eero j\u00ee derfetan nadin ku Kurd li dij\u00ee s\u00eestema inkara dew\u015firmey\u00ean Turk-\u00ee \u00ceslam\u00a0 serketin\u00ea bidestbixin. Rusya j\u00ee roja p\u00ea\u015f\u00ee ve rolek b\u00eaexlak\u00ee \u00fb r\u00fbre\u015f dil\u00eeze.\u00a0 Div\u00ea Intelijansiya Kurd, ji qulwar\u00ean dagirkeran derkeve \u00fb form\u00ean Kurd\u00ee zemt bike \u00fb f\u00eam bike, ji qulwar\u00ean dagirkeran derkeve; fi\u015feka p\u00ea\u015f\u00ee ya 15\u00ea Tebax\u00ea li dij\u00ee Peymana Lozan\u00ea, pa\u015fver\u00fbt\u00ee \u00fb statuqopar\u00eaziya navnetewey\u00ee hate teqandin.<\/p>\n<p>Iraq, bi\u00a0 Konferansa Sen-Remo, di 16 N\u00eesana 1920an de, Suriye, di sala 1919an de bi Kral Faysal, pi\u015ftre bi Konferansa Par\u00ees\u00ea, di sala 1920an de weke netewe-dewlet hatin avakirin.<\/p>\n<p>\u00cebn\u00ee Haldun dib\u00eaje, \u201cmirovah\u00ee karwanek\u00ee ku di heman riy\u00ea de di\u00e7e ye\u201d, ev ne rast e. \u00c7\u00fbn \u00fb hatina karwan\u00ea gelan, bi r\u00eazan, serdar \u00fb r\u00eaberan t\u00ea guhertin.\u00a0 \u00ceradeya mirov heye, dema r\u00eaxistin\u00ee dibe, wek enerjiya civak\u00ee, bi hi\u015f \u00fb raman,\u00a0 felsefe \u00fb \u00eerade dibe, dibe enerejiya abad, serketin j\u00ee teqez dibe.<\/p>\n<p>Waj\u00ee gotina Ibn\u00ee Haldun, Kurd di riy\u00ean ber\u00ea de name\u015fin.<\/p>\n<p>Bir\u00eaz Ocalan \u00fb \u015fagirt\u00ean w\u00ee, bi r\u00eabaz\u00ean klas\u00eek n\u00eaz\u00eek\u00ee buyer \u00fb p\u00ea\u015fkatinan nabin. Abdullah Ocalan riya \u201caqil\u201d, t\u00eagih\u015ftinek modern ya parzunkirina ji d\u00eerok\u00ea, bi zanistiya felsef\u00eek zemt kir \u00fb dan\u00ee hol\u00ea. Ev j\u00ee b\u00fb, bingeha s\u00eestema alternative ya li dij\u00ee statuqopareziya netewe-dewlet\u00ea.<\/p>\n<p>Netewe-dewlet, b\u00fbne \u00e7avkaniy\u00ean fa\u015f\u00eezm \u00fb diktatoran, h\u00eaz\u00ean global j\u00ee riyek alternatif ned\u00eetin, bihara gelan dest p\u00ea kir, erhejek \u00e7\u00eab\u00fb, d\u00eese \u00e7areser\u00ee ne hate d\u00eetin; ta k\u00ee, xweseriya demokrat\u00eek li Rojavay\u00ea Kurdistan \u00fb Bakur\u00ea Suriye\u00a0 derkete hol\u00ea&#8230;<\/p>\n<p>Dew\u015f\u00eermey\u00ean Turk-\u00ee \u00ceslam di statuqopar\u00eaziy\u00ea de diqer\u00easin; bextre\u015f\u00ee \u00fb \u00e7epeliya berjewendiy\u00ean siyas\u00ee \u00fb bazirgan\u00ee, b\u00eabext\u00ee \u00fb siyaseta dir\u00fb, li c\u00eehan\u00ea j\u00ee, bi karaterek\u00ee c\u00fbda li dij\u00ee guhertinan derdikevin.<\/p>\n<p>Balk\u00ea\u015f e, di avakirina s\u00eestema netewe-dewlet\u00ea de, demokras\u00ee par\u00e7e kirin \u00fb gelek nav l\u00ea kirin;\u00a0 pi\u015ft\u00ee \u00a0H\u00eetler \u00fb Naziyan, bi armanca me\u015fr\u00fbkirina fa\u015f\u00eezm \u00fb diktatoriyan, nav\u00ean c\u00fbda kirin vizyon\u00ea.<\/p>\n<p>Hember\u00ee ku menend\u00ea fa\u015f\u00eezma dew\u015f\u00eermey\u00ean Turk-\u00ee \u00ceslam li c\u00eehan\u00ea nine, navek l\u00ea ne kirine.<\/p>\n<p>S\u00eestemek bukelemun\u00ee ye \u00fb li ser \u00e7ar \u015fel\u00eetan canbaziy\u00ea dike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meden\u00ee FERHO Kurd, di gelek serdem\u00ean tar\u00ee re derbas b\u00fbne, v\u00ea j\u00ee\u00a0 di d\u00eeroka Kurdan de gelek valah\u00ee derxistine hol\u00ea. Pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea yekem\u00een y\u00ea c\u00eehan\u00ea \u00fb par\u00e7ekirina Kurdistan\u00ea, di m\u00eajiy\u00ea Kurdan de j\u00ee qutb\u00fbn+par\u00e7eb\u00fbn+jib\u00eerkirin \u00e7\u00eab\u00fb; v\u00ea j\u00ee \u00a0ronahiya jiyana rojane kor\u00eek kir, z\u00eerek\u00eet\u00ee \u00fb enerjiya civak\u00ee\u00a0 qels kir. \u015e\u00fbr\u00ea zilma li dij\u00ee Kurdan navnetewey\u00ee dest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19758,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-22018","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22018"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22019,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22018\/revisions\/22019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}